سازمان حقوق بشری ههنگاو خبر داد که زهرا موسوی، زن معترض ۲۱ ساله ایرانی افغانتبار از سوی دادگاه انقلاب مشهد به بیش از ۱۰ سال زندان محکوم شده است. اتهامهای مطرحشده علیه او شامل «تشکیل گروه»، «آموزش و ساخت مواد محترقه» و «ترغیب افراد به برهم زدن امنیت ملی» عنوان شده است.
بر اساس این گزارش، با اعمال قانون تجمیع احکام، چهار سال حبس تعزیری برای او قابل اجرا خواهد بود و شش سال و شش ماه دیگر به صورت تعلیقی صادر شده است.
ههنگاو از زهرا موسوی بهعنوان یک شهروند ایرانیـافغانستانی و از بازداشتشدگان اعتراضات ماه جدی ۱۴۰۴ یاد کرده است. به گفته این سازمان، نهادهای حکومتی ایران اقدام به سلب شهروندی او کرده و این زن را به اخراج از ایران تهدید کردهاند.
زهرا موسوی در ایران متولد شده و پیش از بازداشت، بهعنوان صندوقدار در یک رستوران در شهرستان فریمان مشغول به کار بوده و سرپرستی خانوادهاش را بر عهده داشته است.
تاکنون مقامهای جمهوری اسلامی ایران درباره بازداشت زهرا موسوی، صدور حکم حبس برای او و همچنین ادعای مطرحشده درباره تهدید به اخراج و سلب تابعیت، اظهار نظر نکردهاند.
دمیتری ساولوف، عضو کمیته امور خارجی پارلمان روسیه (دوما) و مدیرکل مرکز دیپلماسی مردمی این کشور، اعلام کرد که این نهاد تا پایان سال ۲۰۲۶ نمایندگی خود را در کابل ایجاد خواهد کرد. دمیتری ساولوف گفت هدف از این اقدام گسترش زبان روسی و معرفی تاریخ و فرهنگ روسیه است.
دمیتری ساولوف روز پنجشنبه در حاشیه هفدهمین مجمع اقتصادی «روسیه - جهان اسلام» در کازان به خبرگزاری تاس گفت: «مذاکرات برای افتتاح نمایندگی کابل در جریان است و امیدواریم تا پایان سال جاری میلادی اجرای برنامههای خود را در افغانستان آغاز کنیم.»
به گفته او، هدف اصلی این مراکز گسترش زبان روسی، معرفی تاریخ و فرهنگ روسیه و اجرای پروژههای آموزشی بهویژه در مکاتب و دانشگاههاست.
مرکز دیپلماسی مردمی روسیه هماکنون در ۹ کشور آفریقایی و آبخازیا فعال است و نمایندگیهای آن عمدتا پروژههای فرهنگی-آموزشی اجرا میکنند.
هفدهمین مجمع اقتصادی «روسیه - جهان اسلام» از ۲۲ تا ۲۷ ثور در کازان برگزار میشود و هیئتی از طالبان نیز در آن حضور دارد.
دمیتری ساولوف پیش از این با گل حسن، سفیر طالبان در مسکو دیدار و درباره همکاریهای دوجانبه گفتوگو کرده بود.
مرکز دیپلماسی مردمی روسیه چیست؟
این یک سازمان ثبتشده در روسیه است که در سال ۲۰۲۴ فعال شده و هدف آن دیپلماسی مردمی است.
فعالیت اصلی آن شامل، ترویج زبان، فرهنگ و تاریخ روسیه در کشورهای دیگر، ایجاد «خانههای روسی»، اجرای پروژههای آموزشی، فرهنگی و علمی در مکاتب و دانشگاهها، و تقویت روابط غیررسمی بین مردمان کشورها است.
این مرکز با سازمان دولتی روسی برای همکاریهای بشردوستانه، همکاری نزدیک دارد اما خود را به عنوان نهاد غیردولتی معرفی میکند.
تمرکز فعلی آن بیشتر روی کشورهای آفریقایی است و حالا در حال گسترش به افغانستان. ا
ین نوع نهادها ابزار «نرم» روسیه برای افزایش نفوذ فرهنگی و زبانی در کشورهای هدف محسوب میشوند.
واشنگتن روز پنجشنبه اعلام کرد که ۱.۸ میلیارد دالر به سازمان ملل کمک خواهد کرد و برای مصرف آن شرط گذاشته است. یک مقام ارشد وزارت خارجه امریکا گفت که این کمکها باید در راستای منافع سیاست خارجی حکومت دونالد ترامپ هزینه میشود.
