تاجیکستان می‌گوید در شش ماه ۱۷ قاچاقچی افغان را کشته است

این نشست که با حضور نماینده‌گان عمدتا زن ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در اسلام‌آباد برگزار شد، در آستانه پایان دومین روز خود قرار دارد.

پیشتر منابع به افغانستان اینترنشال گفتند که سازمان همکاری اسلامی از حکومت طالبان خواسته بود تا یک مقام زن با صلاحیت را برای حضور در این نشست اعزام کند، اما اداره طالبان هیچ مقام زن برای شرکت در این اجلاس نداشت. سخنگوی طالبان توضیح نداد که چرا نماینده این گروه در نشست اسلام‌آباد حضور نیافته است.

آقای مجاهد در یک پیام صوتی که شبکه داخلی آریانا نیوز منتشر کرده، گفت حقوق زنان در افغانستان «از لحاظ شرعی» تامین است.

او بدون نام بردن از سازمان خاصی، گفت که اداره طالبان نمی‌تواند به توصیه‌های سازمان‌های دیگر، حقوقی را به زنان قائل شود که «در اسلام جای ندارد، فرهنگ غربی است و مشکلات شرعی دارد.»

سخنگوی طالبان دوشنبه، ۲۲ سرطان گفت که اداره طالبان متشکل «مجموعه‌ای از علمای اسلامی است» و آن‌ها «حقوق اسلامی» را بهتر می‌دانند. او گفت: «ما اطمینان می‌دهیم که خواهران ما در افغانستان از حقوق شرعی خود برخوردارند.»

آقای مجاهد اضافه کرد که اداره طالبان از برنامه‌های سازمان همکاری اسلامی در هرجایی که انجام شود، پشتیبانی می‌کند.

نهمین نشست دو روزه وزیران امور زنان کشورهای سازمان همکاری اسلامی یکشنبه، ۲۱ سرطان، در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، آغاز شد. این نشست با حضور ۱۹۰ نماینده عمدتا زن از ۵۷ کشور در غیبت نماینده طالبان برگزار شد.

در دستور کار این نشست آمده است که شرکت‌کنندگان درباره بحران افغانستان و محدودیت‌ها بر آموزش زنان و دختران در این کشور نیز بحث خواهند کرد.

• 

  اشاره محتاطانه به وضعیت زنان افغانستان در دستور کار نشست اسلام‌آباد

طالبان در حال مدعی تامین حقوق زنان شده است که در حال حاضر افغانسان تنها کشور در جهان است که آموزش بالاتر از صنف ششم برای زنان و دختران را منع کرده است. قانون امر به معروف طالبان حضور زنان در اجتماع را ممنوع کرده و صدای آنها را «عورت» دانسته است.

طالبان زنان را جز در بخش‌هایی از آموزش و بهداشت، از کار محروم کرده است.

محدودیت‌های اعمال شده توسط طالبان بر زنان افغان بارها از سوی سازمان همکاری اسلامی و دیگر سازمان‌های بین‌المللی نکوهش شده است. این سازمان‌ها خواستار تامین حقوق اساسی زنان در افغانستان تحت تسلط طالبان شده‌اند.

• 

  طالبان هیچ مقام زن ندارد که به نشست کشورهای اسلامی بفرستد

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که هدف از این سفر، گفت‌وگو درباره همکاری‌های قنسولی، امور مهاجران و گسترش همکاری‌های مردمی میان دو کشور است.

جمهوری اسلامی هرچند روابط نزدیک سیاسی و تجاری با طالبان دارد اما هنوز حکومت این گروه را به رسمیت نمی‌شناسد.

بقایی همچنین گفت ایران همکاری‌های خود با افغانستان را به موضوع به رسمیت شناختن حکومت طالبان گره نزده است. به گفته او، شناسایی حکومت طالبان «یک فرایند سیاسی و حقوقی» است و هر زمان تهران به جمع‌بندی برسد، درباره آن تصمیم خواهد گرفت، اما همکاری‌های دو کشور متوقف نخواهد شد.

کمیسیون مشترک قنسولی ایران و افغانستان سازوکاری دوجانبه برای بررسی مسائل قنسولی میان دو کشور است و موضوعاتی مانند امور مهاجران، خدمات قنسولی، ویزا، اسناد هویتی، انتقال زندانیان و دیگر مسائل مربوط به شهروندان دو کشور را در بر می‌گیرد.

به گفته منابع، فصیح‌الدین فطرت و هیئت همراه او از روز یکشنبه تاکنون در شهر فیض‌آباد با جمعه‌خان فاتح در حال رایزنی‌اند تا او را برای رفتن به کابل متقاعد کنند.

هم‌زمان، فصیح‌الدین فطرت، فرمانده ارتش طالبان در گفت‌وگو با رسانه‌های وابسته به این گروه گفت: «ممکن است فاتح با ما به کابل سفر کند.» او هرچند مدعی شد که سفر او و دیگر مقامات طالبان به بدخشان برای بررسی مناطق مرزی بود و نیرهای این گروه نیز برای سرکوب این فرمانده ناراضی به دروازها اعزام نشده بودند. آقای فطرت گزارش‌ها درباره بازداشت و سرکوب جمعه فاتح را «تبلیغات رسانه‌ای» خواند.

