ادامه درگیریها در بدخشان؛ شنیدهشدن شلیکهای پراکنده در ولسوالی نسی
با تشدید درگیریها میان نیروهای طالبان و افراد جمعهخان فاتح در بدخشان، منابع محلی میگویند از صبح پنجشنبه ۲۲ اسد، صدای شلیکهای پراکنده در مرکز ولسوالی نسی شنیده میشود.
با تشدید درگیریها میان نیروهای طالبان و افراد جمعهخان فاتح در بدخشان، منابع محلی میگویند از صبح پنجشنبه ۲۲ اسد، صدای شلیکهای پراکنده در مرکز ولسوالی نسی شنیده میشود.
همزمان، باشندگان شهر تالقان از حرکت یک کاروان بزرگ نیروهای استخبارات طالبان به سوی بدخشان خبر دادهاند.
گزارشها حاکی از آن است که نیروهای کمکی دیگر طالبان از قندوز، بلخ و کابل نیز به بدخشان اعزام شدهاند.
تداوم جنگ در منطقه شرایط زندگی را برای باشندگان محلی سختتر کرده است. گزارشها حاکی از آن است که راههای مواصلاتی میان روستاهای نسی و مرکز این ولسوالی به دلیل شدت درگیریها بهطور کامل مسدود شده و مردم محلی نمیتوانند رفتوآمد کنند.
نبردها از شامگاه سهشنبه ۲۰ اسد پس از حمله طالبان به مواضع جمعهخان فاتح، از فرماندهان ناراضی این گروه، در ولسوالی نسی آغاز شد.
در پی این حملات، فاتح با نشر یک پیام صوتی از نیروهای خود و مردم خواست تا علیه طالبان دست به جنگ بزنند.
اختلافات او با طالبان که پیشتر معاونت ولایت زابل را بر عهده داشت و سپس برکنار شد، بر سر استخراج معادن در بدخشان بالا گرفته است.
بر اساس گزارشهای میدانی، مناطق مختلفی از جمله خوغز، دوآبگی، خنیس و ایل رمه شاهد درگیریهای شدید بودهاند.
نیروهای وابسته به فاتح موفق شدهاند دو پاسگاه طالبان را در مناطق دوآبی و سرکوه تصرف کنند. همچنین مناطق شوریان، جویدره و شاخدره به همراه بخشهای گستردهای از مناطق روستایی نسی از کنترول طالبان خارج شده، اما مرکز ولسوالی همچنان در اختیار نیروهای این گروه قرار دارد.
در جریان این درگیریها تلفات سنگینی به هر دو طرف وارد شده است. برخی منابع به افغانستان اینترنشنال خبر دادهاند که بیش از هفت عضو قطعات ویژه طالبان کشته و ۱۱ تن دیگر زخمی شدهاند. در سمت مقابل نیز دستکم دو تن از جمله یک نیروی وابسته به فاتح و یک کارگر معدن کشته و چند تن دیگر زخمی شدهاند.
به دلیل افزایش شمار تلفات، طالبان تمامی مراکز بهداشتی و کلینیک ولسوالی نسی را در اختیار گرفته و بیماران ملکی را بیرون کردهاند تا زخمیهای خود را درمان کنند. تیمهای صحی استخبارات طالبان همراه با پنج آمبولانس و چرخبالها مشغول انتقال کشتهها و زخمیان هستند و شفاخانه فیضآباد نیز در حالت آمادهباش قرار گرفته است.
همزمان با ادامه پرواز چرخبالها و پهپادها بر فراز منطقه، طالبان دسترسی به اینترنت وایفای و خطوط ارتباطی را در بخشهای وسیعی از ولسوالی نسی قطع کردهاند.
