برخورد تحقیرآمیز طالبان با اجساد مخالفان واکنش‌برانگیز شد

در همین حال، یک سخنگوی سابق حامد کرزی ابراز شادمانی حامیان طالبان از مرگ این نظامی پیشین را نشانه انحطاط اخلاقی توصیف کرد.

حسیب پنجشیری، فرمانده ارشد جبهه مقاومت ملی، در درگیری با طالبان در سالنگ شمالی جان باخته است. یک منبع در جبهه مقاومت روز پنجشنبه به افغانستان اینترنشال گفت که حسیب پنجشیری با هفت تن از همراهان خود در منطقه سالنگ جنوبی به کمین طالبان مواجه شد و میان دو طرف درگیری رخ داد.

جبهه مقاومت جزئیاتی درباره کشته‌شدن فرمانده خود منتشر نکرده است، اما رسانه‌های وابسته به طالبان گزارش داده‌اند که او با دو تن از همراهانش در سالنگ شمالی کشته شدند.

حسیب پنجشیری طی پنج سال گذشته از فرماندهان برجسته جبهه مقاومت ملی علیه طالبان بود. تصاویر و ویدیوهای او حین حمله به چرخ‌بال‌های طالبان، درگیری با نیروهای این گروه و فرماندهی عملیات در ولسوالی دره، بارها در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها بازنشر شده بود.

او همچنین در سال‌های گذشته با انتشار ویدیوهایی از مواضع نیروهای جبهه مقاومت در کوه‌های هندوکش، بر ادامه نبرد علیه طالبان پای می‌فشرد.

جان‌باختن این فرمانده ارشد جبهه مقاومت ملی با واکنش موجی از چهره‌های سیاسی و نظامی مخالف طالبان روبه‌رو شده است.

سمیع سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه و رئيس جبهه متحد ملی افغانستان، کشته‌شدن حسیب پنجشیری را به خانواده و همرزمانش تسلیت گفت و او را «مبارز غیرتمند آزادی» خواند.

او تاکید کرد که مبارزان جبهه متحد ملی افغانستان جای خالی حسیب پنجشیری را در سنگرهای نبرد خالی نخواهند گذاشت.

عطا محمد نور، از رهبران جمعیت اسلامی افغانستان، نیز با انتشار پیامی از حسیب پنجشیری با عنوان «عقاب هندوکش» یاد کرد. نور کشته‌شدن این فرمانده را «ضایعه‌ای دردناک و جبران‌ناپذیر» توصیف کرد.

خالد امیری، از فرماندهان جبهه مقاومت ملی، نیز در پیامی حسیب را «مردی باوفا، صادق، عیار، شجاع و راسخ» توصیف کرد. امیری گفت که حسیب برای او نه تنها یک همرزم، بلکه «برادر، رفیق سال‌های دشوار و مرد میدان‌های سخت نبرد» بود.

او تاکید کرد که جای حسیب پنجشیری در صفوف جبهه مقاومت ملی «برای همیشه خالی خواهد ماند»، اما افزود که ریختن «خون او هرگز بی‌پاسخ نخواهد ماند» و راهی را که این فرمانده تا آخرین لحظه برای آن مبارزه کرد، با «اراده‌ای محکم‌تر از پیش» ادامه خواهند داد.

وحید عمر، سخنگوی سابق حامد کرزی، رئیس‌جمهور پیشین افغانستان از شادمانی برخی کاربران حامی طالبان به کشته‌شدن حسیب پنجشیری به‌شدت انتقاد کرد. وحید عمر گفت: «خوشحالی از مرگ یک انسان، نشانه انحطاط اخلاقی است.»

عمر با اشاره به تاریخ جنگ‌های طولانی افغانستان یادآور شد که در این کشور «بسیاری فاتح و بسیاری یاغی شدند»، اما به گفته او، نه قاتل همیشه پیروز ماند و نه صدای مقتول خاموش شد.

او هشدار داد که افغانستان به سوی «مرحله دیگری از فاجعه‌ای خونین» در حرکت است و آنچه امروز دیده می‌شود، می‌تواند جرقه‌های آغاز این مرحله باشد. عمر مسئولیت این وضعیت را متوجه طالبان دانست که به جای «عقلانیت، مصلحت و اعتدال»، سیاست «جبر، زور، سرکوب و تحقیر» را پیش گرفته‌اند.

