طالبان در یک سال بیش از دو میلیارد افغانی اسکناس‌های فرسوده سوزانده است

آقای فایق گفت که اگر مقام‌های طالبان از تأمین امنیت و اجرای عدالت سخن می‌گویند، نباید در برابر جنایت‌های افراد وابسته به خود سکوت یا چشم‌پوشی کنند.

نماینده افغانستان در سازمان ملل همچنین گفت که با وجود ادعای رهبران طالبان مبنی بر جلوگیری از ازدواج‌های اجباری، کودک‌همسری و اجرای عفو عمومی، همچنان گزارش‌هایی از وقوع این موارد در ولایت‌های مختلف افغانستان دریافت می‌شود.

او از ادامه سیاست‌های سرکوب‌گرایانه طالبان انتقاد کرد و هشدار داد که تداوم سیاست ارعاب و فشار، نارضایتی و خشم مردم را افزایش خواهد داد و سرانجام آنان را به ایستادگی در برابر این وضعیت واخواهد داشت.

نصیر احمد فایق همچنین یکشنبه ۲۸ سرطان در صفحه اکس خود نوشت:« ‏امروز، آنچه از عملکرد طالبان دیده می‌شود، فاصله‌ای آشکار با عدالت، حاکمیت قانون و ارزش‌هایی دارد که خود مدعی اجرای آن هستند.»

نماینده افغانستان در سازمان ملل تاکید کرد که بنابر گزارش‌ها شماری از زنان و دختران به بهانه «بدحجابی» از سوی طالبان بازداشت شده و در بازداشتگاه‌ها با خشونت «جسمی و جنسی» روبه‌رو شده‌اند. او افزود که طالبان بر این زنان و خانواده‌هایشان فشارهای شدیدی وارد کرده‌اند تا به ازدواج‌های اجباری تن دهند.

آقای فایق با انتقاد از ادعاهای رهبری طالبان، این پرسش را مطرح کرد که آیا رهبران طالبان که مدعی تأمین امنیت و عدالت هستند، از این اقدامات نیروهای خود آگاه‌اند یا این رفتارها با هدایت و رضایت آنان انجام می‌شود؟

او گفت که مصونیت اعضای طالبان از مجازات و اجرای مجازات تنها علیه مردم عادی، نشانه آشکار نبود عدالت در این نظام است.

فایق هشدار داد که چنین رفتارهایی بی‌اعتمادی و خشم مردم نسبت به طالبان را بیش از پیش افزایش خواهد داد. او تأکید کرد که امروز میان عملکرد طالبان با عدالت، حاکمیت قانون و ارزش‌هایی که مدعی اجرای آن هستند، شکاف آشکاری وجود دارد.

طالبان تاکنون در مورد این ادعاهای نصیر احمد فایق واکنشی نشان نداده‌اند.

بر بنیاد آمار، در سال مالی ۲۰۲۶ انتقال محموله‌های ترانزیتی افغانستان از مسیر پاکستان به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر محدود شده، در حالی که در سال مالی ۲۰۲۱، پیش از بازگشت طالبان به قدرت، این رقم نزدیک به ۸۹ هزار کانتینر بود.

طبق گزارش هرچند پاکستان در اکتبر ۲۰۲۵ به دلیل نگرانی‌های امنیتی مرز دیورند با افغانستان را بست، اما روند کاهش تجارت پیش از آن آغاز شده بود. تحلیلگران باور دارند که طالبان از پیش تلاش‌ها برای گسترش مسیرهای تجاری از طریق ایران و آسیای مرکزی را آغاز کرده بودند تا وابستگی افغانستان به بنادر پاکستان را کاهش دهند.

بر اساس این گزارش، تجارت ترانزیتی در سال‌های نخست پس از روی کار آمدن طالبان به‌طور موقت افزایش یافت و در سال مالی ۲۰۲۳ به ۱۰۲ هزار و ۸۸۶ کانتینر و ارزش ۶.۷ میلیارد دالر رسید، اما پس از آن به‌سرعت کاهش یافت.

این رقم در سال مالی ۲۰۲۴ به ۵۴ هزار کانتینر و در سال مالی ۲۰۲۵ به ۴۲ هزار و ۹۵۹ کانتینر کاهش یافت.

گزارش می‌گوید افغانستان اکنون به‌طور فزاینده از مسیرهای ترانزیتی ایران و آسیای مرکزی استفاده می‌کند.

بر اساس گزارش «نظارت اقتصادی افغانستان» بانک جهانی، واردات افغانستان در سال مالی ۲۰۲۵ میلادی ۱۵ درصد افزایش یافته و ارزش آن به ۱۳.۲ میلیارد دالر رسیده است.

بر بنیاد این گزارش، ایران به بزرگ‌ترین منبع واردات افغانستان تبدیل شده و ۳۱.۳ درصد واردات این کشور از ایران انجام شده است. همچنین مسیرهای مستقیم و ترانزیتی ایران حدود ۴۸.۶ درصد از مجموع واردات افغانستان را تشکیل می‌دهد.

از سوی دیگر، روند «ترانزیت معکوس» صادرات افغانستان از مسیر پاکستان تقریباً به‌طور کامل متوقف شده است. در گزارش آمده است که ارزش این ترانزیت که در سال مالی ۲۰۲۵، بیش از ۴۵۴ میلیون دالر بود، در سال مالی ۲۰۲۶ به تنها هفت میلیون دالر کاهش یافته است.

تحلیلگران می‌گویند هرچند طالبان مسیرهای بدیل تجاری پیدا کرده‌اند، اما این تغییر هزینه‌های اقتصادی نیز برای افغانستان داشته است.
طولانی‌تر شدن مسیرهای انتقال از طریق ایران و دیگر راه‌ها، هزینه انتقال کالا را افزایش داده و باعث بالا رفتن قیمت مواد غذایی، دارو و سایر کالاهای ضروری شده است؛ موضوعی که به‌ویژه بر مردم ولایت‌های شرقی و جنوبی افغانستان تأثیر بیشتر گذاشته است.

