فیفا فوتبال را نابود میکند؛ خاویر تباس، رئیس لالیگا خواستار استعفای اینفانتینو شد
خاویر تباس، رئیس لالیگا، با انتقاد شدید از سیاستهای فیفا، خواستار استعفای جیانی اینفانتینو، رئیس این نهاد، شد. او گفت که گسترش رقابتهای ملی به زیان لیگها و باشگاههای داخلی، صنعت فوتبال را با آسیب جدی روبهرو کرده است.
تباس در گفتوگو با روزنامه ایتالیایی «گاتزتا دلو اسپورت» در پاسخ به این پرسش که آیا اینفانتینو باید از سمت خود کنارهگیری کند، گفت: «به نظر من بله؛ فکر میکنم زمان رفتن او فرا رسیده است.»
رئیس لالیگا همچنین از افزایش شمار مسابقات و طرح احتمالی برگزاری جام جهانی با حضور ۶۴ تیم انتقاد کرد و گفت که توسعه بیش از حد رقابتهای ملی، فشار بیشتری بر لیگهای داخلی و بازیکنان وارد میکند.
او تأکید کرد: «صنعت فوتبال فقط جام جهانی نیست. مسابقات داخلی هستند که این ورزش را زنده نگه میدارند و هزاران شغل ایجاد میکنند. نمیتوان همه چیز را حول جام جهانی متمرکز کرد.»
تباس همچنین تصمیم فیفا برای به تعویق انداختن محرومیت یکجلسهای فلورین بالوگان، مهاجم تیم ملی امریکا، را که پس از دریافت کارت سرخ در جام جهانی با دخالت دونالد ترامپ انجام شد، «بسیار جدی» خواند و از نحوه مدیریت این پرونده انتقاد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح شده است که اختلافات میان فیفا و نهادهای فوتبال اروپا درباره افزایش مسابقات، قوانین انضباطی و نحوه برگزاری رقابتهای بینالمللی افزایش یافته است. تباس معتقد است ادامه این روند میتواند به ساختار اقتصادی فوتبال و نقش باشگاهها و لیگهای داخلی آسیب بیشتری وارد کند.
جام جهانی ۲۰۲۶ با قهرمانی اسپانیا پس از پیروزی ۱-۰ مقابل آرژانتین در فینال به پایان رسید؛ تورنمنتی که برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم و به میزبانی مشترک امریکا، کانادا و مکسیکو برگزار شد و رکوردهای متعددی را به ثبت رساند.
در ادامه، مهمترین نکات این رقابتها از نگاه خبرگزاری رویترز آمده است:
فرمت جدید ۴۸ تیمی باعث افزایش تعداد مسابقات، گلها و رکوردهای جدید شد؛ اما در نهایت چهار تیم برتر ردهبندی فیفا یعنی اسپانیا، آرژانتین، فرانسه و انگلستان به نیمهنهایی رسیدند و قدرتهای سنتی فوتبال همچنان بر تورنمنت سلطه داشتند.
در کنار مدعیان، کیپورد و ناروی شگفتیساز شدند. کیپورد در نخستین حضور خود با نمایشهای تحسینبرانگیز برابر اسپانیا، اروگوای و آرژانتین توجه هواداران را جلب کرد و ناروی نیز برای نخستین بار به مرحله یکچهارم نهایی رسید.
با وجود نگرانیهای اولیه درباره ویزا، امنیت و استقبال هواداران در امریکا، فضای میزبانی فراتر از انتظار ظاهر شد و تعامل هواداران کشورهای مختلف با مردم امریکا، بازتاب گستردهای در شبکههای اجتماعی داشت.
در کانادا، صعود تیم ملی این کشور به مرحله یکهشتم نهایی، امیدها برای رشد بیشتر فوتبال را افزایش داد و مسابقات با استقبال کمسابقه تماشاگران همراه بود.
در مکسیکو، اگرچه ورزشگاهها مملو از تماشاگر بود، اما جشن صعود این کشور به نخستین پیروزی مرحله حذفی پس از ۴۰ سال، با ازدحام جمعیت همراه شد و چهار نفر جان خود را از دست دادند.
تیم ملی امریکا بار دیگر در مرحله یکهشتم نهایی حذف شد. دخالت دونالد ترامپ در لغو محرومیت مهاجم اصلی این تیم نیز نتوانست مانع حذف امریکا شود.
قیمت بالای بلیتها یکی از مهمترین انتقادهای این دوره بود؛ موضوعی که باعث شد حضور در جام جهانی بیش از گذشته به رویدادی ویژه برای هواداران متمول تبدیل شود.