هم‌زمان، جبهه آزادی از جریان‌های مخالف طالبان، در پیامی مرگ حسیب پنجشیری را ضایع بزرگ خواند و گفت که آزادی افغانستان بدون قربانی امکان‌پذیر نیست.

این جبهه گفت که در کنار جبهه مقاومت ملی، «پیمان انتقام و ایستادگی بسته‌اند.» جبهه آزادی از مردم خواست که همبستگی خود را حفظ کنند و فریب تبلیغات طالبان را نخورند.

نصرالله، بازرگان افغان در کویته که در تجارت میوه‌خشک فعالیت دارد، به افغانستان اینترنشنال گفت که امسال فعالیت‌های بازرگانی در مقایسه با سال گذشته «تقریباً از بین رفته است».

او افزود که به‌دلیل بسته‌بودن گذرگاه‌ها، میوه خشک در مقادیر کم و از راه‌های غیرقانونی به کویته می‌رسد که به دلیل هزینه‌های بالای انتقال، قیمت آن نیز افزایش یافته است.

این بازرگان افغان تصریح کرد که افزایش قیمت‌ها توانایی مردم برای خرید میوه‌خشک را کاهش داده و تقاضا برای این محصولات نیز کم شده است.

نصرالله گفت: «دکاندارانی که پیش از این ۱۵۰ کیلوگرام میوه خشک می‌خریدند، اکنون تنها حدود ۲۰ کیلوگرام می‌خرند.» او تاکید کرد که از میزان خرید فروشندگان می‌توان میزان کاهش تجارت را تخمین زد.

پس از افزایش تنش میان طالبان و پاکستان، اسلام‌آباد در ۱۹ میزان سال گذشته گذرگاه‌ها میان دو کشور را به روی تجارت و تردد بست. در پی این اقدام بازرگانان دو طرف با مشکلات جدی مواجه شده‌اند.

افغانستان از کشورهای مهم تولیدکننده میوه‌خشک به شمار می‌رود و پاکستان در گذشته یکی از بازارهای مهم این محصولات بود. بازرگانان می‌گویند پس از بسته‌شدن مسیرهای تجارت میان دو کشور، صادرات میوه‌خشک به‌طور «بی‌سابقه‌» کاهش یافته است.

لیاقت خان، بازرگان دیگری که در زمینه واردات میوه خشک افغانستان در پاکستان فعالیت دارد، می‌گوید به‌دلیل بسته‌ ماندن گذرگاه‌ها، کار او به‌طور کامل متوقف شده است.

او به افغانستان اینترنشنال گفت: «نزدیک به یک سال می‌شود که هیچ کاری نمی‌توانیم انجام دهیم. تجارت ما به‌طور کامل متوقف شده است.»

به گفته لیاقت خان، در گذشته بازارهای منصوری رود و چوهرمل رود در کویته پاکستان از مراکز مهم تجارت میوه‌خشک به شمار می‌رفتند. او تاکید کرد که در حال حاضر این فعالیت این بازارها «بسیار کم‌رونق» شده است.

این بازرگان افغان می‌گوید بیش از نیمی از تاجران بازارهای کویته به شهرهای دیگر رفته‌اند و شمار زیادی از فروشنده‌های کوچک و متوسط این تجارت را ترک کرده‌اند. از سوی دیگر، بازرگانان و باغداران میوه خشک در افغانستان نیز از وضعیت موجود نگران‌اند.

سمیع‌الله، یک بازرگان در قندهار، به افغانستان اینترنشنال گفت بازار پاکستان برای بازرگانان افغان، آسان‌ترین و سودآورترین بازار بود. او می‌گوید پیش از این، به محض رسیدن محصولات، بازرگانان با باغداران تماس می‌گرفتند و محصولات با قیمت مناسب به فروش می‌رسید که هم برای بازرگانان و هم برای کشاورزان سودآور بود.