این تعهد مالی جدید، افزون بر ۲ میلیارد دالر کمکی است که امریکا در ماه دسمبر سال گذشته و در قالب سازوکاری تازه برای افزایش کارایی، شفافیت و پاسخگویی در توزیع کمکهایش اعلام کرده بود. این اقدام در حالی صورت میگیرد که بودجه کمکهای خارجی امریکا بهطور چشمگیری کاهش یافته است.
جرمی لوین، معاون اداره کمکهای خارجی، امور بشردوستانه و آزادیهای مذهبی امریکا، گفت ۹۲ درصد کمکهای امریکا در قالب این سازوکار به کشورهایی اختصاص یافته که دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) آنها را در بالاترین سطح نیاز انسانی قرار داده است.
او افزود: «کمکهای امریکا بیشتر در مناطقی مصرف خواهد شد که در آنجا منافع سیاست خارجی ما نهفته است و این موضوع با منافع رئیسجمهور همراستا است.»
لوین گفت فهرست کشورهای دریافتکننده کمکهای امریکا که بزرگترین تامینکننده مالی اوچا محسوب میشود، اکنون شامل ونزوئلا و لبنان نیز میشود. بنابرین، کشورهایی که برای سیاست خارجی امریکا اولویت ندارند، در فهرست دریافتکنندگان قرار نمیگیرند. او تاکید کرد بودجه اختصاصیافته از طریق اوچا تنها بخشی از کل کمکهای بشردوستانه خارجی امریکا است.
او اظهار داشت: «با کنار گذاشتن آن کشورها، به بخش بشردوستانه آسیب نمیزنیم. ما صرفاً بر حوزههایی تمرکز میکنیم که در آنها اشتراک نظر داریم و معتقد نیستیم لازم باشد در اصول انسانی سازمان ملل مصالحهای صورت گیرد. در عین حال، حق خود میدانیم که در جاهایی سرمایهگذاری کنیم که با منافع ملی ما همسو باشد.»
تام فلچر، رئیس اوچا، که در کنار لوین سخن میگفت، اعلام کرد سازمان ملل در حالی که سیستم کمکرسانی بشردوستانه خود را برای دوران کاهش منابع مالی عیار میکند، همچنان به اصول بیطرفی و عدم جانبداری پایبند است.
به گفته او، پیش از اعلام کمکهای جدید امریکا، اوچا موفق شده بود ۷.۳۸ میلیارد دالر از ۶۵ کشور جمعآوری کند. اما این رقم به مراتب کمتر از ۲۳ میلیارد دالری است که این نهاد برای امسال نیاز دارد.
سازمان «اینتراکش»، بزرگترین ائتلاف سازمانهای غیردولتی امریکایی، از تصمیم واشنگتن استقبال کرد.
تام هارت، مدیرعامل این نهاد، به رویترز گفت: «بر اساس شواهد موجود، میان امریکا و اوچا در مورد کشورهایی که کمکهای امدادی به آنها تعلق بگیرد، نزدیکی زیادی وجود دارد و این خبر بسیار خوبی است.»
هنوز مشخص نیست که آیا افغانستان شامل این کمکها خواهد بود یا خیر. پیش از این امریکا به علت سوءاستفاده طالبان از امداد موسسات، کمکهای خارجی خود به افغانستان را متوقف کرده بود.
افغانستان در سالهای گذشته یکی از بزرگترین دریافتکنندگان کمکهای بشردوستانه امریکا بوده است. اما دونالد ترمپ پس از بازگشت به کاخ سفید، کمکهای امریکا به افغانستان را تعلیق کرد.
دولت ترامپ اعلام کرده بود که بخشی از کمکهای بشردوستانه امریکا به دست طالبان میرسد. در همین حال، شماری از مقامهای امریکایی، بهویژه اعضای کانگرس، فشار آوردهاند که پول مالیهدهندگان امریکایی نباید به دست «طالبان تروریست» برسد.
منابع آگاه روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان در هرات دستور داده است که بازیکنان شطرنج به گونه آنلاین نیز بازی نکنند. طالبان یک سال پیش، در ماه ثور، بازی شطرنج را در سراسر افغانستان به دلیل «ملاحظات شرعی» تعلیق کرده بود.
اتل مشوانی، سخنگوی ریاست عمومی تربیت بدنی و ورزش طالبان، آن زمان به رسانهها گفته بود که این تصمیم به دلیل «ملاحظات شرعی» و مشکلات در رهبری فدراسیون شطرنج گرفته شده است.
