حزب سبز از حکومت آلمان خواست درباره تعامل با طالبان توضیح دهد

حکمتیار همچنین تاکید کرد که مردم به آمر و فرمان‌های شخصی او نیازی ندارند.

پیش از این نیز آقای حکمتیار در ماه حمل گفته بود که رهبری کشور باید به فردی شایسته و منتخب واگذار شود. او خواستار برگزاری انتخابات، تصویب قانون اساسی و ایجاد نظامی مبتنی بر خواست مردم شده بود.

حکمتیار در پیام عیدی خود گفت راه رسیدن به صلح و ثبات پایدار در کشور، جلوگیری از تکرار جنگ‌های داخلی و واگذاری رهبری از طریق اراده مردم است.

او گفت: «حق شرعی و انسانی ملت است که امانت الهی رهبری را به کسی بسپارند که اهل این مسئولیت باشد، امین باشد نه خائن، راستگو باشد نه دروغگو، خادم مردم باشد نه ارباب آنان. تنها کسی را به عنوان رهبر می‌پذیریم که اکثریت ملت او را انتخاب کرده باشند.»

رهبر حزب اسلامی بدون نام بردن مستقیم از رهبر طالبان، بار دیگر به طور تلویحی از هبت‌الله آخندزاده انتقاد کرد و گفت: «رهبر ما امیر خواهد بود نه آمر؛ امور را مدیریت خواهد کرد نه اینکه صرفاً فرمان صادر کند؛ احکام الهی را اجرا خواهد کرد نه احکام شخصی خود را.»

او افزود که رهبر آینده باید خود را در برابر مردم مسئول بداند، نظارت عمومی را بپذیرد و این حق را برای مردم به رسمیت بشناسد که هر زمان بخواهند امانت رهبری را از او پس بگیرند.

حکمتیار که از حدود چهار ماه پیش در مالیزیا اقامت دارد، با اشاره به وضعیت اقتصادی و امنیتی افغانستان گفته است: «هر جا که فقر و ناامنی باشد، قدرت در دست مفسدان و ظالمان خواهد بود؛ کسانی که نه جان و مال مردم از تعرض آن‌ها در امان است و نه عزت، آزادی و حقوق انسانی‌شان.»

رهبر حزب اسلامی با اشاره به بحران انسانی و وضعیت جاری در افغانستان افزود: «اگر کسی صد بار و با سوگندهای شدید ادعا کند که در اینجا نظام اسلامی برقرار شده است، دروغی بزرگ و زشت گفته و وعده و کلام الله متعال را تکذیب کرده است.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طالبان بارها اعلام کرده‌ است امنیت سراسری را در کشور برقرار کرده، نظام اسلامی را در افغانستان تحکیم بخشیده و احکام شریعت را تطبیق کرده‌اند.

با این حال، حکمتیار برداشت طالبان از مفهوم امنیت را به چالش کشیده و گفته است: «امنیت تنها به معنای نبود جنگ نیست؛ امنیت واقعی حالتی است که انسان از هر نوع خوف و هراس در امان باشد، از تعرض به جان، مال، عزت، ارزش‌های معنوی و آزادی خود بیم نداشته باشد و در برابر هیچ‌کس جز الله متعال سر فرود نیاورد.»

انتقاد از «فتواهای خودسرانه»

حکمتیار در بخش دیگری از پیام خود بر ایجاد یک دارالافتای مستقل در افغانستان تاکید کرده و گفته است تشکیل چنین نهادی می‌تواند مانع صدور فتواهای غیرمسئولانه شود.

او گفت: «دارالافتا و مفتیان آن باید مدافع وحدت و همبستگی باشند، نه عامل تفرقه و پراکندگی. با این کار می‌توان جلو فتواهای خودسرانه‌ای را گرفت که مفتیان غرض‌آلود و بیمار صادر می‌کنند؛ کسانی که گاهی حلال را حرام و حرام را حلال می‌سازند و حتی برخلاف حکم صریح الهی فتوا می‌دهند.»

بخش عمده پیام رهبر حزب اسلامی به انتقاد از عملکرد نهاد امر به معروف طالبان اختصاص یافته است. او تصریح کرده که «امر به معروف و نهی از منکر» وظیفه همه مسلمانان، اعم از زن و مرد است و نباید به ساختارهای دولتی محدود شود.

به گفته او، «هیچ‌کس حق ندارد این فریضه الهی را تعطیل، معلق یا تحریم کند، آن را به ادارات و مأموران حکومتی منحصر سازد و از آن ابزاری برای خاموش کردن صدای حق‌طلبان و کنترول منبرها بسازد.»

انتقاد از انتصابات طالبان در دانشگاه‌ها

حکمتیار همچنین به وضعیت نظام آموزشی و انتصابات در نهادهای علمی افغانستان تاخت و گفت در یک نظام اسلامی مسئولیت‌ها باید به افراد متخصص و شایسته سپرده شود.

