سازمان ملل متحد روز چهارشنبه گفت که رفتارهای طالبان بازنان و دختران در افغانستان، رفتوآمد و حضور آنان در جامعه را کاهش داده است. بر اساس نظرسنجی این سازمان، بیش از نیمی از زنان گفتهاند که در یک ماه یک یا دو بار از خانه خارج میشوند.
بر اساس گزارشی که روز چهارشنبه از سوی نهاد زنان سازمان ملل منتشر شد، نزدیک به سهچهارم زنان گفتهاند که بدون محرم مرد هنگام بیرون رفتن از خانه احساس امنیت نمیکنند. بیش از نیمی از آنان نیز گفتهاند که از رفتن به مکانهای عمومی، از جمله بازارها و مراکز درمانی، خودداری میکنند.
این گزارش در آستانه پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت منتشر شده است. نهاد زنان سازمان ملل میگوید افغانستان تنها کشور جهان است که دختران در آن از آموزش متوسطه و زنان از تحصیل در دانشگاه محروماند.
این نهاد در بیانیهای گفت: «پنج سال پس از تسلط طالبان، حقوق نیمی از جمعیت افغانستان بهگونه نظاممند از بین رفته و این وضعیت در جهان بیسابقه است.»
به گفته نهاد زنان سازمان ملل، طالبان از زمان بازگشت به قدرت بیش از ۱۰۰ فرمان و دستور علیه زنان و دختران صادر کرده است. این نهاد میگوید که این دستورها تبعیض علیه زنان را نهادینه کرده و بحران حقوق بشری در افغانستان را شدیدتر کرده است.
طالبان میگوید که حقوق زنان را براساس برداشت خود از شریعت اسلامی و فرهنگ افغانستان رعایت میکند. این گروه، گزارشها و توصیههای سازمان ملل را دخالت در امور داخلی افغانستان توصیف مینماید.
گزارش سازمان ملل نشان میدهد که محدودیتها و رفتار طالبان بر وضعیت روانی زنان نیز اثر گذاشته است. هفت زن از هر ۱۰ زن شرکتکننده در این بررسی، سلامت روانی خود را «بد» یا «بسیار بد» توصیف کردهاند. آنان انزوا، از دست دادن فرصتهای اجتماعی و شغلی را از عوامل اصلی وخامت وضعیت روانی خود دانستهاند.
نهاد زنان سازمان ملل همچنین میگوید که فرمانهای تازه طالبان حمایتهای حقوقی از زنان را بیش از پیش کاهش داده است. به گفته این نهاد، مقرراتی که امسال وضع شده، برابری زنان و مردان در برابر قانون را از میان برده، اختیار مردان را در زندگی زناشویی افزایش داده و طلاق گرفتن را برای زنان دشوارتر کرده است.
زنان در بازار کار نیز حضور بسیار محدودی دارند. بر اساس این گزارش، تنها هفت درصد زنان شاغلاند، در حالی که این رقم در میان مردان به ۸۴ درصد میرسد.
یونسکو نیز روز سهشنبه اعلام کرد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، حدود ۲.۴ میلیون دختر افغان از آموزش متوسطه محروم شدهاند.
نهاد زنان سازمان ملل گفته است که یافتههای این گزارش بر پایه نظرسنجی خانهبهخانه از دو هزار و ۱۹۰ نفر در ماههای فبروری و مارچ ۲۰۲۵ و نظرسنجی تلفنی از دو هزار و ۸۱۱ نفر در ماههای اپریل و می ۲۰۲۶ تهیه شده است.
او که هویت وی را به دلیل مصونیتش فاش نمیکنیم، در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت برادر و خانوادهاش، مشکل مالی نداشتند و اعضای خانواده که شماری از آنان در خارج از افغانستان زندگی میکنند، بهطور منظم هزینههای فامیل را تامین میکردند.
طالبان پیشتر اعلام کرده بود که این هفت نفر «دزدان مسلح» بودند و در جریان درگیری با نیروهای این گروه در مربوطات حوزه هشتم امنیتی کابل کشته شدند.
برادر یکی از قربانیان این روایت را رد کرد و گفت: «ما هر ماه برایش پول میفرستادیم و هیچ مشکل مالی نداشت.»
به گفته او، برادرش گاهی همراه دوستانش برای کار بیرون میرفت، اما هدف اصلیاش سرگرمی و گذراندن وقت بود. او به نقل از برادرش گفت: «افغانستان برای جوانان یک زندان است؛ نه تفریحی است و نه سرگرمیای.»
