شش منبع در شرق و جنوب افغانستان، پشاور و وزیرستان جنوبی پاکستان به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان افغان در سه هفته گذشته فشارها بر تحریک طالبان پاکستانی را افزایش دادند. به گفته منابع، طالبان حدود ۲۰ تن از فرماندهان و حامیان افغان تحریک طالبان پاکستانی را بازداشت کردهاند.
اعضای تحریک طالبان پاکستانی و حامیان آن در ولایتهای کابل، خوست، پکتیکا، کنر، غزنی، میدان وردک، قندهار و ارزگان بازداشت شدهاند.
یک منبع از وزیرستان جنوبی که روند بازداشت فرماندهان تیتیپی را از نزدیک دنبال میکند، به افغانستان اینترنشنال گفت که در میان بازداشتشدگان، شیر زمان آکا، یکی از فرماندهان ارشد تیتیپی، مولوی بدری، رئیس پیشین کمیسیون اقتصادی این گروه، پیرزمان، یکی از مسئولان بخش بلوچستان تیتیپی، حاجی حسین، فرمانده تیتیپی در پکتیکا که به «حاجی کلان» مشهور است و همچنین فرماندهانی با نامهای اخلاص یار و مخلص مسید قرار دارند.
به گفته منابع، اخلاص یار در کابل زندگی میکرد و از محل اقامتش بازداشت شده است.
اما مسئول یک شاخه محلی تیتیپی به افغانستان اینترنشنال گفتند اخلاص یار در حال حاضر در وزیرستان جنوبی اقامت دارد و بازداشت نشده است.
منابع همچنین میگویند که برخی سرگروپهای محلی گروه حافظ گل بهادر، از جمله درویش داور، ناصر فاتح و غازی وزیر نیز بازداشت شدهاند، اما بیشتر این افراد در شمار جنگجویان ردهبالای این گروه قرار نمیگیرند.
«به جنگجویان تیتیپی گفته شده افغانستان را ترک کنند»
یک مسئول تیتیپی در پشاور بازداشت این افراد را تأیید کرد و گفت طی چند هفته گذشته «شماری زیادی از جنگجویان» این گروه بازداشت شدهاند.
او به افغانستان اینترنشنال گفت که برخی فرماندهان تیتیپی به این دلیل بازداشت شدهاند که «به آنان گفته شده بود افغانستان را ترک کنند، اما آنان هنوز در آنجا مانده بودند.»
به گفته منبع، خانههای مرتبط با اعضای تیتیپی در ارگون پکتیکا، نوی اده و لمن در ولسوالی برمل، ولسوالی گومل، در بوریخیل و کمپ گلان در ولسوالی گربز خوست، در سالاروی میدان وردک و همچنین در غزنی، کنر، هلمند و شماری از مناطق دیگر نیز بازرسی شدهاند.
منابع گفتند نیروهای امنیتی طالبان همچنین شماری از افغانها را به ظن «ارتباط و همکاری با جنگجویان تیتیپی» بازداشت کردهاند.
دو منبع از قندهار و ارزگان به افغانستان اینترنشنال گفتند برخی خانهها در عینو مینه، ولسوالیهای میوند و پنجوایی و شهر قندهار نیز بازرسی شدهاند.
منابع افزودند خانههای آن دسته از طالبان افغان تلاشی شده که در تشکیلات تیتیپی برای جنگ به مناطق مختلف خیبر پختونخوا میرفتند. این منابع بازداشت برخی افراد در این مناطق را نیز تایید کردند.
به گفته منابع، در مسیر قندهار-ارزگان، مغازههای کنار جاده و محلهای جمعآوری کمکهای مالی مربوط به خانوادههای بیجاشده از مناطق قبایلی خیبر پختونخوا نیز بسته شدهاند.
براساس اطلاعات منابع، در این مسیر خانههای افراد مرتبط با تیتیپی در مناطق کیسی، البک، شاه ولی، سوزنیان، چنار، کاریزگی و چنارتو بازرسی نشدهاند.
پشت این فشارها چیست؟
گزارشها درباره بازداشت جنگجویان و فرماندهان تیتیپی در افغانستان در حالی منتشر میشود که گروههای مخالف طالبان در داخل کشور نیز حملات خود علیه طالبان را افزایش دادهاند. اداره طالبان پاکستان را به حمایت از جبهههای مخالف خود متهم کرده است.
از سوی دیگر، اسلامآباد مدتهاست از کابل میخواهد که علیه تیتیپی اقدامات عملی انجام دهد.
طالبان افغانستان حمایت از تیتیپی را رد کرده و گفته است مسئله طالبان پاکستانی مشکل داخلی پاکستان است. طالبان مدعی است که به هیچکس اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.
