سرویس امنیت فدرال روسیه پاول دوروف، بنیانگذار تلگرام، را به «تسهیل فعالیتهای تروریستی» متهم و برای بازداشت او حکم بینالمللی صادر کرد. این اقدام همزمان با افزایش محدودیتهای اینترنتی در روسیه و تلاش مسکو برای ترویج یک پیامرسان داخلی صورت میگیرد.
به گزارش خبرگزاریهای آسوشیتدپرس و رویترز، سرویس امنیت فدرال روسیه، افاسبی، چهارشنبه هفتم اسد، اعلام کرد دوروف در فهرست بینالمللی افراد تحت تعقیب قرار گرفته است.
افاسبی مدیریت تلگرام را متهم کرده که شمار زیادی کانال، گفتوگو و ربات را از این پلتفرم حذف نکرده است؛ مواردی که به گفته این نهاد، سازمانهای اطلاعاتی اوکراین و «گروههای تروریستی و افراطی» برای برنامهریزی و هماهنگی عملیات خرابکارانه، اقدامات تروریستی، کشتار جمعی و کلاهبرداری سایبری در روسیه از آنها استفاده کردهاند.
این نهاد امنیتی روسیه اعلام کرد فعالیتهای انجامشده از طریق این محتواها به «تلفات انسانی متعدد» منجر شده است.
افاسبی جزئیاتی درباره پروندهها یا حوادث مشخص مرتبط با این ادعا ارائه نکرد.
دوروف محدودیتها را تلاشی برای سرکوب آزادی بیان دانسته بود
دوروف و تلگرام بلافاصله به اعلام رسمی اتهامها از سوی نهاد امنیتی روسیه واکنش نشان ندادند.
دوروف در اوایل سال جاری میلادی گفته بود مقامهای روسیه تحقیقاتی جنایی علیه او آغاز کردهاند.
او مقامهای روسیه را متهم کرده بود که برای محدود کردن دسترسی به تلگرام بهانهتراشی میکنند. دوروف هدف این اقدامات را «سرکوب حق برخورداری از حریم خصوصی و آزادی بیان» توصیف کرده بود.
دوروف در روسیه متولد شد و فعالیت حرفهای خود را در این کشور آغاز کرد، اما بعدها به خارج رفت. او اکنون تابعیت امارات متحده عربی و فرانسه را نیز در اختیار دارد.
او پیش از راهاندازی تلگرام، شبکه اجتماعی ویکانتاکته را بنیان گذاشت که از آن بهعنوان معادل روسی فیسبوک یاد میشود.
دوروف در سال ۲۰۱۴ و در پی فشار مقامهای روسیه، باقیمانده سهام خود در این شرکت را فروخت.
مسکو فشار بر تلگرام را افزایش داده است
تلگرام در سال ۲۰۱۳ تأسیس شد و به گفته این شرکت، بیش از یک میلیارد کاربر دارد.
تلگرام بهطور گسترده در هر دو سوی جنگ روسیه و اوکراین استفاده میشود و یکی از محبوبترین برنامههای پیامرسان در روسیه است.
به نوشته آسوشیتدپرس، طرح اتهام علیه دوروف بخشی از تلاش طولانیمدت کرملین برای کنترل اینترنت است؛ روندی که پس از آغاز تهاجم تمامعیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ شدت گرفت.
مقامهای روسیه قوانین محدودکنندهای برای فعالیت در اینترنت به تصویب رساندهاند و وبسایتها و پلتفرمهایی را که از دستورهای دولت پیروی نمیکنند، مسدود کردهاند.
مسکو همچنین در حال توسعه ابزارهایی برای نظارت و کنترول ترافیک اینترنتی است.
فیسبوک، اینستاگرام و شبکه اجتماعی اکس در روسیه ممنوع شدهاند. سرعت دسترسی به یوتیوب کاهش یافته و پیامرسانهایی مانند سیگنال و وایبر مسدود شدهاند. واتساپ و تلگرام نیز با محدودیتهایی روبهرو هستند.
برخی کاربران با استفاده از شبکههای خصوصی مجازی یا ویپیان این محدودیتها را دور میزنند، اما دولت روسیه بسیاری از خدمات ویپیان را نیز بهطور مرتب مسدود میکند.
روسیه پیامرسان مکس را جایگزین پلتفرمهای خارجی میکند
روسیه همزمان استفاده از پیامرسان داخلی «مکس» را ترویج میکند؛ پلتفرمی با حمایت دولت که مقامها و توسعهدهندگان آن را برنامهای جامع برای پیامرسانی، دریافت خدمات دولتی آنلاین، انجام پرداختها و دیگر امور معرفی میکنند.
منتقدان میگویند این پیامرسان ممکن است برای نظارت بر کاربران به کار رود.
مکس نیز اعلام کرده است در صورت درخواست مقامهای روسیه، دادههای کاربران را در اختیار آنها قرار خواهد داد.
به گفته کارشناسان، این پیامرسان از رمزگذاری سراسری استفاده نمیکند؛ نوعی فناوری که مانع دسترسی اشخاص ثالث به محتوای ارتباطات کاربران میشود.
تحقیقات فرانسه درباره دوروف ادامه دارد
پرونده روسیه تنها تحقیق قضایی علیه دوروف نیست. مقامهای فرانسه نیز در حال بررسی ادعاهایی هستند که بر اساس آنها، تلگرام برای مقابله با فعالیتهای مجرمانه در این پلتفرم اقدامات کافی انجام نداده و همکاری لازم را با درخواستهای نهادهای مجری قانون نداشته است.
دوروف در سال ۲۰۲۴ در پاریس بازداشت شد. اتهامهای مطرحشده در آن پرونده به استفاده از تلگرام برای فعالیتهای غیرقانونی، از جمله قاچاق مواد مخدر و انتشار تصاویر سوءاستفاده جنسی از کودکان، مربوط بود.
دوروف ارتکاب هرگونه تخلف را رد کرده است.
