این وزارت در گزارش تازه خود گفته است که علاقه شرکتهای داخلی و سرمایهگذاران کشورهای منطقه به بخش معادن افغانستان افزایش یافته است.
طالبان توسعه معادن را یکی از راههای افزایش درآمدهای داخلی و تقویت اقتصاد افغانستان میداند. با این حال، منتقدان درباره شفافیت قراردادها، شیوه واگذاری معادن و نظارت بر روند استخراج منابع طبیعی ابراز نگرانی کردهاند.
افغانستان ذخایر گستردهای از مس، آهن، طلا، لیتیوم، کرومایت، زغالسنگ و دیگر مواد معدنی دارد. طالبان این منابع را یکی از پایههای رشد اقتصادی کشور میداند.
معادن، منبع مهم درآمد طالبان
پس از بازگشت طالبان به قدرت و کاهش کمکهای خارجی، این گروه تلاش کرده است درآمدهای داخلی را از طریق گمرکات، مالیات و منابع طبیعی افزایش دهد.
طالبان میگوید توسعه بخش معادن میتواند درآمد حکومت را افزایش دهد، فرصتهای کاری ایجاد کند و وابستگی اقتصادی افغانستان را کاهش دهد. این گروه در سالهای گذشته قراردادهای متعددی را برای استخراج معادن با شرکتهای داخلی و خارجی امضا کرده است.
بررسی افغانستان اینترنشنال بر اساس گزارشهای بانک جهانی و آمارهای منتشرشده از سوی ادارات طالبان نشان میدهد که این گروه در حدود پنج سال گذشته نزدیک به ۱۴ میلیارد دالر درآمد داخلی جمعآوری کرده است. درآمدهای معدنی یکی از منابعی است که طالبان برای تقویت منابع مالی خود بر آن تمرکز دارد.
جنجال بر سر معادن بدخشان
واگذاری معادن در ولایتهایی مانند بدخشان که ذخایر طلا و سنگهای قیمتی دارد، با اعتراض و نارضایتی همراه بوده است.
برخی باشندگان محل و منتقدان میگویند شماری از معادن بدون مشارکت جوامع محلی به شرکتهای مشخص واگذار شده است.
همچنین گزارشهایی درباره استخراج سنتی و غیرمعیاری طلا در بدخشان منتشر شده است. این وضعیت نگرانیهایی را درباره آسیبهای محیطزیستی، ایمنی کارگران و نحوه مدیریت منابع طبیعی ایجاد کرده است.
نگرانی درباره شفافیت قراردادها
با وجود تأکید طالبان بر افزایش سرمایهگذاری در بخش معادن، کارشناسان اقتصادی و نهادهای ناظر درباره شفافیت روند واگذاری قراردادها پرسشهایی مطرح کردهاند.
جزئیات بسیاری از قراردادهای معدنی، شرایط مالی و شیوه قیمتگذاری آنها بهطور کامل منتشر نشده است. پس از بازگشت طالبان به قدرت، نقش نهادهای نظارتی، رسانهها و جامعه مدنی در بررسی پروژههای بزرگ اقتصادی نیز محدود شده است.
کارشناسان هشدار میدهند که استخراج گسترده منابع طبیعی بدون نظارت موثر و سازوکارهای شفاف میتواند زمینه فساد و از دست رفتن داراییهای ملی را فراهم کند.
طالبان میگوید قراردادهای معدنی بر اساس قوانین موجود واگذار میشود و توسعه این بخش را یکی از راههای اصلی تقویت اقتصاد افغانستان میداند.