یک منبع ارشد در حکومت پاکستان که نخواست نامش فاش شود، درباره اقدامات اخیر طالبان به افغانستان اینترنشنال گفت: «طالبان افغان این گزارشها را به پاکستان ارائه کرده، اما ما باید ببینیم که آیا این واقعاً یک اقدام جدی است یا خیر.» منبع افزود: «در گذشته، نتیجه همه اقدامات مشابهی که ادعا شده بود، فقط ظاهری و کوتاهمدت بود.»
با توجه به اظهارات این مقام پاکستانی، اسلامآباد نتایج عملی اقدامات طالبان افغانستان را زیر نظر دارد.
یک مسئول بخش رسانهای تیتیپی در پاسخ به پرسشی درباره بازداشت جنگجویان این گروه در افغانستان گفت: «دلیل تیتیپی در برابر طالبان افغانستان ساده است. امیر قندهار نماینده حدود چهل میلیون افغان است، در حالی که تیتیپی در کشوری با حدود ۲۷۰ میلیون نفر جمعیت، مدعی برخورداری از حلقه نفوذ و حمایت خود است.»
مفتی نور ولی کجاست؟
اقدامات اخیر طالبان افغانستان علیه تیتیپی همزمان با انتشار یک ویدیوی جدید از مفتی نور ولی، رهبر طالبان پاکستانی انجام شده است.
نور ولی در یک ویدیوی تازه که در ولسوالی کرمه ضبط شده، هنگام گفتوگو با کارگران یک شرکت استخراج سنگ دیده میشود و در ویدیوی دیگری، از طریق یک پهپاد عملیات یک حمله را رهبری میکند.
مقامهای پاکستانی بارها گفتهاند که رهبر تیتیپی در یک منطقه امن در افغانستان، تحت حمایت طالبان زندگی میکند.
اما پس از حمله ادعایی به موتر مفتی نور ولی در کابل در اکتبر ۲۰۲۵، این دومین بار است که او در یک ویدیو در مناطق قبایلی خیبر پختونخوا ظاهر میشود.
او پیش از این، در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، در یک ویدیوی هشتدقیقهای گفته بود که گزارشها درباره حمله به او نادرست است و او در ولسوالی خیبر زندگی میکند.
ویدیوی حضور مفتی نور ولی در مناطق قبایلی در حالی منتشر شد که فشار بر مراکز و افراد گروه او در افغانستان افزایش یافته است.
منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند از چند روز پیش امکان برقراری تماس با حافظ گل بهادر، رهبر یک گروه دیگر طالبان پاکستانی وجود ندارد. جزئیات بیشتری درباره وضعیت حافظ گل بهادر منتشر نشده است.
طالبان افغانستان تاکنون بهطور رسمی درباره بازداشت جنگجویان و فرماندهان تیتیپی ابرازنظر نکرده است.
مقامات امنیتی پاکستان نیز تاکنون در این مورد چیزی نگفتهاند.
رادیو عمومی ملی امریکا (انآرپی) پنجشنبه، ۲۹ اسد گزارشی را درباره این پناهجویا منتشر کرد که نشان میدهد شماری از «خانوادههای نیروهای فعال امریکایی» نیز، تاکنون در اردوگاه سیلیه در قطر در بلاتکلیفی به سر میبرند.
بربنیاد گزارش، خانواده شان جمشیدی که بیش از ۱۰ سال به عنوان تفنگدار نیروی امریکا خدمت کرده است، بیش از یک سال است در اردوگاه سیلیه قطر در بیسرنوشتی به سر میبرند.
گزارش میافزاید که برادر شان جمشیدی سالها در کنار نیروهای امریکایی در افغانستان بهطور داوطلبانه فعالیت کرده بود. این خانواده در کنار دیگر پناهجویان افغان در جریان جریان جنگ امریکا و ایران و حملات جمهوری اسلامی، در این اردوگاه گیر مانده بودند.
شان جمشیدی، تفنگدار نیروی دریایی امریکا گفت در جریان حملات جمهوری اسلامی این اردوگاه مورد اصابت راکت قرار گرفت. او افزود که ترکشها به اتاق این خانواده در اردوگاه اصابت کرد، اما آنها داخل اتاق نبودند و آسیب ندیدند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری امریکا پس از پیروزی در انتخابات، در نخستین روز کاری خود روندهای مهاجرتی برای افغانها را متوقف کرد. دارندگان وعده پذیرش امریکا در اردوگاه سیلیه قطر و سایر کشورها در بلاتکلیفی قرار گرفتند.
در اواخر ماه دلو سال گذشته یک مقام ارشد وزارت خارجه امریکا به قانونگذاران گفت که ایالات متحده برای بازگشت پناهجویان افغان مستقر در اردوگاه قطر به افغانستان، پول پیشنهاد کرده است.
در اردوگاه سیلیه در قطر بیش از هزار و ۱۰۰ پناهجوی افغان اقامت دارند. امریکا تصمیم داشت تا پایان ماه مارچ ۲۰۲۶ این اردوگاه را تخلیه کند.
