برهم صالح، کمشنر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، نسبت به احتمال سوءاستفاده گروههای شبهنظامی و افراطی از تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان هشدار داد و خواستار کاهش فوری تنش میان دو طرف شد.
او روز سهشنبه در گفتوگو با اسکاینیوز گفت: «این موضوع بسیار نگرانکننده است. شاید این بحران برای بسیاری از کشورهای جهان مسئلهای دور به نظر برسد، اما تاریخ نشان داده است که چنین تنشهایی میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. امیدوارم این موضوع با جدیت دنبال شود و تنشها هرچه زودتر فروکش کند.»
صالح با اشاره به سازوکارهای موجود برای مدیریت این بحران، افزود که توافق سهجانبه افغانستان، پاکستان و ایران درباره مسایل پناهندگان، که با کمک کمشنری عالی پناهندگان سازمان ملل شکل گرفته، باید دوباره احیا شود.
او همچنین به روند دوحه و ابتکار راهحلهای راهبردی با حمایت سوئیس برای پناهندگان افغانستان اشاره کرد و گفت: «باید این چارچوبها را برای رسیدگی به این چالشها فعال و بسیج کنیم.»
کمشنر عالی پناهندگان سازمان ملل در ادامه با تاکید بر پیامدهای امنیتی تنشهای کنونی هشدار داد: «باید تحولات امنیتی در افغانستان را با دقت زیر نظر داشته باشیم و مراقب احتمال سوءاستفاده گروههای افراطی از شرایط موجود باشیم.»
او در پایان از طالبان و پاکستان خواست هرچه سریعتر اختلافات خود را از طریق گفتوگو حلوفصل کنند. آقای صالح گفت: «این تنشها نباید ادامه یابد. دو همسایه باید با جدیت به این مسایل رسیدگی کنند و اجازه ندهند هیچ گروه افراطی یا مسلحی از این وضعیت برای تداوم بیثباتی در سراسر منطقه و حتی فراتر از آن سوءاستفاده کند.»
کمشنر عالی پناهندگان سازمان ملل متحد سفری سهروزه به افغانستان داشت. او در پایان سفرش خواستار توجه جهانی به بحران ناشی از مهاجرت و بازگشتکنندگان شد و همچنان از طالبان خواست زمینه مشارکت زنان در عرصه عمومی را فراهم کنند.
این اظهارات درحالی ابراز میشود که درگیری طالبان و پاکستان منجر به اخراج گسترده مهاجرین از این کشور شده است. پاکستان در نزدیک به یک سال بیش از نزدیک به سه میلیون مهاجر افغان را اخراج کرده و روند اخراج و بازداشت مهاجرین به شدت ادامه دارد.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، روز چهارشنبه در جریان حاشیه نشست ناتو در انقره، پایتخت ترکیه، اعلام کرد که احتمالاً سوریه را از فهرست کشورهای حامی تروریسم حکومت امریکا حذف خواهد کرد.
احمد شرع، شبهنظامی اسلامگرای پیشین و رئیس جمهور کنونی سوریه، در حاشیه این نشست با رئیس جمهور امریکا دیدار کرد.
دونالد ترامپ با تمجید فراوان از عملکرد وی گفت: «او منحیث رئیس جمهور کار واقعاً فوقالعادهای انجام داده و کشور را در مدت زمان بسیار کوتاهی متحد ساخته است.»
او افزود که سوریه اکنون بسیار باثبات شده و وضعیت آن نسبت به گذشته که یک «آشفتگی واقعی» بود، به طور کامل تغییر کرده است.
رئیس جمهور امریکا در پاسخ به این سوال که آیا سوریه را از فهرست حامیان تروریسم حذف میکند یا خیر، گفت: «فکر میکنم این کار را بکنم. چرا نکنم؟ بله، این کار را خواهم کرد.» او خاطرنشان کرد که پیش از این نیز کاهش تحریمها علیه سوریه، انگیزه و کمک بزرگی برای این کشور بوده است.
حذف سوریه از این فهرست که در حال حاضر کشورهای دیگری چون ایران و کوریای شمالی در آن قرار دارند، راه را برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در این کشور هموار میکند و روابط اقتصادی و دیپلوماتیک امریکا را در منطقه تقویت خواهد کرد.
