سازمان همکاری اسلامی تبعیض علیه زنان افغان را مغایر ارزشهای اسلامی دانست
سازمان همکاری اسلامی در اعلامیه پایانی نهمین کنفرانس وزیران زن این سازمان اعلام کرد که ممنوعیت آموزش دختران و اشتغال زنان در افغانستان با ارزشهای اسلامی و اصول کرامت، حقوق و پیشرفت زنان و دختران ناسازگار است.
این کنفرانس با محور «توانمندسازی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی زنان» روزهای ۱۲ و ۱۳ جولای ۲۰۲۶ در اسلامآباد برگزار شد.
شرکتکنندگان با اشاره به منشور سازمان همکاری اسلامی، برنامه اقدام این سازمان برای پیشرفت زنان، اساسنامه سازمان توسعه زنان و نتایج نشستهای پیشین، بر تضمین حقوق زنان و گسترش مشارکت آنان در همه عرصهها تاکید کردند.
در اعلامیه آمده است که آموزهها و ارزشهای اسلام از کرامت، حقوق، مشارکت و پیشرفت زنان و دختران حمایت میکند و نقش مهم آنان را در خانواده و جامعه به رسمیت میشناسد. در بیانیه آمده است: « نسبت به ادامه محدودیتها بر آموزش دختران و اشتغال زنان در افغانستان، که با ارزشهای اسلامیِ پاسدار کرامت، حقوق و پیشرفت زنان و دختران ناسازگار است، ابراز نگرانی عمیق میکنیم.»
وزیران و روسای هیئتهای شرکتکننده تاکید کردند که «زنان نزدیک به نیمی از جمعیت کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی را تشکیل میدهند و مشارکت کامل و موثر آنان برای توسعه پایدار، رشد اقتصادی، انسجام اجتماعی و صلح ضروری است.»
در این اعلامیه از پیشرفت برخی کشورهای عضو در زمینه آموزش، سلامت، فرصتهای اقتصادی و مشارکت زنان در جامعه استقبال شده، اما تاکید شده است که نابرابریها و چالشهای جدی همچنان پابرجاست.
شرکتکنندگان همچنین نسبت به موانعی که مشارکت زنان را در عرصههای سیاسی، اقتصادی و حرفهای محدود میکند، ابراز نگرانی کردند. دسترسی نابرابر به فرصتها، منابع، فناوری، خدمات مالی و روندهای تصمیمگیری از جمله این موانع عنوان شده است.
در اعلامیه آمده است که فناوریهای دیجیتال، نوآوری، هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور میتواند فرصتهای تازهای برای زنان و دختران فراهم کند، اما همزمان درباره محرومیت دیجیتال، آزار سایبری، سوءاستفاده و خشونت آنلاین هشدار داده شده است.
شرکتکنندگان همچنین فقر، بیکاری، محدودیت دسترسی به خدمات مالی و منابع و مشارکت نابرابر در بازار کار را از موانع اصلی پیشرفت اجتماعی و اقتصادی زنان در بسیاری از کشورهای عضو دانستند.
وزیران و روسای هیئتها نسبت به تاثیر نامتناسب جنگهای مسلحانه، اشغال خارجی، بحرانهای انسانی، آوارگی اجباری، تروریسم، افراطگرایی خشونتآمیز، پیامدهای تغییرات اقلیمی و شوکهای اقتصادی بر زنان و دختران نیز ابراز نگرانی کردند.
در اعلامیه پایانی، از جامو و کشمیر تحت اداره هند و فلسطین نیز نام برده شده و اشغال این مناطق غیرقانونی توصیف شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در شبکه اجتماعی تروثسوشال نوشت: «تنگه هرمز باز است و چه با ایران و چه بدون ایران، این تنگه باز خواهد ماند. امریکا محاصره بنادر ایران را بار دیگر اعمال خواهد کرد.»
ترامپ افزود: «این محاصره مانع ورود و خروج کشتیها و مشتریان ایران خواهد شد، اما سایر کشورها همچنان از حق استفاده آزاد و منصفانه از تنگه هرمز برخوردار خواهند بود.»
او همچنین گفت امریکا از این پس با عنوان «نگهبان تنگه هرمز» شناخته خواهد شد و در ازای تامین امنیت این منطقه پرتنش، ۲۰ درصد از هزینه حملونقل تمامی محمولههای عبوری را دریافت خواهد کرد.
