منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که مولوی بایزید یون، مسئول بخش تحلیل و بررسی آمریت سمع شکایات اداره امر به معروف طالبان در هرات، به اتهام رابطه جنسی خارج از ازدواج بازداشت شده است. افراد طالبان بایزید یون را در جریان هفته جاری در یک باغ در نزدیک شهر هرات بازداشت کردند.
چهار تن از افراد نزدیک به این مقام طالبان نیز در این محل بازداشت شدند.
به گفته منابع، پرونده این افراد به محاکم طالبان رفته و تا اکنون مشخص نیست که متهمان این اتهام را پذیرفتهاند یا نه.
منابع گفتند که طالبان یک زن را نیز با این افراد بازداشت کرده است.
بایزید یون پیش از این آمر سمع شکایات اداره امر به معروف طالبان در هرات بود و سپس بهعنوان مسئول عمومی تحلیل و بررسی شکایتهای این اداره تعیین شد.
او قبلا گفته بود که اداره تحت امر وی در یک ماه به ۵۵ شکایت جنایی، حقوقی و شکایت درباره سوءاستفاده از موقف رسیدگی کرده است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که بایزید یون یکی از جوانترین آمران اداره امر به معروف طالبان در هرات بود. به گفته آنان، او پس از بازگشت طالبان به قدرت و به دلیل نفوذ پدرش توانست وارد این اداره شود.
او اهل قندهار است و مقالههایی به حمایت از طالبان و نیز در مورد مسایل فقهی به زبانهای پشتو، فارسی و اردو مینوشت.
به گفته منابع، طالبان در هرات تلاش دارد از رسانهایشدن بازداشت بایزید یون جلوگیری کند به ویژه اینکه این گروه نگران بازتاب بازداشت عضو ارشد ادارهای هستند که در ماههای اخیر دهها زن را به اتهام نداشتن حجاب مورد تایید این گروه بازداشت کرده است.
موج بازداشت زنان در ۱۹ جوزا اعتراض باشندگان منطقه جبرئیل هرات را در پی داشت. طالبان این اعتراض را با تیراندازی سرکوب کرد که در نتیجه آن دستکم دو نوجوان کشته و شماری دیگر زخمی شدند.
خالد حنفی، وزیر امر به معروف طالبان، در سفر اخیرش به هرات از این بازداشتها دفاع کرد. او در ۲۲ سرطان گفت افرادی بازداشت شدهاند که به گفته او قصد «ترویج بیحجابی، ایجاد تشنج و نشر مطالب منفی» علیه اداره امر به معروف را داشتند.
طالبان در نزدیک به پنج سال گذشته به ویژه اداره امر به معروف شماری زیادی از شهروندان را به اتهامهای مختلف به ویژه روابط جنسی خارج از ازدواج در ملا عام شلاق زده و زندانی کرده است.
این نخستین بار نیست که یک مقام طالبان با اتهام روابط جنسی مواجه شده است.
در ماه جوزای امسال، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان گفت که دفتر او مواردی از خشونت جنسی منتسب به مقامات طالبان را عمدتاً در بازداشتگاهها تایید کرده است. ریچارد بنت به افغانستان اینترنشنال گفت که قربانیان خشونت جنسی که با آنها مصاحبه شده است شامل زنان و دختران، مردان و پسران بودهاند.
در یکی از آخرین موارد در ۲۲ اسد ۱۴۰۴، منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که استخبارات طالبان شاداب راغی، آمر حوزه پنجم این گروه در فیضآباد بدخشان، را به اتهام رابطه خارج از ازدواج بازداشت و به زندان مرکزی منتقل کرده است.
پیش از این، منابع افغانستان اینترنشنال گفتند که ۲۵۰۰ عضو گروه طالبان به جرایم مختلف در بازداشت این گروهاند. به گفته منابع، این افراد که در دو سال گذشته بازداشت شدهاند، اتهامهای مختلفی مانند روابط جنسی مرد با مرد و روابط جنسی خارج از ازدواج، تجاوز جنسی، قتل و عضویت در داعش دارند.
بلوچستان، بزرگترین ایالت پاکستان، در همسایگی افغانستان و ایران به دلیل موقعیت جغرافیاییاش، سالهاست یکی از مسیرهای اصلی قاچاق انسان به شمار میرود.
منابع محلی میگویند که از مسیرهای کوهستانی و بیابانی بلوچستان برای انتقال غیرقانونی شهروندان افغانستان به ایران استفاده میشود.
