شماری از افغانهای مقیم هامبورگ آلمان با برگزاری تجمعی، به سیاستهای طالبان علیه زنان و سکوت جامعه جهانی در برابر این وضعیت اعتراض کردند. شرکتکنندگان در این تجمع پرچم ملی افغانستان را حمل کردند و شعارهایی مانند «آموزش، کار و آزادی» سردادند.
این تجمع روز شنبه ۲۷ سرطان برگزار شد. در بیانیههایی که به زبانهای فارسی، انگلیسی و آلمانی خوانده شد، معترضان از سیاستهای طالبان علیه زنان، دختران، اقلیتهای قومی و دیگر شهروندان افغانستان انتقاد کردند.
آنان خواستار اقدام فوری جامعه جهانی علیه اداره طالبان شدند و از فعالان مدنی و افغانهای خارج از کشور خواستند صدای زنان، دختران و دیگر شهروندان داخل افغانستان را به جهانیان برسانند.
یکی از سخنرانان با انتقاد از تعامل برخی کشورها با طالبان از شهروندان جهان خواست با هرگونه مشروعیتبخشی به این گروه مخالفت کنند و اجازه ندهند حقوق اساسی زنان و دختران قربانی معاملات سیاسی شود.
یکی دیگر از معترضان گفت که در نزدیک به پنج سال گذشته محدودیتها علیه زنان بهگونه روزافزون افزایش یافته و فضای زندگی برای آنان در افغانستان تنگتر شده است.
او همچنین به بازداشتهای اخیر زنان در هرات اشاره کرد و گفت پوشش اجباری مورد نظر طالبان با فرهنگ مردم افغانستان سازگار نیست.
این تجمع در حالی برگزار شد که طالبان پس از بازگشت به قدرت دختران بالاتر از صنف ششم را از آموزش و تحصیل محروم کرده است.
بر اساس گزارش صندوق کودکان ملل متحد، محدودیتهای طالبان بر آموزش و کار زنان سالانه ۵.۳ میلیارد افغانی به اقتصاد افغانستان زیان وارد میکند. این محدودیتها همچنین تا سال ۲۰۳۰ باعث کمبود ۲۵ هزار معلم و کارمند صحی زن در افغانستان خواهد شد.
کاهش صادرات روسیه، بازار آسیبپذیر سوخت افغانستان را با فشار بیشتری روبهرو کرده است. در مقابل، صادرات دیزل (گازوئیل) روسیه به افغانستان ۴۲ درصد افزایش یافته است.
کاهش ناگهانی عرضه برخی فرآوردههای نفتی روسیه، یکی از تأمینکنندگان اصلی سوخت افغانستان، تأثیر فوری بر بازار داخلی گذاشته و باعث افزایش قیمت پترول در شماری از شهرهای بزرگ افغانستان شده است.
در پی افزایش قیمت سوخت، اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان روز شنبه، ۱۴ سرطان در کابل نشست اضطراری با بازرگانان نفت و گاز از ولایتهای مختلف برگزار کرد.
سید کریم هاشمی، رئیس اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، در این نشست گفت: «هدف ما این است که بازار کشور از مواد نفتی خالی نگردد و کمبود ایجاد نشود و قیمتها به گونه غیرطبیعی بلند نرود.»
بر اساس دادههای رهگیری محمولههای تجاری و آمارهای منتشرشده، صادرات پترول روسیه به افغانستان در ماه جون با ۳۴ درصد کاهش، به حدود ۲۸ هزار تُن رسیده است. روسیه از تأمینکنندگان عمده پترول افغانستان به شمار میرود و شرکت دولتی «روسنفت» به تنهایی حدود ۴۶ درصد از این بازار را تأمین میکند. بخش باقیمانده عرضه عمدتاً از سوی شرکتهایی مانند «گازپروم نفت» و «گازپروم نفت خیم سالاوات» انجام میشود.
در همین حال، صادرات سوخت هواپیما از روسیه به افغانستان با کاهش ۹۲ درصدی مواجه شده و به حدود ۲۶۰ تُن رسیده است؛ کاهشی که عملاً این مسیر تأمین را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
در مقابل، صادرات دیزل روسیه به افغانستان افزایش یافته است. حجم صادرات این فرآورده با رشد ۴۲ درصدی به بیش از ۸۶ هزار تُن رسیده که میتواند بخشی از نیازهای بخش حملونقل سنگین و صنایع را تأمین کند.
کارشناسان بازار انرژی، کاهش صادرات برخی فرآوردههای نفتی روسیه به افغانستان را نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی روسیه و تحولات منطقهای میدانند.
یکی از عوامل مهم، حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات نفتی و پالایشگاههای روسیه عنوان شده است. این حملات باعث کاهش ظرفیت پالایشی روسیه و ایجاد فشار بر عرضه برخی فرآوردهها، بهویژه بنزین، شده است.
همچنین افزایش تقاضای داخلی در روسیه، بهویژه در فصل کشاورزی و نیازهای بخش حملونقل، سبب شده است مسکو صادرات برخی فرآوردهها را محدود کند تا نیاز بازار داخلی خود را تأمین و از افزایش قیمتها جلوگیری کند.
از سوی دیگر، تنشهای ژئوپولیتیک در خاورمیانه، از جمله افزایش نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، بازار جهانی نفت و فرآوردههای نفتی را تحت تأثیر قرار داده است. افزایش هزینههای انتقال و نااطمینانی در بازارهای انرژی نیز بر زنجیره تأمین کشورهای واردکننده، از جمله افغانستان، اثر گذاشته است.
همزمان، افزایش قیمت جهانی سوخت باعث شده است شرکتهای نفتی روسیه بخشی از صادرات خود را به بازارهایی هدایت کنند که سودآوری بیشتری دارند؛ موضوعی که میتواند سهم بازارهای کمدرآمدتر مانند افغانستان را کاهش دهد.
افغانستان که بخش بزرگی از نیاز سوخت خود را از واردات، بهویژه از ایران و روسیه، تأمین میکند، اکنون با فشار بیشتری در بخش پترول و سوخت هواپیما روبهرو شده است. افزایش قیمت پترول در روزهای اخیر، هزینههای حملونقل شهری را بالا برده و میتواند بر قیمت کالاهای اساسی نیز اثر بگذارد.
کارشناسان هشدار میدهند که اگر طالبان نتوانند منابع جایگزین برای جبران کاهش عرضه پترول و سوخت هواپیما پیدا کنند، بازار انرژی افغانستان در هفتههای آینده با چالشهای بیشتری مواجه خواهد شد.