در همین حال، رئیسجمهور امریکا، روز دوشنبه، ۲۲ سرطان، در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز گفت ایالات متحده احتمالاً کنترول و اداره تنگه هرمز را بر عهده خواهد گرفت و در ازای حفاظت از این آبراه راهبردی، از کشورهای دیگر هزینه دریافت خواهد کرد.
ترامپ گفت: «ما از تنگه محافظت خواهیم کرد و احتمالاً آن را اداره خواهیم کرد ما نگهبان تنگه خواهیم بود». او افزود کشورهایی که از امنیت تنگه هرمز بهرهمند میشوند، بسیار ثروتمند هستند و امریکا نباید مانند گذشته، بدون دریافت هزینه مسئولیت حفاظت از این آبراه را بر عهده بگیرد.
رئیسجمهور امریکا همچنین مدعی شد واشنگتن و تهران به توافقی دست یافته بودند، اما ایران آن را نقض کرده است. او گفت: «ما ۱۰ توافق با این افراد داشتهایم و آنها همیشه توافقها را نقض میکنند. بنابراین، پاسخ بسیار سختی خواهیم داد.»
ترامپ ادعا کرد ایران بخش عمده توان نظامی خود را از دست داده و گفت: «آنها دیگر نیروی دریایی ندارند، نیروی هوایی ندارند و سامانههای پدافند هواییشان از بین رفته است.»
خبرگزاری رویترز گزارش داد تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت جهان، به یکی از محورهای اصلی تنش میان ایران و امریکا تبدیل شده است و هرگونه اختلال در عبور و مرور کشتیها از این آبراه میتواند بازار جهانی انرژی را با نوسان شدید و افزایش بهای نفت روبهرو کند.
در همین حال، سپاه پاسداران اعلام کرد تنها راه ازسرگیری عبور عادی کشتیها از تنگه هرمز، پایان دادن به مداخله نظامی امریکا در این آبراه است. سپاه هشدار داد ادامه این مداخله میتواند به بحران گستردهتر در بازار جهانی نفت و گاز منجر شود.
درگیریهای نظامی میان امریکا و ایران از آخر هفته تاکنون شدت گرفته است. حملات متقابل موشکی و پهپادی دو طرف، توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز و توقف درگیریها در جریان مذاکرات ۶۰ روزه را با تردید جدی مواجه کرده است.
پس از درافتادن طالبان با پاکستان، نزدیکی بیسابقه این گروه به هند، حمله پهپادی طالبان به عمق خاک پاکستان، تداوم حملات مرگبار شبهنظامیان در بلوچستان و خیبرپختونخوا و ناکامی گفتوگوهای منطقهای، اسلامآباد اکنون بهشدت به دنبال تغییر شرایط کنونی در افغانستان است.
تحمل وضعیت موجود برای پاکستان ناممکن شده است؛ چرا که این کشور بیش از هر زمان دیگری در برابر حملات شبهنظامیان آسیبپذیر جلوه میکند. شبهنظامیان با استفاده از عقبههای اجتماعی، سیاسی و امنیتی خود، به نیرویی غیرقابل مهار تبدیل شدهاند. عملیاتهای ارتش پاکستان مانند عملیات عزم استحکام و غضبللحق نه تنها کمکی به کاهش این تهدیدها نکرده، بلکه حملات را پیچیدهتر، گستردهتر و مرگبارتر ساخته است.
امروز بلوچستان به کانون بحران و منازعه تبدیل شده و جغرافیای فعالیت شبهنظامیان بلوچ و تحریک طالبان پاکستان گسترش یافته است. از سوی دیگر، فعالیتهای داعش نیز سیر صعودی به خود گرفته که کشتهشدن دو کریکتباز مسیحی نمونهای از آن است. ابعاد حملات و اهداف این گروهها بزرگتر شده و در برخی مناطق، هماهنگیهای عملیاتی میان آنها دیده میشود. در نتیجه این تحولات، نفوذ اسلامآباد در خیبرپختونخوا کاهش یافته و کنترول نهادهای مجری قانون بهشدت تضعیف شده است.