او اظهار داشت: «کار باید به کسی سپرده شود که هم امانت‌دار باشد و هم دانش، تخصص و صلاحیت لازم را داشته باشد؛ نه اینکه ملای کتاب قدوری به ریاست دانشکده انجنیری گماشته شود.»

طالبان پس از بازگشت به قدرت، شمار زیادی از نیروهای مذهبی خود را در نهادهای آموزشی و دانشگاهی منصوب کرده‌اند و در سال‌های اخیر انتصاب روحانیون در سمت‌های مدیریتی دانشگاه‌ها و وزارت تحصیلات عالی افزایش یافته است.

پیام عید قربان حکمتیار از صریح‌ترین موضع‌گیری‌های او علیه ساختار سیاسی و مذهبی طالبان در افغانستان بوده است.

حکمتیار با فشار سنگین طالبان در افغانستان روبرو بود. او اخیرا به بهانه درمان به مالیزیا رفت. اما پس از چهار ماه هنوز به افغانستان تحت کنترول طالبان بازنگشته است.

خبرگزاری ریانووستی روز چهارشنبه گزارش داد که سرگئی شویگو این اظهارات را در سومین نشست دبیران شوراهای امنیت ملی کشورهای آسیای مرکزی و روسیه مطرح کرده است. این نشست در حاشیه مجمع بین‌المللی امنیت برگزار شده است.

شویگو روز سه‌شنبه، ۵ جوزا گفت: «وضعیت در افغانستان همچنان دشوار است. تهدید قاچاق مواد مخدر و سلاح پابرجاست و فعالیت سازمان‌ها و گروه‌های تروریستی بین‌المللی ادامه دارد.»

دبیر شورای امنیت روسیه گفت هنگام برقراری رابطه با مقام‌های افغانستان، باید به یاد داشت که به گفته او، اقدامات کشورهای ناتو به وضعیت کنونی انجامیده است.

او افزود که کشورهای ناتو «مسئولیت اصلی» وضعیت کنونی افغانستان را بر عهده دارند.

شویگو گفت: «دقیقاً به همین دلیل و با توجه به رویدادهای پیرامون ایران، ما استقرار زیرساخت نظامی امریکا و کشورهای ناتو را در افغانستان یا کشورهای همسایه غیرقابل قبول می‌دانیم.»

او تاکید کرد که چنین اقدام‌هایی «جز خطر، چیزی به همراه ندارد.»

روسیه در سال‌های اخیر بارها با بازگشت حضور نظامی امریکا و ناتو به افغانستان یا کشورهای آسیای مرکزی مخالفت کرده است. مسکو این موضوع را تهدیدی برای امنیت منطقه و افزایش نفوذ نظامی غرب در نزدیکی مرزهای خود می‌داند.

پس از خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان در سال ۲۰۲۱، روسیه به‌طور مداوم نسبت به احتمال بازگشت امریکا به افغانستان هشدار داده است.

رئیس‌جمهور امریکا نیز بارها علاقه خود را به حضور نیروهای امریکایی در پایگاه هوایی بگرام مطرح کرده، اما حکومت امریکا تاکنون هیچ تمایل یا برنامه رسمی برای بازگشت به بگرام اعلام نکرده است.

طالبان در حال حاضر تنها در شمار محدودی از کشورها، از جمله آلمان و ناروی، نمایندگان دیپلوماتیک دارند.

در آلمان، این افراد در سفارت و قنسولگری افغانستان در برلین و بن فعالیت می‌کنند. با این حال، دولت آلمان تاکنون حضور آنان را به‌عنوان به‌رسمیت‌شناختن رسمی طالبان نمی‌داند.

این موضوع هم‌زمان با برنامه سفر یک هیئت طالبان به بروکسل مطرح شده است. هدف این سفر بررسی همکاری‌های فنی در زمینه بازگرداندن پناهجویان افغان از کشورهای اروپایی عنوان شده است.

دعوت از مقام‌های طالبان به بروکسل برای گفت‌وگو درباره اخراج پناهجویان افغان، با موجی از انتقادها و واکنش‌های تند قانون‌گذاران اروپایی و سازمان‌های حقوق بشری روبه‌رو شده است.

ان‌دی‌آر همچنین گزارش داده است که طالبان این روند را بخشی از تلاش‌های خود برای گسترش نفوذ در نمایندگی‌های دیپلوماتیک افغانستان در خارج از کشور می‌دانند.

منتقدان هشدار داده‌اند که ادامه چنین روندی می‌تواند به افزایش کنترول طالبان بر سفارت‌خانه‌های افغانستان در اروپا منجر شود. نصیر اندیشه، سفیر افغانستان در سوئیس، این روند را «امتیازی سیاسی برای طالبان» توصیف کرده و گفته است که اروپا با چنین اقداماتی به طالبان مشروعیت می‌بخشد.

او همچنین هشدار داده است که طالبان این امتیازات را به‌عنوان یک «پیروزی» تبلیغ خواهند کرد.

