در بامیان، ویترن فقر جهان، طالبان یکی از بزرگترین پروژههای استخراج مواد معدنی در تاریخ این ولایت محروم را، آغاز کرده است. در حال حاضر استخراج آهن، سرب، جست، زغال سنگ و سنگهای قیمتی از دستکم ۱۵ معدن با تمام نیرو و امکانات جریان دارد.
اسناد وزارت معادن طالبان نشان میدهد که تمام فعالیتهای معدنکاری بر اساس قرارداد با شرکتهای خصوصی تحت نظارت ادارات مختلف این گروه صورت میگیرد.
این معادن در مرکز بامیان و ولسوالیهای هفتگانه آن واقع شده است.
بزرگترین قراردادهای معدنکاری
وزارت معادن طالبان در یک حراج بزرگ، قرارداد استخراج پنج معدن سرب و جست ولسوالیهای یکاولنگ بامیان را با شرکتهای افغان جرمن، الحریمن، گاما ایگل، کندهار خوگیانی و موسی سلطان امضا کرد.
میزان سرمایهگذاری این شرکتها حدود یک میلیارد افغانی خوانده شده که با استفاده از آن به مدت پنج سال معادن را استخراج خواهند کرد.
معدن آهن منطقه سیاهدره این ولسوالی در بالاترین سطح اداری با تائید عبدالغنی برادر معاون اقتصادی رئیس الوزرا به شرکتهای ملت ستیل و خان وزیری واگذار شده است.
ریاست عمومی معلومات جیولوجیکی وزارت معادن، در سال ۱۴۰۱ حد اقل ۸ معدن، آهن، سرب، جست، گج و سنگهای قیمتی و تعمیراتی را در ولسوالی دوگانه یکاولنگ ثبت کرده است.
حفاری بیرحمانه در خاموشی اطلاعاتی
بر اساس آمارهای رسمی، بیش از ده شرکت خصوصی در سراسر ولایت بامیان در ساحات معدنی حفاری میکنند.
این شرکتها تمام امکانات، پیشرفتهترین بیلهای میکانیکی و وسایط سنگین را برای بدست آوردن فلزات و سنگهای قیمتی به کار انداختهاند.
رضا (نام مستعار) باشنده ولسوالی پنجاب به افغانستان اینترنشنال گفت: «شرکت بلخ صداقت برای استخراج سنگ معدنی تراورتن ساحات وسیع را بدون در نظر داشت پیامدهای محیط زیستی و خطر برای ساکنان محل، بیرحمانه زیر و زبر کرده است.»
گزارش نظارتی اداره ملی حفاظت از محیط زیست طالبان نشان میدهد که شرکتهای مختلف، استخراج غیر معیاری داشتهاند.
رضا گفت: «حفاری یکی از معادن چند روستا در ولسوالی یکاولنگ را در معرض خطر برف کوچ قرار داده که مردم به طالبان شکایت برده و خواستار رسیدگی شدهاند.»
باشندگان محل میگویند در برخی معادن بزرگ تا سه صد عراده واسطه نقلیه، عدوات معدنکاری و تجهیزات فعالیت میکنند.
تاراج ثروت و حسرت مردم
معدن سنگ تراورین در منطقه پیتاب لغمان نزدیکترین مکان به بودای بامیان همه روزه استخراج میشود.
شرکتهای متعدد در ولسوالیهای شیبر، سیغان، کهمرد، یکاولنگ نمبر ۱ و ۲، پنجاب و ورس در حال فعالیت هستند.
افغان جرمن، الحرمین، گاما ایگل، کندهار خوگیانی، موسی سلطان، کوه نور، فردای کوهستان، عبدالله صفدری، بلخ صداقت، عزیز بلوج، افغان درانی، نظری رحیمی، ملت ستیل، خان وزیری و شماری دیگر از شرکتها، معادن بامیان را استخراج میکنند.
بر اساس آمار ریاست جیولوجیکی وزارت معادن طالبان، ۳۲ محدوده معدنی در سال ۱۴۰۱ ثبت شده است. این معادن در مرکز بامیان و ولسوالیهای شیبر، کهمرد، سیغان، یکاولنگ، پنجاب و ورس واقع شده اند.
بخشش از کیسه خلیفه
وزارت معادن طالبان پنج معدن بامیان را به گونه مشروط به شرکتها طوری واگذار کرده که سود مستقیم آن به محل نمیرسد.
بلاک سرب و جست ساحه سرگشتک با شرکت موسی سلطان در مقابل احداث ۵۰ کیلومتر سرک در ولایت ارزگان سپرده شده است.
ساحه معدنی پامی ککرک با شرکت افغان جرمن در بدل احداث ۶۰ کیلومتر شاهراه بای پاس قندهار، بند برق و آب در راغستان این ولایت قرارداد شده است.
استخراج معدن آهن سرسرخک با شرکت گاما ایگل در برابر احداث دو قسمت خط آهن خواف هرات به طول ۴۷.۳ کیلومتر، اعمار یک باب شفاخانه تدریسی مجهز و معیاری در دانشگاه میدان وردک عقد قرارداد شده است.
بخشی از عواید معادن تا سطح ۵۰ درصد به طالبان میرسد.
سخیداد (نام مستعار) تمام شرکتها وسایط و نیروی کار خود را از ولایات دیگر به بامیان آورده و مردم محل را اسخدام نمیکنند.
گل حیدر شفق والی طالبان در بامیان که از روند استخراج هفت معدن در مناطق گنده کوتل و کوتل بیدک بازدید کرده، از شرکتها خواسته از نیروی کار محلی استفاده کنند.
مغاره نشینی نماد جهانی فقر بامیان
در دل کوههای بابا و هندوکش، مردم با شکمهای گرسنه روی معادن خفته در زیر خاک زندگی میکنند.
مغاره نشینی به نماد جهانی فقر باشندگان بامیان در دنیای معاصر تبدیل شده است.
بزرگترین معادن آهن مثل حاجیگگ و زغال سنگ اشپشته در همین ولایت موقعیت دارند با این حال هیچ برنامه توسعهای کلان در سراسر بامیان وجود ندارد. رنج مردم از نداشتن راههای مواصلاتی، خدمات صحی، حاکمیت بیکاری، فقر و انزوا در زندان جغرافیایی هر روز بیشتر میشود.