دونالد ترامپ سال گذشته به وزارت امور خارجه امریکا دستور داده بود تا این موضوع را بررسی کند. همچنین، اخیراً گروهی از قانونگذاران هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه در امریکا، از جمله سناتورها، جین شاهین و الیزابت وارن و نماینده کانگرس جو ویلسون، در نامهای به مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، خواستار حذف این عنوان شده و استدلال کرده بودند که دلایل قانونی این نامگذاری دیگر صدق نمیکند و این فهرست مانعی برای موفقیت سوریه است.
این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که روابط سوریه با گروههای تحت حمایت ایران و دیگر متحدان سابقش به شدت تغییر کرده است. شرع روابط سوریه را با گروه شبهنظامی حزبالله لبنان قطع کرده و به حضور نظامی روسیه در پایگاه هوایی لاذقیه و پایگاه دریایی طرطوس پایان داده است.
دونالد ترامپ با اشاره به این تغییرات اظهار داشت که حکومت جدید سوریه میتواند به امریکا در مقابله با تهدیدات منطقهای و موضوع حزبالله کمک کند.
او همچنین اعلام کرد که با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در مورد خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان گفتوگو کرده و معتقد است که اسرائیل تمایل به این کار دارد و در حال حاضر با لبنان کنار آمده است.
پیکر شاپور زدران، ستاره پیشین کریکت افغانستان، امروز از هند به کابل منتقل شد و با حضور ستارههای کریکت، مسئولان ورزشی و صدها تن از هواداران، مورد استقبال قرار گرفت. پیکر این چهره ماندگار کریکت، بر دوش همبازیان و نسلهای مختلف ستارههای تیم ملی از میدان هوایی کابل بدرقه شد.
در این مراسم اندوهبار، راشد خان، محمد نبی، رحمنالله گربز، حشمتالله شهیدی، گلبدین نایب، ابراهیم زدران، نوروز منگل، کریم صادق، رئیس احمدزی، اصغر استانکزی و شماری از چهرههای سرشناس کریکت افغانستان حضور داشتند و با بدرقه همبازی دیرین خود، به او ادای احترام کردند.
کریکتبورد افغانستان اعلام کرده است که مراسم رسمی تشییع و خاکسپاری شاپور زدران روز پنجشنبه در کابل برگزار خواهد شد. این ملیپوش پیشین پس از یک دوره بیماری در یکی از بیمارستانهای دهلی نو هند درگذشت.
نکته تلخ و تأثیرگذار اینکه شاپور زدران درست در روزی که پیکرش به افغانستان بازگردانده شد، وارد ۳۹ سالگی میشد. او از چهرههای نسل نخست تیم ملی کریکت افغانستان بود و نقش مهمی در صعود این تیم از رقابتهای دستههای پایین به سطح اول کریکت جهان و معرفی افغانستان در عرصه بینالمللی ایفا کرد.
شاپور زدران از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۰ برای تیم ملی افغانستان بازی کرد و در مجموع در ۸۰ مسابقه بینالمللی، شامل ۴۴ دیدار یکروزه و ۳۶ مسابقه بیستآوره، به میدان رفت. او همچنین در سه دوره جام جهانی بیستآوره حضور داشت و با پیراهن شماره ۲۰ یکی از شناختهشدهترین چهرههای کریکت افغانستان بود.
درگذشت شاپور زدران، پایان زندگی یکی از تأثیرگذارترین چهرههای تاریخ کریکت افغانستان است؛ ورزشکاری که سهم بزرگی در شکلگیری، رشد و موفقیتهای این رشته داشت و نامش برای همیشه در تاریخ ورزش افغانستان ماندگار خواهد ماند.
دو مقام ارشد سازمان ملل متحد در دیدار با مقامهای اداره طالبان در کابل، سیاستهای محدودکننده آنان در قبال زنان را به چالش کشیدهاند.
