دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل (اوچا) با اشاره به حملات پاکستان به افغانستان گفت غیرنظامیان نباید بهای جنگ را بپردازند. اوچا بامداد یکشنبه ۱۴ سرطان در اکس نوشت غیرنظامیان باید همواره بر اساس قوانین بینالمللی بشردوستانه مورد حفاظت قرار گیرند.
این نهاد ملل متحد تاکید کرد جنگها تنها خانهها و زیرساختها را ویران نمیکنند، بلکه زندگی روزمره مردم را نیز مختل میسازند و ترس و ناامنی را افزایش میدهند.
به گفته اوچا، خصومتها به سلامت روان، به ویژه برای کودکان آسیب زیادی وارد میکنند.
دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل در نمونهای به وضعیت شماری از ساکنان ولسوالی سپیره ولایت خوست اشاره کرده است. اهالی این منطقه گفتهاند که پس از حملات هوایی اخیر، آرامش شبانه خود را از دست دادهاند و کودکان با شنیدن صدای هر هواپیما یا هر صدای بلند دچار ترس میشوند. ساکنان همچنین گفتهاند که همچنان با فشار روانی و احساس ناامنی زندگی میکنند.
روابط پاکستان و طالبان در هشت ماه گذشته پرتنش بوده و دو طرف در این مدت چندین بار در امتداد مرز با یکدیگر درگیر شدهاند. این درگیریها شامل حملات پهپادی، توپخانهای و هوایی نیز بوده است.
در تازهترین مورد، ارتش پاکستان در ۸ سرطان ۱۴۰۵ حملاتی را به ولایتهای پکتیا، پکتیکا و کنر انجام داد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفت این حملات که با استفاده از جنگندهها انجام شده، دستکم ۳۶ غیرنظامی را کشته و ۱۶۳ نفر را زخمی کرده است. به گفته او، زنان و کودکان نیز در میان قربانیان بودند و دستکم سه خانه مسکونی بهطور کامل ویران شده است.
پاکستان اما اعلام کرد که در این حملات ۲۹ شبهنظامی را کشته و پناهگاههای تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) را هدف قرار داده است.
با این حال، هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) تأیید کرد که در حملات هوایی اخیر پاکستان به ولایتهای پکتیا، پکتیکا و کنر، دستکم ۲۸ غیرنظامی کشته و ۴۹ نفر دیگر زخمی شدهاند. به گفته یوناما، زنان و کودکان نیز در میان قربانیان بودهاند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو روز شنبه ۱۳ سرطان گزارش داد که این اعدامها در طی ماه جون ۲۰۲۶ اجرا شدهاند.
ههنگاو اشاره کرد که این آمار در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، دستکم ۱۰ درصد افزایش داشته است.
بر اساس این گزارش، در میان اعدامشدگان، حکم اعدام پنج زندانی سیاسی نیز در زندانهای ایران اجرا شده است.
ههنگاو گفته است که هویت تمامی ۱۰۹ زندانی اعدامشده برای این نهاد احراز شده، اما جزئیات مربوط به هویت و اتهام پنج شهروند افغانستان را منتشر نکرده است.
به گفته این سازمان، مقامهای ایرانی تنها هفت مورد از مجموع ۱۰۹ اعدام را بهصورت رسمی اعلام کردهاند و ۱۲ زندانی نیز بدون اطلاع خانواده و بدون برخورداری از آخرین ملاقات اعدام شدهاند.
بر بنیاد این گزارش، بیشترین اعدامها مربوط به زندانیان متهم به «قتل عمد» با ۵۴ مورد بوده و پس از آن، متهمان جرایم مرتبط با مواد مخدر با ۴۴ مورد قرار دارند.
این گزارش در حالی منتشر میشود که روز گذشته نیز ایران سه شهروند افغانستان را اعدام کرد.
سازمان حقوق بشر ایران روز شنبه گزارش داد که جمهوری اسلامی دستکم سه زندانی افغان را در زندانهای یزد و شیراز اعدام کرده است. هویت این زندانیان افغان، نورجلال مجاهد، میرویس خلیلزادی و ابراهیم احمدشاهی اعلام شده است.
بر بنیاد گزارش سازمانهای حقوق بشری، پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، شمار اعدام شهروندان افغان در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته است. پیشتر سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در ناروی، اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ میلادی دستکم ۸۴ شهروند افغانستان را اعدام کرده است.
همزمان، مقامهای ایرانی در ماههای اخیر دستکم ۷۳۵ زندانی افغان را در سه مرحله به طالبان تحویل دادهاند.
با وجود حضور میلیونها مهاجر افغان در ایران، آمار رسمی از شمار زندانیان افغان منتشر نمیشود. با این حال، طالبان هر از گاهی از انتقال گروهی از این زندانیان به افغانستان خبر میدهد.
معین پیشین وزارت سرحدات و قبایل، روز شنبه، ۱۳ سرطان، در صفحه فیسبوک خود نوشت که ایران پس از جنگ با امریکا نیز از سیاست «تکیه بر نیروهای نیابتی» فاصله نگرفته و در تلاش است ابتکار حمایت از مخالفان طالبان را از پاکستان به تهران منتقل کند.
او مدعی شد که با کاهش نفوذ نیروهای نیابتی ایران در سوریه و لبنان، تهران ممکن است در پی ایفای نقش پررنگتر در حمایت از گروههای مخالف طالبان باشد.
محمدآصف ننگ احتمال دیگری را نیز مطرح کرد و گفت که گروههای مخالف طالبان، در شرایطی که قدرتهای بزرگ برنامه مشخصی برای افغانستان ندارند، در جستوجوی حامیان جدید در منطقه هستند.
این مقام پیشین افغان، ادامه انزوای افغانستان را به زیان منافع ملی دانست و گفت: «این انزوا به معنای گسستن روابط، از دست دادن منافع مشترک و محروم شدن از حمایتهای متقابل است.»
پیشتر جمهوری اسلامی ایران از طالبان و مخالفان این گروه برای شرکت در مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین این کشور، در تهران دعوت کرده بود. احمد مسعود و محمد محقق این دعوت را پذیرفتند و در این مراسم رسما حضور یافتند.
آقای ننگ از رویکرد ایران در تعامل با مخالفان طالبان انتقاد کرد و پرسید: «اگر دولت پیشین افغانستان از مخالفان جمهوری اسلامی ایران به همین شکل میزبانی میکرد، واکنش تهران چه میبود؟»
دعوت همزمان تهران از طالبان و مخالفان آن واکنشهای گسترده داشته است. برخیها احتمال گفتوگوی دو طرف در حاشیه این مراسم را مطرح کردهاند. موضوعی که از سوی سخنگوی شورای مقاومت ملی برای نجات افغانستان رد شده است.
