حسین یاسا، سخنگوی شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان میگوید که هیچگونه دیداری میان رهبران جریانهای مخالف طالبان و معاون اقتصادی رئیسوزرا یا دیگر مقامهای این گروه در تهران برگزار نخواهد شد.
آقای یاسا به افغانستان اینترنشنال گفت که دعوت همزمان جمهوری اسلامی ایران از مقامهای طالبان و چهرههای مخالف این گروه برای حضور در یک مراسم، امری عادی است.
رد گمانهزنیها درباره دیدارهای پشتپرده
همزمان با سفر مقامهای دو جریان رقیب افغانستان به تهران، برخی منابع از احتمال برگزاری رایزنیهای غیرعلنی میان آنها خبر داده بودند.
در حال حاضر، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسوزرای طالبان، و امیرخان متقی، وزیر امور خارجه این گروه، از یک سو و احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، و محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، از سوی دیگر، برای شرکت در مراسم ادای احترام به پیکر علی خامنهای در تهران حضور دارند. با این حال، یاسا تأکید کرد که هیچ برنامهای برای گفتوگو یا دیدار میان طرفین وجود ندارد.
آقای یاسا روز جمعه در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال گفت که مشکل اساسی جریانهای مخالف با طالبان بر سر نظام است. او گفت که جریانهای مخالف با اصل مذاکره با طالبان مخالف نیستند، اما مذاکره چوکات و اصول دارد. او گفت که آنان حاضرند با میانجیگری و تضمینهای کلانتر با طالبان وارد گفتوگو شوند.
پیشینه تلاشهای میانجیگرانه تهران
تهران پیش از این نیز تلاش کرده بود نقش میانجی میان جریانهای سیاسی افغانستان را ایفا کند. در یکی از این موارد، تهران میزبان گفتوگوی مستقیم میان احمد مسعود و امیرخان متقی، وزیر امور خارجه طالبان، بود؛ گفتوگوهایی که به دلیل اختلافهای بنیادین، بدون دستیابی به نتیجهای ملموس پایان یافت.
مخالفان طالبان پیوسته بر تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان تاکید کرده میکنند، اما طالبان اصرار دارد که اداره آنان همهشمول است.
ناظران باور دارند که اصرار طالبان بر پایان حل منازعه و برگشت مخالفان و زندگی در سایه «نظام اسلامی» و در مقابل، تأکید جریانهای مخالف بر تشکیل حکومتی فراگیر و مبتنی بر آرای مردم، چشمانداز هرگونه مذاکره جدی میان دو طرف را در شرایط کنونی با بنبست مواجه کرده است.
منابع روز جمعه، ۱۲ سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که هیئت اعزامی طالبان پس از نشستی در شغنان تصمیم به برکناری و خلع سلاح این افراد گرفته است.
بر بنیاد اطلاعات منابع، غلامالله احمدی که یکی از رقیبهای محلی جمعه فاتح است به تازگی معاون فرقه بدخشان تعیین شده است.
همچنین مدیر استخبارات ولسوالی شکی و گلبدین الماس، فرمانده کندک شغنان نیز از سمتهای شان برکنار شدهاند.
منابع میگویند که هیئت اعزامی به ولسوالها، مدیران استخبارات و فرماندهان طالبان در پنج ولسوالی درواز هشدار داده است که در صورت جلوگیری نکردن از تردد افراد مسلح خارج از تشکیلات، از سمتهای خود برکنار خواهند شد.
به گفته منابع، شام پنجشنبه وضعیت در ولسوالی نسی کاملاً امنیتی و نظامی بوده و تحرکات نیروهای طالبان در این منطقه بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
یک منبع دیگر به افغانستان اینترنشنال گفت که شمار زیادی از نیروهای طالبان به منطقه اعزام شدهاند، اما تاکنون وارد ولسوالیهای درواز نشده و در ولسوالیهای همجوار مستقر هستند.
به گفته او، یک کاروان بزرگ از نیروهای استخبارات طالبان نیز از کابل به سمت ولسوالیهای درواز اعزام شده است.
این منبع میگوید طالبان علاوه بر برکناری افراد نزدیک به جمعهخان فاتح، روند خلع سلاح را نیز آغاز کردهاند. به گفته او، طالبان در حال جمعآوری سلاحهایی هستند که پیشتر در اختیار افراد مسلح، از جمله نیروهای مستقر در معادن و سایر مناطق، قرار داده شده بود.
در همین حال، منبعی که هفته گذشته روز چهارشنبه، ۱۰ سرطان، با جمعهخان فاتح در ولسوالی نسی دیدار کرده بود، به افغانستان اینترنشنال گفت این فرمانده محلی نیروهای خود را در حالت آمادهباش قرار داده، اما به آنان دستور داده است: «اولین شلیک را ما نخواهیم کرد.»
به گفته این منبع، جمعهخان فاتح با وجود آمادگی برای درگیری، بر این باور است که طالبان وارد جنگ با او نخواهد شد، زیرا به گفته او، «قندهار میداند که اوضاع در سراسر بدخشان متشنج است.»
علت اصلی این اختلافات در بدخشان، رقابت بر سر کنترول معادن طلا است.
جنجال بر سر معادن طلا در تخار و بدخشان در یک سال گذشته اوج گرفته و بارها به درگیریهای خونین میان مردم بومی، شرکتهای استخراجکننده و طالبان منجر شده است. زرشویی یا استخراج سنتی و دستی طلا سالهاست منبع اصلی درآمد هزاران خانواده در تخار و بدخشان بوده و حکومت گذشته نیز مانع کار آنان نمیشد.
