ترکیه روز سهشنبه اعلام کرد که ۲۴ پناهجوی افغان که قصد داشتند بهگونه غیرقانونی از ترکیه خارج شوند، در شهر ادرنه بازداشت شدند. در میان بازداشتشدگان، هفت زن و شش کودک نیز حضور دارند و تمام آنها به مرکز اخراج اتباع خارجی منتقل شدند.
پولیس ترکیه راننده مینیبس را به اتهام انتقال «غیرقانونی» پناهجویان بازداشت کرده است.
ترکیه در سالهای اخیر تدابیر امنیتی در مرزهای غربی خود را تشدید کرده و بهگونه منظم از بازداشت پناهجویان خبر میدهد که در تلاش برای رسیدن به کشورهای اروپایی از مسیرهای غیرقانونی هستند.
بر مبنای آمار اداره مهاجرت ترکیه، این کشور در پنج ماه نخست سال جاری میلادی ۱۶ هزار و ۴۳۶ پناهجوی افغان را «بهدلیل نداشتن کارت اقامت» در سراسر این کشور بازداشت کرده است.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، روز سهشنبه در کابل با الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل، و برهام احمد صالح، کمشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، دیدار کرد. متفی گفته است که کمکهای امدادی کافی نیست و کشورهای جهان به توسعه افغانستان کمک کنند.
وزارت خارجه طالبان روز سهشنبه در خبرنامهای اعلام کرد که متقی در این دیدار نسبت به بازداشت و مشکلات حقوقی شماری از مهاجران افغان در برخی کشورها به دلیل نداشتن اسناد هویتی ابراز نگرانی کرده و از کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان خواسته است برای حل این مشکلات اقدام کند.
انتقاد طالبان از اخراج مهاجران
بر اساس این خبرنامه، متقی اخراج اجباری مهاجران افغان از کشورهای همسایه را عامل تشدید بحران انسانی در افغانستان دانست و گفت طالبان برای پذیرش و ارائه خدمات اولیه به بازگشتکنندگان اقدام کردهاند، اما اسکان پایدار و بهبود شرایط زندگی آنان به حمایتهای توسعهای بلندمدت جامعه جهانی نیاز دارد.
او همچنین ممنوعیت کشت خشخاش را یکی از «دستاوردهای مهم» طالبان خواند و گفت ادامه این سیاست مستلزم سرمایهگذاری در بخش کشاورزی، تقویت بخش خصوصی، ایجاد فرصتهای شغلی و فراهم شدن معیشت جایگزین برای کشاورزان است..
روایت طالبان از مواضع سازمان ملل
وزارت خارجه طالبان مدعی است که الکساندر دی کرو در این دیدار، بهبود وضعیت امنیتی، ثبات سراسری و کاهش کشت خشخاش را از زمینههای مساعد برای گسترش همکاریهای توسعهای دانسته است.
به گفته طالبان، او همچنین بر ضرورت عبور از کمکهای صرفاً بشردوستانه و تمرکز بیشتر بر رشد اقتصادی، تقویت بخش خصوصی و ایجاد اشتغال در افغانستان تأکید کرده است.
طالبان همچنین به نقل از برهام احمد صالح نوشته است که کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان از اخراج اجباری مهاجران افغان حمایت نمیکند و تلاش دارد با کشورهای میزبان گفتوگو کند تا روند بازگشت مهاجران بهصورت داوطلبانه، امن و آبرومندانه انجام شود.
بر اساس این روایت، صالح همچنین از تلاش برای تقویت همکاریهای سهجانبه میان افغانستان، پاکستان، ایران و کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بهمنظور یافتن راهحلی پایدار برای مسئله مهاجران خبر داده است.
وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که دو طرف در پایان این دیدار بر ادامه همکاریها برای رسیدگی به وضعیت مهاجران بازگشته و حمایت از برنامههای توسعهای و اقتصادی افغانستان تأکید کردند.
نهادهای رسمی سازمان ملل متحد تاکنون بهطور مستقل جزئیات یا ارزیابی خود از این دیدار را منتشر نکردهاند.
دو مقام سازمان ملل کیستند؟
الکساندر دی کرو پیش از پیوستن به سازمان ملل، از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ نخستوزیر بلجیم بود و پیش از آن نیز سمتهایی از جمله معاون نخستوزیر، وزیر مالیه و وزیر همکاریهای توسعهای این کشور را بر عهده داشت.
برهام احمد صالح نیز سیاستمدار عراقی و رئیسجمهور پیشین عراق (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲) است که اکنون مسئولیت کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان را بر عهده دارد. او پیشتر نخستوزیر اقلیم کردستان عراق و معاون نخستوزیر دولت فدرال عراق نیز بوده است.