این کشاورز افزود که در نزدیک به یک سال گذشته، به دلیل بسته‌بودن مسیرها فعالیت‌های تجاری متوقف شده و بیشتر محصولات بازرگانان در انبارها مانده است. او اضافه کرد که امسال حاصل میوه خوب بود، اما به دلیل نبود بازار، باغداران و بازرگانان با زیان مواجه شده‌اند.

سمیع‌الله گفت در حال حاضر فصل انجیر است، اما به دلیل کاهش شدید قیمت‌ها، بازرگانان نمی‌توانند محصولات خود را با قیمت مناسب به فروش برسانند. به گفته او، بسته ماندن گذرگاه‌ها، نبود تجارت‌های بدیل تجارت میوه خشک را بیش از پیش تحت تأثیر قرار داده است.

سمیع‌الله از اداره طالبان خواست برای بازرگانان تسهیلات فراهم کند و مسیرهای بدیل برای صادرات فراهم کند. او می‌گوید شماری از بازرگانان بزرگ صادرات خود را به سمت هند و دیگر بازارها تغییر داده‌اند؛ اما بازرگانان کوچک هنوز هم به دلیل بسته‌بودن مسیرها با مشکلات شدید اقتصادی مواجه‌اند.

قندهار نخستین ولایت افغانستان بود که ممنوعیت تصویربرداری از موجودات زنده از سوی طالبان اجرا شد. این ممنوعیت در ماه سنبله سال ۱۴۰۳ آغاز شد و به ولایت‌های دیگر نیز گسترش یافت.

یک عکاس محلی که به دلیل نگرانی‌های امنیتی نمی‌خواهد نامش فاش شود به افغانستان اینترنشنال گفت پس از آغاز این ممنوعیت، هم درآمد و هم کارش به‌شدت آسیب دیده است.

او گفت: «بعد از ممنوعیت عکاسی، نیمی از کارم از بین رفت. نه‌تنها از ادارات دولتی، بلکه گاهی حتی از مردم عادی نیز اجازه عکاسی داده نمی‌شود. چند بار طالبان دوربین و دیگر وسایل کاری‌ام را گرفته‌اند و بعداً دوباره تحویل داده‌اند.»

یک خبرنگار محلی دیگر نیز تجربه مشابهی را بیان می‌کند و می‌گوید در مراسم پنجمین سالگرد به قدرت رسیدن طالبان، در حالی که مشغول ثبت فضای عمومی شهر بود، نیروهای امر به معروف مانع فعالیت او شدند.

پس از ممنوعیت عکاسی و فیلم‌برداری، شبکه‌های تلویزیونی قندهار شکل گزارش‌های خود را تغییر داده‌اند. به جای تصاویر انسان‌ها و حیوانات، اکنون در بسیاری از گزارش‌ها از تصاویر طبیعت، ساختمان‌ها و جاده‌ها استفاده می‌شود.

خبرنگاران محلی می‌گویند این تغییر کیفیت گزارش‌ها را کاهش داده و شیوه ارائه اطلاعات عمومی را محدود کرده است. عکاسان و خبرنگاران می‌گویند ادامه این محدودیت‌ها آینده حرفه‌ای آنان را با تهدید جدی روبه‌رو کرده است.

به گفته آنان، شماری از افراد به کابل رفته‌اند و فعالیت حرفه‌ای خود را در آنجا ادامه می‌دهند. شماری از یوتیوبرهای قندهار نیز می‌گویند ممنوعیت تصویربرداری فعالیت‌های آنلاین آنان را تقریبا متوقف کرده است.

یک جوان تولیدکننده محتوای ویدیویی گفت: «چندین بار در اینجا مانع ضبط ویدیوهای ما شدند و ما را بازداشت کردند. در نهایت مجبور شدم به کابل بروم و اکنون فعالیت یوتیوب خود را از اینجا انجام می‌دهم.»

برخی دیگر نیز به‌گونه کامل این حرفه را کنار گذاشته و دوربین‌های خود را فروخته‌اند. تاثیر این ممنوعیت تنها به خبرنگاران محدود نشده بلکه زنان نیز از گرفتن عکس‌های شخصی محروم شده‌اند.