کاهش تجارت ترانزیتی بر هزاران راننده، نمایندگان گمرکی، شرکت‌های حمل‌ونقل و دیگر کارگران نیز تأثیر منفی گذاشته و منابع درآمدی آنان را تضعیف کرده است.

سخنگوی وزارت صحت طالبان روز شنبه، ۲۷ سرطان در مصاحبه‌ای با تلویزیون ملی افغانستان تحت کنترول این گروه همچنین افزود که با گرم‌ شدن هوا در افغانستان شمار مبتلایان بیماری‌های فصلی در کشور بیشتر شده است.

شرافت زمان افزود که روزانه شمار زیادی از بیماران به شفاخانه‌ها مراجعه می‌کنند. پزشک یک شفاخانه‌ در کابل به تلویزیون ملی گفت روزانه حدود ۲۰۰ کودک برای درمان بیماری‌های فصلی به این مرکز درمانی منتقل می‌شوند.

محمد عارف حسن‌زی، پزشک در شفاخانه اندرا گاندی کابل گفت کودکان مبتلا با درجات خفیف، متوسط و شدید بیماری به این شفاخانه مراجعه می‌کنند و خدمات درمانی لازم برای همه آنان ارائه می‌شود. این پزشک از خانواده‌ها خواست آب پاک و غذای سالم صرف کنند.

سعیدالله، پزشک در یک شفاخانه خصوصی در کابل به افغانستان اینترنشنال گفت شفاخانه‌های دولتی با بحران شدیدی روبرو هستند و هیچ امکاناتی برای درمان کودکان ندارند. او تاکید کرده است که مردم از ترس نمی‌توانند شکایت کنند.

این پزشک گفت: «با گرم شدن هوا، آب آشامیدنی پاک در دسترس مردم قرار نمی‌گیرد. برق وجود ندارد و بیماری‌های چون اسهال در بین کودکان نیز افزایش یافته است.»

همزمان سازمان بهداشت جهانی نسبت به افزایش دمای حرارت در افغانستان هشدار داده و به خانواده‌ها توصیه کرده است تا از انجام فعالیت‌های سنگین خودداری کنند، در سایه بمانند، با آب سرد حمام کنند و به‌طور دایم آب بنوشند.

او روز شنبه، ۲۷ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس، شماری از منتقدان حمله اخیر به یفتل پایین بدخشان را به حمایت از طالبان متهم کرد و گفت آنان با طرح مسائلی مانند «دخالت خارجی، مخالفت با جنگ یا نبود بدیل برای طالبان» در عمل از این گروه حمایت می‌کنند.

آقای اندر تاکید کرد که این افراد در برابر مخالفت پشتون‌ها با طالبان سکوت می‌کنند، اما هنگامی که مخالفان طالبان از میان غیرپشتون‌ها باشند به حمایت از طالبان می‌پردازند.

این روحانی پشتون که خود نیز سابقه مبارزه در برابر طالبان را دارد، در یادداشت خود خطاب به حامیان طالبان نوشت: «اگر خواهان ادامه حاکمیت طالبان هستید، دست‌کم آشکارا از آن حمایت کنید.»

آقای اندر هرچند در این یادداشت از هیچ فردی نام نبرده است، اما این رویکرد را «رفتار دوگانه» خوانده است.

• 

  سپاهیان میهن، گروه تازه تأسیس که با حمله به یفتل‌ بدخشان بر سر زبان‌ها افتاد

جبهه سپاهیان میهن که خود را یکی از جریان‌های نظامی مخالف اداره طالبان در افغانستان معرفی می‌کند، با حمله به ولسوالی یفتل پایین بدخشان و تصرف چندساعته این ولسوالی در صبح روز جمعه اعلام موجودیت کرد.

این حمله با واکنش‌های گسترده همراه شد و شماری از مقام‌ها و چهره‌های دولت پیشین از آن به‌عنوان نمادی از «مقاومت» و «ایستادگی» در برابر طالبان حمایت کردند.

آقای معنوی روز شنبه، ۲۷ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت حکومتی که بر پایه عدالت، انتخاب، کرامت انسانی و تامین امنیت مردم استوار نباشد، از مشروعیت برخوردار نیست.

وزیر سابق عدلیه افغانستان نوشت: «مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و مبارزه برای تامین عدالت و قانون، رسالتی است که ریشه در تعالیم اسلام، اصول حقوق و وجدان بیدار انسانی دارد، نه مصداق بغاوت.»

او افزود حکومتی که با زور بر مردم تحمیل شود، رضایت عمومی را نادیده بگیرد، قانون اساسی را نپذیرد و حقوق و آزادی‌های اساسی شهروندان از جمله حق آموزش و کار زنان را سلب کند، با معیارهای شرعی و قانونی سازگار نیست.

آقای معنوی همچنین تاکید کرد که از منظر حقوق اساسی و حقوق بین‌الملل، حکومتی که مشارکت عمومی را از میان ببرد، تبعیض را نهادینه کند و به تعهدات بین‌المللی پایبند نباشد، فاقد مشروعیت حقوقی است.

اخیرا گروه مسلح تازه‌تاسیس «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین بدخشان حمله کرد و برای چند ساعت کنترول این ولسوالی را در دست گرفت.

هرچند طالبان اعلام کرد این حمله را دفع کرده‌ است، اما اقدام گروه «سپاهیان میهن» با استقبال شماری از چهره‌های مخالف طالبان روبه‌رو شده است.