سهیل شاهین، سفیر طالبان در قطر، در واکنش به انتقادهای اخیر وزارت خارجه امریکا درباره عملکرد طالبان در مبارزه با تروریسم، گفت که این گروه بدون اتکا به حمایت خارجی با آنچه «گروههای فتنهگر» خواند، مبارزه کرده است. او همچنین گفت که طالبان خواهان گسترش روابط با همه کشورها است.
آقای شاهین سیگنال برقراری روابط را به واشنگتن فرستاد. شاهین روز پنجشنبه در گفتوگو با رادیو امید، رسانه وابسته به طالبان، گفت: «ما سیاست متوازن داریم. با در نظرداشت ارزشها و اصول خود، با تمام کشورها روابط میخواهیم.»
او افزود افغانستان برای بازسازی و توسعه اقتصادی به همکاری کشورهای مختلف نیاز دارد و به همین دلیل طالبان خواهان حفظ و گسترش روابط با جامعه جهانی است.
شاهین در ادامه گفت که طالبان در مبارزه با گروههای مسلح به هیچ کشوری متکی نبوده است. او گفت: «ما مستقلانه با این گروهها مقابله میکنیم.» منظور او از «گروههای فتنهگر» شاخه خراسان داعش بود.
رادیو امید مدعی شد که امریکا خواهان همکاری با طالبان در زمینه مبارزه با گروههای شبهنظامی است، اما مقامهای امریکایی تاکنون چنین ادعایی را تأیید نکردهاند.
اظهارات شاهین پس از آن مطرح میشود که وزارت خارجه امریکا روز چهارشنبه به صدای امریکا گفته بود طالبان «بهطور پیوسته» در اجرای تعهدات خود برای مبارزه با تروریسم ناکام بوده است.
وزارت خارجه امریکا افزوده است که در نتیجه این ناکامی، افغانستان بار دیگر به پناهگاهی امن برای گروههای افراطی و سکویی برای برنامهریزی و اجرای حملات تروریستی تبدیل شده است. این وزارتخانه همچنین گفته است طالبان اجازه داده است خشونتهایی که به بیثباتی منطقه دامن میزند، ادامه یابد.
گزارشهای بینالمللی چه میگویند؟
ادعای طالبان درباره مبارزه با شبهنظامیان در حالی مطرح میشود که گزارشهای سازمان ملل و ارزیابیهای امنیتی کشورهای منطقه، از ادامه فعالیت گروههای متعدد تروریستی در افغانستان حکایت دارد.
بر اساس گزارشهای کمیته نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، بین ۲۳ تا ۲۵ گروه تروریستی در افغانستان حضور دارند. شاخه خراسان داعش، القاعده، تحریک طالبان پاکستان، انصارالله تاجیکستان و جنبش اسلامی اوزبیکستان از جمله این گروهها هستند. سازمان ملل گزارش داده است که القاعده همچنان روابط خود را با مقامهای طالبان حفظ کرده است.
در هفتههای اخیر نیز مقامهای روسیه، پاکستان، تاجیکستان و ایران بار دیگر نسبت به تهدید ناشی از فعالیت این گروهها در افغانستان هشدار دادهاند.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، گفته است شاخه خراسان داعش در تلاش است از افغانستان بهعنوان پایگاهی برای گسترش فعالیتهای خود و تهدید کشورهای آسیای میانه استفاده کند. همچنین الکساندر زویف، سرپرست دفتر مبارزه با تروریسم سازمان ملل، شاخه خراسان داعش و تحریک طالبان پاکستان را فعالترین گروههای تروریستی مستقر در افغانستان معرفی کرده است.
طالبان همواره این گزارشها را رد کرده است. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، اخیراً در واکنش به اظهارات وزیر خارجه روسیه مدعی شد که فعالیت داعش در افغانستان سرکوب شده و این گروه دیگر «حضور فیزیکی» در کشور ندارد.
با وجود این، امریکا، سازمان ملل و شماری از کشورهای منطقه همچنان نسبت به حضور گروههای افراطی در افغانستان و پیامدهای امنیتی آن برای منطقه ابراز نگرانی میکنند.
براساس ویدیوهای منتشر شده، روز پنجشنبه سیلاب در ولسوالی محمدآغه ولایت لوگر جاری شده است.
در پی وقوع سیلابهای شدید در ولسوالی غوربند ولایت پروان، خسارات سنگین مالی به مردم وارد شده است.
سخنگوی والی طالبان در خوست نیز از بارندگی و جاری شدن سیل در بخشهای این ولایت خبر داد و گفت که سیلاب به مردم خسارت وارد کرده است.