الکساندر دیکرو، رئیس اداره توسعه سازمان ملل متحد و برهم صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان تأکید کردند که بدون مشارکت کامل و بدون محدودیت زنان در فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی، نه تنها ادغام میلیونها بازگشتکننده ممکن نیست، بلکه نجات اقتصاد شکننده افغانستان نیز غیرممکن خواهد بود.
آنان هشدار دادند که ادامه سیاستهای فعلی، روند بازسازی کشور را با شکست مواجه خواهد کرد.
برهم صالح در این دیدارها گفت: «نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. حق حفاظت، فرصت شغلی و کرامت انسانی باید در کنار هم پیش بروند، بهویژه برای زنان و دختران. طالبان باید اجازه دهند کارکنان زن نهادهای امدادی بدون هیچ محدودیتی به زنان و دختران آسیبدیده و بازگشتکننده دسترسی داشته باشند.»
سازمان ملل متحد همچنین هشدار داد که بازگشت میلیونها افغان بدون ایجاد فضای مشارکت واقعی برای زنان، نه آغاز یک روند عادیسازی، بلکه شروع یک بحران عمیقتر خواهد بود که در صورت عدم سرمایهگذاری بینالمللی، میتواند ثبات منطقه را نیز تهدید کند.
آنان تأکید کردند که سرمایهگذاری در زمینه حفاظت، ایجاد فرصتهای کاری، خدمات اساسی و ادغام دوباره بازگشتکنندگان، نهتنها یک نیاز فوری، بلکه گامی اساسی برای ثبات و بهبود درازمدت افغانستان است.
رؤسای برنامه توسعه سازمان ملل متحد و کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در پایان سفر خود به کابل از جامعه جهانی خواستند تا در برابر بحران فزاینده بازگشت مهاجران به افغانستان، حمایتهای خود را افزایش داده و سرمایهگذاری دوامدار در بخشهای بشردوستانه و توسعهای را تضمین کند.
بر اساس اعلام سازمان ملل، از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۶ میلیون افغان به کشور بازگشتهاند؛ رقمی که فشار بزرگی را بر جوامعی وارد کرده است که هماکنون با فقر شدید، پیامدهای تغییرات اقلیمی و کمبود فرصتهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند.
در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون افغان به کشور بازگشتند و بیش از ۹۰۰ هزار نفر دیگر در سال جاری میلادی نیز وارد افغانستان شدهاند. پیشبینی میشود تا پایان سال ۲۰۲۶، حدود ۲.۵ میلیون تن دیگر به کشور بازگردند.
در پایان یک مأموریت مشترک به افغانستان، الکساندر دی کرو، رئیس برنامه توسعه ملل متحد، و برهام صالح، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، بر ضرورت ادامه حمایت جهانی تأکید کردند و هشدار دادند که کاهش کمکها و کاهش توجه بینالمللی میتواند فقر را افزایش داده و زمینه بیثباتی و موجهای جدید بیجاشدگی را فراهم کند.
الکساندر دی کرو گفت: «برای کسانی که اکنون بازمیگردند، این پایان یک سفر نیست؛ بلکه آغاز مرحلهای تازه است. مردم به کار، خدمات اساسی و فرصت بازسازی زندگی خود نیاز دارند.»
او افزود که سرمایهگذاری در معیشت، خدمات اجتماعی و فرصتهای اقتصادی میتواند بازگشتکنندگان را به نیرویی برای بازسازی و ثبات پایدار افغانستان تبدیل کند.
در جریان این سفر، دو مقام سازمان ملل از برنامههای حمایتی این سازمان در مزار شریف بازدید کردند؛ برنامههایی که شامل خدمات حفاظتی، کمک برای دریافت اسناد هویتی، حمایت روانی-اجتماعی، خدمات اجتماعی و کمک به رشد کسبوکارهای کوچک، بهویژه برای زنان و جوانان، میشود.
رؤسای دو نهاد سازمان ملل همچنین بر اهمیت دسترسی بازگشتکنندگان به اسناد هویتی قانونی تأکید کردند؛ موضوعی که برای دریافت خدمات، یافتن فرصتهای اقتصادی و ادغام دوباره در جامعه ضروری است.
بر اساس این گزارش، پس از سالها زندگی در خارج از کشور، کمتر از نیمی از بازگشتکنندگان افغان دارای اسنادی هستند که پیوند آنان با افغانستان را ثابت کند.