بسیاری از هواداران کشورهای دارای محدودیتهای ویزا نیز نتوانستند در مسابقات حضور یابند و بخشی از جای خالی آنان را مهاجران و ساکنان همان کشورها در امریکای شمالی پر کردند.
با وجود ممنوعیت نمایشهای سیاسی در ورزشگاهها از سوی فیفا، در چند مسابقه چنین مواردی مشاهده شد، اما واکنش فوری و جدی از سوی برگزارکنندگان دیده نشد.
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات جام جهانی، استراحتهای اجباری برای نوشیدن آب و اجرای برنامه ویژه بین دو نیمه فینال بود. منتقدان معتقد بودند این اقدامات ریتم طبیعی فوتبال را بر هم زد، اما برخی مربیان از این وقفهها برای تغییرات تاکتیکی استفاده کردند و با توجه به افزایش دمای هوا، احتمال ادامه این قوانین در آینده وجود دارد.
در آستانه دیدار نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ میان اسپانیا و آرژانتین، فضای منطقه یا گذر «روکافوندا» در شهر ماتارو، زادگاه و محل رشد لامین یامال، سرشار از شور و هیجان است. ساکنان این منطقه، رویارویی ستاره ۱۹ ساله اسپانیا با لیونل مسی را لحظهای تاریخی و مایه افتخار خود میدانند.
به گزارش رویترز، زمین فوتبالی که یامال سالهای کودکیاش را در آن سپری کرد، این روزها بار دیگر پر از کودکان و نوجوانانی است که با الهام از او فوتبال بازی میکنند و رؤیای رسیدن به بزرگترین صحنههای فوتبال جهان را در سر دارند.
«کبا»، نوجوان ۱۸ ساله سنگالیتبار که در این محله زندگی میکند، درباره فینال جام جهانی گفت: «حالا که زمان رویارویی این دو نفر فرا رسیده، واقعاً باورکردنی نیست.» او به علاقه و تحسین همیشگی یامال نسبت به لیونل مسی اشاره داشت؛ بازیکنی که سالها الگوی فوتبالی این ستاره جوان اسپانیا بوده است.
تقابل یامال و مسی، بهویژه پس از انتشار دوباره عکس مشهور دوران نوزادی ستاره اسپانیا در کنار مسی، بیش از پیش مورد توجه رسانهها و هواداران فوتبال قرار گرفته است. در آن تصویر که نزدیک به دو دهه پیش ثبت شد، مسی جوان در جریان یک برنامه خیریه، یامال نوزاد را در آغوش گرفته بود؛ عکسی که امروز به یکی از نمادهای این فینال تبدیل شده است.
در منطقه روکافوندا، جایی که تصویر بزرگی از چهره لامین یامال بر دیوار نقش بسته، خانواده و نزدیکان او نیز با اشتیاق منتظر این مسابقه هستند.
«فاطمه نصراوی»، مادربزرگ یامال، گفت که در فینال از تیم ملی اسپانیا حمایت خواهد کرد و اگر نوهاش گل بزند، با تمام وجود شادی خواهد کرد.
«رایان»، پسرخاله ۱۵ ساله یامال نیز گفت: «برای من، لامین فقط یک فوتبالیست نیست؛ او مانند برادر من است، چون با هم بزرگ شدهایم.»
لامین یامال که از پدری مراکشی و مادری اهل گینه استوایی در اسپانیا متولد شده، همواره بر ریشههای خانوادگی و محل زندگیاش تأکید کرده است. او پس از گلزنی، با نشان دادن عدد ۳۰۴ با دستانش، به کود پستی محله روکافوندا ادای احترام میکند؛ حرکتی که به امضای ویژه او تبدیل شده است.
این ستاره جوان همچنین در جریان جام جهانی، سربندی با نام «روکافوندا» بر پیشانی بسته، پرچم کشورهای زادگاه پدر و مادرش را روی کفشهایش نقش داده و بارها فوتبال را نمادی از همزیستی، تنوع فرهنگی و همگرایی اجتماعی توصیف کرده است.
اکنون نگاه ساکنان روکافوندا، همانند میلیونها هوادار فوتبال در سراسر جهان، به دیدار نهایی جام جهانی دوخته شده است؛ مسابقهای که در آن، ستاره جوان اسپانیا برای نخستین بار در بزرگترین صحنه فوتبال جهان، برابر اسطوره دوران کودکیاش، لیونل مسی، قرار خواهد گرفت.