جمعه‌خان فاتح روز جمعه، ۲۰ سرطان، پس از گفت‌وگو با مقام‌های طالبان در فیض‌آباد، به درواز بازگشت. منابع می‌گویند او پس از گذراندن یک شب در پایگاه خود در ولسوالی نسی، بار دیگر به همراه فصیح‌الدین فطرت به ولسوالی وردوج رفت و سپس به فیض‌آباد منتقل شد.

فاتح پیش‌تر با تضمین فصیح‌الدین فطرت پذیرفته بود به فیض‌آباد برود. پس از پایان گفت‌وگوها با هیئت طالبان، رسانه‌های وابسته به این گروه مدعی شدند که او پس از اعلام «وفاداری» به طالبان، به درواز بازگشته است.

روشن نیست که هیئت طالبان چرا به دنبال انتقال جمعه‌خان فاتح به کابل است، اما پیشتر رهبری طالبان یک پست معاونت ریاست استخبارات در پایتخت را به او پیشنهاد کرده بود اما فاتح نپذیرفته بود.

طبق اطلاعات منابع، در اواخر جوزا رهبر طالبان، جمعه فاتح، فرمانده ناراضی و معاون والی این گروه در زابل را «باغی» خوانده و دستور سرکوب او را صادر کرد. پس از آن رادیو حریت، رسانه وابسته به طالبان یک نوار صوتی فاتح را منتشر کرد که می‌گوید: «کاری نکرده‌ام که سرگوبم کنند.»

جمعه فاتح، فرمانده تاجیک‌تبار طالبان در حوزه درواز بدخشان است. او حدود بیش از ۱۰ سال سال قبل به گروه طالبان پیوست و سال‌ها به عنوان جنگجوی وفادار طالبان علیه حکومت سابق افغانستان جنگید. تحولات اخیر در بدخشان نشان می‌دهد فاتح دیگر از دستورات مقامات ارشد پیروی نمی‌کند و رهبری طالبان او را به عنوان یک عنصر «سرکش» شناسایی کرده و در صدد سرکوب او است.

آقای فاتح حدود یک سال قبل از سقوط کابل به دست طالبان، با تهاجم به مناطق راهبردی بدخشان و تصرف ذخیره‌گاه‌های بزرگ تسلیحاتی بجامانده از دوران جهاد، قدرت خود را در حوزه دروازها تثبیت کرد.

جمعه فاتح در ۱۱ جوزا در یک تجمع هوادارنش در روستای «جوی‌دره» ولسوالی نسی، سخنرانی بی‌سابقه‌ای انجام داد. او ادعا کرد که ۲ هزار و ۵۰۰ نیروی مسلح با تجهیزات کامل سبک و سنگین تنها در ولسوالی نسی در اختیار دارد و تعداد کل نیروهای وفادارش در سراسر بدخشان و شمال‌شرق به ۱۰ هزار نفر می‌رسد.

• 

  جمعه‌خان فاتح پس از تجدید «وفاداری» به طالبان به درواز بازگشت

منابع می‌گویند تنش میان فاتح و قندهار صرفاً بعد نظامی و نگرانی امنیتی ندارد، بلکه یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی است. رهبر طالبان، یک ماه پیشتر دستور توقف کامل استخراج معادن طلا در حوزه دروازها را صادر کرد. هم‌زمان، مولوی اسماعیل غزنوی، والی طالبان در بدخشان، افراد نزدیک به جمعه فاتح را به اتهام استخراج غیرقانونی، باج‌گیری و درگیری با کارگران در معدن طلای «قتقتی» ولسوالی شکی بازداشت کرد. هرچند کار استخراج این معادن پس از هفته‌ها توقف به دلیل نگرانی از تشدید شورش‌های مردم دوباره از سرگرفته شده است.

کارشناسان معتقدند سخنان فاتح در جوی‌دره و خط‌ونشان کشیدن‌های نظامی او، هشدار مستقیمی به ملا هبت‌الله در واکنش به قطع دسترسی او از این منابع مالی و فشارهای اداری و سیاسی بوده است. با این حال، طالبان در هفته‌های اخیر تلاش کرده است تنش‌های میان‌گروهی در بدخشان را از راه گفت‌وگو و اعمال فشار بر این فرمانده ناراضی حل کند.

این در حالی است که محمداسماعیل غزنوی والی طالبان در بدخشان پس از نشست مقامات این گروه با جمعه فاتح در فیض آباد گفت: «هویت و حیثیت فاتح در حدی نیست که تهدیدی علیه نظام به حساب بیاید.»