ریشههای بحران: سایه هند و «خیانت» همسنگران دیروز
پاکستان وضعیت رو به وخامت کنونی را محصول مستقیم حاکمیت طالبان در افغانستان میداند. مقامات اسلامآباد بر این باورند که طالبان از یکسو دست از حمایت همسنگران پیشین خود که سابقه همکاری، میزبانی و حمایت از آنان دارند برنمیدارند و از سوی دیگر، هند از این وضعیت سوءاستفاده کرده و به تعمیق بحران پرداخته است.
هند پس از درگیریهای هوایی سالهای گذشته، در پی انتقام از پاکستان است؛ مواجههای که در آن پاکستان پس از سرنگونی جنگندههای رافال فرانسویِ هند، مانور تبلیغاتی گستردهای به راه انداخت، خود را پیروز میدان معرفی کرد و جایگاهش را در سطح منطقه و جهان تثبیت کرد. مقامات پاکستانی تا مدتها از آن رویداد به عنوان یک پیروزی بزرگ یاد میکردند؛ اما دهلینو این روایت را برنمیتابد و حاضر است با هر هزینه و ابزاری این موازنه را تغییر دهد. از آنجا که جنگ مستقیم گزینه مطلوبی نیست، جنگ غیرمستقیم (نیابتی) برای دهلینو بسیار موثر واقع شده است. در این میان، طالبان تنها ابزاری است که در حال حاضر با پاکستان در چالشی جدی قرار دارد. هند بخشی از هزینه منازعه با پاکستان را از طریق طالبان تامین میکند؛ راهبردی که برای دهلی کمهزینه و بیدردسر و برای اسلامآباد بهشدت خطرناک است.
پاکستان قطعا به دنبال تغییر این وضعیت است. نخستوزیر و فرمانده کل ستاد ارتش پاکستان در سفر اخیر خود به بلوچستان، بر تعهد خود برای مهار تروریسم و نابودی پناهگاههای آنان تاکید کردند. آنها به این نتیجه قطعی رسیدهاند که بدون تغییر در وضعیت سیاسی افغانستان، تغییر اوضاع امنیتی در پاکستان ممکن نخواهد بود.
پرسش اصلی این است: آیا پاکستان قادر به ایجاد این تغییر است؟ و اساساً چه نوع تغییری مد نظر اسلامآباد است؟
ابزارهای نفوذ پاکستان و چالشِ «افغانستانِ یکدست»
پاکستان از دهه ۵۰ خورشیدی بدین سو، بارها توانایی خود را در تغییر وضعیت سیاسی افغانستان نشان داده است. اسلامآباد حداقل در سرنگونی سه نظام سیاسی در افغانستان نقش مستقیم داشته است: حکومت دکتر نجیبالله، دولت اسلامی مجاهدین و حکومت جمهوری مورد حمایت غرب. دستگاه استخباراتی پاکستان اشراف بیمانندی بر مناسبات، جریانات و مهرههای سیاسی افغانستان دارد و به خوبی میتواند اوضاع را تحلیل و عناصر متنفذ را جذب کند. حتی در حال حاضر نیز پاکستان در درون بدنه طالبان از نفوذ چشمگیری برخوردار است و با طیف وسیعی از آنها رابطه نزدیک دارد.
با این حال، به دلیل اشتباه محاسباتی گذشته پاکستان، برای اولین بار در پنج دهه اخیر، افغانستان بهطور کامل به دست یک گروه واحد افتاده است. تمام جریانها و گروههای رقیب و با نفوذ از میدان کنار زده شدهاند و تمام قلمرو افغانستان، از واخان بدخشان تا دوردستترین نقاط نیمروز و فراه در کنترول طالبان است. در پنج سال گذشته هیچ گروه مقاومت نیرومندی که بتواند قدرت طالبان را به چالش بکشد پدید نیامده است. طالبان، حکومتی یکدست ایجاد کرده و مطابق برنامه و ایدئولوژی خود کشور را مدیریت میکند. در گذشته این فرصت برای پاکستان مهیا بود که از یک گروه در برابر گروه دیگر استفاده کند، اما اکنون این برگ برنده از دست رفته است. با این وجود، اگر پاکستان اراده قطعی برای تغییر داشته باشد، ابزارهای لازم را برای به کرسی نشاندن برنامههایش در اختیار دارد.
