شماری از کشاورزان در شمال افغانستان میگویند که افزایش دما، بارندگیهای نابهنگام و تغییرات اقلیمی، میزان محصولات را کاهش داده و خسارتهای سنگین مالی بر جا گذاشته است. به گفته آنان، تغییرات اقلیمی باعث گسترش آفات و بیماریهای گیاهی شده و هزینههای تولید را افزایش داده است.
عبدالحمید، کشاورز ۵۶ ساله در ولایت بغلان که نزدیک به دو دهه به کشاورزی مشغول است، به خبرگزاری شینهوا گفت: «بارانها امسال در زمان نامناسب باریدند. نخست گندم را از بین بردند و بعد به بادنجان رومی، خربزه و تربوز آسیب رساندند.»
او میگوید پس از این بارندگیها، آفات و بیماریهای تازهای در مزارعش ظاهر شدهاند. به گفته او، افزایش پشهها و انواع کرمهای خاکی باعث از بین رفتن بخشی از محصولات شده است.
عبدالحمید میگوید که سال گذشته از فروش محصولاتش ۴۵۰ هزار افغانی درآمد داشت، اما از آغاز سال جاری تاکنون تنها حدود ۳۰ هزار افغانی فروش داشته است.
غلام محیالدین، کشاورز ۶۷ ساله از ولسوالی خنجان بغلان، نیز به شینهوا گفت که گرمای شدید و افزایش دما، حاصل گندم و برنج او را بهطور چشمگیری کاهش داده است.
او که هزینه زندگی خانواده ۱۲ نفرهاش را از راه کشاورزی تأمین میکند، میگوید که تابش شدید آفتاب محصولات را در برابر آفات و بیماریها آسیبپذیرتر کرده و میزان برداشت را پایین آورده است.
در ولایت قندوز نیز کشاورزان از پیامدهای گرمای شدید و بارندگیهای نابهنگام شکایت دارند.
عزیزالله، کشاورز ولسوالی خانآباد، میگوید که این وضعیت به محصولات گندم و خربزه او آسیب رسانده است. به گفته او، درآمدش از چهار جریب زمین از ۳۰۰ هزار افغانی در سال گذشته به حدود ۲۰۰ هزار افغانی در سال جاری کاهش یافته است.
بازمحمد، کشاورز دیگری در حومه شهر قندوز، نیز میگوید که گرمای شدید و گسترش آفات، بخش بزرگی از محصولات خربزه، بادنجان رومی، بامیه و دیگر سبزیجات او را از بین برده و باعث کاهش قابل توجه حاصلات شده است.
کارشناسان میگویند افزایش دما مقاومت گیاهان را در برابر بیماریها و آفات کاهش میدهد و شرایط را برای گسترش عوامل بیماریزا فراهم میکند. به گفته آنان، در صورت ادامه روند کنونی، تولید محصولات کشاورزی در بسیاری از مناطق افغانستان با تهدید جدی روبهرو خواهد شد.
کارشناسان اقلیم میگویند که تغییرات اقلیمی در افغانستان تنها به افزایش میانگین دما محدود نمیشود، بلکه الگوی بارندگی را نیز دگرگون کرده است. در سالهای اخیر، بارشهای شدید و نابهنگام، دورههای طولانی خشکسالی و موجهای گرمای بیسابقه، فصلهای کشت را برهم زده و باعث کاهش حاصل و آسیب به محصولات کشاورزی شده است.
به گفته کارشناسان، افزایش دما همچنین شرایط را برای تکثیر آفات و بیماریهای گیاهی فراهم میکند. بسیاری از حشرات و عوامل بیماریزا در هوای گرمتر سریعتر رشد و تولیدمثل میکنند و گیاهانی که به دلیل گرما و کمبود آب ضعیف شدهاند، در برابر این آفات آسیبپذیرتر میشوند. در نتیجه، کاهش حاصل تنها ناشی از خشکسالی یا گرما نیست، بلکه از ترکیب این عوامل با گسترش آفات و بیماریهای گیاهی ناشی میشود.
بخش بزرگی از جمعیت افغانستان برای تأمین معیشت به کشاورزی وابسته است و تشدید بحران اقلیمی، امنیت غذایی، درآمد خانوادهها و ثبات جوامع روستایی را با خطر مواجه کرده است.
بر اساس گزارش یوناما، خشکسالی و کمبود آب همچنان از مهمترین تهدیدهای اقلیمی افغانستان به شمار میرود و بیش از نیمی از جمعیت کشور را تحت تأثیر قرار داده است.
همچنین، بر پایه آمار اداره ملی آمادگی مبارزه با حوادث طالبان، تنها در سه ماه گذشته بیش از ۳۲ هزار جریب زمین کشاورزی در اثر رویدادهای طبیعی آسیب دیده یا بهطور کامل از بین رفته است.
