در کمتر از دو ماه بیش از ۶۰ نفر در حوادث ترافیکی در افغانستان جان باختند
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد که از آغاز ماه جوزا تاکنون، دستکم ۶۱ نفر در حوادث ترافیکی در ولایتهای مختلف افغانستان جان خود را از دست دادهاند.
همزمان، مقامهای طالبان از جان باختن ۱۲ نفر در دو رویداد ترافیکی در ولایتهای ننگرهار و سمنگان در روز شنبه خبر دادند.
تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان روز شنبه، ۲۰ سرطان، گزارش داد که در پی واژگونی یک موتر در ولسوالی پچیراگام ولایت ننگرهار، دستکم ۹ نفر از جمله زنان، جان باخته و هشت نفر دیگر زخمی شدهاند.
مقامهای طالبان اعلام کردند که زخمیان این حادثه به شفاخانه منتقل شدهاند و بررسیها برای روشن شدن علت وقوع این رویداد ادامه دارد.
همزمان طالبان از وقوع یک حادثه ترافیکی دیگر در ولایت سمنگان خبر دادند. طبق گزارش خبرگزاری باختر، در این رویداد یک زن جان باخته و هفت نفر دیگر زخمی شدهاند. طالبان علت این حادثه را بیاحتیاطی راننده عنوان کرده است.
در روزهای اخیر، وقوع چندین رویداد مرگبار ترافیکی در شماری از ولایتهای افغانستان جان مسافران را گرفته و شمار دیگری را زخمی کرده است. کارشناسان و شهروندان، فرسودگی و غیراستاندارد بودن جادهها، بیاحتیاطی رانندگان، نبود علائم و تجهیزات ایمنی ترافیکی و ضعف نظارت بر اجرای قوانین را از مهمترین عوامل افزایش حوادث ترافیکی در کشور میدانند.
افغانستان اینترنشنال بر پایه گزارشهای منتشرشده در رسانههای تحت کنترول طالبان، آمار حوادث جادهای را از آغاز ماه جوزای سال جاری گردآوری کرده است.
بر اساس این یافتهها، طی این مدت دستکم ۶۱ تن در پی وقوع رویدادهای مختلف ترافیکی در ولایتهای لغمان، پروان، هلمند، سمنگان، بلخ، پکتیا، غزنی و شاهراه کابل-قندهار جان باختهاند.
یافتهها همچنین نشان میدهد که این حوادث ۱۸۳ زخمی نیز برجای گذاشته است. این آمار بر مبنای گزارشهای رسمی و تاییدشده رسانههای محلی گردآوری شده است و احتمال میرود آمار واقعی تلفات این رویدادها، فراتر از ارقام اعلامشده باشد.
مسئولان شماری از کارخانههای ننگرهار به افغانستان اینترنشنال گفتهاند شرکت برشنا در این ولایت، دستور هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، مبنی بر قطع نکردن برق کارخانههای تولیدی را اجرا نمیکند. به گفته آنان، مسئولان برشنا به هدف رشوهستانی برق برخی از این کارخانهها را قطع کرده است.
مسئولان شماری از کارخانههای صنعتی، بهویژه کارخانههای یخسازی در ننگرهار، روز شنبه، ۲۰ سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که ریاست شرکت برشنا در این ولایت بهصورت خودسرانه برق واحدهای تولیدی را قطع میکند.
به گفته آنان، رئیس و شماری از مسئولان این اداره تنها برق کارخانههایی را وصل نگه میدارند که به آنان رشوه پرداخت کردهاند. این صنعتکاران میگویند بارها شکایت خود را با نهادهای مختلف طالبان در میان گذاشتهاند، اما تاکنون هیچ اقدامی برای رسیدگی به این موضوع صورت نگرفته است.
مالکان چندین کارخانه یخسازی در جلالآباد همچنین مدعیاند که ریاست برشنا در ننگرهار، با وجود دستور شفاهی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، مبنی بر قطع نکردن برق تأسیسات تولیدی، همچنان با قطع برق کارخانهها از صاحبان صنایع رشوه مطالبه میکند.