شماری از باشندگان دشت برچی در غرب کابل پنجشنبه، اول اسد با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال گفتند بارندگیهای شدید سبب جاری شدن سیل و آبگرفتگی در بسیاری جادههای این منطقه شده است. آنها گفتند بارندگی شدید حوالی ساعت ۲:۰۰ پس از چاشت آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
ویدیوهای رسیده به افغانستان اینترنشال نشان میدهند که کانالها و آبروها در منطقه تانک تیل دشت برچی لبریز شده و سیل موترها را زیر گرفته است.
همزمان باشندگان روستای عبداللهخیل ولسوالی دره و حصارک ولسوالی رخه پنجشیر نیز، از بارندگی شدید و جاری شدن سیل خبر دادند. یک باشنده روستای حصارک با ارسال ویدیویی گفت که سیل زمینهای کشاورزی در این منطقه را ویران کرده است.
طالبان تاکنون درباره خسارات و تلفات احتمالی سیلاب در روز پنجشنبه جزئیاتی نداده است.
همزمان اداره هواشناسی از احتمال قوع بارانهای شدید، تگرگ، رعدوبرق و سرازیر شدن سیل در ۱۷ ولایت هشدار داد.
این اداره پیشبینی کرده که روز جمعه در ولایات نورستان، کنر، لغمان، ننگرهار، کاپیسا، پنجشیر، پروان، بغلان، لوگر، کابل، میدان وردک، بامیان، پکتیا، خوست، پکتیکا، غزنی و بدخشان بارندگی شدید و سیلهای ناگهانی رخ خواهد داد.
روز چهارشنبه دستکم ۲۴ نفر در پی بارندگی و سیل در نورستان جان باختند. طالبان گفته است ۸۵ نفر در سیلهای نورستان ناپدید شدهاند.
طالبان همچنین اعلام کرد که در کاپیسا، پکتیا، پکتیکا، خوست، لغمان و زابل نیز صدها خانه، زمینهای زراعتی، باغها، مساجد، چاهها، جادهها و دکانها بر اثر سیلاب آسیب دیده یا ویران شدهاند.
اداره مبارزه با حوادث طالبان روز چهارشنبه گزارش داد که از ششم حمل تاکنون ۲۵۰ نفر در سراسر افغانستان در پی حوادث طبیعی جان باخته و ۳۴۴ نفر زخمی شدهاند. در این مدت هزار و ۷۰۸ خانه ویران و ۶ هزار ۴۹۴ خانه تخریب شدهاند.
منابع از دوحه روز پنجشنبه، اول اسد به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای قطری در ابتدا برای هیئت طالبان اقامت سه روزه را در یکی از هتلها برنامهریزی کرده بودند.
به گفته منابع، وزیر خارجه طالبان درخواست تمدید مدت اقامت کرده و همزمان تلاش کرده است تا با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر دیدار کند.
منابع تایید کردند که درخواست طالبان برای تمدید مدت اقامت بعد از درخواستهای مکرر تایید شده است. یک منبع دیگر از کابل گفت که امیرخان متقی تلاش دارد تا اجازه اقامت قبلی خود در قطر را نیز تمدید کند.
این منبع افزود که وزیر خارجه طالبان با مشکل بیماری چشمی مواجه است و میخواهد از فرصت حضور خود در قطر برای انجام معاینات پزشکی و درمان استفاده کند.
تاکنون مقامهای طالبان و قطری درباره تمدید اقامت امیرخان متقی، تلاش او برای دیدار با نخستوزیر این کشور اظهار نظر نکردهاند.
قطر از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، یکی از مهمترین شرکای دیپلوماتیک این گروه بوده است.
دوحه در سالهای اخیر میزبان نشستها و رایزنیهای متعددی میان مقامهای طالبان و نمایندگان سازمان ملل بوده است.
یک منبع در کابل گفت که اقامت طولانی امیرخان متقی در دوحه به سوژه شوخی در میان کارکنان وزارت خارجه طالبان تبدیل شده است و برخی از آنان به طنز میگویند: «شاید او منتظر است تا در مراسم چهلم امیر پیشین قطر هم شرکت کند.»
در صفحه مربوط به معافیتهای ممنوعیت سفر سازمان ملل نیز تاکنون هیچ مطلبی درباره لغو یا تعلیق ممنوعیت سفر امیرخان متقی منتشر نشده است.
ارتش پاکستان روز پنجشنبه اول اسد گزارش عفو بینالملل را بیاساس خواند.
سازمان عفو بینالملل روز چهارشنبه اعلام کرد که حمله هوایی پاکستان به مرکز درمان و توانبخشی امید در کابل در ۲۶ حوت ۱۴۰۴ که دستکم ۲۶۹ غیرنظامی را کشت، باید بهعنوان یک جنایت جنگی احتمالی بررسی شود.
این سازمان تأکید کرد که هیچ مدرکی نیافته است که ادعای نظامیان پاکستان درباره استفاده از این مرکز برای نگهداری سلاح، مهمات یا دیگر اهداف نظامی را تأیید کند.