خانواده این جوان میگوید جسد او را از طب عدلی در دارالامان کابل تحویل گرفته است.
برادرش گفت که هنگام تحویل جسد، آثار شکنجه بر بدن او دیده میشد و حدود ۲۰ گلوله به بدنش اصابت کرده بود. او افزود: «تقریباً هیچ جای سالمی در بدنش نمانده بود.»
به گفته او، خانواده هنگام مشاهده اجساد دیگر قربانیان نیز متوجه شده که به بدن هر یک از آنان شمار زیادی گلوله اصابت کرده است.
برادر این جوان با اشاره به این موضوع، طالبان را به برخورد انتقامجویانه متهم کرد و گفت: «اگر این همه عقده و دشمنی نیست، چرا یک تیر خلاص نزدند؟ چرا هر جسد باید بالای ۱۵ مرمی خورده باشد؟»
افغانستان اینترنشنال نمیتواند بهطور مستقل جزییات این روایت را تایید کند. پیش از این، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل خواستار تحقیقات مستقل در رابطه به رگبار بستن ۱۱ نفر از سوی طالبان به ظن دزدی شده بود.
برادر فرد کشته شده همچنین ادعای طالبان درباره مسلح بودن برادرش و همراهان او را رد کرد و گفت: «اگر بخواهی از منطقه اونچی در دشت برچی تا مرکز کابل رفت و آمد داشته باشی، باید از چندین چک پاینت (ایست بازرسی) طالبان عبور کنی.»
به گفته او، حمل سلاح در چنین مسیری بدون شناسایی شدن در ایستهای بازرسی طالبان ممکن نیست. همچنین، برادرش پیشتر در ایران مهاجر بود، اما برای بودن در کنار خانواده به افغانستان بازگشت.
به گفته او، برادرش آرزو داشت روزی از افغانستان خارج شود و زندگی تازهای در اروپا آغاز کند.
روایت منابع محلی درباره چگونگی کشتهشدن هفت نفر
نصیر موحد، خبرنگاری که این رویداد را جداگانه پیگیری کرده، به افغانستان اینترنشنال گفت که در جریان بررسی این پرونده با منابعی در داخل طالبان، باشندگان محل و خانوادههای کشتهشدگان صحبت کرده است.
او تاکید کرد که درباره گذشته همه این افراد و اینکه پیش از این چه فعالیتهایی داشتهاند، نمیتواند قضاوت کند. اما چیزی که مطمئن هستیم این است که روزی که کشته شدند، مسلح نبودند و در خانه کسی هم برای دزدی نرفته بودند.
به گفته او، این نتیجه براساس گفتوگو با منابع داخل طالبان، خانوادههای قربانیان و باشندگان محل به دست آمده است.
موحد همچنین به افغانستان اینترنشنال گفت که باشندگان منطقه به او گفتهاند هنگام وقوع این رویداد صدای درگیری مسلحانه دوطرفه نشنیدهاند. او افزود که برخی منابع داخل طالبان نیز وقوع درگیری مسلحانه میان این افراد و نیروهای طالبان را تایید نکردهاند.
این روایت با اعلام رسمی طالبان که گفته بود هفت نفر در جریان درگیری مسلحانه کشته شدهاند، در تضاد است.
موحد در عین حال گفت درباره سوابق یکی از کشتهشدگان اطلاعاتی وجود دارد که نشان میدهد او پیشتر بازداشت و زندانی شده بود، اما درباره علت بازداشت و درستی اتهامهای مطرحشده علیه او نمیتوان با اطمینان داوری کرد.
خواهر یکی دیگر از قربانیان برادرش را جوانی آرام و خوشرفتار توصیف کرد و گفت خانوادهاش که شماری از اعضای آن در خارج زندگی میکنند، هزینههای زندگی او را تامین میکردند.
به نقل از خواهر قربانی، برادرش گفته بود: «تا وقتی پدر و مادرم زندهاند، خودم از آنها مراقبت میکنم.»
این منبع همچنین مدعی شد که پس از کشتهشدن این افراد، به خانواده هشدار داده شده بود که اطلاعات مربوط به این حادثه را با رسانهها در میان نگذارند. او گفت که خانوادهاش در روزهای بعد متوجه حضور افراد ناشناس در اطراف خانه نیز شده است.
افغانستان اینترنشنال نمیتواند این ادعا درباره تهدید خانواده و حضور افراد ناشناس در اطراف خانه را بهطور مستقل تایید کند.
