هرات از جمله ولایتهایی است که زنان میگویند امر به معروف فشار بر زندگی روزمره آنان را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
شماری از زنان هرات در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال میگویند الزام استفاده از چادر همراه با ماسک یا پوشاندن کامل چهره، زندگی آنان را دگرگون کرده است. به گفته آنان، ترس از بازداشت باعث شده رفتن به بازار، دیدار با دوستان و حضور عادی در فضای عمومی به کاری دشوار تبدیل شود.
همچنین، ترس از مأموران امر به معروف باعث شده است بسیاری از زنان و دختران ماندن در خانه را به بیرون رفتن ترجیح دهند و بیش از گذشته برای انجام کارهای بیرون به مردان خانواده وابسته شوند. یکی از این زنان به افغانستان اینترنشنال گفت که برای خرید روزمره خانه به مردان متکی شده است.
نامهای زنان در این گزارش برای حفظ امنیت آنان مستعار است.
ناهید: «حقوق اولیه از ما گرفته شد»
ناهید، از باشندگان هرات، میگوید محدودیتهای تازه طالبان زندگی دختران جوان را فلج کرده است. او میگوید پیش از این همراه با دوستانش به رستورانت و مکانهای عمومی میرفت، اما اکنون حتی رفتوآمدهای عادی نیز برایش دشوار شده است.
او میگوید: «با الزام چادر و ماسک، آزادی رفتوآمد را از دست دادهام. حالا بیشتر خریدهای ضروریام را پدر و برادرم انجام میدهند.»
ناهید میافزاید: «ما از ابتداییترین حقوق زندگی محروم شدهایم. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، دیگر امیدی برای زندگی زنان در این کشور باقی نمیماند.»
ادیبه: «یک ماه از خانه بیرون نرفتم»
ادیبه، زن دیگری از هرات، میگوید از ترس برخورد مأموران امر به معروف، یک ماه از خانه خارج نشده است.
او میگوید: «با اجرای این فرمان امر به معروف، زندگی ما فلج شد. یک ماه کامل از خانه بیرون نرفتم و احساس میکردم زندانی شدهام.»
ادیبه میافزاید: «زنان هر روز با ترس و اضطراب زندگی میکنند. حتی با چادر و روبند هم احساس امنیت نمیکنیم، چون نگرانیم مأموران امر به معروف براساس برداشت خود از پوشش زنان برخورد کنند.»
زهرا: «بازارها خلوت و کسبوکارها راکد شدهاند»
زهرا میگوید این محدودیتها تنها بر زندگی زنان تأثیر نگذاشته، بلکه فضای عمومی و اقتصاد شهر را نیز تغییر داده است. او میگوید فقط گاهی شبها همراه با شوهرش از خانه بیرون میرود.
به گفته او، خیابانهای هرات که پیشتر تا دیروقت مملو از جمعیت بود، اکنون خلوت شده است.
او میگوید: «مسیری که قبلاً یک ساعت طول میکشید، حالا در ده دقیقه طی میشود. مغازههایی که تا دوازده شب باز بودند، اکنون ساعت ۹ بسته میشوند.»
زهرا میافزاید با خانهنشین شدن بسیاری از زنان، کاسبان، تاکسیرانان و رانندگان ریکشا نیز از کاهش مشتری و افت درآمد شکایت دارند.
روایتی از یک بازداشت
زهرا میگوید بازداشتهای زنان توسط امر به معروف، موجی از نگرانی در میان زنان هرات ایجاد کرده و حتی زنانی با مانتوی بلند یا چادر نماز نیز بازداشت شدهاند.
او به رویدادی در همسایگی خود اشاره میکند و میگوید: «حدود یک ماه پیش، همسر همسایه ما همراه با دو زن دیگر هنگام خرید بازداشت و به زندان زنان هرات منتقل شدند. خانوادهها برای آزادی هر کدام ۱۳ هزار افغانی پرداختند.»
بازار لیلامی؛ افت شدید فروش
زن دیگری از هرات نیز با تأیید کاهش حضور زنان در شهر میگوید: «بارها شاهد بازداشت زنان در جاده لیلامی بودهام.»
او به نقل از یکی از فروشندگان این بازار میگوید: «گاهی در تمام روز هیچ فروشی نداریم، چون زنان بسیار کم به بازار میآیند.»
جاده لیلامی یکی از پررفتوآمدترین خیابانهای هرات است که دو طرف آن را مغازههای فراوان فرا گرفته است.
زنان هرات میگویند ترس و اضطراب مداوم، سلامت روان آنان را تحت تأثیر قرار داده و حضورشان در جامعه را به کمترین حد ممکن رسانده است.