خلأ حاکمیت و بحران مشروعیت طالبان
طالبان پس از پنج سال حاکمیت، همچنان از بحران عمیق مشروعیت رنج میبرد. این گروه نه در داخل کشور مورد قبول جریانهای متنفذ و اقوام قرار گرفته و نه در سطح بینالمللی به رسمیت شناخته شده است. اقدامات افراطی رهبری طالبان، آنها را بیش از پیش از به رسمیت شناخته شدن دور کرده است. تعامل کنونی برخی کشورها با آنها نیز نه از روی رضایت، بلکه از سر ناچاری و نگرانیهای امنیتی است. حتی کشوری مانند روسیه متوجه اشتباه محاسباتی خود شده و اکنون دیگر هیچ کشوری جرات به رسمیت شناختن طالبان را ندارد. تصمیمات پیشامدرن و سنتی رهبری طالبان (مانند برخی محدودیتهای تکنولوژیک) نیز نشان میدهد که آنها برای ساختار حکومتداری مدرن ساخته نشدهاند. این خلأ حقوقی و قانونی، طالبان را بهشدت آسیبپذیر کرده است؛ چرا که هیچ دولتی نمیتواند در خلأ سیاسی دوام بیاورد. این بحران مشروعیت داخلی و بینالمللی، فرصتی طلایی برای پاکستان است تا از این خلأ برای تحقق اهدافش استفاده کند.
شکست اجماع منطقهای
در گذشته، کشورهای منطقه از جنگ و ناامنی جدید در افغانستان حمایت نمیکردند و حاضر نبودند به جریانهای مخالف طالبان پناه یا اسلحه بدهند؛ تاکید منطقه بر حفظ نظم موجود بود. اما ظاهراً این اجماع منطقهای شکسته شده است. کشورها اکنون بهشدت نگران فعالیت شبهنظامیان و مخالفان خود در خاک افغانستان هستند.
امروز هیچ همسایهای بیسیاست و آسودهخاطر نیست. این نگرانی تنها محدود به پاکستان نمیشود؛ ایران بیش از هر کشور دیگری از آدرس افغانستان دغدغه امنیتی دارد؛ گروه «جیشالعدل» با استفاده از عقبه حمایتی در افغانستان بسیار فعال و نیرومند شده و خطر نفوذ داعش به خاک ایران نیز جدی است. چین از فعالیت اویغورها (جنبش اسلامی ترکستان شرقی) هراس دارد و این ترس را پنهان نمیکند. روسیه پیش از این از حمله داعش خراسان آسیب دیده و آسیای مرکزی نیز خواب آرام ندارد؛ تاجیکستان و اوزبیکستان در نگرانی مداوم به سر میبرند و تلاشهای روزافزون آنها برای استحکام مرزها گواه این مدعاست.
در سطح کلان، پاکستان موفق شده است کشورهای منطقه را متقاعد کند که افغانستانِ تحت کنترول طالبان، یک تهدید مشترک است. پاکستان کشورهای متنفذی مانند چین، ترکیه و عربستان سعودی را به عنوان متحدان استراتژیک در کنار خود دارد. این کشورها پالیسیهای خود در قبال افغانستان را در هماهنگی با اسلامآباد تنظیم میکنند و قطعاً پاکستان میتواند در جهتدهی به برنامههای آنها نقش ایفا کند. از سوی دیگر، پیمانهای دفاعی پاکستان با کشورهایی چون عربستان و ترکیه، موضع این کشور را تقویت میکند.
همسویی با غرب و استراتژی واشنگتن
پاکستان بار دیگر به امریکا و غرب نزدیک شده و تلاش دارد پای واشنگتن را به بهانه مبارزه با تروریسم به قضیه افغانستان بکشاند. امریکا رسماً اعلام کرده که از مبارزه پاکستان با تروریسم حمایت میکند و واشنگتن حق دفاع مشروع را برای اسلامآباد قائل شده است.
اگر اسلامآباد موفق شود پای واشنگتن را به این معرکه باز کند و آنها را ترغیب به بازگشت یا حمایت تسلیحاتی کند، معادله قدرت به سرعت عوض خواهد شد. اگرچه هنوز نشانهای از تمایل مستقیم امریکا برای ورود به یک جنگ جدید دیده نمیشود، اما پاکستان در گام نخست تنها به حمایتهای مالی و اعتباری غربیها نیاز دارد. اگر اقتصاد بحرانزده پاکستان از سوی امریکا پشتیبانی شود، اسلامآباد خود قادر خواهد بود قضیه را مدیریت کند. سابقه تاریخی نشان داده که در مسئله افغانستان، بریتانیا، امریکا و ناتو همواره با پاکستان هماهنگ بودهاند.