مریم، یکی از ساکنان قندهار می‌گوید چند روز پیش به یک عکاس‌خانه مراجعه کرده اما از او عکس گرفته نشده است. او گفت: «برای عکس گرفتن رفتم، اما یک نفر آنجا به من گفت طالبان این کار را ممنوع کرده‌اند و نمی‌توانند از زنان عکس بگیرند.»

نهادهای مدافع رسانه‌ها و آزادی بیان گفته‌اند این محدودیت تاثیر جدی بر فعالیت خبرنگاران، دسترسی مردم به اطلاعات و آزادی بیان گذاشته است. طالبان این اقدام را بخشی از اجرای «شریعت» می‌دانند.

اعضای تحریک طالبان پاکستانی و حامیان آن در ولایت‌های کابل، خوست، پکتیکا، کنر، غزنی، میدان وردک، قندهار و ارزگان بازداشت شده‌اند.

یک منبع از وزیرستان جنوبی که روند بازداشت فرماندهان تی‌تی‌پی را از نزدیک دنبال می‌کند، به افغانستان اینترنشنال گفت که در میان بازداشت‌شدگان، شیر زمان آکا، یکی از فرماندهان ارشد تی‌تی‌پی، مولوی بدری، رئیس پیشین کمیسیون اقتصادی این گروه، پیرزمان، یکی از مسئولان بخش بلوچستان تی‌تی‌پی، حاجی حسین، فرمانده تی‌تی‌پی در پکتیکا که به «حاجی کلان» مشهور است و همچنین فرماندهانی با نام‌های اخلاص یار و مخلص مسید قرار دارند.

به گفته منابع، اخلاص یار در کابل زندگی می‌کرد و از محل اقامتش بازداشت شده است.

اما مسئول یک شاخه محلی تی‌تی‌پی به افغانستان اینترنشنال گفتند اخلاص یار در حال حاضر در وزیرستان جنوبی اقامت دارد و بازداشت نشده است.

منابع همچنین می‌گویند که برخی سرگروپ‌های محلی گروه حافظ گل بهادر، از جمله درویش داور، ناصر فاتح و غازی وزیر نیز بازداشت شده‌اند، اما بیشتر این افراد در شمار جنگجویان رده‌بالای این گروه قرار نمی‌گیرند.

«به جنگجویان تی‌تی‌پی گفته شده افغانستان را ترک کنند»

یک مسئول تی‌تی‌پی در پشاور بازداشت‌ این افراد را تأیید کرد و گفت طی چند هفته گذشته «شماری زیادی از جنگجویان» این گروه بازداشت شده‌اند.

او به افغانستان اینترنشنال گفت که برخی فرماندهان تی‌تی‌پی به این دلیل بازداشت شده‌اند که «به آنان گفته شده بود افغانستان را ترک کنند، اما آنان هنوز در آنجا مانده بودند.»

به گفته منبع، خانه‌های مرتبط با اعضای تی‌تی‌پی در ارگون پکتیکا، نوی اده و لمن در ولسوالی برمل، ولسوالی گومل، در بوری‌خیل و کمپ گلان در ولسوالی گربز خوست، در سالاروی میدان وردک و همچنین در غزنی، کنر، هلمند و شماری از مناطق دیگر نیز بازرسی شده‌اند.

منابع گفتند نیروهای امنیتی طالبان همچنین شماری از افغان‌ها را به ظن «ارتباط و همکاری با جنگجویان تی‌تی‌پی» بازداشت کرده‌اند.

دو منبع از قندهار و ارزگان به افغانستان اینترنشنال گفتند برخی خانه‌ها در عینو مینه، ولسوالی‌های میوند و پنجوایی و شهر قندهار نیز بازرسی شده‌اند.

منابع افزودند خانه‌های آن دسته از طالبان افغان تلاشی شده که در تشکیلات تی‌تی‌پی برای جنگ به مناطق مختلف خیبر پختونخوا می‌رفتند. این منابع بازداشت برخی افراد در این مناطق را نیز تایید کردند.

به گفته منابع، در مسیر قندهار-ارزگان، مغازه‌های کنار جاده و محل‌های جمع‌آوری کمک‌های مالی مربوط به خانواده‌های بی‌جاشده از مناطق قبایلی خیبر پختونخوا نیز بسته شده‌اند.