براساس ویدیوهای منتشر شده، روز پنجشنبه سیلاب در ولسوالی محمدآغه ولایت لوگر جاری شده است.
در پی وقوع سیلابهای شدید در ولسوالی غوربند ولایت پروان، خسارات سنگین مالی به مردم وارد شده است.
سخنگوی والی طالبان در خوست نیز از بارندگی و جاری شدن سیل در بخشهای این ولایت خبر داد و گفت که سیلاب به مردم خسارت وارد کرده است.
شماری از باشندگان دشت برچی در غرب کابل پنجشنبه، اول اسد با فرستادن ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال گفتند بارندگیهای شدید سبب جاری شدن سیل و آبگرفتگی در بسیاری جادههای این منطقه شده است. آنها گفتند بارندگی شدید حوالی ساعت ۲:۰۰ پس از چاشت آغاز شده و همچنان ادامه دارد.
ویدیوهای رسیده به افغانستان اینترنشال نشان میدهند که کانالها و آبروها در منطقه تانک تیل دشت برچی لبریز شده و سیل موترها را زیر گرفته است.
همزمان باشندگان روستای عبداللهخیل ولسوالی دره و حصارک ولسوالی رخه پنجشیر نیز، از بارندگی شدید و جاری شدن سیل خبر دادند. یک باشنده روستای حصارک با ارسال ویدیویی گفت که سیل زمینهای کشاورزی در این منطقه را ویران کرده است.
طالبان تاکنون درباره خسارات و تلفات احتمالی سیلاب در روز پنجشنبه جزئیاتی نداده است.
همزمان اداره هواشناسی از احتمال قوع بارانهای شدید، تگرگ، رعدوبرق و سرازیر شدن سیل در ۱۷ ولایت هشدار داد.
این اداره پیشبینی کرده که روز جمعه در ولایات نورستان، کنر، لغمان، ننگرهار، کاپیسا، پنجشیر، پروان، بغلان، لوگر، کابل، میدان وردک، بامیان، پکتیا، خوست، پکتیکا، غزنی و بدخشان بارندگی شدید و سیلهای ناگهانی رخ خواهد داد.
روز چهارشنبه دستکم ۲۴ نفر در پی بارندگی و سیل در نورستان جان باختند. طالبان گفته است ۸۵ نفر در سیلهای نورستان ناپدید شدهاند.
طالبان همچنین اعلام کرد که در کاپیسا، پکتیا، پکتیکا، خوست، لغمان و زابل نیز صدها خانه، زمینهای زراعتی، باغها، مساجد، چاهها، جادهها و دکانها بر اثر سیلاب آسیب دیده یا ویران شدهاند.
اداره مبارزه با حوادث طالبان روز چهارشنبه گزارش داد که از ششم حمل تاکنون ۲۵۰ نفر در سراسر افغانستان در پی حوادث طبیعی جان باخته و ۳۴۴ نفر زخمی شدهاند. در این مدت هزار و ۷۰۸ خانه ویران و ۶ هزار ۴۹۴ خانه تخریب شدهاند.
منابع از دوحه روز پنجشنبه، اول اسد به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای قطری در ابتدا برای هیئت طالبان اقامت سه روزه را در یکی از هتلها برنامهریزی کرده بودند.
به گفته منابع، وزیر خارجه طالبان درخواست تمدید مدت اقامت کرده و همزمان تلاش کرده است تا با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر خارجه قطر دیدار کند.
منابع تایید کردند که درخواست طالبان برای تمدید مدت اقامت بعد از درخواستهای مکرر تایید شده است. یک منبع دیگر از کابل گفت که امیرخان متقی تلاش دارد تا اجازه اقامت قبلی خود در قطر را نیز تمدید کند.
این منبع افزود که وزیر خارجه طالبان با مشکل بیماری چشمی مواجه است و میخواهد از فرصت حضور خود در قطر برای انجام معاینات پزشکی و درمان استفاده کند.
تاکنون مقامهای طالبان و قطری درباره تمدید اقامت امیرخان متقی، تلاش او برای دیدار با نخستوزیر این کشور اظهار نظر نکردهاند.
قطر از زمان بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، یکی از مهمترین شرکای دیپلوماتیک این گروه بوده است.
دوحه در سالهای اخیر میزبان نشستها و رایزنیهای متعددی میان مقامهای طالبان و نمایندگان سازمان ملل بوده است.
یک منبع در کابل گفت که اقامت طولانی امیرخان متقی در دوحه به سوژه شوخی در میان کارکنان وزارت خارجه طالبان تبدیل شده است و برخی از آنان به طنز میگویند: «شاید او منتظر است تا در مراسم چهلم امیر پیشین قطر هم شرکت کند.»
در صفحه مربوط به معافیتهای ممنوعیت سفر سازمان ملل نیز تاکنون هیچ مطلبی درباره لغو یا تعلیق ممنوعیت سفر امیرخان متقی منتشر نشده است.