برهم صالح گفت: «نزدیک به نیمی از جمعیت افغانستان به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند و با بازگشت میلیونها افغان دیگر، جوامع محلی با فشار زیادی مواجه خواهند شد. مردم اکنون به حمایت ما نیاز دارند.»
او تأکید کرد که آینده افغانستان زمانی پایدار خواهد شد که همه افغانها، از جمله زنان و دختران، فرصت مشارکت در ساختن آینده کشور را داشته باشند.
در دیدار با مقامهای طالبان افغانستان، رؤسای این دو نهاد سازمان ملل خواستار مشارکت کامل زنان در زندگی اجتماعی و اقتصادی کشور و رعایت حقوق اساسی آنان شدند.
آنان همچنین بر ضرورت حضور و دسترسی کارمندان زن نهادهای بشردوستانه برای کمکرسانی به زنان و دختران، بهویژه بازگشتکنندگان، تأکید کردند.
افغانستان همچنان یکی از شکنندهترین اقتصادهای جهان را دارد و وابستگی به زراعت، آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی و کمبود فرصتهای کاری، چالشهای بزرگی ایجاد کرده است.
گزارش سازمان ملل نشان میدهد که ۹۲ درصد بازگشتکنندگان قادر به تأمین نیازهای اساسی خود نیستند. در مناطقی که شمار زیادی از بازگشتکنندگان را میپذیرند، تنها ۳ درصد افراد دارای شغل رسمی هستند، در حالی که ۷۸ درصد به کارهای روزمزد وابستهاند.
سازمان ملل متحد تأکید کرده است که فراهمسازی خدمات حفاظتی، اسناد هویتی، فرصتهای معیشتی و حمایت اجتماعی برای بازگشتکنندگان، برای بازسازی زندگی آنان با عزت و ایجاد زمینههای ثبات و توسعه پایدار در افغانستان، حیاتی است.
شگفته، پرستار ۳۲ ساله سابق در یکی از شفاخانههای کابل، در هشتم جولای ۲۰۲۵ از سوی نیروهای طالبان در کابل بازداشت شد. طالبان او را به رابطه خارج از ازدواج با رئیس شفاخانه متهم کردند؛ زیرا پس از پایان ساعت کاری، رئیس شفاخانه او را با موتر به خانهاش رسانده بود.
او در یکی از دادگاههای ابتدایی طالبان در کابل به حکم یک قاضی این گروه به ۶۷ ضربه شلاق محکوم شد و این مجازات اجرا شد.
شگفته میگوید امیدوار بود حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، که دادگاه کیفری بینالمللی در سرطان پارسال صادر کرد، اجرا شود.
او به افغانستان اینترنشنال گفت: «فکر میکردم حکم دادگاه بینالمللی ارزش و اثر خواهد داشت و به ظلم و جبر ملاها پایان خواهد داد، اما هیچ تأثیری نداشت.»
پرونده شگفته تنها یکی از دهها هزار پروندهای است که دادگاه کیفری بینالمللی در چارچوب بررسی وضعیت افغانستان به آن توجه دارد. در همین چارچوب، پرونده شماری از مقامهای طالبان نیز روی میز دادستانهای این دادگاه قرار دارد.
دادستان دادگاه کیفری بینالمللی پارسال درخواست صدور حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، را ارائه کرد و دادگاه نیز بعداً حکم بازداشت هر دو را صادر کرد. دادستانی اعلام کرده است که در چارچوب پرونده افغانستان، درخواستهای دیگری نیز برای صدور حکم بازداشت علیه دیگر مقامهای ارشد طالبان ارائه خواهد کرد.
بر اساس اطلاعات رسمی دادگاه، پرونده افغانستان از سال ۲۰۲۰ در ارتباط با اتهامهای جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت در جریان رسیدگی است. دادگاه در سال ۲۰۲۲ اجازه ازسرگیری تحقیقات را صادر کرد و این پرونده تا آخرین اطلاعات منتشرشده در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ همچنان باز و فعال باقی مانده است.
ادامه این مقاله را اینجا بخوانید