دو مقام ارشد سازمان ملل با عبدالسلام حنفی، معاون اداری ریاستوزرای طالبان، دیدار کرده و بر تداوم کمکهای بشردوستانه، ادغام مجدد پناهجویان بازگشته و حمایت از برنامههای توسعهای در افغانستان تأکید کردند.
بر اساس بیانیه طالبان، این دیدار روز سهشنبه در کابل با حضور الکساندر دی کرو، رئیس اداره توسعهای سازمان ملل متحد، و برهام صالح، کمیسر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، برگزار شده است.
طالبان مدعی شد که الکساندر دی کرو در این دیدار از تأمین امنیت، اجرای پروژههای توسعهای و اقدامات طالبان در زمینه مبارزه با مواد مخدر، مقابله با فساد اداری و فراهمسازی زمینه سرمایهگذاری تمجید کرده است.
رئیس اداره توسعهای سازمان ملل همچنین گفته است که این نهاد و دیگر سازمانهای همکار آمادهاند در زمینه تقویت اقتصاد، توسعه زیرساختها، کشاورزی و آبیاری با افغانستان همکاری کنند.
طالبان همچنین اعلام کرد که برهام صالح در این نشست بر همکاری مشترک تأکید کرده و از ادامه حمایت سازمان ملل از پناهجویان و ادغام مجدد آنان در جامعه خبر داده است.
نهادهای رسمی سازمان ملل متحد تاکنون بهطور مستقل جزئیاتی از این دیدار منتشر نکردهاند.
ادعای بازگشت ۸ میلیون مهاجر
عبدالسلام حنفی در این دیدار اخراج اجباری مهاجران افغان از کشورهای همسایه را «خلاف قوانین بینالمللی» خواند.
او مدعی شد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از هشت میلیون مهاجر به افغانستان بازگشتهاند. حنفی از نهادهای بینالمللی خواست کمکهای خود را بر پروژههای زیربنایی، تأمین مسکن پایدار برای بازگشتکنندگان و ایجاد فرصتهای شغلی متمرکز کنند تا از مهاجرت دوباره شهروندان جلوگیری شود.
طالبان قبلاً شمار مهاجران اخراجشده و بازگشته را بیش از پنج میلیون نفر اعلام کرده بودند.
حنفی همچنین با ادعای توقف کامل کشت و تولید مواد مخدر در افغانستان، از نهادهای بینالمللی خواست برای تأمین معیشت جایگزین کشاورزان افغان همکاری کنند.
پیش از این دیدار، الکساندر دی کرو و برهام صالح در سفر به ولایت بلخ از یک کارخانه تولیدی در مزارشریف بازدید کردند، کارخانهای که به گفته برگزارکنندگان، بخش عمده کارکنان آن را زنان تشکیل میدهند.
برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، و الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه سازمان ملل، در ادامه سفرشان به افغانستان به مزارشریف رفتند.
این دو مقام با شماری از مهاجران بازگشته، زنان و صاحبان کسبوکارهای کوچک دیدار کردند و از مراکز آموزشهای فنی و حرفهای و پروژههای کوچک اقتصادی بازدید کردند. سازمان ملل اعلام کرد که مزارشریف یکی از مهمترین مقصدهای بازگشت مهاجران افغان است.
آنها در شهرکهای قالینبافان و فردوسی مزارشریف با مهاجران بازگشته، بیجاشدگان داخلی و خانوادههای ساکن این مناطق دیدار و درباره نیازها و چالشهای آنان گفتوگو کردند.
در این دیدارها، مقامهای سازمان ملل بر دسترسی بازگشتکنندگان به خدمات اساسی، فرصتهای کاری و کمک به آنان برای آغاز دوباره زندگی با حفظ کرامت انسانی تأکید کردند.
این دو مقام سازمان ملل همچنین با اعضای گروه «پسانداز زنان باران» دیدار کردند. در این نشست، بر فراهمسازی راهحلهای پایدار برای اسکان و ادغام مهاجران بازگشته و تقویت توان اقتصادی و اجتماعی مردم محل و بازگشتکنندگان تأکید شد.
کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و رئیس برنامه توسعه سازمان ملل همچنین از یک شرکت تولید میوه خشک بازدید کردند.
به گفته سازمان ملل، این شرکت با حمایت برنامه توسعه سازمان ملل برای ۴۰۰ نفر زمینه کار فراهم کرده که ۳۰۰ تن آنان زن هستند. همچنین ۱۰۰ فرصت شغلی تازه ایجاد شده و زنجیره تأمین محصولات نیز گسترش یافته است، اقدامی که حدود سه هزار کشاورز از آن بهرهمند شدهاند.
کمیشنر عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و رئیس برنامه توسعه سازمان ملل روز یکشنبه وارد کابل شدند. آنان روز گذشته نیز به ننگرهار سفر کردند و با آسیبدیدگان زمینلرزه اخیر دیدار داشتند.