به گفته مسئولان این کارخانهها، همزمان با افزایش شدید دمای هوا و رشد تقاضای مردم برای یخ، قطع مکرر و طولانیمدت برق، روند تولید را مختل کرده و ادامه فعالیت بسیاری از واحدهای صنعتی را با خطر تعطیلی روبهرو ساخته است.
آنها هشدار دادند که اگر شرکت برشنا ننگرهار به اجرای دستور رهبر طالبان تن ندهد و روند قطع برق کارخانهها ادامه یابد، در اعتراض به این وضعیت، فعالیت کارخانههای خود را متوقف خواهند کرد.
شرکت برشنا و مقامهای طالبان در ننگرهار تاکنون به ادعاهای مطرحشده از سوی مالکان کارخانهها واکنشی نشان ندادهاند.
بر اساس یک نامه رسمی وزارت صنعت و تجارت طالبان که به افغانستان اینترنشنال رسیده است، هبتالله آخندزاده بهطور شفاهی دستور داده است: «هیچکس حق ندارد بهصورت خودسرانه تأسیسات، کارخانهها و بازارها را تعطیل کند یا برق آنها را قطع کند. اگر ادارهای شکایتی دارد، باید موضوع را به کمیسیون اقتصادی ارجاع کند.»
در سالهای اخیر، شهروندان بارها از گسترش فساد اداری و رشوهستانی در نهادهای تحت کنترول طالبان شکایت کردهاند. طالبان برای نظارت بر اجرای احکام و فرمانهای رهبر این گروه نیز ادارهای ویژه ایجاد کرده است، اما گزارشها و شکایتهای مطرحشده نشان میدهد که شماری از مقامهای طالبان، حتی در مواردی، از اجرای دستورهای رهبر این گروه نیز سرپیچی میکنند.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان قالین افغانستان میگوید قالین این کشور اکنون به دستکم ۳۷ کشور جهان صادر میشود.
عبدالله رحمانقل گفت که صنعت قالین در شمال کشور برای حدود ۱۵ هزار نفر، که بیشتر آنان زنان هستند، فرصت اشتغال فراهم کرده است.
عبدالله رحمانقل روز شنبه، ۲۰ سرطان، به تلویزیون ملی تحت کنترول طالبان گفت که بخش عمده قالین تولیدی افغانستان به ترکیه، کشورهای اروپایی، ایالات متحده، کانادا و کشورهای عربی صادر میشود.
او افزود که ظرفیت تولید قالین در افغانستان در حال حاضر به حدود ۱۰ هزار متر مربع در ماه میرسد.
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان قالین افغانستان گفت قالین این کشور به دلیل کیفیت، طرحهای اصیل، مهارت بافندگان و استفاده از پشم طبیعی، در بازارهای جهانی از جایگاه ویژهای برخوردار است.
او همچنین گفت که افغانستان در حال حاضر قالین را در حدود ۱۸ سطح کیفی به بازارهای جهانی صادر میکند. به گفته او، گلیم افغانستان نیز در پنج سطح کیفی به کشورهای مختلف صادر میشود.
قالین از مهمترین اقلام صادراتی افغانستان به شمار میرود و به یکی از نمادهای هنر و میراث فرهنگی این کشور در جهان تبدیل شده است. با این حال، پس از بسته شدن مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران از سوی طالبان، شمار زیادی از دختران محروم از آموزش به کارگاههای قالینبافی روی آورده و اکنون در این کارگاهها مشغول کار هستند.
طالبان به دانشجویان پاکستانی که در افغانستان گیرمانده بودند، اجازه داده از طریق گذرگاه تورخم به کشور خود بازگردند.
یک نماینده این دانشجویان گفت طالبان جمعهشب به ۶۸ دانشجو اجازه دادند از طریق مرز تورخم وارد پاکستان شوند.