روزنامه «اکیپ» فرانسه در گزارشی به یکی از شگفتانگیزترین و ماندگارترین عکسهای تاریخ فوتبال پرداخته است؛ تصویری که امروز، پس از نزدیک به دو دهه، معنایی فراتر از یک قاب ساده پیدا کرده و به نمادی از پیوند عجیب سرنوشت در دنیای فوتبال تبدیل شده است.
به نوشته این روزنامه، گاهی سرنوشت چنان سناریویی مینویسد که حتی بزرگترین نویسندگان سینما و ادبیات نیز توان خلق چنین داستانی را ندارند. رویارویی تیمهای ملی آرژانتین و اسپانیا در فینال جام جهانی ۲۰۲۶ تنها یک مسابقه فوتبال نیست؛ بلکه تقابل دو نسل و دو ستارهای است که مسیر زندگیشان ۱۹ سال پیش، در گوشهای کوچک و در رویدادی کاملاً اتفاقی، به یکدیگر پیوند خورد.
در دسامبر سال ۲۰۰۷، زمانی که لامین یامال تنها یک نوزاد پنجماهه بود، همراه با مادرش در قرعهکشی خیریه یونیسف (UNICEF) برنده شد. جایزه این قرعهکشی، حضور در یک برنامه عکاسی مشترک با باشگاه بارسلونا بود؛ برنامهای که قرار نبود چیزی فراتر از یک پروژه تبلیغاتی معمولی باشد؛ اما بعدها به یکی از ماندگارترین تصاویر تاریخ فوتبال تبدیل شد.
در همان روزها، لیونل مسی بازیکنی ۲۰ ساله و تازهنفس بود که هنوز در آغاز مسیر درخشش جهانیاش قرار داشت و کسی نمیدانست این نام جوان، روزی به بزرگترین اسطوره فوتبال جهان تبدیل خواهد شد.
خوان مونفورت، عکاس مستقل این پروژه، با وسایلی بسیار ساده ــ از جمله تشت یا لگن پلاستیکی دخترش، یک مرغابی پلاستیکی، صابون و حوله ــ به محل تمرین بارسلونا رفت. او هرگز تصور نمیکرد تصویری که آن روز ثبت میکند، نزدیک به دو دهه بعد به یکی از نمادینترین عکسهای تاریخ فوتبال تبدیل شود.
لیونل مسی؛ نابغهای که نگهداشتن نوزاد را بلد نبود
مونفورت درباره پشت صحنه این عکس میگوید:
«کار بسیار دشواری بود. مسی پسری بسیار درونگرا و خجالتی بود. او تازه از رختکن تمرین بیرون آمده بود و ناگهان خودش را در اتاقی دید که یک تشت پلاستیکی آب و یک نوزاد در آن قرار داشت. مسی اصلاً نمیدانست باید چه کار کند؛ حتی نمیدانست چگونه یک نوزاد را در آغوش بگیرد.»
در تصاویر ثبتشده از آن روز، دستپاچگی، خجالت و لبخندهای معذب مسی کاملاً آشکار است. ستارهای که بعدها میلیونها نفر را با جادوی فوتبالش شگفتزده کرد، در آن لحظه تنها یک جوان ۲۰ ساله بود که با یک نوزاد کوچک و یک موقعیت غیرمنتظره روبهرو شده بود.
اما آن نوزاد کوچک، سالها بعد مسیر دیگری را طی کرد. او با تماشای هنرنماییهای مسی بزرگ شد، رؤیای فوتبال را دنبال کرد و در ۱۵ سالگی به آکادمی و سپس تیم نخست بارسلونا رسید؛ همان باشگاهی که روزی در آن، در آغوش مسی قرار گرفته بود.
نبرد دو نسل در فینال جام جهانی ۲۰۲۶
اکنون، مسی ۳۹ ساله در قامت یکی از بزرگترین اسطورههای تاریخ فوتبال، به دنبال دفاع از میراث خود و کسب دومین جام جهانی پیاپی است. در سوی دیگر، لامین یامال ۱۹ ساله قرار دارد؛ بازیکنی که پس از درخشش در یورو ۲۰۲۴، به یکی از امیدهای اصلی فوتبال اسپانیا تبدیل شده و بسیاری او را وارث بخشی از جایگاه مسی در دنیای فوتبال میدانند.
یامال مدتی پیش، پس از دیدن آن عکس تاریخی، با لبخند گفته بود:
«من کمی بزرگ شدهام و لئو هم همینطور. امیدوارم روزی در فینال مقابل او قرار بگیرم.»
