رسانه آلمانی اندیآر گزارش داد که طالبان در پی اعزام نمایندگان بیشتری به کشورهای اروپایی است. بر اساس این گزارش، طالبان در ازای همکاری با کشورهای اروپایی در روند اخراج پناهجویان افغان، انتظار دارد که این کشورها نمایندگان این گروه را در سفارتخانههای افغانستان بپذیرند.
طالبان در حال حاضر تنها در شمار محدودی از کشورها، از جمله آلمان و ناروی، نمایندگان دیپلوماتیک دارند.
در آلمان، این افراد در سفارت و قنسولگری افغانستان در برلین و بن فعالیت میکنند. با این حال، دولت آلمان تاکنون حضور آنان را بهعنوان بهرسمیتشناختن رسمی طالبان نمیداند.
این موضوع همزمان با برنامه سفر یک هیئت طالبان به بروکسل مطرح شده است. هدف این سفر بررسی همکاریهای فنی در زمینه بازگرداندن پناهجویان افغان از کشورهای اروپایی عنوان شده است.
دعوت از مقامهای طالبان به بروکسل برای گفتوگو درباره اخراج پناهجویان افغان، با موجی از انتقادها و واکنشهای تند قانونگذاران اروپایی و سازمانهای حقوق بشری روبهرو شده است.
اندیآر همچنین گزارش داده است که طالبان این روند را بخشی از تلاشهای خود برای گسترش نفوذ در نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در خارج از کشور میدانند.
منتقدان هشدار دادهاند که ادامه چنین روندی میتواند به افزایش کنترول طالبان بر سفارتخانههای افغانستان در اروپا منجر شود. نصیر اندیشه، سفیر افغانستان در سوئیس، این روند را «امتیازی سیاسی برای طالبان» توصیف کرده و گفته است که اروپا با چنین اقداماتی به طالبان مشروعیت میبخشد.
او همچنین هشدار داده است که طالبان این امتیازات را بهعنوان یک «پیروزی» تبلیغ خواهند کرد.
از سوی دیگر، نظیفالله سالارزی، سفیر افغانستان در بلجیم، گفته است که در صورت ورود نماینده طالبان به سفارت، از سمت خود استعفا خواهد داد.
همزمان، برخی کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیز در حال بررسی امکان انجام «گفتوگوهای فنی» با طالبان درباره بازگرداندن مهاجران افغان هستند.
با وجود گذشت نزدیک به پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت، این گروه هنوز کنترول همه سفارتخانههای افغانستان را در دست ندارد، زیرا تاکنون هیچ کشوری بهجز روسیه طالبان را به رسمیت نشناخته است.
در برخی کشورها، از جمله ایران، امارات متحده عربی و پاکستان، نمایندگیهای افغانستان توسط افراد منصوب طالبان اداره میشوند.
در بسیاری از کشورهای اروپایی، وضعیت نمایندگیهای افغانستان همچنان نامشخص است و مدیریت آنها میان دیپلوماتهای دولت پیشین و نمایندگان طالبان تقسیم شده است.
با این حال، در برخی کشورهای اروپایی مانند سوئیس، بلجیم و اتریش، سفارتخانههای افغانستان همچنان در اختیار مخالفان طالبان قرار دارند.
شماری از سیاستمداران شناخته شده و مقامات حکومت پیشین با انتشار پیام، ضمن شادباشگویی عید قربان به مردم افغانستان، از سیاستهای طالبان و شیوه حکومتداری این گروه انتقاد کردهاند. آنها طالبان را عامل بحرانهای کنونی افغانستان دانستهاند.
عبدالرشید دوستم، معاون رئیسجمهور در حکومت پیشین در پیام عیدی خود نوشت مردم افغانستان حق دارند مانند سایر ملل جهان از حقوق انسانی برخوردار شوند و فارغ از رعب و تشویش در رفاه و آرامش زندگی کنند. او افزود که در حال حاضر خشونتها در سراسر کشور در حال افزایش است.
معاون رئیسجمهور حکومت پیشین خاطرنشان کرد که وضعیت سیاسی افغانستان رو به بهبود نیست. به باور او، تشنجات زیادی میان مردم به وجود آمده، تشدید تضادهای قومی و منطقهای دامنه آشوب را در کشور گسترش داده است.
عبدالرشید دوستم هشدار داد که اگر وضعیت همینگونه ادامه یابد، آتش «خانهجنگی» و تشنجات درونی بیشتر شعلهور شده و افغانستان را به جنگ داخلی سوق میدهد. او گفت با آنکه خواستار شرکت در قدرت نیست، اما بار دیگر از طالبان میخواهد برای جلوگیری از بحرانهای کنونی با مخالفان مذاکره کند.
حنیف اتمر، وزیر خارجه حکومت پیشین در پیامی نوشت عید قربان مظهر فداکاری، همدلی، بردباری و از خودگذشتگی است؛ ارزشهایی که جامعه ما اکنون بیش از هر زمانی به آنها نیاز دارد. او ابراز امیدواری کرد که حکومت مشروع و مردمی، صلح عادلانه، عدالت اجتماعی و اموزش بدون تبعیض در افغانستان حاکم شود.
در همین حال، امرالله صالح، معاون رئیسجمهور در حکومت پیشین نوشت عید قربانی در حالی فرا رسید که اسیران سیاسی در زندانهای «مخوف و ضدانسانی» طالبان به سر میبرند. او این اسیران را انسانهایی با درک و با اراده توصیف کرد که در مبارزه برای «اعاده حیثیت وطن» به چنگ طالبان افتادهاند.
