از صدور حکم بازداشت رهبران طالبان یک سال گذشت

بر اساس گزارش این سازمان، بروکسل در اول سرطان ۱۴۰۵ برای نخستین بار پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، میزبان هیاتی از مقام‌های این گروه بوده است؛ دیداری که کمیسیون اروپا آن را «فنی» و متمرکز بر موضوع بازگشت پناهجویان توصیف کرد، اما سخنگوی طالبان آن را سفری «تاریخی» برای عادی‌سازی روابط کنسولی خواند.

به گزارش پژوهشگر دیده‌بان حقوق بشر، این مذاکرات در حالی انجام شده است که اتحادیه اروپا از کارنامه هولناک حقوق بشری طالبان آگاهی کامل دارد و همواره از آن انتقاد کرده است. سخنگوی طالبان اعلام کرد که در این گفت‌وگوها درباره دستیابی به توافقی برای «فرایند بازگشت آبرومندانه» یا همان اخراج پناهجویان افغان به کشورشان بحث شده است. این در حالی است که قوانین بین‌المللی صراحتا بازگرداندن اجباری افراد به مکان‌هایی را که در آن با خطر واقعی شکنجه، آزار و اذیت یا تهدید جانی مواجه می‌شوند، ممنوع کرده است.

فرشته عباسی تاکید کرد که افغانستان به هیچ وجه کشور امنی برای بازگشت اجباری پناهجویان نیست و شواهد محکمی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای امنیتی طالبان افرادی را که به این کشور بازگردانده شده‌اند، بازداشت کرده و تحت شکنجه قرار داده‌اند. علاوه بر این، طالبان آزادی رسانه‌ها را به شدت سرکوب کرده و منتقدان و مدافعان حقوق بشر را به طور خودسرانه بازداشت می‌کند. این گروه همچنین دختران و زنان را از تحصیلات متوسطه و دانشگاهی محروم کرده و محدودیت‌های شدیدی بر اشتغال و رفت‌وآمد آنان اعمال کرده است؛ موضوعی که باعث شده کشورهایی مانند سویدن، دنمارک، اتریش و هالند به سرپرستی راب جتنه، نخست‌وزیر هالند و کریستین استوکر، صدراعظم اتریش، به زنان افغان صرفا بر اساس جنسیت و ملیتشان حق پناهندگی اعطا کنند.

بر اساس گزارش فرشته عباسی، مشکلات پناهجویان بازگشته به افغانستان تنها به شکنجه و بازداشت محدود نمی‌شود. کسانی که پیش از این به طور دسته‌جمعی از پاکستان و ایران اخراج شده و به کشور بازگشته‌اند، اغلب بدون هیچ سرمایه، مسکن یا دسترسی به خدمات اولیه وارد افغانستان می‌شوند. این پناهجویان در کشوری که با فروپاشی اقتصادی، کاهش کمک‌های بین‌المللی، بیکاری گسترده، خشکسالی و سرکوب همه‌جانبه دست‌وپنجه نرم می‌کند، برای بقا می‌جنگند.

او تاکید کرد هم‌زمان با محکوم کردن رفتارهای طالبان، همکاری با این گروه برای اخراج پناهجویان به یک محیط خطرناک، تضادی آشکار در سیاست‌های اتحادیه اروپا است و بروکسل باید فورا تمامی طرح‌های اخراج اجباری را متوقف کند.

مگنوس برونر، کمیسار امور داخلی و مهاجرت اتحادیه اروپا پیشتر از طرح جنجالی دعوت از نمایندگان طالبان به بروکسل دفاع کرده بود. او گفت که اتحادیه اروپا برای بازگرداندن پناهجویان ردشده افغان به کشورشان «چاره‌ای جز گفت‌وگو با طالبان ندارد.»

این گروه فعال حقوق زن روز سه‌شنبه، ۱۶ سرطان، با انتشار بیانیه‌ای، برگزاری کانکور برای چهارمین سال پیاپی بدون حضور دختران را محکوم کرد و گفت: «کانکور بدون دختران، سند سقوط عدالت، انسانیت و وجدان جهانی است.»

در این بیانیه آمده است که اعلام نتایج کانکور بدون مشارکت دختران، «روز پیروزی نیست، بلکه روز دفن عدالت، برابری و آینده افغانستان است.»

شبکه جنبش زنان با اشاره به محرومیت میلیون‌ها دختر از آموزش، تأکید کرد که این وضعیت تنها نتیجه اقدامات طالبان نیست، بلکه حاصل سال‌ها سکوت، بی‌عملی و سیاست‌های ناکام جامعه جهانی نیز به شمار می‌رود.

این جنبش همچنین طالبان را متهم کرد که با محدود کردن حقوق و آزادی‌های اساسی زنان و دختران، زمینه آپارتاید جنسیتی را فراهم کرده و آینده دختران افغانستان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.

در این بیانیه آمده است که سکوت و بی‌تفاوتی جامعه جهانی و نهادهای مدافع حقوق بشر، طالبان را در ادامه حذف زنان جسورتر کرده و این روند را به یک سیاست عادی تبدیل کرده است.

شبکه جنبش زنان از جامعه جهانی خواست فراتر از ابراز نگرانی و وعده‌های تکراری، برای پایان دادن به آپارتاید جنسیتی، پاسخگو کردن طالبان و حمایت عملی از زنان و دختران افغانستان، اقدامات موثر و قاطع انجام دهد.

اداره ملی امتحانات طالبان روز دوشنبه نتایج کانکور سراسری ۱۴۰۵ را اعلام کرد. این آزمون برای چهارمین سال متوالی بدون حضور دختران برگزار شد.