سناریوهای پیش رو: تغییر رژیم یا تغییر رهبری؟
هنوز مشخص نیست که پاکستان به دنبال تغییر ساختار کلان حاکمیت طالبان است یا صرفاً اصلاحات ساختاری و تغییر رهبری آن را دنبال میکند.
روابط طالبان و پاکستان از سال ۲۰۲۲ به تدریج رو به سردی گرایید تا اینکه در سال ۲۰۲۵ وارد جنگ مستقیم شدند.
پاکستان بر این باور است که در حال حاضر، عناصر ضداستخبارات پاکستان بر اداره طالبان مسلط هستند؛ چهرههایی که سابقه بازداشت در پاکستان، تسلیمدهی به امریکا و انتقال به گوانتانامو را دارند و اکنون بیشترین مواضع خصمانه را علیه اسلامآباد اتخاذ میکنند. چهرههایی چون عبدالغنی برادر، ملا یعقوب، نورالله نوری، عبدالحق وثیق و خیرالله خیرخواه از این دستهاند.
سناریوی اول؛ تغییر از درون (تغییر رهبری): در این سناریو، پاکستان تلاش خواهد کرد چهرههای تندرو و ضداسلامآباد (به شمول ملاهبتالله) را کنار بزند و از درون خودِ بدنه طالبان، مهرههای همسو را روی کار آورد؛ حلقاتی که به مطالبات پاکستان تن دهند، تحریک طالبان پاکستان را مهار کنند و از هند فاصله بگیرند. حلقات همسو با پاکستان در میان طالبان کم نیستند، اما در حال حاضر هیچ نشانه علنی از انشعاب یا چنددستگی در قندهار و کابل دیده نمیشود. ملاهبتالله قدرت حاکم است، نافرمانی تشکیلاتی وجود ندارد و خطر درگیری درونی فعلاً پایین است.
سناریوی دوم؛ تغییر کامل رژیم: سناریوی دیگر، براندازی یا تغییر کامل رژیم طالبان است. در این حالت، پاکستان باید روی یک جایگزین (بدیل) کار کند، جریانهای مخالف سیاسی و نظامی را به صحنه بازگرداند و در یک هماهنگی وسیع داخلی، منطقهای و جهانی، فصل تازهای را رقم بزند. تحقق این سناریو نیازمند زمان، هزینه سنگین و سرمایهگذاری کلان است.
شواهد نشان میدهد که در این خصوص، همکاری پاکستان با جریانهای مخالف طالبان افزایش یافته است. منابع متعدد تایید میکنند که برخی نیروهای جبهات مخالف طالبان در ایالتهای مرزی پاکستان مستقر شدهاند و هماهنگیهای اولیه آغاز شده است. با این حال، مخالفان طالبان همچنان با دیده شک و تردید به برنامههای پاکستان مینگرند؛ چرا که هنوز اعتماد لازم میان دو طرف شکل نگرفته و سایه سنگین بیاعتمادی چهار دهه گذشته، بر روابط آنها سنگینی میکند.
در هر صورت، پاکستان به این نتیجه رسیده است که بقای وضعیت فعلی به صلاح امنیت ملیاش نیست و دگرگونی اوضاع را یک ضرورت حیاتی میداند؛ اما باید منتظر ماند و دید که این تغییر با چه مکانیسمی و در چه سطحی رقم خواهد خورد.
اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان اعلام کرد که نیروهای امنیتی در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ در ۷ درگیری دستکم ۱۷ افغان قاچاقچی مواد مخدر را در مناطق مرزی کشتهاند.
این افراد در جریان درگیری با نیروهای امنیتی تاجیکستان جان باختهاند.
این اداره گفت در این مدت ۱۸ افغان دیگر به اتهام جرایم مرتبط با مواد مخدر در تاجیکستان بازداشت شدهاند.
خبرگزاری اوستا به نقل از اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان دوشنبه، ۲۲ سرطان نوشت در شش ماه اول سال روان میلادی در مرز این کشور با افغانستان یک تُن و ۵۱۳ کیلوگرم مواد مخدر کشف و ضبط شده است.
این نهاد گفته مرز افغانستان همچنان به عنوان مسیر اصلی قاچاق مواد مخدر به تاجیکستان به شمار میرود.