براساس اطلاعات منابع، در این مسیر خانه‌های افراد مرتبط با تی‌تی‌پی در مناطق کیسی، البک، شاه ولی، سوزنیان، چنار، کاریزگی و چنارتو بازرسی نشده‌اند.

پشت این فشارها چیست؟

گزارش‌ها درباره بازداشت جنگجویان و فرماندهان تی‌تی‌پی در افغانستان در حالی منتشر می‌شود که گروه‌های مخالف طالبان در داخل کشور نیز حملات خود علیه طالبان را افزایش داده‌اند. اداره طالبان پاکستان را به حمایت از جبهه‌های مخالف خود متهم کرده است.

از سوی دیگر، اسلام‌آباد مدت‌هاست از کابل می‌خواهد که علیه تی‌تی‌پی اقدامات عملی انجام دهد.

طالبان افغانستان حمایت از تی‌تی‌پی را رد کرده و گفته است مسئله طالبان پاکستانی مشکل داخلی پاکستان است. طالبان مدعی‌ است که به هیچ‌کس اجازه نمی‌دهد از خاک افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.

یک منبع ارشد در حکومت پاکستان که نخواست نامش فاش شود، درباره اقدامات اخیر طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت: «طالبان افغان این گزارش‌ها را به پاکستان ارائه کرده، اما ما باید ببینیم که آیا این واقعاً یک اقدام جدی است یا خیر.» منبع افزود: «در گذشته، نتیجه همه اقدامات مشابهی که ادعا شده بود، فقط ظاهری و کوتاه‌مدت بود.»

با توجه به اظهارات این مقام پاکستانی، اسلام‌آباد نتایج عملی اقدامات طالبان افغانستان را زیر نظر دارد.

یک مسئول بخش رسانه‌ای تی‌تی‌پی در پاسخ به پرسشی درباره بازداشت جنگجویان این گروه در افغانستان گفت: «دلیل تی‌تی‌پی در برابر طالبان افغانستان ساده است. امیر قندهار نماینده حدود چهل میلیون افغان است، در حالی که تی‌تی‌پی در کشوری با حدود ۲۷۰ میلیون نفر جمعیت، مدعی برخورداری از حلقه نفوذ و حمایت خود است.»

مفتی نور ولی کجاست؟

اقدامات اخیر طالبان افغانستان علیه تی‌تی‌پی همزمان با انتشار یک ویدیوی جدید از مفتی نور ولی، رهبر طالبان پاکستانی انجام شده است.

نور ولی در یک ویدیوی تازه که در ولسوالی کرمه ضبط شده، هنگام گفت‌وگو با کارگران یک شرکت استخراج سنگ دیده می‌شود و در ویدیوی دیگری، از طریق یک پهپاد عملیات یک حمله را رهبری می‌کند.

مقام‌های پاکستانی بارها گفته‌اند که رهبر تی‌تی‌پی در یک منطقه امن در افغانستان، تحت حمایت طالبان زندگی می‌کند.

اما پس از حمله ادعایی به موتر مفتی نور ولی در کابل در اکتبر ۲۰۲۵، این دومین بار است که او در یک ویدیو در مناطق قبایلی خیبر پختونخوا ظاهر می‌شود.

او پیش از این، در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، در یک ویدیوی هشت‌دقیقه‌ای گفته بود که گزارش‌ها درباره حمله به او نادرست است و او در ولسوالی خیبر زندگی می‌کند.

ویدیوی حضور مفتی نور ولی در مناطق قبایلی در حالی منتشر شد که فشار بر مراکز و افراد گروه او در افغانستان افزایش یافته است.

منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند از چند روز پیش امکان برقراری تماس با حافظ گل بهادر، رهبر یک گروه دیگر طالبان پاکستانی وجود ندارد. جزئیات بیشتری درباره وضعیت حافظ گل بهادر منتشر نشده است.

طالبان افغانستان تاکنون به‌طور رسمی درباره بازداشت جنگجویان و فرماندهان تی‌تی‌پی ابرازنظر نکرده است.

مقامات امنیتی پاکستان نیز تاکنون در این مورد چیزی نگفته‌اند.