اکنون این رؤیا به واقعیت تبدیل شده است؛ رویاروییای که نه فقط یک مسابقه فوتبال، بلکه داستانی از گذر زمان، تغییر نسلها و پیوند شگفتانگیز سرنوشت است.
پدر لامین یامال این اتفاق را «دیداری منحصربهفرد میان دو افسانه» توصیف کرده است؛ دو بازیکنی که داستانشان ۱۹ سال پیش، با یک عکس ساده آغاز شد؛ عکسی که شاید در آن روز هیچکس نمیدانست روزی به یکی از زیباترین روایتهای فوتبال جهان تبدیل خواهد شد.
دود ناشی از آتشسوزیهای گسترده جنگلی در کانادا بخشهای وسیعی از شمالشرق ایالات متحده را فرا گرفته و باعث صدور هشدارهای صحی شده است. هر چند پیشبینی شده است که تا زمان برگزاری فینال جام جهانی شرایط بهبود یابد؛ اما آلودگی هوا این دیدار را تهدید میکند.
انتظار میرود بیش از ۸۰هزار تماشاگر برای تماشای دیدار نهایی جام جهانی میان آرژانتین، مدافع عنوان قهرمانی، و اسپانیا، قهرمان اروپا، در ورزشگاه روباز نیویورک–نیوجرسی حضور یابند. همچنین پیشبینی میشود حدود ۵۰هزار نفر دیگر این مسابقه را از طریق نمایش عمومی در سنترال پارک منهتن دنبال کنند.
شهر نیویورک از اوایل هفته جاری تحت تأثیر دود ناشی از این آتشسوزیها قرار گرفته است. مقامهای محلی با صدور هشدار از باشندگان خواستهاند از انجام فعالیتهای سنگین در فضای باز خودداری کنند و در صورت حضور در بیرون، زمان بیشتری را به استراحت اختصاص دهند.
بر اساس ارزیابی چندین سامانه سنجش کیفیت هوا، کیفیت هوای ایالت نیوجرسی، محل برگزاری مسابقه، روز پنجشنبه در وضعیت «ناسالم برای گروههای حساس» قرار داشت.
الکس داسیلوا، هواشناس مؤسسه اکیوودر، در گفتوگو با رویترز گفت: «در مناطقی که غلظت دود بیشتر است، احتمال بروز مشکلات تنفسی افزایش مییابد. افرادی که حساسیت بیشتری دارند یا از بیماریهای تنفسی رنج میبرند، بهتر است تا حد امکان در فضای بسته بمانند.»
او افزود: «روز شنبه بارندگی قابل توجهی پیشبینی میشود که به پراکنده شدن بخش عمده دود کمک خواهد کرد. همچنین صبح روز یکشنبه یک جبهه هوای سرد وارد منطقه میشود و انتظار میرود باقیمانده دود را نیز از منطقه خارج کند.»
کتی هوکول، والی ایالت نیویورک، روز پنجشنبه اعلام کرد که دود ناشی از آتشسوزیهای کانادا شرایط ناسالمی را برای کیفیت هوا در سراسر این ایالت ایجاد کرده است.
او گفت: «دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی کانادا امروز نیز نیویورک را دربر خواهد گرفت. انتظار میرود کیفیت هوا بدتر شود و بخش بزرگی از ایالت با شرایط بسیار ناسالم روبهرو باشد. اگر امکان دارد، در خانه بمانید.»
در سالهای اخیر، دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی شمال کانادا در فصل تابستان بارها مناطق وسیعی از ایالات متحده را تحت تأثیر قرار داده است.
داسیلوا همچنین تأکید کرد که تماشاگران بهتر است در روز پیش از برگزاری مسابقه، حضور خود در فضای باز را تا حد امکان محدود کنند. با این حال، به گفته او، تا زمان آغاز دیدار نهایی در ساعت ۳:۰۰بعدازظهر به وقت شرق امریکا (۱۹:۰۰ به وقت گرینویچ) در روز یکشنبه، خطر ناشی از آلودگی هوا بهمراتب کمتر خواهد بود.
او افزود: «این وضعیت تا اندازهای یادآور رویدادهای سال ۲۰۲۳ است که دود ناشی از آتشسوزیها باعث تعویق برخی رقابتهای ورزشی شد. با نزدیک شدن به پایان هفته، انتظار میرود این توده دود بهتدریج از منطقه خارج شود.»
