حزب وحدت به رهبری کریم خلیلی میگوید طالبان همزمان با فرارسیدن ماه محرم، فشار بر شیعیان افغانستان و محدودیت بر برگزاری آیینهای مذهبی آنان را افزایش داده است. حزب وحدت این اقدامات طالبان را ادامه روند «حذف نظاممند» شیعیان از ساختار سیاسی، اداری و اجتماعی افغانستان خوانده است.
حزب کریم خلیلی، معاون پیشین رئیسجمهور، روز پنجشنبه، چهارم سرطان، با انتشار بیانیهای نسبت به اقدامات طالبان علیه عزاداران محرم واکنش نشان داد.
در این بیانیه آمده است که اعمال محدودیت بر مراسم عزاداری، مسدود کردن مساجد و مراکز فرهنگی و بازداشت شماری از شیعیان در مناطق مختلف کشور، نگرانیهای جدی درباره آزادیهای مذهبی، حقوق شهروندی و اصل برابری میان شهروندان افغانستان ایجاد کرده است.
حزب وحدت این اقدامات را بخشی از سیاستی هدفمند برای «انزوا، حاشیهرانی و حذف تدریجی جامعه هزاره و شیعه» از عرصههای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور دانست.
در بیانیه آمده است که محروم کردن میلیونها شهروند از مشارکت عادلانه در اداره کشور، محدود کردن آزادیهای مذهبی و نادیده گرفتن مطالبات مشروع آنان، علاوه بر مغایرت با عدالت، حقوق شهروندی و همزیستی ملی، میتواند شکافهای اجتماعی و بیثباتی را تشدید کند.
این حزب همچنین بر حق همه شهروندان افغانستان برای برخورداری از آزادیهای مذهبی، مدنی، سیاسی و فرهنگی، مطابق با موازین اسلامی، ارزشهای انسانی و اصول پذیرفتهشده حقوق بشری، تأکید و خواستار پایان فوری سیاستهای تبعیضآمیز و حذفگرایانه در قبال اقوام و مذاهب مختلف کشور شد.
این بیانیه در حالی منتشر شده است که افغانستان اینترنشنال پیشتر گزارش داده بود عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، روز دوشنبه شماری از بزرگان شیعه را برای جمعآوری پرچمهای محرم به دفتر خود احضار و سپس بازداشت کرده است. به گفته منابع، این افراد سه روز بعد، به درخواست حسن آخند، رئیس وزرا، و سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، از بازداشت آزاد شدند.
پیشتر نیز مدارعلی کریمی، معین وزارت شهرسازی طالبان، گفته بود که برخی مقامهای این گروه از دستورهای رئیسوزرا پیروی نمیکنند. او با انتقاد از برخورد نیروهای طالبان با شیعیان، بهویژه در ماه محرم، گفت شیعیان در طول تاریخ با «مظالم» روبهرو بودهاند، اما هیچگاه حذف نشدهاند.
حزب وحدت در پایان هشدار داد که ادامه این رویکرد، فضای ترس، بیاعتمادی و ناامیدی را در جامعه گسترش میدهد، همبستگی ملی را تضعیف میکند و میتواند پیامدهای خطرناک و پیشبینیناپذیری برای ثبات و انسجام اجتماعی افغانستان در پی داشته باشد.
این حزب همچنین از جامعه هزاره و شیعه خواست در شرایط کنونی، هوشیاری، همبستگی و انسجام خود را حفظ کند.
طالبان تاکنون به بیانیه حزب وحدت اسلامی افغانستان واکنشی نشان نداده است.
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه، روز پنجشنبه گزارش خود تحت عنوان شاخص جهانی شکنجه ۲۰۲۶ را منتشر کرد.
براساس مستندات این گزارش، آزادی شهروندان در افغانستان با تصمیمهای خودسرانه و بدون طی روند دادرسی عادلانه سلب میشود.
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه با اشاره به «نقش مرکزی ریاست عمومی استخبارات طالبان» در دوسیههای بازداشت خودسرانه و شکنجه، خواستار ایجاد مکانیسمهای نظارتی مستقل و فوری بر عملکرد این نهاد امنیتی شده است.
ماه گذشته، شورای امنیت سازمان ملل گزارش داد که مقامات و نیروهای طالبان، مرتکب خشونت جنسی علیه زنان شدهاند. در این گزارش آمده که نمایندگی سازمان ملل در افغانستان، ۲۱ مورد خشونت جنسی از جمله تجاوز جنسی گروهی علیه ۱۵ زن و ۶ دختر را در سال ۲۰۲۵ مستند کرده است.
افزایش بازداشت زنان
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه از افزایش شمار زندانیان زن در زندانهای طالبان خبر داد و گفت که تعداد آنان از ۸۴۰ نفر در سال ۲۰۲۱ به ۱۸۲۵ نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
در گزارش همچنین تاکید شده است که نگهبانان طالبان در اداره استخبارات به ابزارهای شکنجه مانند کیبل، شوک الکتریکی و وسایل القای حس غرقشدگی دسترسی دارند.