ارزیابی اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان نشان میدهد که تولید مواد مخدر و قرصهای روانگردان در افغانستان همچنان ادامه دارد و آزمایشگاههای مخفی تولید این مواد همچنان فعال هستند.
به گزارش این سازمان، نیروهای امنیتی تاجیکستان در این مدت ۶۰۱ کیلوگرام مواد مخدر را از نزد ۱۸ افغان بازداشتشده نیز کشف کردهاند.
اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان گفت در این مدت در مجموع ۵۹۲ مورد جرم مرتبط با قاچاق مواد مخدر در این کشور ثبت شده است. این جرایم در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته ۱۱ درصد افزایش یافته است.
این نهاد افزود که از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون ۲ تُن و ۹۶۳ کیلوگرام مواد مخدر غیرقانونی در سراسر این کشور کشف و ضبط شده است. در این مدت ۲۸ شهروند خارجی به اتهام قاچاق مواد مخدر در قلمرو تاجیکستان بازداشت شدهاند.
اداره مبارزه با مواد مخدر تاجیکستان قبلا اعلام کرده بود که در سال ۲۰۲۵ دستکم دو هزار و ۷۴۲ کیلوگرام مواد مخدر ناشی از افغانستان را در مناطق مرزی کشف و ضبط کرده است. ظفر صمد رئیس این اداره گفت در سال ۲۰۲۵ کشف و ضبط مواد مخدر در مرز افغانستان ۵۰ درصد نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش یافت.
کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان در اوایل حوت اعلام کرد که ۵۸ کیلوگرام مواد مخدر قاچاق شده از افغانستان را در منطقه مرزی شمسالدین شاهین کشف و ضبط کرده است. این کمیته گفت که دو شهروند تاجیکستان به نامهای غلامعلی صابریف و سیفاللهیف در ارتباط به این پرونده بازداشت شدهاند.
بربنیاد گزارشها، میزان قاچاق مواد مخدر از افغانستان به تاجیکستان پس از سلطه طالبان بر کشور افزایش یافته است. مقامات تاجیکستان تدابیر امینیتی برای جلوگیری از قاچاق مواد مخدر در مرز افغانستان را افزایش داده است.
به گزارش این اداره تاجیکستان، در این بازه زمانی یک شهروند قزاقستان همراه با ۱۰ کیلوگرام، ۶ شهروند اوزبیکستان با ۶۵ کیلوگرام و ۲ شهروند قرقیزستان با ۱۱ کیلوگرم مواد مخدر بازداشت شدهاند.
همزمان با آغاز اجرای طرح اخراج مهاجران افغان از پاکستان، شماری مهاجران به افغانستان اینترنشنال گفتند مالکان خانهها از آنان خواستهاند هرچه زودتر منازل خود را تخلیه کنند.
این مهاجران گفتند با افزایش فشارها، یافتن خانه جدید برای مهاجران فاقد مدرک اقامت تقریبا غیرممکن است.
مهلتی که وزارت داخله پاکستان به شهروندان افغانستان فاقد مدارک قانونی اقامت برای ترک این کشور داده بود، روز جمعه، ۱۹ سرطان، به پایان رسید و همزمان نیروهای امنیتی عملیات بازداشت و اخراج آنان را آغاز کردند.
یکی از پناهجویان به افغانستان اینترنشنال گفته است که به دلیل تهدیدهای امنیتی نمیتواند به افغانستان بازگردد، اما در پاکستان نیز راهی برای ادامه زندگی ندارد. او افزود در مجتمعهای مسکونی به افراد بدون ویزا خانه اجاره داده نمیشود و در دیگر مناطق نیز مالکان از اجاره دادن خانه به افغانها خودداری میکنند.
در همین حال، دولت پاکستان به نهادهای امنیتی دستور داده است، افغانهایب را که مدارک قانونی اقامت ندارد، بازداشت کنند. این دستور به مقامهای محلی در اسلامآباد، گلگت-بلتستان، کشمیر تحت اداره پاکستان و دیگر مناطق ابلاغ شده است.
