عربستان سعودی انفجار در دشت برچی کابل را محکوم کرد

حقانی روز پنجشنبه به ولایت پنجشیر رفت و روز جمعه وارد بامیان شد. او گفت طالبان «مخالف عزت کسی» نیستند. او همچنین گفت که طالبان پس از توافق دوحه به «عفو عمومی» پای‌بند بوده‌اند.

این دومین سفر سراج‌الدین حقانی به ولایت بامیان طی پنج سال گذشته است. او ماه سنبله ۱۴۰۲ نیز به بامیان رفت و از محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی خواست که به افغانستان برگردند.

حقانی روز جمعه در مسجد مقام ولایت بامیان سخنرانی کرد. در این نشست گفت: «از همه بزرگان محترم افغانستان که در بیرون از کشور به‌سر می‌برند، با احترام می‌خواهیم که این خانه و وطن خود شماست. این مردم درباره شما صحبت می‌کنند و شما نیز درباره این مردم صحبت می‌کنید. این‌گونه هم نیست که ما در این‌جا با کسی مخالفت داشته باشیم. نه. پس از آن‌که امارت اسلامی عفو را اعلام کرد شما دیگر ندیده‌اید که با کسی تصفیه حساب شخصی صورت گرفته باشد. نه چنین حساب‌گیری وجود دارد و نه برنامه یا اراده‌ای هست که با کسی بر سر این موضوع حساب‌گیری کنیم.»

سراج‌الدین حقانی گفت که طالبان با کسی مخالف است که او «ذات افغانستان مخالف باشد، با منافع اسلامی و منافع ملی مخالفت کند، برای محدودکردن آن تلاش کند و برای خراب‌کردن امنیت کوشش کند.»

تأکید بر حقوق مشروع هزاره‌ها

وزیر داخله طالبان بر تحقق مطالبات مشروع مردم هزاره تأکید کرد و گفت افغانستان متعلق به همه مردم این کشور است.

او بر حفظ وحدت اجتماعی تأکید کرد و افزود که با وجود اختلاف‌های کوچک «خیر و شر این مردم یکی است» و وحدت اجتماعی به نفع نظام و همه مردم خواهد بود.

سراج‌الدین حقانی گفت «ما از همه هزاره‌ها و مردم محترم اهل تشیع بسیار سپاس‌گزاریم، چه کسانی که در دایکندی هستند، چه در دیگر ولایت‌های شمالی، چه در ولایت‌های جنوبی و چه در بامیان.»

وعده اصلاحات

وزیر داخله طالبان گفت که صرف‌نظر از این‌که ممکن است مشکلات جزئی و فرعی وجود داشته باشد، این مشکلات با گذشت زمان اصلاح خواهد شد. او گفت که با تحمل و بردباری باید نگذاریم دوباره وارد مشکلات گذشته شویم.

حقانی می‌گوید هیچ‌کس خود را بیگانه احساس نکند. او گفت که خواست‌ها و رفتارهای مشروع و نیازهایی که یک باشنده کشور دارد، در حد امکاناتی که طالبان در اختیار دارند، رفع خواهد شد.

این مقام ارشد طالبان افزود که سخنان رهبر طالبان بر اتفاق عمومی، وحدت، یکپارچگی و اطاعت استوار است. حقانی می‌گوید که «اطاعت به این معنا نیست که تنها از افراد نظام خواسته شود. نه، این اطاعت و این اتفاق، اتفاق مردم است و این مهم است که مردم ما متفق و متحد باشند. اگر مردم ما متفق و متحد باشند، هر حلقه مغرض جهانی که در این‌جا باشد، نمی‌تواند این کشور را ناامن کند و نمی‌تواند کشور را با مشکلات و تهدید روبه‌رو کند.»

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مخالفان طالبان همواره گفته‌اند این گروه از آنان خواهان بیعت است. آنان تأکید کرده‌اند که بدون فراهم‌شدن زمینه برای مذاکره و گفت‌وگوی ملی، حاضر نیستند زیر حاکمیت طالبان زندگی کنند.

