رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، و تیم او را «قدرتمند» خواند و گفت میتوان روی آنان «حساب» کرد. محمد محقق افزود که عملیشدن وعدههای سراجالدین حقانی درباره اعاده حقوق هزارهها و شیعیان میتواند بخشی از مردم افغانستان را با او همراه کند.
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، روز شنبه (هفتم سنبله) در برنامه «دیدگاه» افغانستان اینترنشنال، درخواست سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، برای بازگشت مخالفان سیاسی این گروه به افغانستان را «نامعقول» خواند.
او گفت: «مخالفان، هستههای سیاسی افغانستان هستند. آمدن به افغانستان، نشستن در خانه و نداشتن اختیار برای بیرون رفتن، معقول نیست.»
آقای محقق در عین حال با اشاره به سراجالدین حقانی گفت: «خلیفه و تیم او، تیمی قدرتمند است و آدمهایی نیستند که سرشان محاسبه نشود.» او افزود که اعضای این تیم در جنگ علیه نیروهای امریکایی در افغانستان حضور داشتند و «بیشترین مقاومت» را در برابر آنان کردند.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان با اشاره به اظهارات اخیر آقای حقانی درباره اعاده حقوق هزارهها و شیعیان گفت اگر این وعدهها عملی شود، میتواند بخشی از مردم افغانستان را با او همراه کند. با این حال، او گفت هنوز روشن نیست طالبان تندرو و جریانهای قدرتمند درون این گروه تا چه اندازه به دیدگاهها و پیشنهادهای حقانی گوش خواهند داد.
سراجالدین حقانی در اواخر ماه اسد در سفری به بامیان، بر تحقق مطالبات مشروع مردم هزاره تاکید کرد و گفت افغانستان متعلق به همه مردم این کشور است. او گفت «ما از همه هزارهها و مردم محترم اهل تشیع بسیار سپاسگزاریم، چه کسانی که در دایکندی هستند، چه در دیگر ولایتهای شمالی، چه در ولایتهای جنوبی و چه در بامیان.»
با اینحال، آقای محقق به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان موجودیت و جایگاه هزارهها و شیعیان را به رسمیت نمیشناسد و به همین دلیل برای آنان سهمی در ساختار حکومت خود قائل نشدهاست.
او در عین حال تاکید کرد که وضعیت کنونی برای همه اقوامی که با طالبان مخالفاند، دشوار است.
او با اشاره به برخی اقدامات اخیر علیه هزارهها، از جمله کوچ اجباری و انفجار در یک مکتب هزارهها، گفت این رویدادها «کارد را به استخوان رسانده» و ممکن است حساسیت و واکنش مردم را افزایش دهد.
محمد محقق از مردم خواست مبارزات سیاسی علیه طالبان را تشدید و صدای اعتراض خود را بلندتر کنند.
او خطاب به طالبان هشدار داد که «اگر هیچ راه دیگری نماند، ما هم در کنار دیگران به میدان خواهیم رفت و خواهیم جنگید.» آقای محقق گفت درگیریها در برخی مناطق آغاز شده و طالبان باید این وضعیت را یک «زنگ خطر» جدی تلقی کنند.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان از طالبان خواست از استبداد دست بردارد و به مردم حق مشارکت سیاسی بدهد.
او با تاکید بر ضرورت تشکیل حکومت همهشمول گفت طالبان برای حل بحران موجود باید وارد یک مذاکره «واضح و واقعی» شود. آقای محقق افزود که گاهی صداهای «معقول» از میان طالبان شنیده میشود، اما به گفته او، «ماهیت طالبان» مذاکرهپذیر نیست.
مسجدی روز جمعه، ۶ سنبله، در حاشیه یک مراسم در خراسان جنوبی و در گفتوگو با خبرگزاری تسنیم گفت نیروهای فاطمیون در نبرد با گروههای تکفیری و تروریستی نقش «بینظیری» داشتهاند.
معاون نیروی قدس همچنین با اشاره به روابط ایران و افغانستان گفت دو کشور «همواره پشتیبان و یاریرسان یکدیگر بودهاند» و اکنون نیز روابط خوبی در زمینههای مختلف دارند. او با اشاره به مرز مشترک دو کشور گفت همسایگان باید در زمینههای اقتصادی، فرهنگی و سایر حوزهها همکاری همهجانبه داشته باشند.
مسجدی پیشتر نیز در گفتوگو با تلویزیون معمار، نقش نیروهای افغان در حمایت از جمهوری اسلامی ایران و مقابله با گروههای «تکفیری» را «بسیار بینظیر» توصیف کرده بود.
نیروی قدس شاخه برونمرزی سپاه پاسداران ایران است و مسئولیت عملیات و فعالیتهای این نیرو در خارج از ایران و حمایت از گروههای همسو با جمهوری اسلامی را بر عهده دارد.