• 

  از جنگجوی وفادار تا فرمانده سرکش؛ «رهبر طالبان دستور سرکوب جمعه فاتح را صادر کرده است»

پولیس ترکیه گفته است پناهجویان افغان پس از طی مراحل اداری، برای اخراج از این کشور به اداره مهاجرت شهر بولو تحویل داده شده‌اند.

ترکیه در ماه‌های اخیر روند بازداشت و اخراج پناهجویان فاقد مدارک عمدتا شهروندان افغانستان را تشدید کرده است.

پیشتر اداره مهاجرت ترکیه اعلام کرد که در شش ماه نخست سال جاری میلادی، ۱۹ هزار و ۵۷۴ پناهجوی افغان را در سراسر این کشور بازداشت شدند. بر مبنای این آمارها، افغان‌ها در صدر فهرست پناهجویان بازداشت‌شده در ترکیه قرار دارند.

سازمان حمایت از رسانه‌های افغانستان (امسو) روز یکشنبه، ۲۱ سرطان، با نشر گزارشی تحلیلی با عنوان «زیر سایه ترس و سانسور» گفت که یافته‌های آن بر اساس اطلاعات گردآوری‌شده از بخش‌های مختلف افغانستان در فاصله ۲۰ جوزا تا ۱۹ سرطان سال جاری تهیه شده است.

امسو در این گزارش وضعیت رسانه‌های افغانستان را در چهار محور امنیتی و فیزیکی، اداری و حرفه‌ای، فناوری و ایدیولوژیک بررسی کرده است.

بر اساس این گزارش، خبرنگاران در این مدت با بازداشت‌های خودسرانه، بدرفتاری، لت‌وکوب و تهدیدهای امنیتی روبه‌رو بوده‌اند.

امسو می‌گوید شماری از خبرنگاران پس از پوشش رویدادهای رسمی از سوی نهادهای استخباراتی طالبان بازداشت شده‌اند. به گفته این سازمان، برخی دیگر نیز به دلیل اختلافات روزمره، از جمله بر سر هزینه حمل‌ونقل، بازداشت و لت‌وکوب شده‌اند.

به گفته امسو، خبرنگاران بازداشت‌شده پس از آزادی نیز تحت فشار قرار گرفته‌اند تا درباره آنچه در دوران بازداشت بر آنان گذشته، سکوت کنند و از ثبت شکایت یا اطلاع‌رسانی خودداری کنند. این سازمان می‌گوید چنین وضعیتی فضای ترس و خودسانسوری را در میان خبرنگاران تشدید کرده است.

در بخش دیگری از گزارش، امسو از عملکرد سخنگویان طالبان در ارائه اطلاعات انتقاد کرده و گفته است بسیاری از آنان به جای انتشار اطلاعات از مجاری رسمی و در ساعات اداری، خبرها را در ساعات پایانی شب یا از طریق صفحات شخصی خود در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌کنند.

به باور این سازمان، این رویه دسترسی رسانه‌ها به اطلاعات را دشوار کرده و در برخی موارد به اختلافات اداری و حتی کسر حقوق خبرنگاران انجامیده است.

امسو همچنین از افزایش مداخله وزارت امر به معروف طالبان در فعالیت رسانه‌ها خبر داده است. بر اساس این گزارش، برخی رسانه‌های رادیویی درباره دریافت تماس تلفنی و پخش صدای دختران هشدار دریافت کرده‌اند و بازرسی‌های مأموران این وزارت از دفاتر رسانه‌ها همچنان ادامه دارد.

این سازمان همچنین از ادامه فشار بر خبرنگاران برای گذاشتن ریش و تغییر ظاهر مطابق دستور طالبان خبر داده است.

در بخش دیگری از گزارش آمده است که طالبان به خبرنگاران هشدار داده‌ است که از انتشار مطالب مربوط به مشکلات اقتصادی، افزایش بهای سوخت، اختلافات مقام‌های طالبان و جزئیات رویدادهای امنیتی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خودداری کنند.

به گفته امسو، در برخی موارد خبرنگاران به دلیل انتشار چنین مطالبی به بازداشت و توقیف تهدید شده‌اند.

این سازمان ممنوعیت استفاده از تلفن‌های هوشمند در شماری از اداره‌های دولتی را نیز از موانع جدی فعالیت رسانه‌ها دانسته و گفته است این محدودیت دسترسی خبرنگاران به اطلاعات، ارتباط با سخنگویان و انجام مصاحبه‌های تصویری را با اختلال جدی روبه‌رو کرده است.

امسو در جمع‌بندی گزارش خود تأکید کرده است که رسانه‌های افغانستان با بحرانی «عمیق، فراگیر و چندبعدی» روبه‌رو هستند.

به باور این سازمان، محدود شدن آزادی بیان، کاهش نظام‌مند دسترسی به اطلاعات، افزایش فشارهای امنیتی، اقتصادی و روانی بر خبرنگاران و تشدید سانسور، آینده رسانه‌های افغانستان را با تهدیدی جدی روبه‌رو کرده و خطر حذف تدریجی خبرنگاران و نیروهای حرفه‌ای را افزایش داده است.