رد ادعای عفو بینالملل و محدودیتهای کاری یوناما
ارتش پاکستان، اعتبار تحقیقات عفو بینالملل و نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) را زیر سؤال برد. ارتش پاکستان میگوید ادعای هدف قرار گرفتن یک مرکز ۲۰۰۰ بستری با حضور بیش از ۴ هزار بیمار، همراه و پرسنل، با واقعیتهای میدانی همخوانی ندارد.
ارتش پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفت اگر چنین رویدادی با این حجم از تلفات رخ میداد، باید صدها ویدیو و تصویر از سوی بیماران و شهروندان با گوشیهای همراه یا دوربینهای مداربسته منتشر میشد.
ارتش تاکید کرد که نبود «حتی یک قطعه فیلم یا تصویر» از این محل، بزرگترین گواه بر رد ادعای عفو بینالملل است. ارتش پاکستان گفت بررسی تنها ۶۰ عکس و ۱۱ مصاحبه از سوی عفو بینالملل برای چنین مرکز بزرگی، از نظر آماری کاملاً غیرقابل اتکا است.
از سوی دیگر، ارتش پاکستان گفت که گزارش عفو بینالملل متکی بر یافتههای یوناما است در حالیکه به گفته ارتش، عملکرد یوناما به دلیل محدودیتهای طالبان بهشدت محدود شده است.
اتهام نفوذ دستگاه استخباراتی هند در عفو بینالملل
ارتش پاکستان، حضور ایزابل لاسه به عنوان سرپرست معاونت عفو بینالملل در جنوب آسیا را یک «مانور فریبکارانه» خواند و مدعی شد که مدیریت اصلی این دفتر بر عهده سمریتی سینگ، شهروند هند است.
عفو بینالملل در این مورد واکنشی نشان نداده است.
ارتش پاکستان گفت که سمریتی سینگ پیشتر در رسانههای مرتبط با دستگاه اطلاعاتی هند فعالیت داشته و به دلیل وابستگی به شبکههای متصل به وزارت دفاع هند، از نام ایزابل لاسه استفاده کرده تا «گزارشی سفارشی» را علیه پاکستان منتشر کند.
پاکستان کارکنان دفتر جنوب آسیای این سازمان را متمایل به روایت دولت هند متهم کرد و گفت که عفو بینالملل «جانبداری و جرایم طالبان را سفیدنمایی» میکند.
ایزابل لاسه، یکی از مقامهای سازمان عفو بینالملل، در یک اعلامیه خبری، حمله پاکستان به شفاخانه درمانی در در کابل را نقض جدی حقوق بشردوستانه بینالمللی خواند و از پاکستان خواست درباره حمله به این مرکز، تحقیقاتی شفاف، مستقل و بیطرفانه انجام دهد و نتایج آن را علنی کند.
او گفت: «حمله به مرکز امید نقض جدی حقوق بشردوستانه بینالمللی است و ممکن است جنایت جنگی محسوب شود. با توجه به اینکه این محل بیش از یک دهه به عنوان یک مرکز درمانی شناخته میشد، این حمله نشاندهنده شکست جدی در برنامهریزی نظامی پاکستان است؛ شکستی که به کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان انجامید.»
واکنش وزارت خارجه پاکستان
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشبه اول اسد، در نشست خبری، با اشاره به گزارش عفو بینالملل گفت که «هیچ دولت مسئولی نمیتواند در برابر هدف قرار گرفتن مداوم غیرنظامیان و نیروهای امنیتی خود بیتفاوت بماند.»
طاهر اندرابی گفت که تمامی حملات نظامی پاکستان در راستای اعمال حق دفاع از خود، بر پایه اصول ضروری و بهعنوان آخرین گزینه صورت گرفته است.
او افزود که این حملات صرفاً و منحصراً علیه تروریستها و پایگاههای پشتیبانی آنان در داخل خاک افغانستان هدایت شدهاند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که پاسخ پاکستان متناسب با سطح تهدید بوده و در آن اصول تفکیک، احتیاط و تناسب بهدقت رعایت شده است.
طاهر اندرابی از سازمان عفو بینالملل و جامعه جهانی خواست تا توجه و بررسیهای دقیق خود را معطوف به «حمایتهای مداوم رژیم طالبان از گروههای تروریستی کنند.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که اسلامآباد از جامعه بینالمللی میخواهد تا رژیم طالبان را نسبت به عدم پایبندی به تعهداتش بر اساس قطعنامههای مربوطه شورای امنیت سازمان ملل، توافقنامه دوحه و سایر تعهدات مرتبط مبنی بر جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان به عنوان بستری برای تروریسم، پاسخگو سازد.
او گفت که پاکستان حق خود را برای اتخاذ تمامی اقدامات لازم جهت حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و امنیت و سلامت شهروندانش محفوظ میدارد.
