بدل اعاشه پولی است که به دانشجویان واجد شرایط پرداخت میشود تا بخشی از هزینههای خوراک، مسکن و زندگی روزمره آنان تامین شود. در افغانستان معمولاً این کمک به دانشجویانی تعلق میگیرد که از ولایتها و ولسوالیهای دور افتاده برای تحصیل به دانشگاههای دولتی میروند، در خوابگاههای دولتی جا ندارند و ناچارند در خانهها یا خوابگاههای خصوصی اقامت کنند.
هفت ماه تاخیر در بامیان
شماری از دانشجویان دانشگاه بامیان میگویند هفت ماه است بدل اعاشه خود را دریافت نکردهاند.
به گفته آنان، بسیاری از دانشجویان با وضعیت اقتصادی دشوار از مناطق دوردست به بامیان آمدهاند و ناچارند در اتاقهای کرایی زندگی کنند. این دانشجویان میگویند پرداخت نشدن بدل اعاشه، تامین هزینههای زندگی و ادامه تحصیل را برای آنان دشوار کرده و بر روند آموزشیشان نیز تاثیر گذاشته است.
دو سمستر بدون بدل اعاشه در جوزجان
دانشجویان دانشگاه جوزجان نیز میگویند دو سمستر است که بدل اعاشه آنان پرداخت نشده است.
به گفته آنان، این وضعیت باعث شده بسیاری از دانشجویان نتوانند هزینه خوابگاههای خصوصی و برق را بپردازند. شماری از دانشجویان گفتهاند که به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینهها با برخورد نامناسب برخی صاحبان خوابگاههای خصوصی روبهرو شدهاند. آنان همچنین مدعیاند که برق برخی خوابگاهها به دلیل پرداخت نشدن هزینهها قطع شده است.
پنج ماه انتظار در دانشگاه البیرونی
شماری از دانشجویان دانشگاه البیرونی در کاپیسا نیز میگویند حدود پنج ماه است بدل اعاشه دریافت نکردهاند.
به گفته آنان، دانشجویانی که در خوابگاههای دولتی جا ندارند و مجبور به اقامت در خوابگاههای خصوصی هستند، بیش از دیگران زیر فشار اقتصادی قرار گرفتهاند. این دانشجویان میگویند هزینههای روزمره و بخشی از مخارج زندگی آنان از همین پول تامین میشد و تاخیر در پرداخت آن، تهیه غذا و پرداخت کرایه را دشوار کرده است.
«نه بدل اعاشه داریم، نه خوابگاه»
یک دانشجوی دانشگاه قندوز نیز به افغانستان اینترنشنال گفته است که طالبان در شش ماه گذشته بدل اعاشه دانشجویان این دانشگاه را پرداخت نکردهاند.
او افزود که در این مدت برای بسیاری از دانشجویان خوابگاه نیز فراهم نشده و هزینه اقامت در خوابگاههای خصوصی بهشدت افزایش یافته است. به گفته او، در دوره حکومت پیشین، بدل اعاشه بهصورت ماهانه و منظم پرداخت میشد.
دانشجویان تخار: به سکوت تهدید شدیم
شماری از دانشجویان دانشگاه تخار که از ولایتها و ولسوالیهای مختلف به این دانشگاه آمدهاند، میگویند در شش ماه گذشته بدل اعاشه دریافت نکردهاند.
به گفته آنان، آخرین پرداخت مربوط به ماه میزان سال گذشته بوده است. این دانشجویان میگویند به دلیل مشکلات مالی در پرداخت کرایه و تهیه غذا با دشواری روبهرو شدهاند.
آنان همچنین مدعیاند که مسئولان طالبان در تخار نهتنها به درخواستهای آنان برای پیگیری این موضوع پاسخ ندادهاند، بلکه برخی دانشجویان معترض را به سکوت تهدید کردهاند.
افغانستان اینترنشنال همچنین دریافته است که بدل اعاشه دانشجویان در ولایتهای ننگرهار، پکتیا، لغمان، کنر و خوست نیز پرداخت نشده است.
بدل اعاشه؛ کمک ناچیز اما حیاتی
بر اساس مقررههای وزارت تحصیلات عالی، حکومت مکلف است برای دانشجویانی که از طریق آزمون کانکور به دانشگاههای دولتی دور از محل سکونت خود راه مییابند، خوابگاه یا کمک مالی تحت عنوان بدل اعاشه فراهم کند.
مطابق این مقررهها، دانشجویان مشمول باید ماهانه ۱۸۰۰ افغانی و در هر سمستر ۷۲۰۰ افغانی دریافت کنند.
دانشجویان میگویند این مبلغ حتی پیش از این نیز پاسخگوی هزینههای زندگی نبود، اما اکنون ماههاست که همین کمک ناچیز نیز پرداخت نشده است. به گفته آنان، بسیاری از دانشجویان برای تامین هزینه خوراک، کرایه محل اقامت و سایر نیازهای ابتدایی خود با مشکلات جدی روبهرو هستند.
افغانستان اینترنشنال برای دریافت توضیح در این باره با مسئولان طالبان تماس گرفته است. اما هنوز پاسخی دریافت نکرده است.