رادیو عمومی ملی امریکا (ان‌آر‌پی) پنجشنبه، ۲۹ اسد گزارشی را درباره این پناهجویا منتشر کرد که نشان می‌دهد شماری از «خانواده‌های نیروهای فعال امریکایی» نیز، تاکنون در اردوگاه سیلیه در قطر در بلاتکلیفی به سر می‌برند.

بربنیاد گزارش، خانواده شان جمشیدی که بیش از ۱۰ سال به عنوان تفنگدار نیروی امریکا خدمت کرده است، بیش از یک سال است در اردوگاه سیلیه قطر در بی‌سرنوشتی به سر می‌برند.

گزارش می‌افزاید که برادر شان جمشیدی سال‌ها در کنار نیروهای امریکایی در افغانستان به‌طور داوطلبانه فعالیت کرده بود. این خانواده در کنار دیگر پناهجویان افغان در جریان جریان جنگ امریکا و ایران و حملات جمهوری اسلامی، در این اردوگاه گیر مانده بودند.

شان جمشیدی، تفنگدار نیروی دریایی امریکا گفت در جریان حملات جمهوری اسلامی این اردوگاه مورد اصابت راکت قرار گرفت. او افزود که ترکش‌ها به اتاق این خانواده در اردوگاه اصابت کرد، اما آنها داخل اتاق نبودند و آسیب ندیدند.

دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا پس از پیروزی در انتخابات، در نخستین روز کاری خود روندهای مهاجرتی برای افغان‌ها را متوقف کرد. دارندگان وعده پذیرش امریکا در اردوگاه سیلیه قطر و سایر کشورها در بلاتکلیفی قرار گرفتند.

در اواخر ماه دلو سال گذشته یک مقام ارشد وزارت خارجه امریکا به قانونگذاران گفت که ایالات متحده برای بازگشت پناهجویان افغان مستقر در اردوگاه قطر به افغانستان، پول پیشنهاد کرده است.

در اردوگاه سیلیه در قطر بیش از هزار و ۱۰۰ پناهجوی افغان اقامت دارند. امریکا تصمیم داشت تا پایان ماه مارچ ۲۰۲۶ این اردوگاه را تخلیه کند.

پل کاپور، معاون وزیر خارجه ایالات متحده در آن زمان گفت حدود ۱۵۰ پناهجوی افغان قبلا پیشنهاد پرداخت‌ پول را پذیرفته‌اند، اما او نمی‌دانست پس از بازگشت چه بر سر آن‌ها آمده است. پل کاپور افزود: «ما افغان‌ها را به‌طور اجباری به افغانستان بازنمی‌گردانیم. برخی به خواست خود رفته‌اند، ما کسی را مجبور نمی‌کنیم.»

• 

  امریکا به پناهجویان افغان در قطر برای بازگشت به افغانستان پول پیشنهاد کرده است

شماری از پناهجویان افغان مقیم اردوگاه سیلیه قطر در هفتم ثور گفتند پس از ماه‌ها بلاتکلیفی، میان بازگشت به افغانستان و انتقال به جمهوری دموکراتیک کنگو گیر مانده‌اند. آنها افزودند که بازگشت به افغانستان برای‌شان امن نیست و خواهان انتقال به کشوری امن‌ شدند.

این در حالی است که شماری از اعضای کانگرس امریکا مخالف سیاست دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده درباره پناهجویان افغان‌اند.
 دان بیکن، نماینده جمهوری‌خواه در کانگرس پیشتر از لایحه ادامه وضعیت حفاظت موقت افغان‌های مقیم امریکا حمایت کرد. او گفت: «ما نسبت به کسانی که در افغانستان با امریکایی‌ها همکاری کرده‌اند، تعهد اخلاقی داریم.»

این مقام امریکایی گفت ایالات متحده باید به قولی که برای پناهجویان داده باید عمل کند.

با این حال، سرنوشت بیش از هزار افغانی که در اردوگاه سیلیه روشن نیست. آنها در این مدت بارها به‌دلیل عملی نشدن وعده‌های رسمی دولت امریکا و توقف روند‌های مهاجرتی دست به اعتراض و اعتصاب غذا زده‌اند.

• 

  پناهجویان افغان در قطر نگران احتمال انتقال به کنگو و بازگرداندن به افغانستان‌اند