چهار کشته دیگر با اتهام مشابه
این رویداد در حالی مورد توجه قرار گرفته است که ۹ روز بعد، در ۱۹ اسد، طالبان از کشتهشدن چهار نفر دیگر در کابل با اتهامی مشابه خبر داد.
خالد زدران، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در کابل گفت که چهار «سارق مسلح» در مربوطات حوزه هجدهم امنیتی شهر کابل پس از ورود به یک خانه برای سرقت، با نیروهای طالبان درگیر شدند و کشته شدند. او مدعی شد که دو تفنگچه نیز از آنان به دست آمده است.
به این ترتیب، در فاصله ۹ روز، نیروهای طالبان در دو رویداد جداگانه در کابل مجموعاً ۱۱ نفر را کشته و در هر دو مورد آنان را افراد مسلح متهم به دزدی معرفی کردهاند.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل برای وضعیت حقوق بشر در افغانستان، نیز درباره این دو رویداد ابراز نگرانی کرده و خواستار تحقیقات فوری، بیطرفانه و مستقل شده است.
بنت مشخصاً به کشتهشدن چهار نفر در ۱۹ اسد و هفت نفر دیگر در حوزه هشتم کابل اشاره کرد و گفت استفاده از نیروی مرگبار باید با قوانین بینالمللی حقوق بشر، از جمله اصول «ضرورت و تناسب»، مطابقت داشته باشد.
طالبان تاکنون به ادعاهای مطرحشده درباره شکنجه، شمار زیاد گلولههای اصابتکرده به قربانیان و گزارش باشندگان محل مبنی بر شنیده نشدن صدای درگیری پاسخ نداده است.
طالبان از مردم ولسوالی مالستان خواستند نیروهای جبهات مخالف، اعضای داعش و افراد مربوط به لشکر فاطمیون را شناسایی و به اداره این گروه معرفی کنند.
به گفته منابع، هیئت نظامی طالبان از مرکز شهر غزنی به شماری از ولسوالیهای این ولایت از جمله به جاغوری، مالستان و ناهور رفته و از مردم خواسته با اداره طالبان همکاری کنند.
مالستان، جاغوری و ناهنور ولسوالیهای هزارهنشین ولایت غزنی هستند.
روز سهشنبه ۲۰ اسد، این هیئت بزرگان و متنفذان ولسوالی مالستان را در بازار شنیهده فراخوانده است. منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که این هیئت تهدید کرد در صورت وخامت اوضاع مردم باید پاسخگو باشند.
مقامات طالبان در این نشست گفتهاند که آنها برای چند روزی در روستاهای این ولسوالی گشت و گذار میکنند و سپس نیروهای طالبان در بخشهای مهم این ولسوالی مستقر خواهد شد.
باشندگان مالستان میگویند که در پنج سال گذشته هیچ حملهای علیه طالبان در این ولسوالی صورت نگرفته است و در حال حاضر نیز حادثه امنیتی در این منطقه رخ نداده است.
با این حال، مقامات طالبان گفتهاند که تحرکات مخالفان این گروه اخیرا افزایش یافته است و آنها از مردم خواستهاند که مخالفان را به اداره طالبان معرفی کنند.
منابع همچنین در ولسوالی ناهور غزنی گفتند که طالبان به این ولسوالی نیرو اعزام کرده است. طبق اظهارات منابع، طالبان گفتهاند که جریانهای مسلح در ولسوالی ناهور تحرکات خود را آغاز کردهاند. تاکنون گزارشی درباره درگیری و فعالیت مخالفان طالبان در ناهور گزارش نشده است.
منابع در ولسوالی جاغوری نیز گفتند طالبان به همه دکانداران این ولسوالی دستور داده است به مناسبت پنجین سالروز تسلط این گروه پرچم طالبان را بر فراز دکانهای خود نصب کنند.
مخالفان طالبان در هفتههای اخیر حملات شان را علیه طالبان تشدید کردهاند. درحال حاضر جبهه آزادی، جبهه مقاومت ملی، جبهه سپاهیان میهن و جبهه متحد افغانستان حملاتی را در شماری از ولایتها انجام دادهاند.
حملات جبهات مخالف طالبان در پنج سال گذشته بیسابقه بوده است.
در تازه ترین مورد، جنگ در ولسوالی نسی ولایت بدخشان به شدت جریان دارد. طبق گزارش، نیروهای جمعه خان فاتح، فرمانده محلی و ناراضی این گروه چندین پاسگاه طالبان را تصرف کرده و خبرها حاکی از جنگ در نزدیکی مرکز این ولسوالی است.