طالبان تنها در سال ۱۴۰۱ به دختران اجازه شرکت در آزمون کانکور را داد، اما پس از اعلام نتایج، آنان را از ورود به دانشگاه‌ها منع کرد. از آن زمان تاکنون، همه آزمون‌های کانکور بدون حضور دختران برگزار شده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان روز سه‌شنبه اعلام کرد که جاوید نیازی، خبرنگار و صاحب‌امتیاز خبرگزاری پیگرد، پس از ۶۳ روز بازداشت در زندان ریاست ۴۰ استخبارات طالبان آزاد شده است.

این مرکز می‌گوید که خبرگزاری پیگرد همچنان بسته است و تجهیزات ضبط‌شده این رسانه نیز به مسئولان آن بازگردانده نشده است.

مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواست ضمن بازگشایی بی‌قیدوشرط خبرگزاری پیگرد، تجهیزات ضبط‌شده این رسانه و دیگر خبرنگاران را بازگرداند و به حقوق خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای احترام بگذارد.

این نهاد همچنین از اداره استخبارات طالبان خواست همه خبرنگاران و کارکنان رسانه‌ای بازداشت‌شده را آزاد کند.

به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، در حال حاضر دست‌کم شش خبرنگار و کارمند رسانه‌ای همچنان در زندان‌های استخبارات طالبان نگهداری می‌شوند و از فعالیت آزادانه رسانه‌ای محروم هستند.

زاویه‌نیوز روز سه‌شنبه نتایج این نظرسنجی را با عنوان «چه مقدار از طالبان راضی هستید و توقعات شما چقدر از این گروه برآورده شده است»، منتشر کرد. به گفته این رسانه، «حدود ۱.۷ میلیون نفر در این نظرسنجی مشارکت داشته‌اند.»

بر اساس نتایج اعلام‌شده، تنها ۲۱ درصد از شرکت‌کنندگان از عملکرد طالبان ابراز رضایت کرده‌اند و ۳.۶ درصد نیز خود را بی‌طرف دانسته‌اند.

این رسانه می‌گوید نظرسنجی از طریق فیس‌بوک، اکس و پیام‌های واتساپ انجام شده و نزدیک به ۱۴ هزار نفر با ثبت دیدگاه یا ارسال پیام در آن شرکت کرده‌اند. این نظرسنجی بیش از ۱۰ هزار و ۵۰۰ واکنش، نزدیک به ۹ هزار نظر در شبکه‌های اجتماعی و ۳۶۵۲ پیام واتساپ در مدت چهار روز دریافت کرده است.

۳۲.۲ درصد از پیام‌های ارسالی در واتساپ از سوی افرادی بوده که خود را اعضا یا جنگجویان رده‌پایین طالبان معرفی کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، این افراد از فساد مالی و اخلاقی، خویشاوندسالاری در انتصاب‌ها، اولویت دادن به نزدیکان فرماندهان و نادیده گرفتن نیروهای عادی طالبان انتقاد کرده‌اند. برخی نیز گفته‌اند که در دوران جنگ علیه نظام جمهوری پیشین جنگیده‌اند، اما پس از بازگشت طالبان به قدرت، از مقام‌ها و امتیازها بی‌بهره مانده‌اند. شماری دیگر نیز از مشکلات معیشتی خود و خانواده‌های شان شکایت کرده‌اند.

زاویه نیوز همچنین گزارش داده است که شرکت‌کنندگان ناراضی، ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت کار زنان، بحران مشروعیت، گسترش فقر، رکود اقتصادی، فساد اداری و ابهام درباره آینده افغانستان را از مهم‌ترین دلایل نارضایتی خود عنوان کرده‌اند.

در مقابل، حامیان طالبان بهبود وضعیت امنیتی، پایان نفوذ زورمندان و اجرای برخی پروژه‌های عمرانی را از مهم‌ترین دستاوردهای این گروه دانسته‌اند.

تنها پنج درصد از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی را زنان تشکیل داده‌اند.

این رسانه تأکید کرده است که نظرسنجی یادشده غیررسمی بوده و جزئیاتی درباره روش نمونه‌گیری، سازوکار جلوگیری از مشارکت تکراری یا میزان خطای آماری منتشر نکرده است، از این رو، نتایج آن را نمی‌توان نماینده دیدگاه کل جامعه افغانستان دانست.

پیش از این، نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در دلو ۱۴۰۲ نتایج پژوهشی را منتشر کرد که بر اساس آن، ۹۶ درصد زنان شرکت‌کننده با به‌رسمیت شناختن طالبان مخالفت کرده و تنها چهار درصد گفته بودند که این گروه بدون تغییر باید به رسمیت شناخته شود.

همچنین، بخش زنان سازمان ملل در گزارشی که در سنبله ۱۴۰۴ منتشر شد، اعلام کرد ۹۲ درصد افغان‌های شرکت‌کننده از ادامه تحصیل دختران حمایت می‌کنند و این حمایت در میان اقشار مختلف جامعه به‌طور گسترده مشاهده شده است.

پولیس ترکیه راننده مینی‌بس را به اتهام انتقال «غیرقانونی» پناهجویان بازداشت کرده است.

ترکیه در سال‌های اخیر تدابیر امنیتی در مرزهای غربی خود را تشدید کرده و به‌گونه منظم از بازداشت پناهجویان خبر می‌دهد که در تلاش برای رسیدن به کشورهای اروپایی از مسیرهای غیرقانونی هستند.

بر مبنای آمار اداره مهاجرت ترکیه، این کشور در پنج ماه نخست سال جاری میلادی ۱۶ هزار و ۴۳۶ پناهجوی افغان را «به‌دلیل نداشتن کارت اقامت» در سراسر این کشور بازداشت کرده است.