الکساندر دیکرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل متحد که به افغانستان سفر کرده است، روز یکشنبه ۱۴ سرطان به ولسوالی دره نور ولایت ننگرهار رفت. او در بازدید از مناطق زلزلهزده گفت که سازمان ملل متحد میکوشد با حمایت از مردم، زمینه را برای توسعه و ثبات جوامع فراهم کند.
رئیس برنامه توسعه سازمان ملل متحد روز دوشنبه ۱۵ سرطان، با انتشار ویدیویی از سفرش به ولایت ننگرهار گفت که سه نفر از هر چهار نفر در افغانستان برای تامین نیازهای اساسی زندگی خود با مشکل روبهرو هستند؛ واقعیتی که او تاکید کرد در جریان سفر به مناطق زلزلهزده از نزدیک مشاهده کرده است.
الکساندر دیکرو با اشاره به اینکه افغانستان سال گذشته زمینلرزهای ویرانگر را تجربه کرد و خانههای بسیاری از مردم تخریب شد، افزود: «برنامه توسعه سازمان ملل متحد با همکاری جوامع محلی، از طریق ساخت سرپناه، ایجاد سازههای محافظ در برابر سیلاب و فراهم کردن فرصتهای شغلی، برای بازگرداندن زندگی مردم به شرایط عادی تلاش میکند.»
او هدف از این اقدامات را کمک به جوامع محلی برای بازسازی بهتر، افزایش تابآوری و بازگشت دوباره به ثبات دانست و تاکید کرد: «کمکهای اضطراری و بشردوستانه جان انسانها را نجات میدهد، اما توسعه، زمینه را برای ایجاد ثبات و ساختن آیندهای بهتر فراهم میکند.»
در همین حال، برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان و الکساندر دیکرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل متحد، روز یکشنبه وارد کابل شدند.
وزارت مهاجرین و عودتکنندگان طالبان نیز در خبرنامهای اعلام کرد که این هیئت سازمان ملل متحد بهمنظور مشاهده و ارزیابی مشکلات مردم افغانستان به کابل سفر کرده است.
یونیسف روز یکشنبه ۱۴ سرطان در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد که این پروژه با حمایت مالی اتحادیه اروپا اجرا شده و بخشی از تلاشها برای تأمین آب آشامیدنی سالم در مناطق آسیبپذیر افغانستان است.
به گفته این نهاد، دسترسی به آب پاک نقش مهمی در پیشگیری از بیماریها از طریق آب دارد و به بهبود سلامت کودکان و خانوادهها کمک میکند.
یونیسف در همین رابطه، بخشی از سخنان یک دختر هشتساله از نورستان را منتشر کرده که گفته است: «قبلا آب تلخ بود و باعث مریضی ما میشد، اما حالا آب پاک داریم و من خیلی خوشحالم.»
این پروژه در حالی بهرهبرداری میشود که افغانستان در سالهای اخیر با خشکسالیهای پیدرپی، کاهش بارندگی و پیامدهای ناگوار تغییرات اقلیمی روبهرو بوده است؛ وضعیتی که دسترسی میلیونها نفر، بهویژه در مناطق روستایی را به آب آشامیدنی سالم با بحران مواجه کرده است.
سازمان ملل متحد هفته گذشته هشدار داد که خشکسالی همچنان بخشهای گستردهای از افغانستان را درگیر نگه داشته و طی یک سال گذشته، زندگی حدود ۳.۴ میلیون نفر را در ۱۲ ولایت تحت تاثیر قرار داده است.
الیاس مومند که هنوز ششسال سن داشت، در ماه جدی ۱۴۰۲ در شهر جلالآباد از سوی آدمربایان ربوده شد و سپس به قتل رسید.
هرچند معاون فرماندهی پولیس طالبان در ننگرهار در آن زمان اعلام کرد که عامل اصلی قتل الیاس مومند در یک عملیات کشته شده است، اما اکنون پدر او میگوید از میان ۱۲ نفری که در ربودن و قتل پسرش دست داشتند، تنها چهار تن بازداشت شدند.