• 

  پاسخ محقق به سراج‌الدین حقانی: با این پیشنهادهای ساده به افغانستان برنمی‌گردم

شماری از چهره‌های سیاسی مخالف طالبان در روزهای اخیر نیز بر ضرورت گفت‌وگو و راه‌حل سیاسی تأکید کرده‌اند.

امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، نیز اخیراً گفت که دیگر نیازی به مذاکره و گفت‌وگو با مخالفان وجود ندارد. او گفته که در افغانستان مشکلی وجود ندارد که نیازمند آغاز روند تازه‌ای از مذاکرات باشد.

محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، پیش از این در واکنش به سخنان سراج‌الدین حقانی گفته بود که مشکل افغانستان باید بنیادی حل شود و او نمی‌تواند با پیشنهادهای ساده برگردد.

در میان آنان، جنرال‌های پیشین نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان، افسران ارشد قطعات ویژه و کماندوها، و همچنین فرماندهان برجسته میدانی گروه‌های مقاومت مسلحانه دیده می‌شوند.

بخش مهمی از این فرماندهان پس از سقوط جمهوری اسلامی افغانستان، به جای خروج از کشور، به مناطق کوهستانی شمال رفتند و ساختار نبردهای چریکی علیه طالبان را پایه‌گذاری کردند. پنجشیر، اندراب، سالنگ، بدخشان و بخش‌هایی از پروان به کانون‌های مقاومت مسلحانه بدل شدند.

در صفوف کشته‌شدگان، چهره‌های کلیدی جبهه مقاومت ملی افغانستان و جبهه آزادی افغانستان حضور دارند. همچنین در ماه‌های منتهی به سقوط کابل در تابستان ۱۴۰۰، شماری از فرماندهان ارتش، پولیس، کماندوها و نیروهای خیزش مردمی در نبردهای سنگین با طالبان جان باختند.

با این حال، به دلیل ماهیت جنگ چریکی پس از سقوط کابل، محدودیت شدید دسترسی رسانه‌ها به مناطق جنگی و نبود آمار مستقل و جامع، فهرست فرماندهان کشته‌شده کاملاً نهایی نیست. بسیاری از فرماندهان محلی و میانی بدون آن‌که خبر مرگ‌شان به‌طور گسترده در رسانه‌ها منعکس شود، در سنگرها جان باخته‌اند.

فرماندهان جبهه مقاومت ملی افغانستان

حسیب پنجشیری؛ پنج سال حضور مداوم در خط مقدم

حسیب پنجشیری، مشهور به «حسیب قوای مرکز»، از فرماندهان ارشد میدانی جبهه مقاومت ملی افغانستان بود که از نخستین روزهای بازگشت طالبان به قدرت، در داخل کشور حضور داشت.

جبهه مقاومت ملی کشته‌شدن او را در ۲۹ اسد ۱۴۰۵ تأیید کرد. هم‌زمان، منابع طالبان مدعی شدند که او در جریان یک عملیات در سالنگ شمالی کشته شده است. عبدالله خنجانی، مسئول دفتر سیاسی جبهه مقاومت ملی، او را از برجسته‌ترین فرماندهان میدانی این جبهه در داخل کشور توصیف کرد. با این حال، درباره جزئیات دقیق و چگونگی کشته‌شدن او هنوز گزارش مستقلی منتشر نشده است.

حسیب پنجشیری از چهره‌هایی بود که طی پنج سال گذشته با انتشار ویدیوهایی از جغرافیای کوهستانی شمال، استمرار حضور نیروهای مقاومت را به تصویر می‌کشید. نام او پیش از سقوط جمهوریت نیز مطرح بود و پس از سقوط کابل به یکی از نمادهای اصلی مقاومت در پنجشیر بدل شد.

از او و نیروهایش به عنوان یکی از فعال‌ترین گروه‌های عملیاتی در مناطق کوهستانی پنجشیر و شمال یاد می‌شد. در روایت‌های هواداران مقاومت به حملات متعدد نیروهای تحت امر او به مواضع طالبان اشاره شده است.