امرالله صالح گفت طالبان عامل پنج بحران در افغانستان است. او افزود حل این بحرانها بخشی از مبارزه روند سبز را تشکیل میدهد. این مقام پیشین تصریح کرد که طالبان منشا نفاق ملی، بحران مشروعیت ملی و بینالمللی، میزبانی از گروههای تروریستی است.
معاون رئیسجمهور حکومت پیشین خاطرنشان کرد تا زمانی که طالبان بر افغانستان تسلط دارند، امیدی نیست که سیاست جهان نسبت به این کشور، از مباحث تروریسم، جنایت و مهاجرت فراتر برود. او طالبان را مسئول این بحرانها دانسته تاکید کرد که ملت افغانستان در خلق این بحرانها هیچ نقشی نداشته است.
از سویی هم حامد کرزی، رئیسجمهور حکومت پیشین در پیام عیدی خود بار دیگر بر حق آموزش زنان و دختران تاکید کرده است. او نوشت افغانستان زمانی به ترقی و توسعه دست مییابد که همه شهروندان نسبت به آن احساس مالکیت کنند. حامد کرزی گفت پیشرفت افغانستان با مشارکت زنان و کادرهای متخصص فراهم میشود.
رهبر طالبان در این سخنرانی خود گفت گسترش صف مسلمانان عبادت است، اما عبادت در بیاتفاقی انجام نمیشود. او افزود که جهاد نیز برای متفق کردن مسلمانان فرض است.
هبتالله گفت: «اگر مسلمانان اتفاق نداشته باشند دیگر نمی توانند بندگی خداوند را انجام دهند و این باعث بندگی آنها زیر حاکمیت بندگان دیگر می شود و همواره زیر ظلم ظالم باقی میمانند.»
دعوت از مخالفان طالبان برای بازگشت به افغانستان
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در سخنرانی عیدی خود از مخالفان خواست دوباره به افغانستان بازگردند.
او خطاب به مخالفان تاکید کرد که اداره طالبان با آنها هیچ تصفیه حسابی ندارد و هرکاری که در ۲۰ سال گذشته انجام دادهاند، را معاف کرده است.
هبتالله آخندزاده در سخنرانی خود به مناسبت عید قربان خطاب به مخالفان گفت: «برگردید، این [افغانستان] خاک شما و کشور شماست.» او تاکید کرد که قبلا هم گفته و حالا هم میگوید که مخالفان طالبان را عفو کرده است.
رهبر طالبان مدعی شد که در زمان جنگ هم هدف این گروه کشتن افغانها نبوده است. او افزود که طالبان در آن زمان به افغانها اعلام کرده بود که «کافران افغانستان را اشغال» کرده و علیه آنها «جهاد» میکند.
او در حالی این ادعا را مطرح کرد که به گزارش سازمانهای بینالمللی در دو دهه جنگ طالبان با حکومت پیشین، حدود ۶۰ هزار نیروی امنیتی افغانستان کشته شدند. همچنین در حملات انتحاری و انفجاری که طالبان مسئولیت آنها را گرفته هزاران غیرنظامی جان باختهاند.
هبتالله: بدون امیر، در جاهلیت میمیرید
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در سخنرانی خود در نماز عید گفت از آنجایی که افراد جامعه افکار مختلف دارند، داشتن امیر برای حفظ اتحاد به مسلمانان واجب است.
او گفت کسی که «بدون بیعت و اطاعت» از یک امیر بمیرد، «به مرگ جاهلیت» مرده است.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در سخنرانی خود در مسجد عیدگاه قندهار گفت تحکیم اتحاد و اتفاق در جوامع اسلامی بدون داشتن امیر ممکن نیست. او تاکید کرد به همین دلیل خداوند امر کرده است که مسلمانان باید برای خود امیر مقرر کنند.
رهبر طالبان در نزدیک به پنج سال سلطه بر افغانستان بارها بر اطاعت از خود تاکید کرده است. هبتالله آخرینبار در دهم ثور در یک سخنرانی خطاب به مقامات وزارت مالیه طالبان گفت اطاعت از احکام او «مانند اطاعت از خدا و رسول» لازم است. او همچنین نافرمانی از اوامر خود را همسنگ نافرمانی دینی دانست.
هبتالله آخندزاده در این نشست هشدار داد که پس از این بهصورت جدی با «بیاطاعتی» برخورد خواهد شد و از مقامهای تحت امر خود خواست در صورت آغاز پیگیریها، بدون واسطهگری از اقدامات او حمایت کنند.
رهبر طالبان پیشتر در ۲۸ حمل در پیامی به مناسبت عملیسازی فرمانها خود در هرات نوشت که تجربه تاریخی نشان داده هرگاه مردم از دستور رهبران خود نافرمانی کردهاند حتا خلافتهای بزرگی مانند امویان، عباسیان و عثمانیان نیز از میان رفتهاند. او هشدار داد که اگر مردم از نظام فعلی اطاعت نکنند، فتنه بر میخیزد.
کارشناسان میگویند تاکید و تکرار هبتالله بر اطاعت از اوامر خود، ریشه در اختلافات درونی و نافرمانی برخی از مقامات این گروه دارد. پیش از این، سراجالدین حقانی، وزیر داخله، محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع، عباس استانکزی، معین سابق وزارت خارجه و شماری از دیگر مقامات اداره طالبان از دستورها و سیاستهای هبتالله انتقاد کردهاند.