انگار مومند میگوید متهمان بازداشتی نیز بعدا با حکم محکمه ابتدایی نظامی طالبان در ننگرهار آزاد شدند.
آقای مومند میگوید با گذشت سه سال، رنج و اندوه این حادثه همچنان بر خانوادهاش سایه افکنده و آنان هنوز در انتظار اجرای عدالت هستند. به گفته او، پرونده این قتل در دادگاه بلاتکلیف مانده و متهمان آزادانه زندگی میکنند.
پدر الیاس میگوید که هفته گذشته رئیس استیناف ننگرهار در نشستی از او خواسته است برای پیگیری دوباره پرونده، درخواست جدیدی برای احقاق حقوق فرزندش ثبت کند.
او افزود که مقامهای طالبان به وی اطمینان دادهاند پس از ثبت درخواست تازه، بهرغم گذشت سه سال از وقوع این رویداد، پرونده دوباره بررسی و مطابق قانون درباره آن تصمیمگیری خواهد شد.
انگار مومند با ابراز ناامیدی از روند رسیدگی به پرونده، از طالبان خواست عاملان ربودن و قتل پسرش را به دست عدالت بسپارند.
پیشتر وزارت داخله پاکستان به مقامهای ایالتی دستور داد که پس از ۱۹ سرطان، مهاجران افغان فاقد مدارک را روزانه بازداشت و گزارش روند بازداشتها را به حکومت مرکزی ارسال کنند.
شماری از مهاجران افغان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال میگویند اخراج اجباری، آنان را با آیندهای نامعلوم روبهرو کرده و نگرانی از بیکاری، بیسرپناهی و نبود امکانات اولیه زندگی، فشار روانی بر خانوادههای شان را دوچندان کرده است.
محمد غوث، که ۴۲ سال پیش بهدلیل جنگ و فقر به کویته مهاجرت کرده، به افغانستان اینترنشنال گفت تمام دارایی و سرمایه زندگیاش حاصل سالها کارگری در پاکستان است.
او گفت: «سالها در یک خانه کوچک گلی زندگی کردیم. تصور میکردیم اینجا خانه همیشگی ما خواهد بود، اما در سه سال گذشته هر روز با ترس زندگی کردهایم. اکنون حتی جرات بیرون شدن از خانه را نداریم، چون هر لحظه بیم آن میرود که پولیس ما را بازداشت و به افغانستان اخراج کند.»
محمد غوث افزود اگر به افغانستان بازگردد، نه خانهای برای زندگی دارد و نه سرمایه و امکاناتی برای آغاز دوباره.
سلطان، یکی دیگر از مهاجران افغان ساکن کویته، نیز میگوید تا چند ماه پیش تصور میکرد فشار بر مهاجران کاهش یافته و زندگی بهتدریج به روال عادی بازمیگردد، اما تصمیم تازه دولت پاکستان همه امیدهای او را از میان برده است.
او گفت: «حتی پول کرایه بازگشت را هم نداریم. اگر به افغانستان برویم، نه کاری پیدا میشود و نه راهی برای تأمین معیشت؛ در چنین شرایطی زندگی ما با بحران جدی روبهرو خواهد شد.»
سلطان افزود: «حکومتها باید بر اساس موازین انسانی تصمیم بگیرند، نه اینکه با سیاستهای خود، زندگی میلیونها انسان را در معرض بحران و سرگردانی قرار دهند.»
او همچنین گفت همه اعضای خانوادهاش زیر فشار شدید روانی قرار دارند و هیچ احساس امنیت و اطمینانی نسبت به آینده ندارند.
همزمان، سازمان ملل هشدار داده است که بازگشت گسترده مهاجران افغان از پاکستان، فشار مضاعفی بر وضعیت شکننده بشردوستانه افغانستان وارد کرده است.
بر اساس گزارش سازمان ملل، تنها در سال ۲۰۲۵ نزدیک به یک میلیون افغان بهصورت اجباری یا در شرایط نامناسب از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. همچنین از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون، ۵۳۱ هزار و ۸۰۰ نفر دیگر نیز به افغانستان بازگردانده شدهاند.