اهمیت حسیب پنجشیری برای جبهه مقاومت در این بود که برخلاف برخی از فرماندهان پیشین، افغانستان را ترک نکرد و فرماندهی را از داخل کشور ادامه داد. جان‌باختن او در سالنگ شمالی پس از پنج سال نبرد چریکی، از سنگین‌ترین تلفات فرماندهی جبهه مقاومت ملی در سال ۱۴۰۵ به شمار می‌رود.

بهلول بهیج؛ والی پیشین پنجشیر در خط مقدم

بهلول بهیج، از فرماندهان شناخته‌شده پنجشیر و والی پیشین این ولایت، از دیگر چهره‌های برجسته‌ای بود که پس از سقوط جمهوری به مقاومت مسلحانه پیوست.

او سابقه طولانی در ساختار نظامی داشت و در دوره حکومت حامد کرزی به عنوان والی پنجشیر خدمت کرده بود. او سابقه حضور در نبردهای دوران شوروی و جنگ‌های داخلی را در کارنامه داشت.

بهیج در سپتامبر ۲۰۲۱ و هم‌زمان با تهاجم گسترده طالبان برای تصرف پنجشیر، هدایت بخشی از نیروهای مقاومت را بر عهده گرفت. جبهه مقاومت ملی بعداً کشته‌شدن او را در جریان نبردهای سنگین منطقه «آبدره» پنجشیر تأیید کرد. مرگ بهیج به دلیل جایگاه پیشین او در ساختار سیاسی و نظامی کشور، بازتاب گسترده‌ای داشت.

جنرال عبدالودود زره؛ خواهرزاده احمدشاه مسعود

جنرال عبدالودود زره از فرماندهان ارشد نظامی مقاومت در پنجشیر و از بستگان نزدیک احمدشاه مسعود بود.

او در اوایل سپتامبر ۲۰۲۱، در جریان سنگین‌ترین حملات طالبان برای تصرف ولایت پنجشیر، همراه با فهیم دشتی کشته شد. کشته‌شدن عبدالودود زره ضربه‌ای شدید به ساختار فرماندهی نظامی مقاومت در نخستین هفته‌های شکل‌گیری آن وارد کرد.

فهیم دشتی؛ روزنامه‌نگاری که به سنگر بازگشت

فهیم دشتی چهره‌ای متفاوت در میان نیروهای مقاومت بود؛ روزنامه‌نگاری باسابقه و برجسته که پس از سقوط کابل، مسئولیت ارشد رسانه‌ای و سیاسی جبهه مقاومت ملی را بر عهده گرفت.

دشتی بیش از دو دهه در عرصه مطبوعات افغانستان فعال بود و مدیریت «هفته‌نامه کابل» را در کارنامه داشت. او از یاران نزدیک احمدشاه مسعود بود و در جریان حمله انتحاری سال ۲۰۰۱ که به کشته‌شدن مسعود انجامید، به‌شدت زخمی شد و یک چشمش آسیب دید.

پس از سقوط جمهوری، دشتی به پنجشیر رفت و به عنوان سخنگو و استراتژیست رسانه‌ای جبهه مقاومت، سخنگوی اصلی خط مقدم نبرد شد. او در ۵ سپتامبر ۲۰۲۱ در جریان درگیری‌های شدید پنجشیر جان باخت. جان‌باختن دشتی تنها فقدان یک سخنگو نبود، بلکه جبهه مقاومت یکی از اصلی‌ترین پل‌های ارتباطی خود با جامعه جهانی و رسانه‌ها را از دست داد.

حاجی ملک‌خان؛ فرماندهی که از طالبان جدا شد

ملک‌خان از فرماندهان محلی برجسته جبهه مقاومت در پنجشیر بود. او پیشتر و در سال‌های نخست بازگشت طالبان، مدتی در ساختارهای محلی این گروه حضور داشت، اما سپس جدا شد و به جبهه مقاومت ملی پیوست.

در سپتامبر ۲۰۲۲، طالبان عملیات گسترده‌ای را برای پاک‌سازی مناطق کوهستانی پنجشیر اجرا کردند. مقام‌های طالبان ابتدا ادعا کردند که ملک‌خان را زنده بازداشت کرده‌اند، اما مدتی بعد اعلام شد که او در جریان درگیری کشته شده است.