لشکر فاطمیون متشکل از جنگجویان شیعه افغان است که با حمایت ایران برای جنگ در سوریه تشکیل شد. اعضای این گروه در کنار نیروهای مورد حمایت ایران در سوریه و عراق جنگیدهاند. جمهوری اسلامی فاطمیون را بخشی از «محور مقاومت» میداند، اما منتقدان آن را یکی از نیروهای نیابتی ایران در منطقه میخوانند.
جمهوری اسلامی ایران در حالی از نقش فاطمیون تمجید میکند که اخیراً گزارشهایی درباره نارضایتی در صفوف این گروه، بهدلیل روابط نزدیک تهران با طالبان، منتشر شده است.
یک فرمانده لشکر فاطمیون در ۱۵ اسد به افغانستان اینترنشنال گفت که تعامل گرم تهران با طالبان به نارضایتی در میان اعضای این گروه شبهنظامی دامن زده است.
این منبع گفت اظهارات سیدحسن مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل، مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی جنگ علیه طالبان را «مقاومت» نمیداند، شماری از اعضای فاطمیون را خشمگین کرده است. به گفته او، اعضای فاطمیون مقاومت علیه طالبان را ضروری میدانند.
مشکور کابلی، روحانی نزدیک به جمهوری اسلامی و جبهه مقاومت، نیز این نارضایتی را تایید کرد و گفت: «این تنها حرف یک نفر نیست، بلکه تمامی اعضای لشکر فاطمیون به اتفاق دلشان برای افغانستان میتپد، اما آنان را تهدید کردهاند و فشار آوردهاند.»
مرتضوی اخیراً اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی از هیچ جریان سیاسی یا نظامی مخالف طالبان برای مقابله با این گروه حمایت نمیکند.
حملات جبهههای مخالف علیه طالبان در ماه اگست، در آستانه پنجمین سالگرد سقوط افغانستان بهشدت افزایش یافت. همچنین راهبرد جنگی مخالفان طالبان در این ماه به طور گسترده از حملات چریکی به جنگ جبههای تغییر کرد.
مرحله جدیدی از حملات مخالفان علیه طالبان با سقوط چندین ساعته ولسوالی یفتل پایین بدخشان بهدست جبهه تازه تاسیس سپاهی میهن در ۲۶ سرطان کلید خورد. پس از آن جبهات مخالف از اوایل ماه اگست حملات علیه طالبان را شدت بخشیدند.
جبهه آزادی
در پی درگیریهای شدید میان طالبان و مخالفان در ولسوالی زیباک بدخشان، داوود ناجی، رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی افغانستان در ۲۴ جولای اعلام کرد نبرد با طالبان وارد مرحله جدیدی شده است. او از آغاز جنگ جبههای نیروهای جبهه آزادی با طالبان در زیباک بدخشان خبر داد.
رئیس کمیته سیاسی جبهه آزادی گفت: «نبرد سرنوشتساز برای رهایی وارد مرحله جدیدی شده است؛ نبردی که پایانش آزادی و برنده واقعی آن مردم افغانستان خواهند بود.»
جبهه آزادی از ۲۳ جولای تا ۲۲ اگست مسئولیت ۲۱ حمله علیه طالبان را در هشت ولایت افغانستان به عهده گرفته است. تمرکز اصلی درگیریهای این جبهه در ماه گذشته در ولسوالی زیباک بدخشان بود، اما همزمان از حملاتی علیه طالبان در ولایتهای بغلان، کابل، قندهار، ننگرهار، فاریاب، نورستان و پنجشیر نیز، خبر داده است.
جبهه آزادی افغانستان جمعه، ششم سنبله اعلام کرد که در ماه اسد دامنه عملیاتهای مسلحانه علیه طالبان را به هشت ولایت گسترش داده و دستکم ۲۱ عملیات چریکی و جبههای علیه این گروه انجام داده است. این جبهه افزود که در جریان این حملات، دستکم ۶۵ عضو طالبان کشته و حدود ۹۰ تن دیگر زخمی شدهاند.
جبهه متحد افغانستان
جبهه متحد افغانستان پس از اعلام آغاز عملیات نظامی خود علیه طالبان، نخستین حمله را در اول اگست در قندهار انجام داد. این جبهه تا ۲۰ اگست در صفحه اکس خود از حدود ۲۰ حمله به طالبان در ولایتهای قندهار، هلمند، بادغیس، غور، فاریاب و برخی نقاط دیگر افغانستان خبر داده است. بربنیاد اطلاعات این جبهه، در این حملات دهها جنگجوی طالبان کشته شدهاند.
جبهه متحد افغانستان در این مدت ویدیوهایی را منتشر کرده است که اجساد نیروهای طالبان را در مناطق مختلف نشان دادهاند.
جبهه متحد به رهبری سمیع سادات، فرمانده پیشین نیروهای ویژه ارتش افغانستان در اول اگست اعلام کرد که عملیات نظامی خود را علیه «طالبان و سایر گروههای تروریستی» در افغانستان آغاز کرده است.