عصمتالله، از ساکنان کویته و فعال در حوزه تجارت مرزی به افغانستان اینترنشنال گفت قاچاقچیان شهروندان افغانستان را از ولایت نیمروز طی دو روز به منطقه نوکندی در چاغی منتقل میکنند و در آنجا گرد هم میآورند.
او گفت یک شبکه سازمانیافته قاچاق انسان در این مسیر فعالیت میکند و با همکاری برخی افراد محلی در ایران و پاکستان تلاش میکند مسیرهای قاچاق را امن نگه دارد تا مهاجران توسط نیروهای مرزی بازداشت نشوند.
عصمتالله افزود مهاجران پس از نوکندی به منطقه ماشکیل در واشک منتقل میشوند و از آنجا وارد ایران میشوند. به گفته این منبع، قاچاقچیان آنان را در صندوق عقب موترهای ایرانی جابهجا میکنند.
او افزود که برای انتقال هر شهروند افغانستان از نوکندی به ایران حدود ۴۰ هزار روپیه پاکستان دریافت میشود. بیشتر مهاجران ابتدا وارد ایران میشوند اما برخی از آنان سفر خود را به ترکیه و اروپا ادامه میدهند.
به گفته منبع، مهاجران از مناطق مرزی از طریق نوشکی وارد پاکستان میشوند و سپس به خضدار و کچ میروند. از کچ به منطقه مند بالا میرسند و از آنجا به مناطق کوهستانی پیشین، جکگر، نوبندیان، نصیرآباد و چابهار در ایران منتقل میشوند.
این منبع گفت مسیر دیگری از منطقه ساحلی کنتانی در جیوانی گوادر میگذرد. به گفته عصمتالله، قاچاقچیان شهروندان افغانستان را با موتورسایکل به کنتانی میرسانند. سپس آنان را سوار قایقهای کوچکی میکنند که بهطور غیرقانونی سوخت را از ایران به پاکستان منتقل میکنند.
به گفته این منبع، صاحبان این قایقها برای انتقال هر شهروند افغانستان به ایران حدود ۱۵ هزار روپیه پاکستان دریافت میکنند. این سفر دریایی حدود ۱۵ دقیقه طول میکشد. او افزود در ماههای اخیر، به دلیل تشدید تدابیر امنیتی، استفاده از این مسیر کاهش یافته است.
برخی از ساکنان چمن که نخواستند نامشان فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفتند با وجود بسته بودن گذرگاه، قاچاق انسان همچنان ادامه دارد. به گفته آنان، پیش از این برای انتقال هر شهروند افغانستان تا کویته بین ۷۰ هزار تا ۱۰۰ هزار روپیه پاکستان دریافت میشد اما اکنون این مبلغ به حدود ۲۵ هزار روپیه کاهش یافته است.
بر اساس اطلاعات افغانستان اینترنشنال، از ماه می سال جاری تاکنون، نزدیک به ۵۸۰ شهروند افغانستان هنگام تلاش برای سفر غیرقانونی به ایران و اروپا در بلوچستان بازداشت شدهاند.
در جریان این سفرها، دستکم ۱۱ شهروند افغانستان در دو حادثه جداگانه جان باختهاند.
سازمان ملل اعلام کرده است که بحرانهای مداوم در افغانستان، بازگرداندن گسترده اجباری مهاجران از کشورهای همسایه، تضعیف اقتصاد روستایی وابسته به کشت خشخاش، کاهش شدید کمکهای بشردوستانه، مردم را بیش از پیش در معرض خطر قاچاق انسان قرار داده است.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل و سازمان بینالمللی مهاجرت در بیانیهای مشترک همزمان با روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان، نسبت به افزایش بیسابقه آسیبپذیری شهروندان افغان در برابر قاچاق، بهرهکشی و کار اجباری هشدار دادند.
طالبان میگوید با قاچاق انسان مبارزه میکند
وزارت داخله طالبان اعلام کرده است که نیروهای این گروه برای مقابله با قاچاق انسان در ولایتهای مختلف فعالیت میکنند.
عبدالمتین قانع، سخنگوی این وزارت، گفته است که طالبان بهطور مستمر در بخشهای مختلف کشور برای جلوگیری از قاچاق انسان اقدام میکنند.
او همچنین تاکید کرده است که طالبان اجازه نخواهد داد حقوق مهاجران نقض شود. به گفته این مقام طالبان، نگرانیهایی درباره وضعیت حقوق پناهجویان افغان در کشورهای همسایه وجود دارد اما طالبان برای رسیدگی به این موضوع و حمایت از مهاجران تلاش میکند.