از سوی دیگر، نظیف‌الله سالارزی، سفیر افغانستان در بلجیم، گفته است که در صورت ورود نماینده طالبان به سفارت، از سمت خود استعفا خواهد داد.

هم‌زمان، برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز در حال بررسی امکان انجام «گفت‌وگوهای فنی» با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران افغان هستند.

با وجود گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، این گروه هنوز کنترول همه سفارت‌خانه‌های افغانستان را در دست ندارد، زیرا تاکنون هیچ کشوری به‌جز روسیه طالبان را به رسمیت نشناخته است.

در برخی کشورها، از جمله ایران، امارات متحده عربی و پاکستان، نمایندگی‌های افغانستان توسط افراد منصوب طالبان اداره می‌شوند.

در بسیاری از کشورهای اروپایی، وضعیت نمایندگی‌های افغانستان همچنان نامشخص است و مدیریت آن‌ها میان دیپلومات‌های دولت پیشین و نمایندگان طالبان تقسیم شده است.

با این حال، در برخی کشورهای اروپایی مانند سوئیس، بلجیم و اتریش، سفارت‌خانه‌های افغانستان همچنان در اختیار مخالفان طالبان قرار دارند.

به نقل از خبرگزاری اینترفاکس، یعقوب گفت که اداره طالبان و مسکو روابط دوجانبه خود را گسترش داده‌اند.

وی گفت: «همکاری با روسیه برای ما از اهمیت بالایی برخوردار است. افغانستان و روسیه دارای روابط دیرینه و تاریخی هستند و ما می‌خواهیم در همین مسیر گام‌های بیشتری برداریم. ما روابط دوجانبه خود را توسعه داده‌ایم.»

شویگو نیز در این دیدار اظهار داشت: «ما متقاعد شده‌ایم که کشورهای غربی باید دارایی‌های مسدود شده افغانستان را آزاد کنند، مسئولیت کامل حضور ۲۰ ساله خود در افغانستان را به طور کامل بپذیرند و تمام بار بازسازی این کشور در دوران پس از جنگ را بر عهده بگیرند.»

هم‌زمان، اینترفکس، خبر داده است که فدراسیون روسیه و طالبان توافق‌نامه‌ای را در زمینه همکاری‌های نظامی-فنی امضا کردند.

امضای این سند در جریان «مجمع بین‌المللی امنیت» که در حومه مسکو در حال برگزاری است، انجام شده است. هنوز جزئیات این موافقت‌نامه امنیتی اعلام نشده است.

این دیدار یک هفته پس از اظهارات شویگو درباره حضور گروه‌های تروریستی در افغانستان و ابراز نگرانی درباره تهدیدهای امنیتی از این کشور انجام شد. مقام‌های روسی پیوسته از طالبان خواسته‌اند که برای رفع این تهدیدها اقدام کند.

یعقوب مجاهد به منظور شرکت در «نشست امنیت بین‌المللی مسکو» به روسیه سفر کرده است.

روسیه روابط نزدیکی با طالبان دارد. مسکو تنها کشوری است که طالبان را به رسمیت شناخته است.

ناظران باور دارند که روسیه از سطح همکاری طالبان رضایت نداشت و پس از به رسمیت شناسی اداره طالبان انتظار داشت همکاری بیشتری در مبارزه با داعش، تبادل اطلاعات امنیتی و مهار شبه‌نظامیان آسیای مرکزی صورت گیرد.

برخی منابع می‌گویند که ملایعقوب در سفر به مسکو، خواهان همکاری این کشور در آموزش نیروهای طالبان، تعمیر تسلیحات و چرخبال‌ها و دریافت پهپاد از روسیه است.

یعقوب درحالی به مسکو رفته که اخیرا یک مقام ارشد روسی گفت که مخالفان طالبان در همکاری با استخبارات بریتانیا در صدد تسخیر جغرافیا در شمال افغانستان هستند.

خانم راسل در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «هر قانونی که شامل مفادی باشد که به‌نظر می‌رسد ازدواج کودکان را اجازه می‌دهد، یا سکوت یک دختر را به‌عنوان رضایت تعبیر می‌کند، غیرقابل قبول است.»

در همین حال، نهادهای حقوق بشری و نهادهای ناظر بین‌المللی هشدار داده‌اند که این اصولنامه راه را برای کودک‌همسری باز کرده و به‌طور قابل توجهی موجب تضعیف بیشتر حقوق زنان و دختران در افغانستان می‌شود.

این فرمان که به‌عنوان بخشی از مقررات مرتبط با خانواده و جدایی زوجین مطرح شده، پیش‌تر نیز با واکنش انتقادی اتحادیه اروپا و سازمان‌های حقوق بشری مواجه شده است.

یونیسف تأکید کرده است که چنین مقرراتی می‌تواند پیامدهای جدی و بلندمدتی بر زندگی کودکان، به‌ویژه دختران، داشته باشد و با اصول بین‌المللی حمایت از حقوق کودک در تضاد است.