سازمان عفو بین‌الملل با ابراز تردید درباره نحوه مرگ او تاکید کرد که مشخص نیست ملک‌خان در میدان نبرد کشته شده یا پس از اسارت اعدام شده است. این سازمان در همان گزارش، مواردی از اعدام‌های فراقانونی اسرا توسط طالبان را در پنجشیر به ثبت رساند.

خیرمحمد خیرخواه اندرابی؛ از آمریت امنیت بلخ تا سنگر اندراب

خیرمحمد خیرخواه اندرابی از فرماندهان کلیدی مقاومت در دره اندراب بود. او پیش از سقوط جمهوری، در نیروی پولیس خدمت می‌کرد و آخرین مسئولیتش آمریت امنیت فرماندهی پولیس ولایت بلخ بود.

پس از سقوط کابل، خیرخواه به اندراب بازگشت و هدایت بخشی از نیروهای جبهه مقاومت ملی را بر عهده گرفت. در پنجم جدی ۱۴۰۱، او همراه با حدود ۲۰ تن از نیروهایش پس از ۳۰ ساعت درگیری مداوم و سنگین با طالبان کشته شد. جبهه مقاومت پس از وی، رمضان‌عزیز اندرابی را به عنوان جانشینش معرفی کرد. حضور رسانه‌ای خیرخواه و ویدیوهای او از جبهه اندراب، نام او را به یکی از نمادهای مقاومت در شمال تبدیل کرده بود.

قیوم کهگدای؛ فرمانده مقاومت در نهرین

قیوم کهگدای از فرماندهان میدانی جبهه مقاومت ملی در ولایت بغلان بود که در سپتامبر ۲۰۲۵ در جریان درگیری‌های شدید با طالبان در ولسوالی نهرین کشته شد.

احمد مسعود و جبهه مقاومت ملی با انتشار بیانیه‌ای مرگ او را تأیید کردند و از ایستادگی او تا آخرین لحظه تجلیل کردند. نبرد نهرین نشان داد که مناطق کوهستانی بغلان همچنان از کانون‌های اصلی درگیری باقی مانده است.

عبدالصمد کوه‌گدای؛ قربانی شناسایی تصویری

عبدالصمد کوه‌گدای از فرماندهان جبهه مقاومت در بغلان بود که در ۲۸ جون ۲۰۲۴ در کمین طالبان کشته شد.

مرگ او مصداق الگویی بود که بارها تکرار شد؛ انتشار ویدیویی از محل استقرار او در شبکه‌های اجتماعی جهت اثبات حضور میدانی، باعث ردیابی جغرافیایی و شناسایی موقعیت وی توسط واحدهای استخباراتی طالبان شد.

عبدالقدیر؛ افسر قطعات ویژه پولیس

در اول جدی ۱۴۰۰، نیروهای طالبان ۱۳ تن را در روستای «سوخته» ولسوالی کشنده ولایت بلخ تیرباران کردند. عبدالقدیر، افسر قطعات ویژه پولیس و معاون پیشین فرماندهی پولیس شاهراه بلخ، در میان کشته‌شدگان بود. پرونده او نمونه‌ای برجسته از تیره‌شدن مرز میان «کشته‌شدن در نبرد» و «قتل‌های هدفمند پس از بازداشت» در مورد نظامیان پیشین است.

علاوه بر اسامی ذکرشده در گزارش، چهره‌های دیگری چون شکرالله اندرابی، اسدالله اندرابی، شیرمحمد اندرابی، نورالله نورخیل، میرزا جان، سید بحرالدین آغا، حمیدالله مجاهد، یارمحمد، قمرالدین اندرابی، جمال‌الدین اندرابی، خیرالله، احمدعلی و حکیم‌الله نیز از دیگر فرماندهان و نیروهای جبهه مقاومت بودند که در طول سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ در جریان نبردها جان باختند.