پل کاپور، معاون وزیر خارجه ایالات متحده در آن زمان گفت حدود ۱۵۰ پناهجوی افغان قبلا پیشنهاد پرداخت پول را پذیرفتهاند، اما او نمیدانست پس از بازگشت چه بر سر آنها آمده است. پل کاپور افزود: «ما افغانها را بهطور اجباری به افغانستان بازنمیگردانیم. برخی به خواست خود رفتهاند، ما کسی را مجبور نمیکنیم.»
شماری از پناهجویان افغان مقیم اردوگاه سیلیه قطر در هفتم ثور گفتند پس از ماهها بلاتکلیفی، میان بازگشت به افغانستان و انتقال به جمهوری دموکراتیک کنگو گیر ماندهاند. آنها افزودند که بازگشت به افغانستان برایشان امن نیست و خواهان انتقال به کشوری امن شدند.
این در حالی است که شماری از اعضای کانگرس امریکا مخالف سیاست دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده درباره پناهجویان افغاناند.
دان بیکن، نماینده جمهوریخواه در کانگرس پیشتر از لایحه ادامه وضعیت حفاظت موقت افغانهای مقیم امریکا حمایت کرد. او گفت: «ما نسبت به کسانی که در افغانستان با امریکاییها همکاری کردهاند، تعهد اخلاقی داریم.»
این مقام امریکایی گفت ایالات متحده باید به قولی که برای پناهجویان داده باید عمل کند.
با این حال، سرنوشت بیش از هزار افغانی که در اردوگاه سیلیه روشن نیست. آنها در این مدت بارها بهدلیل عملی نشدن وعدههای رسمی دولت امریکا و توقف روندهای مهاجرتی دست به اعتراض و اعتصاب غذا زدهاند.
آمار اداره احصائیه تحت کنترول طالبان نشان میدهد که شمار جرایم جنایی ثبتشده در افغانستان طی سه سال حدود ۶۰ درصد افزایش یافته و از ۱۰ هزار مورد در سال ۲۰۲۱ به بیش از ۱۷ هزار مورد در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
طالبان پس از سال ۲۰۲۴ آمار کلی جرایم جنایی را منتشر نکرده است.
آمار اداره ملی احصائیه تحت کنترول طالبان نشان میدهد که افزایش موارد جرایم جنایی طی سه سال گذشته افزایش قابل توجهی داشته است.
در میان جرایم جنایی ثبتشده، سرقت بیشترین افزایش را داشته است و طی چهار سال تقریبا دو برابر شده است. بر اساس آمار اداره ملی احصائیه، شمار موارد سرقت از سه هزار و ۱۰۲ مورد در سال ۲۰۲۱ به شش هزار و ۲۲۵ مورد در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
مشکلات اقتصادی، بیکاری و گسترش فقر از عوامل عمده افزایش جرایم و سرقت به شمار میروند.
جان آیلیف، رئیس برنامه جهانی غذا در افغانستان اخیرا گفت که با وجود موجودیت مواد غذایی در بازارهای افغانستان، فقر و کاهش قدرت خرید مردم باعث شده است که میلیونها نفر نتوانند غذای مورد نیاز خود را تهیه کنند. او گفت: «مواد غذایی در بازارها موجود است؛ میوه و سبزی، غله و برنج وجود دارد، اما مردم توان خرید آنها را ندارند.»
شاهحسین مرتضوی، مشاور فرهنگی اشرف غنی بود. او در مصاحبه با بیبیسی، با اشاره به گسترش بیکاری، فقر و مشکلات اقتصادی در افغانستان، از ضرورت بهبود وضعیت معیشتی مردم سخن گفت و در بخشی از صحبتهایش نیز به وضعیت شخصی خود اشاره کرد. او گفت «یک بایسکل داشتم که دزد برد.»
آقای مرتضوی در این مصاحبه گفت که حوادث طبیعی، توقف فعالیت برخی نهادها و مشکلات اقتصادی، فشار بیشتری بر مردم وارد کرده است.
او میگوید باید شرایطی فراهم شود که شهروندان برای یافتن کار و زندگی بهتر، مجبور نشوند جان خود را در مسیرهای خطرناک، در دشتهای نیمروز یا در مسیر ترکیه از دست بدهند.
شاهحسین مرتضوی از اداره طالبان خواست در زمینه رفاه عمومی، خدمات صحی و آموزش همگانی اقدام کند.
او در بخش دیگری این گفتوگو درباره دلایل سقوط دولت پیشین گفت که فساد در آن دوره به یک فرهنگ تبدیل شده بود و قبح آن از بین رفته بود.
به گفته شاهحسین مرتضوی، فساد در بخشهای مختلف حکومت، از قراردادها و پروژهها گرفته تا دستگاه قضایی، نهادهای امنیتی و روندهای اداری، گسترده بود.
مقامات طالبان همواره از مبارزه با جرایم جنایی و بازداشت سارقان خبر میدهند.