این تصمیم نگرانی افغانهایی را که در انتظار انتقال به کشورهای سوم هستند نیز افزایش داده است. بسیاری از آنان پس از بازگشت طالبان به قدرت، به دلیل تهدیدهای امنیتی به پاکستان پناه بردهاند و پروندههای مهاجرتیشان در سفارتخانههای کشورهای خارجی یا کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در حال بررسی است.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان بار دیگر تأکید کرده است که بازگشت پناهجویان باید داوطلبانه، امن و با حفظ کرامت انسانی انجام شود.
عرفات جمال، رئیس کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در افغانستان، نیز گفته است که افغانستان همچنان با بحران شدید انسانی روبهرو است و پناهجویان تنها زمانی باید به کشورشان بازگردند که شرایط زندگی امن و باعزت برای آنان فراهم باشد. او همچنین گفته است از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از هفت میلیون افغان به کشور بازگشتهاند و تنها در سال جاری حدود یک میلیون نفر از پاکستان و ایران به افغانستان برگشتهاند.
این تحولات در حالی رخ میدهد که پاکستان از اواخر سال ۲۰۲۳ روند اخراج شهروندان افغانستان را آغاز کرده و آن را بخشی از برنامه مقابله با مهاجرت غیرقانونی و تهدیدهای امنیتی میداند. در مقابل، سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها نسبت به بازگرداندن اجباری افغانها هشدار داده و از اسلامآباد خواستهاند به تعهدات بینالمللی خود در قبال پناهجویان پایبند بماند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان در واکنش به نشست سازمان همکاری اسلامی درباره زنان در اسلامآباد، گفت تلاشهای این سازمان «برای رفاه کشورهای اسلامی» قابل قدر است و طالبان از آن پشتیبانی میکند.
این نشست که با حضور نمایندهگان عمدتا زن ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی در اسلامآباد برگزار شد، در آستانه پایان دومین روز خود قرار دارد.
پیشتر منابع به افغانستان اینترنشال گفتند که سازمان همکاری اسلامی از حکومت طالبان خواسته بود تا یک مقام زن با صلاحیت را برای حضور در این نشست اعزام کند، اما اداره طالبان هیچ مقام زن برای شرکت در این اجلاس نداشت. سخنگوی طالبان توضیح نداد که چرا نماینده این گروه در نشست اسلامآباد حضور نیافته است.
آقای مجاهد در یک پیام صوتی که شبکه داخلی آریانا نیوز منتشر کرده، گفت حقوق زنان در افغانستان «از لحاظ شرعی» تامین است.
او بدون نام بردن از سازمان خاصی، گفت که اداره طالبان نمیتواند به توصیههای سازمانهای دیگر، حقوقی را به زنان قائل شود که «در اسلام جای ندارد، فرهنگ غربی است و مشکلات شرعی دارد.»
سخنگوی طالبان دوشنبه، ۲۲ سرطان گفت که اداره طالبان متشکل «مجموعهای از علمای اسلامی است» و آنها «حقوق اسلامی» را بهتر میدانند. او گفت: «ما اطمینان میدهیم که خواهران ما در افغانستان از حقوق شرعی خود برخوردارند.»
آقای مجاهد اضافه کرد که اداره طالبان از برنامههای سازمان همکاری اسلامی در هرجایی که انجام شود، پشتیبانی میکند.
نهمین نشست دو روزه وزیران امور زنان کشورهای سازمان همکاری اسلامی یکشنبه، ۲۱ سرطان، در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، آغاز شد. این نشست با حضور ۱۹۰ نماینده عمدتا زن از ۵۷ کشور در غیبت نماینده طالبان برگزار شد.
در دستور کار این نشست آمده است که شرکتکنندگان درباره بحران افغانستان و محدودیتها بر آموزش زنان و دختران در این کشور نیز بحث خواهند کرد.
طالبان در حال مدعی تامین حقوق زنان شده است که در حال حاضر افغانسان تنها کشور در جهان است که آموزش بالاتر از صنف ششم برای زنان و دختران را منع کرده است. قانون امر به معروف طالبان حضور زنان در اجتماع را ممنوع کرده و صدای آنها را «عورت» دانسته است.
طالبان زنان را جز در بخشهایی از آموزش و بهداشت، از کار محروم کرده است.
محدودیتهای اعمال شده توسط طالبان بر زنان افغان بارها از سوی سازمان همکاری اسلامی و دیگر سازمانهای بینالمللی نکوهش شده است. این سازمانها خواستار تامین حقوق اساسی زنان در افغانستان تحت تسلط طالبان شدهاند.