این اظهارات همزمان با روز جهانی مبارزه با قاچاق انسان مطرح میشود. در شرایطی که سیاستهای مهاجرتی کشورهای منطقه و همچنین کشورهای اروپایی در قبال پناهجویان افغان بیش از گذشته سختگیرانه شده است.
ایران ساخت دیوارهای مرزی را ادامه داده و پاکستان نیز تدابیر امنیتی خود را در مرزها تشدید کرده است.
سیدحسن مرتضوی افزود در افغانستان «حکومت اسلامی» مستقر شده و همه طرفها برای حل بحران گفتوگو کنند.
او در نشستی گفت که جمهوری اسلامی در هیچ سطحی و هیچ یکی از مقامات این کشور به جریانهای مخالف طالبان مبنی بر اینکه علیه طالبان مقاومت کند، دستوری نداده است.
اخیرا منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که جمهوری اسلامی ایران برای جلوگیری از حملات جبهه مقاومت ملی علیه طالبان، اعضای این جبهه در ایران را تحت فشار قرار داده است.
دو عضو ارشد جبهه مقاومت با حفظ هویت خود به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای ایرانی این جبهه را از جنگ با طالبان منع کردهاند.
ظاهراً، مقامهای ایرانی به اعضای جبهه مقاومت هشدار دادهاند که «شلیک به طالبان به معنای شلیک به ما است.»
سیدحسن مرتضوی گفت: «اصلا ما این را مقاومت نمیدانیم. مقاومت غزه عزیز است. مقاومت لبنان عزیز است. مقاومت جنگ ما علیه امریکاییها است.»
او گفت که بیوه شدن یک زن افغان یا یتیم شدن کودک افغان به دلیل جنگ «مقاومت» نیست.
این دیپلومات جمهوری اسلامی، بدون اسم بردن از رهبران مخالف طالبان، گفت که «دوستانی میایند و از آنها دعوت میشود اما این صحبتها پیرامون وحدت است.»
سیدحسن مرتضوی تاکید کرد که مقامات جمهوری اسلامی در همه نشستها به جریانهای سیاسی مخالف طالبان توصیه کردهاند که مشکل افغانستان را از طریق گفتوگو حل کنند.
او گفت که در افغانستان «دولت اسلامی» حاکم شده و همه جریانها کنار بیایند و مشکلات افغانستان را باهم حل کنند.
شماری از رهبران مخالف طالبان در ایران زندگی میکنند و برخی دیگر از سیاسیون افغانستان سفرهای به این کشور داشتهاند.
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی و محمدمحقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان اخیرا به دعوت جمهوری اسلامی در مراسم تشییع جنازه علی خامنهای در تهران شرکت کردند. معاون اقتصادی طالبان و وزیر خارجه این گروه نیز به دعوت جمهوری اسلامی در این مراسم شرکت کردند.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان، جمهوری اسلامی میزبان گفتوگوی وزیر خارجه طالبان با رهبران جبهه مقاومت ملی بود. اسماعیل خان میگوید او و احمد مسعود، چند نشست با امیرخان متقی در تهران داشتهاند.
این جنبشهای اعتراضی زنان پنجشنبه، هشتم اسد در یک بیانیه مشترک نوشتند که ایستادگی و مقاومت «در برابر استبداد» خواست طبیعی و مشروع مردمی است که تمامی راههای مسالمتآمیز دادخواهی به روی آنها بسته شده است.
جنبشهای اعتراضی زنان از اقدامات اخیر جبهه آزادی، سپاهیان میهن و جبهه مقاومت ملی به ویژه در ولایت بدخشان قدردانی کردهاند. در اعلامیه این نهادها آمده است که «جوانان آزادیخواه» این جریانها در کوهستانهای بدخشان «برای آزادی، کرامت انسانی، عدالت و رهایی» مردم افغانستان از سلطه طالبان ایستادگی کردند.
این اعلامیه بهطور مشترک از سوی نهاد زنان آزادیخواه، جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان، شبکه مشارکت سیاسی زنان، جنبش زنان عدالتخواه، مکتب انتقادی کابل، جنبش نیروهای مترقی افغانستان، جنبش زنان برای صلح و آزادی، اتحاد و همبستگی زنان افغانستان، جنبش شنبههای ارغوانی، همیاری زنان افغانستان و سازمان زن و آزادی صادر شده است.
به باور این جنبشهای زنان، آزادی افغانستان از مسیرهای گوناگون، از جمله مبارزات مدنی، سیاسی و «مقاومت مشروع مردم» قابل دستیابی است. جنبشهای اعتراضی زنان تاکید کردند تمام جریانهایی که برای پایان دادن به استبداد طالبان در چارچوب ارزشهای ملی، حقوق بشر و مطالبات آزادیخواهانه مردم فعالیت میکنند، ریشه در اراده مردم افغانستان دارند.