رویای قهرمانی، رقابت تاریخی و خاطرات تلخ گذشته؛ دیدار نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۶ میان انگلستان و آرژانتین تنها یک مسابقه فوتبال نیست، بلکه تقابل دو نگاه متفاوت به هویت ملی است؛ هویتی که در طول دههها با فوتبال شکل گرفته و تغییر کرده است.
فوتبال در آرژانتین از دهه ۱۹۲۰ به یکی از عناصر اصلی تعریف شخصیت ملی تبدیل شد؛ در حالی که انگلستان در سالهای اخیر مسیر متفاوتی را پیموده و از تصویری سنتی و محدود از ملیت، به تیمی چندفرهنگی و فراگیر تبدیل شده است.
در آرژانتین، ریشههای هویت فوتبالی با مفهوم «پیهبه» (Pibe) گره خورده است؛ تصویری از بازیکنی خیابانی، باهوش، خلاق و اهل ابتکار که با تکنیک و زیرکی بر محدودیتها غلبه میکند.
جاناتان ویلسون، نویسنده کتاب «فرشتگان با چهرههای کثیف؛ تاریخ فوتبال آرژانتین»، میگوید توصیفی که در سال ۱۹۲۸ از یک فوتبالیست آرژانتینی منتشر شد، شباهت زیادی به تصویری داشت که بعدها از دیگو مارادونا ساخته شد؛ بازیکنی کوتاهقامت، سرسخت، باهوش و دارای روحیه مبارزه.
این فرهنگ فوتبالی در جامعهای شکل گرفت که در آغاز قرن بیستم با موج گسترده مهاجرت روبهرو بود. مهاجرانی از ایتالیا، اسپانیا و اروپای شرقی ساختار اجتماعی آرژانتین را تغییر دادند و فوتبال به یکی از معدود زمینههایی تبدیل شد که گروههای مختلف مردم میتوانستند در آن احساس هویت مشترک کنند.
حتی امروز نیز مفهوم «پیهبه» در فوتبال آرژانتین زنده است. برخی رفتارهای امیلیانو مارتینز، دروازهبان این تیم، از جمله جنگ روانی و اعتمادبهنفس بالای او در لحظات حساس، نمونهای از همان روحیه خیابانی و زیرکانه دانسته میشود.
در مقابل، هویت فوتبالی انگلستان در دهههای اخیر دستخوش تغییر بزرگی شده است. تیمی که زمانی با مفاهیمی مانند سنت، گذشته امپراتوری و احساس برتری فرهنگی شناخته میشد، امروز نماینده جامعهای چندفرهنگی است که بازیکنانی با پیشینههای مختلف در آن نقش اصلی دارند.
ساندر کاتوالا، مدیر اندیشکده «آینده بریتانیا»، معتقد است تیم ملی انگلستان در نیمقرن گذشته به شکل عمیقی نگاه جامعه به مفهوم «انگلستانی بودن» را تغییر داده است.
پس از قهرمانی انگلستان در جام جهانی ۱۹۶۶، هویت فوتبالی این کشور بیشتر با حس نوستالژی ملیگرایانه و خاطرات جنگ جهانی دوم پیوند داشت؛ اما در دهه ۱۹۹۰، با میزبانی یورو ۱۹۹۶ و شکلگیری شعار معروف «فوتبال به خانه برمیگردد»، نگاه تازهای به تیم ملی ایجاد شد؛ نگاهی که بیشتر بر امید، اتحاد و تجربه مشترک هواداران تأکید داشت.
امروز بازیکنانی مانند جود بلینگهام، که ریشهای چندفرهنگی دارد، نماد این تغییر هستند. او نه تنها یکی از مهمترین ستارههای انگلستان در جام جهانی ۲۰۲۶ است، بلکه تصویری تازه از جامعه این کشور ارائه میدهد.
البته مسیر تغییر بدون چالش نبوده است. پس از شکست انگلستان در فینال یورو ۲۰۲۰، بازیکنان سیاهپوست تیم به دلیل از دست دادن پنالتیها با موجی از توهینهای نژادپرستانه روبهرو شدند؛ موضوعی که واکنش گسترده اجتماعی و سیاسی به همراه داشت.
اکنون، در آستانه رویارویی دوباره انگلستان و آرژانتین، فوتبال بار دیگر نقش خود را بهعنوان آینه هویت ملی دو کشور نشان میدهد؛ یک طرف با میراث «پیهبه»، خلاقیت و روحیه خیابانی، و طرف دیگر با تصویری تازه از جامعهای متنوع و در حال تغییر. این بار اما تنها یک چیز اهمیت دارد: کدام هویت فوتبالی راه خود را به فینال جام جهانی باز خواهد کرد؟