محمد نعمان، نماینده دانشجویان پاکستانی در ننگرهار شنبه، ۲۰ سرطان به افغانستان اینترنشنال گفت بیش از هزار دانشجوی پاکستانی که بیشتر آنان باشندگان خیبرپختونخوا و مناطق مرزیاند، در مراکز تحصیلی جلالآباد مشغول فراگیری آموزش هستند.
او افزود که بهدلیل بسته بودن گذرگاه تورخم، این دانشجویان در افغانستان گیرماندهاند، اما بهتازگی به گروهی از آنها اجازه داده شده از طریق گذرگاه تورخم وارد کشور خود شوند.
بربنیاد اطلاعات، اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان برای خروج این دانشجویان از افغانستان، همکاری کرده است. این همکاری پس از آن انجام شد که قنسولگری پاکستان در جلالآباد درخواست دانشجویان را به وزارت امور خارجه پاکستان ارسال کرد.
قنسولگری پاکستان شام جمعه فهرست ۶۸ نفر را به طالبان سپرد و این دانشجویان از طریق تورخم به کشورشان بازگشتند.
نماینده دانشجویان پاکستانی میگوید پس از پایان امتحانات در کابل و ننگرهار، هنوز شمار زیادی از دانشجویان پاکستانی در افغانستان حضور دارند. او افزود که این دانشجویان میخواهند برای سپری کردن تعطیلات به کشور خود بازگردند.
این در حالی است که با افزایش تنشها میان طالبان و پاکستان در مناطق مرزی، از ماه میزان سال گذشته تاکنون گذرگاهها میان افغانستان و پاکستان به روی رفتوآمد بسته است. پاکستان در ماههای پسین گذرگاه تورخم واسپینبولدک را صرفاً برای اخراج مهاجران افغان باز کرده است.
محمد اسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، با کماهمیت جلوه دادن نقش جمعهخان فاتح، فرمانده معترض محلی این گروه، اعلام کرد که تنشهای اخیر درونگروهی در این ولایت یک مسئله «بسیار عادی» بوده و اکنون به طور کامل حل شده است.
والی طالبان روز شنبه، ۲۰ سرطان ۱۴۰۵، در واکنش به نافرمانی برخی فرماندهان محلی به رادیو حریت گفت: «هویت و حیثیت جمعهخان فاتح در حدی نیست که تهدیدی علیه نظام به حساب بیاید.»
آقای غزنوی، فاتح را یک «فرد عادی» و «ولسوال سابق» خواند و تأکید کرد که طالبان در بدخشان بیش از ۲۸ ولسوال دیگر مانند او داشته است. وی افزود: «نه ما در برابر فاتح اراده (سوء) داشتیم و نه فاتح تهدیدی برای نظام بود. او تنها یکی از ۲۸ ولسوال ولسوالیهای بدخشان بوده است.»
سفر هیئت بلندپایه نظامی از کابل به بدخشان
هرچند مقامهای محلی طالبان تلاش دارند این تنش را یک سوءتفاهم اداری و کماهمیت عادی جلوه دهند، اما منابع محلی میگویند ابعاد اختلاف به اندازهای بوده که پای ارشدترین مقامات نظامی طالبان را از کابل به بدخشان کشانده است.
چهرههایی چون ملا محمد یعقوب مجاهد، وزارت دفاع طالبان، قاری فصیحالدین فطرت، رئیس ستاد ارتش طالبان و قاری امانالدین منصور، والی هلمند برای حل این نزاع و جلوگیری از رویارویی مسلحانه به بدخشان سفر کردهاند.
حضور این چهرهها نشاندهنده نگرانی رهبری طالبان از احتمال گسترش اختلافات میان فرماندهان بومی و مقامات اعزامی از مرکز است.
انتقال فاتح به فیضآباد با تضمینهای امنیتی
والی بدخشان انتقال جمعهخان فاتح به شهر فیضآباد را یک روال اداری عادی دانست و گفت: «او فردی از همین نظام است؛ حکم کردیم، آمد و اکنون هیچ مسئله دیگری وجود ندارد.»