در همین حال، اعضای جنبش متحد زنان افغانستان برای آزادی نیز با ارسال تصاویری اعلام کردند که نامههایی را در میان باشندگان ولایتهای تخار و هرات در حمایت از مبارزه مخالفان طالبان در بدخشان پخش کردهاند.
در این نامهها، زنان معترض نوشتهاند که طالبان در پنج سال حاکمیت خود مردم را از حقوق اساسی و انسانیشان محروم کرده و دختران و زنان را از حق آموزش، کار و حضور در جامعه بازداشتهاند.
این زنان همچنین با اشاره به درگیریهای اخیر میان طالبان و نیروهای مخالف این گروه در بدخشان، از مردم خواستهاند با این تحرکات همبستگی نشان دهند.
جنبشهای اعتراضی از سازمان ملل و نهادهای بینالمللی حقوق بشری خواستند موارد نقض حقوق بشر، سرکوب مردم، بازداشتهای خودسرانه، کوچ اجباری، تبعیض قومی و مذهبی و سایر خشونتهای طالبان، به ویژه در بدخشان را بهطور مستقل بررسی و مستندسازی کنند. آنها همچنین از جامعه جهانی خواستند «مبارزات مشروع» مردم افغانستان و جبهات مخالف طالبان را بهرسمیت بشناسد.
این سازمانهای زنان در حالی از اقدامات مخالفان علیه طالبان حمایت کردهاند که اخیرا شماری از جریانهای سیاسی و نظامی به ویژه در بدخشان حملات کمپیشینه انجام دادند. نیروهای جبهه تازه تاسیس سپاهیان میهمن حدود دو هفته قبل در یک حمله غافیلگیرکننده ساختمان ولسوالی یفتل پایین را تصرف کردند و مقداری سلاح و مهمات طالبان را با خود بردند.
جبهه آزادی افغانستان نیز در روزهای گذشته حملاتی را عیله طالبان در ولسوالی زیباک انجام دادند. این جبهه همچین دو پهپاد این گروه را نیز سرنگون کرد.
عفو بینالملل این نامه را روز چهارشنبه، هفتم اسد منتشر کرد. این سازمان پیش از این نیز از اتحادیه اروپا خواسته بود اخراج اجباری افغانها را متوقف کرده و از هرگونه همکاری با طالبان در زمینه بازگرداندن آنان خودداری کند.
در نامه تازه، عفو بینالملل بار دیگر تاکید کرده است که افغانستان همچنان کشور ناامن برای اخراج پناهجویان است و برنامهریزی برای بازگرداندن، جان آنان را در معرض خطر قرار میدهد.
این سازمان با اشاره به وضعیت حقوق بشر در افغانستان، نوشته است که طالبان پس از بازگشت به قدرت، چارچوبهای قانونی حمایت از حقوق شهروندان را تضعیف کرده و آزادی بیان، آزادی اندیشه، دادرسی عادلانه و برابری در برابر قانون را بهشدت محدود کردهاند.
در این نامه آمده است که طالبان با اجرای قوانین و سیاستهای تبعیضآمیز، زنان، دختران و اقلیتهای قومی و مذهبی را هدف قرار داده و در برابر نافرمانی از این محدودیتها از مجازاتهایی مانند شلاق، بازداشت خودسرانه، حبس غیرقانونی، ناپدیدسازی اجباری و شکنجه استفاده میکنند.
عفو بینالملل همچنین به بحران انسانی در افغانستان از جمله خشکسالیهای طولانیمدت، بلایای طبیعی، کاهش کمکهای بشردوستانه و دشواری دسترسی بازگشتکنندگان به سرپناه و دیگر خدمات اشاره کرده و این عوامل را از موانع بازگشت امن دانسته است.
این سازمان همچنین استدلال کرده است که تلاش اتحادیه اروپا برای همکاری با طالبان در بازگرداندن پناهجویان، تلاشی برای دور زدن تعهدات حقوقی این اتحادیه، بهویژه اصل «عدم بازگرداندن اجباری» و کوچک جلوه دادن دامنه و پیامدهای اخراج افراد به افغانستان است.
این سازمان اتحادیه اروپا را به اتخاذ رویکردی دوگانه متهم کرده و نوشته است که این اتحادیه از یک سو نقض گسترده حقوق بشر توسط طالبان را محکوم میکند اما از سوی دیگر، به دنبال همکاری با طالبان برای اخراج شهروندان افغانستان است.