یک خبرنگار نزدیک به طالبان به نقل از مقامهای ارشد این گروه گزارش داد که درگیریها از عصر روز سهشنبه، ۲۰ اسد آغاز شده است. این مقامها، جمعهخان فاتح را به غصب زمین و استخراج غیرقانونی معادن متهم کرده و گفتهاند: «همانگونه که در برابر پاکستان ایستادیم، در برابر عناصر داخلی که دست به بغاوت بزنند نیز قاطعانه میایستیم و آنان را سرکوب میکنیم.»
هشدار مقامات محلی و نگرانی از وضعیت امنیتی
ابعاد این درگیری بازتابهای متعددی داشته است. وقاص احمد مبارز، قاضی طالبان در ولسوالی بهارک بدخشان، در پیامی به جمعهخان فاتح در فیسبوک، درگیری مسلحانه او را «اشتباهی بزرگ» خوانده و هشدار داده است که از این اقدام پشیمان خواهد شد. این واکنشها نشان میدهد که رویداد نسی برای طالبان یک عملیات امنیتی ساده نیست، بلکه احتمال تبدیل آن به یک رویارویی گستردهتر میان نیروهای محلی و رهبری گروه وجود دارد.
همزمان، برخی فعالان رسانهای نزدیک به طالبان از وخامت وضعیت امنیتی بدخشان ابراز نگرانی کردهاند. منصورالافغانی، از فعالان رسانهای این گروه، با انتقاد شدید از عملکرد مسئولان محلی نوشته است که نیروهای تازهنفس وزارت دفاع به بدخشان رسیدهاند و قرار است نیروهای کماندو نیز به درواز اعزام شوند.
او مدعی شده که والی بدخشان درگیر برخی معاملات است و فرماندهان امنیتی حضور موثری ندارند. وی با اشاره به هشدارهای بینتیجه دو ماه پیش خود درباره وضعیت این ولایت، خواستار اعزام نیروهای بیشتر از مرکز یا استفاده از ظرفیتهای کندز شده است.
«جنگ طلا» و شکاف میان طالبان بومی و غیربومی
از سوی دیگر، تحلیلگران ابعاد عمیقتری برای این منازعه قائل هستند. شفیق شرق، دیپلومات پیشین افغانستان، این درگیری را نخستین نارضایتی مسلحانه و جدی درونگروهی طالبان دانسته است. به باور او، «جنگ طلا» و اختلاف بر سر تقسیم منابع محلی میان طالبان بدخشی و غیربدخشی، از دلایل اصلی این تنشهاست.
شرق با نابرابر خواندن این جنگ برای جمعهخان فاتح گفت که اگرچه احتمال میانجیگری دوباره طالبان بدخشانی وجود دارد، اما بعید است راه بازگشتی برای او باقی مانده باشد.
نوررحمان اخلاقی، وزیر سابق مهاجرین گفت که بدخشان میتواند نخستین ولایتی باشد که از سلطه طالبان آزاد میشود.
این عضو شورای رهبری جمعیت اسلامی تصریح کرد که فرصت مناسبی بهوجود آمده است و باید از آن به بهترین شکل در مسیر آزادی مردم استفاده شود.
شکستهشدن سد ترس و چشمانداز پیشرو
در همین راستا، روحالیمین روحانی، فعال سیاسی، در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که ترس مردم از طالبان شکسته شده و ایستادگیهای منطقهای در بدخشان، نشاندهنده تعمیق شکافهای داخلی این گروه و آشکارتر شدن نارضایتیهای محلی است.
طالبان همواره کوشیده است اختلافات داخلی خود را پنهان کرده و چهرهای منسجم ارائه دهد، اما گسیل نیروهای تازهنفس و کماندو به درواز نشان از تلاش سراسیمه برای مهار دامنه بحران دارد. با این حال، به دلیل محدودیتهای اطلاعاتی، هنوز جزئیات دقیقی از میزان تلفات، تعداد نیروهای درگیر و وضعیت کنترول مناطق مختلف ولسوالی درواز در دست نیست و ادعاهای طرفین مستقلا تایید نشده است.