او گفته بود تا زمانی که این ملاحظات بررسی نشود، شطرنج در افغانستان در حالت تعلیق میماند.
ممنوع شدن بازی آنلاین
در اعلامیهای که شبکه شطرنج افغانستان در شبکههای اجتماعی منتشر کرده، آمده است که به درخواست اداره امر به معروف طالبان در هرات، فعالیت این شبکه متوقف شده است.
این شبکه پیش از ممنوعیت شطرنج از سوی طالبان، تورنمنتهای حضوری برگزار میکرد. پس از تعلیق این بازی محبوب در افغانستان، این شبکه برگزاری تورنمنتهای آنلاین را آغاز کرده بود.
چندین سایت و اپلیکیشن بازی آنلاین شطرنج در فضای مجازی وجود دارد که صدها هزار نفر را از سرتاسر دنیا جذب کرده است. در این سایتها، تورنمنتهای شرط رنج به گونه آنلاین نیز برگزار میشود.
فدراسیون بینالمللی شطرنج یا «فیده» پیشتر ممنوعیت شطرنج در افغانستان را «تاسفبار» خوانده بود. این فدراسیون گفته بود که با کمیته بینالمللی المپیک، فدراسیون شطرنج آسیا و دیگر نهادهای ورزشی و بینالمللی برای یافتن راهحل سازنده در تماس است.
فیده همچنین گفته بود که شطرنج ورزشی مبتنی بر مهارت و آمادگی است و کمترین وابستگی را به شانس دارد. این نهاد هشدار داده بود که تعلیق شطرنج میتواند به رشد این ورزش در افغانستان آسیب بزند و فرصتهای بازیکنان افغان را محدود کند.
شطرنج از شناختهشدهترین بازیهای فکری در جهان است و در بسیاری از کشورها بهعنوان یک ورزش ذهنی و رقابتی برگزار میشود.
وزارت عدلیه طالبان اعلام کرد که «اصولنامه تفریق زوجین» پس از تائید ملاهبتالله آخندزاده، رهبر طالبان منتشر شده است. این اصولنامه طالبان شامل ۳۱ ماده است و شرایط مختلف جدایی زن و شوهر را تعیین کرده است.
وزارت عدلیه طالبان روز پنجشنبه ۲۴ ثور در وبسایت خود نوشت که این اصولنامه در جریده رسمی به شماره ۱۴۸۹ به چاپ رسیده است.
در این اصولنامه شرایط و دلایل مختلف جدایی زوجین بیان شده و به قاضی اختیار داده شده تا در صورت وجود شرایط، حکم تفریق صادر کند.
در ماده سوم اصولنامه به موضوع ازدواج با «غیرکفو» اشاره شده است. بر اساس سند، اگر دختری که ولی دارد بدون اجازه ولی با مردی ازدواج کند که از نظر خانواده، تبار، دین یا سایر معیارها همسطح او محسوب نشود، در برخی حالت درست شمرده نمیشود و قابل فسخ است.
در این سند درباره غیبت شوهر نیز آمده است که اگر مردی «غایب غیرمفقود» باشد یعنی محل او معلوم است اما مدت طولانی غایب مانده، زن به دلیل غیبت یا عدم پرداخت نفقه حق درخواست جدایی نخواهد داشت.
همچنین اگر شوهر مفقود شود و زن در غیاب او با مرد دیگری ازدواج کند و سپس شوهر اول بازگردد، ازدواج دوم باطل میشود و زن به شوهر اول دانسته میشود. در این حالت قاضی به شوهر اول اختیار میدهد که زن را نگه دارد، طلاق دهد یا با رضایت دو طرف از طریق خلع (یعنی جدایی در برابر مال) از او جدا شود.
در ماده بیستودوم این اصولنامه آمده است که اگر شوهر بر همسر خود ظلم کند، حقوق او را ندهد یا میان زن و شوهر دشمنی باشد، زن میتواند به محکمه مراجعه کند. اما در ادامه آمده است که اگر جلوگیری از ظلم از راههای دیگر ممکن باشد، قاضی نمیتواند تنها به درخواست زن و بدون رضایت شوهر، حکم جدایی دهد.