با این حال، منابع آگاه گزارش میدهند که انتقال فاتح به مرکز ولایت پس از پادرمیانی هیئت کابل و ارائه تضمینهای امنیتی به وی انجام شده است. او با ارایه تضمینهایی بار دیگر به دروازها برگشته است.
بدخشان با ۲۸ ولسوالی، از نظر دموگرافیک و جغرافیایی یکی از پیچیدهترین ولایات تحت کنترول طالبان به شمار میرود. تنشهای اخیر بار دیگر چالشهای داخلی این گروه در شمال افغانستان را برجسته کرده است.
وزیر امر به معروف طالبان میگوید در شهرهای سمرقند، بخارا و ترمذ اوزبیکستان که زادگاه محدثان برجسته مثل بخاری و ترمذی بودهاند، اسلام امروز «تنها بر سر زبانها» باقی مانده است.
خالد حنفی، مدعی شد که دلیل این وضعیت، واگذاری اجرای احکام دینی به حکومت از سوی روحانیون اوزبیکستان است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که اوزبیکستان کشوری با اکثریت مسلمان است. برآوردها نشان میدهد حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد جمعیت این کشور را مسلمانان تشکیل میدهند. اقلیتهای مذهبی این کشور نیز شامل مسیحیان ارتدوکس، کاتولیکها، پروتستانها، یهودیان، بهاییان و پیروان چند دین دیگر هستند.
اوزبیکستان که روابط نزدیکی با طالبان دارد، تاکنون به اظهارات وزیر این گروه واکنش نشان نداده است.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز شنبه، ۲۰ سرطان، بخشهای جداگانهای از سخنرانی خالد حنفی، وزیر این وزارت، را منتشر کرد. حنفی که در سفر به ولایت پکتیا سخن میگفت، ادعا کرد که به باور او «سستی در اجرای احکام دینی» «عذاب الهی» را در پی خواهد داشت. او همچنین تأکید کرد که طالبان از طریق اجرای امر به معروف و نهی از منکر، «احکام دین» را در جامعه تطبیق خواهند کرد.
آقای حنفی همچنین گفت محتسبان این وزارت در سراسر افغانستان حضور دارند و از مردم خواست در صورت مشاهده آنچه «منکر» میخواند، ابتدا خود اقدام کنند و اگر نتوانستند، موضوع را به محتسبان گزارش دهند.
وزیر امر به معروف طالبان در بخش دیگری از سخنانش، در واکنش به انتقادها از وضعیت حقوق زنان در افغانستان، گفت کسانی که از حقوق زنان سخن میگویند، باید به ادعای او، زندانی شدن زنان در زندان بگرام در دوران حکومت پیشین و حضور نیروهای خارجی را نیز به یاد داشته باشند.
او همچنین مدعی شد که در دو دهه گذشته تلاشهای سازمانیافتهای برای تضعیف ارزشهای دینی در افغانستان صورت گرفته است.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان بر اساس فرمان هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، اختیارات گستردهای در نظارت بر زندگی شهروندان دارد؛ از نظارت بر پوشش و رفتار مردم و بازداشت زنان در اماکن عمومی گرفته تا بازرسی مواد خوراکی، داروها و فعالیت نهادها.
محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان با همکاری استخبارات این گروه، از اواسط ماه جوزا موجی از بازداشت زنان را در شهر هرات آغاز کردند. این روند در هفتهها و روزهای اخیر نیز ادامه یافته و دهها زن در شماری از ولایتها، بهویژه هرات، بازداشت شدهاند.
در تازهترین مورد، روز جمعه، ۱۹ سرطان، منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که دستکم دو موتر گشت وزارت امر به معروف طالبان در جاده ۶۴ متری شهر هرات مستقر بودند و شماری از زنان را بازداشت کردند. به گفته این منابع، موترهای این وزارت مملو از زنان بازداشتشده بود، اما شمار دقیق آنان تاکنون مشخص نیست.