فرماندهان جبهه آزادی افغانستان

اکمل امیر؛ کماندویی که تسلیم نشد

اکمل امیر (امیری) از فرماندهان ارشد و سرشناس جبهه آزادی افغانستان و از نیروهای برجسته کماندوی ارتش سابق بود.

او متولد ۱۳۶۹ در ولایت کاپیسا و فارغ‌التحصیل رشته حقوق نظامی بود. اکمل امیر دوره‌های پیشرفته کماندویی را زیر نظر مربیان امریکایی گذرانده و در قول‌اردوهای مختلف از جمله قول اردوی ۲۰۵ اتل خدمت کرده بود.

او پس از سقوط کابل ابتدا به پنجشیر رفت و سپس با پیوستن به جبهه آزادی افغانستان، فرماندهی بخش نظامی آن را بر عهده گرفت. در اپریل ۲۰۲۳، اکمل امیر و نیروهایش در پی چند روز درگیری در سالنگ جنوبی در کمین سنگین طالبان افتادند. جبهه آزادی افغانستان سرانجام کشته‌شدن او و چند تن از همراهانش را در این نبرد نابرابر تأیید کرد.

مرگ او آن زمان واکنش‌های گسترده داشت و جریان‌های مختلف سیاسی مخالف طالبان به ویژه رهبران از مبارزات او قدردانی کردند.

عبدالبصیر اندرابی؛ بازگشت دوباره کماندوی زخمی به میدان

عبدالبصیر اندرابی از فرماندهان میدانی جبهه آزادی و از تکاوران نیروی کماندوی حکومت پیشین بود.

او که پیشتر در نبردهای رو در رو با طالبان زخمی شده بود، پس از بهبود دوباره به خط مقدم بازگشت. بصیر اندرابی در اپریل ۲۰۲۳ در نبرد مشترک سالنگ همراه با اکمل امیر کشته شد. جان‌باختن هم‌زمان این دو فرمانده، ضربه‌ای سنگین به ساختار عملیاتی جبهه آزادی وارد کرد.

فرمانده شاه‌ولی خان؛ از سنگرداران دره قاصان

شاه‌ولی خان از فرماندهان میدانی جبهه آزادی افغانستان بود که در شامگاه ۹ سرطان ۱۴۰۱ در درگیری مستقیم با طالبان در دره قاصان اندراب جان باخت. دره قاصان از محورهای اصلی مقاومت در بغلان به شمار می‌رفت که شاهد سنگین‌ترین عملیات‌های نظامی طالبان بوده است.

ادعای تلفات بیش از هزار نفری جبهه مقاومت

عبدالله خنجانی، رئیس دفتر سیاسی جبهه مقاومت ملی، در اسد ۱۴۰۵ اعلام کرد که در طول پنج سال گذشته بیش از هزار تن از نیروهای این جبهه در نبرد با طالبان کشته شده‌اند.

اگرچه این آمار به‌طور مستقل راستی‌آزمایی نشده، اما ابعاد سنگین تلفات انسانی مخالفان طالبان را نشان می‌دهد.

با وجود از دست رفتن فرماندهان برجسته‌ای چون خیرمحمد خیرخواه، اکمل امیر و در آخرین مورد حسیب پنجشیری، ساختارهای چریکی در شمال متوقف نشده و فرماندهان جدیدی جایگزین شده‌اند.

باشندگان ارزگان می‌گویند که تغییرات اقلیمی نه‌تنها به اقتصاد آنان آسیب زده، بلکه باعث افزایش بیماری‌ها، فقر و خطر بی‌جاشدن مردم نیز شده است.

به گفته باشندگان محل، خشکسالی سطح آب‌های زیرزمینی را به‌گونه بی‌سابقه‌ کاهش داده و بسیاری از چاه‌های قدیمی خشک شده‌اند.

نظرجان، یکی از باشندگان ولسوالی خاص ارزگان، می‌گوید: «پیش از این با حفر چاه در عمق ۵۰ یا ۶۰ متری به آب می‌رسیدیم؛ اما اکنون سطح آب به بیش از ۲۰۰ متر پایین رفته است. بیشتر مردم توان حفر چاه‌های عمیق را ندارند و هر روز برای پیدا کردن آب آشامیدنی مسافت طولانی را طی می‌کنند.»

