در پی افزایش تنشهای درونگروهی طالبان و تحرکات جبهههای مخالف در شمالشرق افغانستان، وزیر دفاع طالبان در ادامه سفر خود به ولایت استراتژیک بدخشان، از مناطق اسماعیلیهنشین این ولایت بازدید کرد.
منابع محلی میگویند بزرگان و ساکنان اشکاشم درخواست او برای پیوستن جوانان اسماعیلی به نیروهای نظامی طالبان را نپذیرفتهاند.
به گفته منابع محلی، محمدیعقوب مجاهد در ادامه سفر خود وارد ولسوالی مرزی اشکاشم شد. اکثریت ساکنان این منطقه اسماعیلیه هستند. جمعیت اسماعیلیان این منطقه حدود ۲۰۰ هزار نفر برآورد میشود.
منابع میگویند هدف اصلی این سفر، تشویق و دعوت جوانان اسماعیلی برای پیوستن به نیروهای نظامی طالبان بوده است، اما این درخواست با مخالفت بزرگان و مردم محل روبهرو شده است.
ملا یعقوب از مردم اسماعیلیه در کرانومنجان، یمگان، جرم، زیباک و اشکاشم خواسته است به ارتش طالبان بپیوندند. پیش از این نیز، استخبارات طالبان در نشستهای پیهم چنین درخواستی را از اسماعیلیان مطرح کرده بود.
این گزارشها در حالی منتشر میشود که پیشتر نیز نهادهای بینالمللی و سازمانهای حقوق بشری از اعمال فشارهای مذهبی طالبان بر جامعه اسماعیلی افغانستان گزارش داده بودند. طالبان در پنج سال گذشته تلاش کرده است که اسماعیلهها را به مذهب حنفی دعوت کنند.
وزیر دفاع طالبان بامداد روز سهشنبه، شانزدهم سرطان، همچنین از لوای ۲۱۹ نظامی در ولسوالی بهارک بازدید کرد. یعقوب مجاهد از پنج روز به اینسو در بدخشان به سر میبرد.
پیش از این نیز فصیحالدین، رئیس ستاد ارتش، و امانالدین، والی هلمند، که هر دو اهل بدخشان هستند، بارها از این ولایت بازدید کردهاند.
تمرکز این دو مقام طالبان بیشتر بر تنشهای درونگروهی بر سر معادن، درگیری با دهقانان بر سر تخریب مزارع کوکنار و افزایش تحرکات مخالفان در بدخشان بوده است.
خلع سلاح یک فرمانده محلی و تشدید اختلافات درونگروهی
همزمان با حضور وزیر دفاع طالبان در بدخشان، گزارشهایی از تشدید اختلافات داخلی این گروه در فیضآباد، مرکز ولایت، منتشر شده است.
به گفته منابع محلی، عصر روز گذشته یک قطعه ویژه طالبان موترها و محافظان ملا شمسالله جرمی، از فرماندهان محلی این گروه، را خلع سلاح کرد. منابع میگویند پس از مصادره تجهیزات و اموال، او منطقه را ترک کرده است.
ملا شمسالله جرمی پیشتر از جمعهخان فاتح، فرمانده ناراضی و تحت تعقیب طالبان، حمایت کرده بود. او همچنین در اظهاراتی جنجالی گفته بود: «اگر حاکمیت طالبان پنج سال دیگر ادامه یابد، طالبان جنوب همه دختران این منطقه را با خود خواهند برد.»
مقامات طالبان هر کدام دو، سه و چهار زن دارند. اخیرا فردی به نام مبین از فعالان رسانهای طالبان، برای سومین بار ازدواج کرد.
نگرانی طالبان فراتر از فاتح است
هرچند در ابتدا تصور میشد سفرهای پیاپی مقامهای ارشد طالبان به بدخشان صرفاً با هدف مهار تحرکات جمعهخان فاتح انجام شده است، اما منابع آگاه میگویند نگرانیهای امنیتی طالبان فراتر از این موضوع است.
به گفته این منابع، طالبان نگران تحرکات پاکستان، و افزایش فعالیت و حضور جبهههای مخالف از جمله جبهه آزادی و مقاومت در بدخشان هستند.
بدخشان از طریق منطقه چترال و ولایتهای شرقی با پاکستان ارتباط دارد و به دلیل موقعیت کوهستانی و مسیرهای صعبالعبور، همواره از مناطق حساس برای فعالیت گروههای مسلح به شمار رفته است. زیباک و کرانومنجان در بدخشان با پاکستان هممرز است. کوتل توپخانه در زیباک و شاه سلیم در کران و منجان از مسیرهای ارتباطی پاکستان هستند.
برخی ناظران سیاسی نیز معتقدند در صورت تغییر موازنه نظامی در افغانستان، بدخشان میتواند یکی از کانونهای اصلی این تحولات باشد.
براساس آخرین گزارشها، اختلاف میان رهبری طالبان و جمعهخان فاتح همچنان ادامه دارد. نیروهای اعزامی طالبان در ولسوالی نسی مستقر شدهاند، اما منابع میگویند جمعه فاتح از این نیروها خواسته منطقه را ترک کنند.
جمعهخان فاتح به نیروهای خود دستور داده است در صورت ورود نیروهای اعزامی کابل بدون هماهنگی قبلی، به سوی آنان آتش بگشایند.
منابع میگویند افراد تحت فرمان او مقر اصلی خود در شهرک الفتح و پاسگاههای پاییندست را تخلیه کرده و به ارتفاعات صعبالعبور دلوان، خون و مناطق مرتفع فوغذ عقبنشینی کردهاند. براساس این گزارشها، جمعهخان فاتح اکنون همراه با صدها نیروی مسلح در زادگاه خود در روستای غمی، مستقر است.
تمرکز طالبان روی معادن
همزمان، فعالیت طالبان در بخش معادن بدخشان نیز افزایش یافته است. منابع میگویند رئیس اداره معادن طالبان در بدخشان به همراه سه موتر حامل نیروهای مسلح وارد ولسوالی نسی شده تا روند بازرسی معادن منطقه را آغاز کند. همچنین به کارگران محلی دستور داده شده است تا پایان این بررسیها فعالیت خود را متوقف کنند.
به گفته منابع محلی، طالبان در روزهای اخیر حضور نظامی خود را در بدخشان بهطور قابل توجهی افزایش داده و صدها نیروی تازهنفس را از کابل و دیگر ولایتهای شمالشرق به این منطقه اعزام کردهاند. هدف وزارت دفاع طالبان، تشکیل یک لوای سرحدی در کرانومنجان عنوان شده است.
کارشناسان معتقدند با توجه به آرایش جدید نیروهای مخالف و ادامه مقاومت فرماندهان محلی، احتمال افزایش درگیریهای نظامی در بدخشان طی ماههای آینده وجود دارد.