در بخش دیگری از اصولنامه آمده است که اگر زنی ادعا کند یکی از نزدیکان شوهر، او را با شهوت لمس کرده یا بوسیده است، قاضی باید از شوهر واقعیت را بپرسد. اگر شوهر بپذیرد، قاضی حکم جدایی میدهد. اگر شوهر رد کند، زن باید برای اثبات ادعای خود شاهد بیاورد. اگر زن شاهد نداشته باشد، شوهر سوگند میخورد، اما اگر شوهر از سوگند خودداری کند، قاضی حکم جدایی میدهد.
این اصولنامه همچنان درباره «ظهار» یا تشبیه همسر با یکی از محارم گفته است که رابطه زناشویی میان این زن و شوهر تا زمان دادن کفاره ممنوع است. اگر شوهر کفاره ندهد و طلاق هم ندهد، قاضی میتواند او را با حبس و لتوکوب مجبور به دادن کفاره کند یا از او بخواهد همسر خود را طلاق دهد.
اصولنامه همچنان میگوید اگر یکی از زن و شوهر از اسلام برگردد، میان آنان جدایی میآید و به حکم قاضی هم نیاز نیست.
در این اصولنامه آمده است که اگر شوهر به مشکلات جنسی گرفتار باشد، زن میتواند برای جدایی به دادگاه مراجعه کند اما اگر عیب شوهر مانع رابطه زناشویی شود، قاضی در برخی حالتها فورا حکم جدایی میدهد و در برخی حالتها برای درمان شوهر یک سال مهلت تعیین میکند. اما اصولنامه حکم داده است که برخی بیماریها مانند جنون، پیسی و جذام دلیل جدایی زن و شوهر دانسته نمیشود.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت امور خارجه پاکستان، روز پنجشنبه بار دیگر تاکید کرد که حمله به پاسگاه پولیس در منطقه بنو، از خاک افغانستان سازماندهی و هدایت شده است.
پیش از این، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان این اظهارات وزارت خارجه پاکستان را رد کرده بود که حمله اخیر بر مرکز پولیس پاکستان در بنو، در افغانستان طراحی شده است. او تاکید کرد که از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده نمیشود.
اندرابی روز پنجشنبه در یک نشست خبری گفت که این نتیجهگیری بر اساس اطلاعات فنی، شواهد موجود و دادههای استخباراتی بهدست آمده است.
اندرابی افزود که اسلامآباد از اداره طالبان خواسته است تا علیه گروههای مسلح، از جمله تیتیپی، جداییطلبان بلوچ و داعش شاخه خراسان، «اقدامات فوری، عملی و ملموس» انجام دهد.
او در بخشی از اظهاراتش درباره جزئیات مصاحبه سفیر پاکستان در مسکو اظهار بیخبری کرد. سفیر پاکستان در مسکو اخیرا در مصاحبه با «تاس» گفت که تنشها با طالبان کاهش یافته و روابط در مسیر مثبت قرار گرفته است. اما اندرابی از توضیح و تبصره درباره این اظهارات خودداری کرد.
همزمان، از وی درباره دیدار نماینده ویژه چین با وزیر خارجه طالبان و ادامه گفتوگوها در اورومچی چین، پرسیده شد. اما اندرابی از اظهار نظر درباره ادامه گفتوگوها با طالبان در اورومچی چین خودداری کرد.
رویکرد تهاجمی پاکستان در برابر طالبان پس از حمله بنو افزایش یافته است.
روز ۱۹ ثور، پاسگاه پولیس فتحخیل در منطقه بنو ایالت خیبرپختونخوا هدف یک حمله پیچیده قرار گرفت. بر اساس گزارشها، مهاجمان با استفاده از یک موتر بمبگذاریشده به پاسگاه حمله کردند و پس از انفجار، درگیری مسلحانه میان مهاجمان و نیروهای امنیتی آغاز شد.
برخی گزارشها همچنین از استفاده مهاجمان از پهپادهای کوچک و ایجاد کمین برای نیروهای کمکی خبر دادهاند.
در نتیجه این حمله، ۱۵ نیروی پولیس پاکستان کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدند. همچنین ساختمان پاسگاه و یک موتر زرهی مستقر در محل تخریب شد.
گروه «اتحاد مجاهدین پاکستان» مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته است. مقامهای پاکستانی این گروه را مرتبط با شاخههایی از تحریک طالبان پاکستان میدانند.
پاکستان تاکید کرده است که به عملیات و اقدامات امنیتی علیه شبکههای مسلح ادامه خواهد داد. در مقابل، اداره طالبان اتهامهای مطرحشده از سوی اسلامآباد را رد کرده است.
پاکستان مدعی است که ۷ هزار عضو تیتیپی در پناه طالبان در افغانستان فعالیت دارد.