باشندگان محل می‌گویند خشکسالی آسیب جدی به زراعت و مالداری وارد کرده و ادامه این وضعیت می‌تواند منطقه را با خشکی گسترده روبه‌رو کند.

عبدالسلام، یک کشاورز، می‌گوید: «پیش از این گندم، جو، سبزیجات و میوه‌های خوبی به دست می‌آوردیم؛ اما اکنون بیشتر زمین‌ها بایر مانده‌اند، بارندگی کاهش یافته و آفات طبیعی نیز محصولات باقی‌مانده را از بین می‌برند.»

باشندگان خاص ارزگان می‌گویند خشکسالی تنها باعث کمبود آب نشده، بلکه وضعیت اقتصادی مردم را نیز به‌شدت بدتر کرده است. آنان کمبود آب پاک آشامیدنی را یکی از عوامل اصلی شیوع بیماری‌ها می‌دانند و می‌گویند دسترسی به خدمات صحی نیز بسیار محدود است.

عبدالستار، یکی دیگر از باشندگان این منطقه، می‌گوید: «مجبوریم از آب‌های آلوده استفاده کنیم. در سال‌های اخیر بیماری‌های کلیوی، مشکلات معده و حتی موارد سرطان افزایش یافته است. آب وجود ندارد و خدمات صحی نیز تقریباً صفر است.»

باشندگان این منطقه از طالبان، نهادهای امدادرسان و سازمان‌های بین‌المللی می‌خواهند برای حل مشکلات ناشی از کمبود آب و تغییرات اقلیمی توجه بیشتری نشان دهند. به گفته آنان، ساخت بندهای کوچک و چک‌دم‌ها، ایجاد شبکه‌های آب آشامیدنی و حفر چاه‌های عمیق، اجرای پروژه‌های ذخیره آب باران، فراهم‌کردن تخم‌های مقاوم در برابر خشکسالی و امکانات زراعتی برای کشاورزان، حمایت از مالداران، تأمین علوفه برای مواشی و افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی می‌تواند در کاهش این مشکلات مؤثر باشد.

عبدالهادی اچکزی، رئیس یک نهاد آموزشی و انکشافی حفاظت از محیط زیست، می‌گوید پیامدهای تغییرات اقلیمی در ولسوالی خاص ارزگان بیش از هر زمان دیگری محسوس شده است. او افزود که نهادش برای افزایش آگاهی مردم درباره تغییرات اقلیمی، تقویت فرهنگ حفاظت از محیط زیست و اجرای برنامه‌های آموزشی در زمینه مدیریت آب فعالیت می‌کند، اما تأکید کرد که با توجه به گستردگی این مشکل، همکاری حکومت و نهادهای کمک‌رسان بین‌المللی ضروری است.

ولسوالی خاص ارزگان اکنون با پیامدهای گسترده تغییرات اقلیمی روبه‌رو است؛ پیامدهایی که زندگی، اقتصاد و سلامت مردم را تحت تأثیر قرار داده‌اند. کمبود آب، از بین رفتن محصولات زراعتی، خشک‌شدن باغ‌ها، افزایش فقر و گسترش بیماری‌ها از جمله مشکلاتی است که باشندگان این منطقه هر روز با آن مواجه‌اند.

اسماعیل میاخیل، رئیس پیشین تلویزیون ملی، در پیامی گفت که قربانی کردن جان در راه آزادی وطن و در برابر ظلم و استبداد، کار کوچکی نیست؛ این موضعی است که تاریخ آن را به یاد خواهد سپرد.

او گفت که «حسیب پس از سقوط، راه فرار، سکوت و تسلیم را انتخاب نکرد. در وطن ماند، در برابر طالبان ایستاد و سرانجام در همین راه آزادی وطن جان خود را از دست داد.»

این فعال سیاسی گفت که امروز افغانستان بیش از هر زمان دیگری به وحدت ملی و احترام به افغان‌هایی نیاز دارد که در برابر استبداد ایستادگی می‌کنند.