وزارت تجارت طالبان روز سهشنبه اعلام کرد که در پنجمین نمایشگاه بینالمللی صنعت و معدن، ۵۰ تفاهمنامه همکاری به ارزش یک میلیارد دالر میان بخش خصوصی افغانستان و شرکتهای خارجی، از جمله ایران امضا شده است. این وزارت جزئیاتی درباره شرکتهای امضاکننده و تفاهمنامهها منتشر نکرده است.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، روز سهشنبه (۱۶ سرطان) در مراسم اختتامیه این نمایشگاه گفت که حکومت طالبان برای حمایت از بخش صنعت، تعرفه گمرکی ماشینآلات صنعتی را کاهش داده است.
او همچنین گفت که طالبان در نظر دارد مالیات بر عواید را از ۲۰ درصد به ۱۰ درصد کاهش دهد و برای صنایع تازهتأسیس، پنج سال معافیت مالیاتی در نظر بگیرد.
عزیزی از صنعتکاران خواست از ایجاد کارخانه در مناطق غیرمجاز خودداری کنند، از «رقابتهای ناسالم» بپرهیزند و قیمت محصولات خود را بهگونه «متناسب» تعیین کنند.
برنامه توسعه سازمان ملل متحد در گزارش تازهای اعلام کرده است که طالبان در جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی ناکام بودهاند.
به گفته این نهاد، محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان سرمایهگذاران را دلسرد کرده و در کنار بیثباتی مالی، نقش بخش خصوصی را در اقتصاد افغانستان تضعیف کرده است.
برنامه توسعه سازمان ملل، محدودیتهای بانکی، ضعف زیرساختها، نااطمینانی اقتصادی و بیثباتی را از مهمترین عوامل کاهش تمایل سرمایهگذاران داخلی و خارجی برای سرمایهگذاری در افغانستان دانسته است.
مهاجر فراهی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در واکنش به اظهارات دونالد ترامپ برای بازپسگیری پایگاه هوایی بگرام، گفت که رئیسجمهور امریکا این پایگاه را «تنها در خواب» به دست خواهد آورد. مهاجر فراهی تاکید کرد که بگرام همچنان در کنترول طالبان باقی خواهد ماند.
حیاتالله مهاجر فراهی، معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در گفتوگویی با رسانه هندی اندیا تودی اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر بازپسگیری کنترول پایگاه بگرام را به تمسخر گرفت. او گفت: «ترامپ فقط در خواب میتواند پایگاه هوایی بگرام را به دست بیاورد.»
پایگاه هوایی بگرام که در دوران اتحاد جماهیر شوروی در شمال کابل ساخته شد، پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به مرکز اصلی نیروهای تحت رهبری امریکا در افغانستان تبدیل شد.
این پایگاه در اگست ۲۰۲۱، پس از خروج آخرین نیروهای امریکایی، به دست طالبان افتاد. دونالد ترامپ از آن زمان تاکنون بارها استدلال کرده است که امریکا باید به دلیل موقعیت راهبردی بگرام در نزدیکی چین، کنترول این پایگاه را حفظ میکرد.
درگیری طالبان با پاکستان
معین وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان درباره تنشهای با پاکستان گفت این گروه از حاکمیت خود در برابر هرگونه اقدامات خارجی دفاع خواهد کرد.
او گفت: «به حکومت نظامی پاکستان پاسخ محکمی داده شده است. ما به هر قیمتی از حاکمیت خود محافظت خواهیم کرد.»
این اظهارات درحالی مطرح میشود که تنشها میان طالبان و پاکستان بر مسائل امنیتی مرزی همچنان ادامه دارد.
گسترش روابط طالبان با هند
مهاجر فراهی درباره گسترش روابط با هند گفت که سیاستهای خارجی این گروه تنها براساس منافع ملی افغانستان تنظیم خواهد شد نه براساس انتخاب کشور دیگری.
او به اندیاتودی گفت: «ما روابط تاریخی و پیوندهای عمیقی با هند داریم. هیچکس نمیتواند به ما دیکته کند که با چه کشوری دوست باشیم یا نباشیم. ما خواهان گسترش روابط و تقویت تجارت با هند هستیم.»
مهاجر فراهی افزود که اداره طالبان برای کاهش وابستگی خود به پاکستان، درحال گسترش مسیرهای جایگزین تجاری است.
این مقام طالبان گفت: «گذرگاههای مرزی ما با پاکستان بارها بسته شدهاند، بنابراین مسیرهای تجاری جدیدی از طریق آسیای مرکزی، ایران، هند و چین ایجاد کردهایم. در حال تقویت این مسیرها هستیم و دیگر به پاکستان وابسته نخواهیم بود.»