این گزارش میافزاید که اصولنامه جزایی طالبان، برخی تضمینهای دادرسی عادلانه از جمله دسترسی به وکیل مدافع را تضعیف کرده و امکان محکومیت بر اساس اعتراف و شهادت را فراهم میکند.
شاخص جهانی شکنجه ۲۰۲۶ دومین گزارش سازمان جهانی مبارزه با شکنجه است که روز پنجشنبه رونمایی شد. در این گزارش خطر شکنجه و بدرفتاری در ۳۹ کشور جهان ارزیابی شده است.
گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان میگوید دفتر او مواردی از خشونت جنسی منتسب به مقامات طالبان را عمدتاً در بازداشتگاهها تایید کرده است. ریچارد بنت پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفت که قربانیان خشونت جنسی که با آنها مصاحبه شده است شامل زنان و دختران، مردان و پسران بودهاند.
طبق گزارش، طالبان متهمان را در جریان بازجوییها و بازداشتهای خودسرانه به طور گسترده شکنجه و با آنها بدرفتاری میکنند.
گزارش شاخص جهانی شکنجه که روز پنجشنبه، چهارم سرطان منتشر شد، به مواردی چون قانونیشدن مجازات بدنی، تنبیه علنی، بازداشتهای خودسرانه و بدرفتاری در بازداشتگاهها، فروپاشی نظام قضایی، تبعیض و کوچ اجباری اقلیتهای قومی و مذهبی، ممنوعیت ورود گزارشگر ویژه سازمان ملل و محدودیتهای گسترده بر آزادی بیان و تجمع پرداخته است.
در این گزارش آمده است که شکنجه و بدرفتاری در برخورد با بازداشتشدگان بهصورت گسترده در عملکرد روزمره نیروهای طالبان دیده میشود و به دلیل نبود سازوکارهای پاسخگویی، این موارد غالبا بدون پیگرد باقی میماند.
شاخص جهانی شکنجه ۲۰۲۶ دومین گزارش سازمان جهانی مبارزه با شکنجه است که روز پنجشنبه رونمایی شد.
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه، در این گزارش خطر شکنجه و بدرفتاری را در ۳۹ کشور جهان ارزیابی کرده است.
این شاخص برای نخستین بار در ۲۵ جون پارسال راهاندازی شد و در آن ۲۷ کشور مورد ارزیابی قرار گرفتند.
در گزارش شاخص جهانی شکنجه ۲۰۲۶ درباره افغانستان تحت کنترول طالبان، تاکید شده که بازداشتهای بدون حکم قضایی ادامه دارد و افراد به دلایلی مانند نوع پوشش مورد نظر طالبان، نداشتن ریش برای مردان یا نداشتن محرم برای زنان بازداشت میشوند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که آزار جسمی، لتوکوب و ناپدیدسازی اجباری بهطور گسترده رخ میدهد و برخی بازداشتشدگان برای چندین روز ناپدید میشوند یا در مواردی جسد آنان به خانوادهها تحویل داده میشود.
این گزارش همچنین میگوید نیروهای طالبان در ولایتهای مختلف بهطور منظم اقدام به بازرسی و تفتیش، از جمله جستوجوی خانهها، میکنند.
گزارشهای متعددی از شکنجه و بدرفتاری در زندانهای طالبان منتشر شده است.
شورای امنیت سازمان ملل ماه گذشته از افزایش خشونت جنسی، تجاوز گروهی، شکنجه و برهنگی اجباری زنان و دختران توسط افراد و مقامهای طالبان پرده برداشت. به گفته ملل متحد، سیاستهای سرکوبگرانه طالبان و فضای معافیت از مجازات، افغانستان را به یکی از خطرناکترین نقاط جهان برای زنان تبدیل کرده است.
در ۱۲ جوزا ۱۴۰۵ دستکم چهار منبع از زندانیان سابق طالبان یا نزدیکان آنها به افغانستان اینترنشنال گفتند که در بازداشتگاههای طالبان، زندانیان مورد شکنجه و بدرفتاری قرار میگیرند و از آنان اعتراف اجباری گرفته میشود. به گفته آنها این وضعیت در زندانهای طالبان همچنان ادامه دارد.
کوین کورنول، امدادگر بریتانیایی و زندانی سابق در افغانستان، اخیرا در گفتوگو با روزنامه سن تجربه خود را از ۲۷۲ روز حبس در زندان طالبان روایت کرد.
کورنول گفته است که دوبار توسط طالبان لتوکوب شد، چشمبسته به یک قفس زیرزمینی در سلول انفرادی برده شد و ۱۱ روز در آنجا نگهداری شد.
او میگوید بهجز یک بار رفتن روزانه به تشناب، تنها تماسش با دیگران زمانی بود که نگهبانان برای شلاقزدن، لتوکوب یا تهدید با چاقو وارد سلول میشدند.
ظریفه یعقوبی، زندانی سابق طالبان اخیرا گفت که او و همکارانش انواع مختلف شکنجه و اعتراف اجباری را در زندان استخبارات طالبان تجربه کردهاند. خانم یعقوبی گفت که هنوز برای بهبود وضعیت روحی روانی ناشی از تجربههای زندان طالبان مبارزه میکند.