مجید قرار، فعال سیاسی، با اشاره به درگیری لفظی پیشین میان حسیب پنجشیری و خوشحال سادات، معین پیشین وزارت داخله افغانستان، گفته است که حسیب پنجشیری برخلاف ادعاهای مطرح‌شده، در افغانستان حضور داشت و در همان‌جا کشته شد.

خوشحال سادات و برخی همفکرانش در یک بحث در شبکه اجتماعی اکس به حسیب پنجشیری گفته بودند که او نیز از افغانستان فرار کرده است.

حسیب پنجشیری در پاسخ، خوشحال سادات را به انتشار ویدیوهایی برای روشن‌شدن محل حضور هر دو طرف به چالش کشیده بود.

مجید قرار افزود: «حسیب نشان داد که در افغانستان است و تا آخرین نفس در برابر اشغال جنگید و جوانی‌اش را در راه آزادی فدا کرد.»

حسیب پنجشیری در سال‌های گذشته بارها از مناطق کوهستانی افغانستان ویدیو منتشر کرده و بر ادامه مبارزه مسلحانه علیه طالبان تاکید کرده بود. او توسط طالبان کشته شد.

پنجشیری در شبکه اجتماعی اکس، نظامیان پیشین را به دلیل ترک افغانستان مورد انتقاد قرار داده و از آنان، به‌ویژه جنرال‌هایی مانند خوشحال سادات، خواسته بود به افغانستان برگردند و در برابر طالبان بایستند. او تاکید کرده بود که این جنگ تنها متعلق به اندرابی‌ها و پنجشیری‌ها نیست.

درگیری لفظی میان حسیب پنجشیری و خوشحال سادات نیز به اظهارات پیشین سادات درباره حضور فرماندهان جبهه مقاومت در افغانستان بازمی‌گشت. سادات مدعی شده بود که حسیب پنجشیری و خالد امیری در پنجشیر حضور ندارند.

انتقاد از رفتار طالبان با جسد حسیب

حلیم فدایی، والی پیشین میدان‌ وردک، نیز با اشاره به رفتار طالبان با جسد حسیب پنجشیری، از او و ایستادگی‌اش در برابر طالبان تمجید کرده است.

فدایی گفته است: «در مبارزه، شهادت و مرگ وجود دارد؛ اما بی‌حرمتی طالبان به جسد او، بیش از پیش ثابت می‌کند که این گروه، یک گروه غیرمسئول است و حتی اخلاق جنگ را نیز زیر پا می‌گذارد.»

او با اشاره به اظهارات پیشین منتقدان جبهه مقاومت نوشته است: «والله، به پاسخ چالش قرار صاحب منتظر خواهیم بود که آیا آن جوانان اکنون به افغانستان می‌روند و آیا آن شرط را عملی می‌کنند یا نه.»

فدایی افزوده است: «توهین به جسد یک مرده در دین خدا وجود ندارد، اما در دین ملا، گویا این افتخار است.»

او همچنین با انتقاد از حمایت برخی افراد از طالبان بر مبنای قومیت نوشت: «کسی که به این دلیل از طالبان حمایت می‌کند که آنها پشتون هستند، دشمنی بزرگ‌تر از او برای پشتون‌ها وجود ندارد.»

رحمت‌الله اندر، سخنگوی پیشین شورای امنیت ملی افغانستان، نیز با انتقاد از رفتار طالبان با جسد حسیب پنجشیری گفته است که «اخلاق طالبان آن‌قدر پایین آمده» و این گروه چنان از «حسد و کینه» پر شده که حتی نمی‌تواند با جسد دشمن خود رفتار انسانی داشته باشد.

اندر افزوده است: «طالبان حتی اخلاق اسلامی و انسانی را نیز زیر پا گذاشته‌اند.»

این واکنش‌ها پس از انتشار تصاویر کشته‌شدن حسیب پنجشیری و رفتار تحقیرآمیز با جسد او منتشر شده است.

جبهه مقاومت ملی و رسانه‌های طالبان کشته‌شدن حسیب پنجشیری را تایید کرده‌اند.

منابع به افغانستان اینترنشنال گفتند که حسیب پنجشیری در کمین طالبان در مسیر سالنگ شمالی کشته شده است.

جمهوری اسلامی قائم حسینی، شهروند افغانستان را روز پنجشنبه ۲۹ اسد، به اتهام شرکت در اعتراضات ۱۸ جدی ۱۴۰۴ در شهر اصفهان، اعدام کرد.

قوه قضاییه جمهوری اسلامی ماه گذشته در ۲۸ سرطان گل‌محمد محمدی، شهروند ۲۴ ساله افغانستان را به اتهام مشابه اعدام کرده بود. قائم حسینی پسرعمه گل‌محمد محمدی بود.

محمود امیری‌مقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران، اعدام قائم حسینی را «نمونه آشکار دیگری از مجازات جمعی و استفاده خودسرانه جمهوری اسلامی از مجازات اعدام برای ایجاد ترس در جامعه» خواند.

او گفت از ۲۸ حوت تاکنون دست‌کم ۳۰ معترض در ایران اعدام شده‌اند و از جامعه جهانی خواست برای توقف موج فزاینده اعدام‌ها فوراً اقدام کند.

سازمان حقوق بشر ایران می‌گوید مقام‌های جمهوری اسلامی هنگام اعدام قائم حسینی هیچ مدرکی درباره نقش مستقیم او در کشته‌شدن نیروهای پولیس ارائه نکردند.

دفتر ارتباطات رسانه‌ای رضا پهلوی نیز در واکنش به این اعدام نوشت: «قائم حسینی تنها ۲۰ سال داشت.» این دفتر گفت جمهوری اسلامی او را به دلیل شرکت در اعتراضات ماه جدی در اصفهان اعدام کرد و این اقدام را نشانه ترس حکومت ایران از مردمی خواند که برای آزادی ایستاده‌اند.

• 

  جمهوری اسلامی یک افغان را به اتهام شرکت در اعتراضات مردمی اعدام کرد

مسیح علی‌نژاد، روزنامه‌نگار و فعال ایرانی، در واکنش به اعدام حسینی، به سرنوشت دو جوان افغان از یک خانواده پرداخت. او نوشت قائم حسینی و پسرعمه‌اش، گل‌محمد محمدی، در فاصله حدود یک ماه اعدام شدند و خانواده آنان دو بار خبر مرگ دریافت کرد.

حساب رسمی مرکز حقوق بشر ایران نیز این اعدام را «جنایت علیه بشریت» خواند. این مرکز گفت حکومت ایران با اعدام معترضان در پی خاموش‌کردن مخالفت‌ها و ایجاد ترس در جامعه است.

انتشار خبر اعدام حسینی در شبکه‌های اجتماعی نیز واکنش گسترده کاربران را در پی داشت. صدها کاربر به ویژه شهروندانی از ایران و افغانستان با انتشار تصویر و نام او، خواهان توقف اعدام معترضان شدند.

قوه قضاییه جمهوری اسلامی می‌گوید قائم حسینی در جریان اعتراضات ۱۸ جدی ۱۴۰۴ در میدان علیخانی اصفهان حضور داشت و سلاح سرد حمل می‌کرد. این نهاد او را به مشارکت در کشته‌شدن چهار نیروی پولیس، ضربه‌زدن به اجساد آنان و آتش‌زدن یک نهاد خیریه متهم کرده است.

• 

  مهاجر افغان به‌دلیل شرکت در اعتراضات ایران اعدام شد

روایت مستقلی از خانواده یا وکیل حسینی درباره اتهام‌ها، مدارک پرونده و روند محاکمه او منتشر نشده است.

پیش از حسینی، عرفان اسفندیاری، گل‌محمد محمدی، امیرحسین صفری و ابوالفضل سپاهی نیز در پیوند به همین پرونده اعدام شدند. گل‌محمد محمدی نیز شهروند افغانستان و پسرعمه قائم حسینی بود.

طالبان تا کنون به اعدام شهروندان افغانستان در ایران واکنش نشان نداده است.