جبهه مقاومت ملی
جبهه مقاومت ملی افغانستان از ۲۹ جولای تا ۲۹ اگست از ۹ حمله علیه طالبان در ولایتهای مختلف خبر داده است. به گزارش این جبهه، دهها نیروی طالبان در این حملات کشته و زخمی شدهاند.
بربنیاد خبرنامههای جبهه مقاومت ملی در این بازه زمانی، نیروهای این جبهه در ولایتهای بدخشان، قندوز، هرات و بغلان حملاتی را علیه طالبان انجام دادهاند.
جبهه مقاومت ملی در ۲۲ اسد (۱۳ اگست) اعلام کرد که نیروهایش در یک حمله هدفمند، حبیبالرحمن منصور، شهردار طالبان در فیضآباد و محافظانش را کشته است.
در مقابل، طالبان در ۲۹ اسد حسیب پنجشیری، فرمانده ارشد جبهه مقاومت ملی و شماری از همراهانش را در یک درگیری در سالنگ شمالی کشتند.
حملات جبهات مخالف علیه طالبان در ماههای پسین در حالی افزایش یافته است که مقامات طالبان همواره بر تامین امنیت سراسری در فغانستان تاکید دارند.
افغانستان اینترنشنال پیشتر گزارش داده بود که گروههای مخالف طالبان در یک هفته دستکم ۱۵ حمله را در ۹ ولایت افغانستان بر مواضع طالبان انجام دادهاند. کارشناسان افزایش حمایت مردمی از نیروهای مخالف و انتقادها از عملکرد طالبان را از عوامل گسترش این حملات عنوان کردهاند.
نکته دیگر این است حملات مخالفان علیه طالبان که در گذشته به شیوه چریکی انجام میشد، اکنون به مرحله جنگ جبههای و رویارویی رسیده است. ولایت بدخشان، بهویژه ولسوالیهای زیباک، یفتل، کشم، یمگان و شماری از دیگر مناطق کانونهای اصلی این درگیریها بودهاند.
افزایش حملات مخالفان در حالی انجام میشود که طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱، همواره بر تأمین امنیت در سراسر افغانستان تأکید کردهاند. با این حال، جبهات مخالف طالبان میگویند فعالیتهای مسلحانه خود را برای مقابله با این گروه ادامه خواهند داد و در ماههای اخیر دامنه عملیاتهایشان را به چندین ولایت گسترش دادهاند.
طالبان درباره بسیاری از این حملات و ادعاهای جبهات مخالف موضعگیری رسمی نکرده و آمار تلفات وارد شده بر نیروهای خود را تایید نکرده است.
هئت طالبان، پس از ترک کابل ابتدا به دوحه رفت و با دریافت ویزای ۳۰ روزه از نمایندگی آلمان در قطر، عازم برلین شد. تاکنون اطلاعاتی درباره هویت دیپلوماتهای طالبان در دسترس نیست.
بر اساس گزارش شبکه آلمانی اندیآر، قرار است اعضای این هیئت هفته آینده از قنسولگریهای افغانستان در شهرهای بن و مونیخ نیز بازدید کنند.
طبق اطلاعات شبکه اندیآر، اعضای هیئت در حال حاضر در سفارت افغانستان در منطقه گرونوالد برلین مستقر هستند و قرار است حدود سه هفته در آلمان بمانند.
محور این ماموریت، فراهمکردن اسناد و پیششرطهای فنی لازم برای اجرای سریعتر اخراج شهروندان افغان عنوان شده است. وزارت خارجه آلمان گفته است که برای ایجاد سریع این پیششرطهای فنی، یک «تیم پشتیبانی فنی» نیز برای مدت کوتاهی وارد آلمان شده است.
این نخستین بار نیست که نمایندگان طالبان برای فعالیتهای قنسولی وارد آلمان میشوند. سال گذشته نیز دو مقام قنسولی طالبان به آلمان آمدند. بر اساس اطلاعاتاندیآر، یکی از این افراد اکنون عملاً سفارت افغانستان در برلین را اداره میکند و دیگری مسئولیت کنسولگری افغانستان در بن را بر عهده دارد.
حکومت آلمان گفته است وظیفه این افراد، ارائه خدمات قنسولی به افغانهای مقیم خارج و تسهیل اخراج شهروندان افغانستان است؛ موضوعی که در توافق ائتلافی دولت آلمان نیز پیشبینی شده است.
با این حال، تحقیقاتاندیآرنشان میدهد که دو مقام طالبان در کنار وظایف رسمی خود، ماموریت دیگری نیز داشتهاند؛ از جمله کنارزدن دیپلوماتهای افغانستان منصوب از سوی حکومت پیشین و قرار دادن نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در آلمان در مسیر سیاست طالبان.
بر اساس این تحقیقات، آنان همچنین موظف بودهاند اطمینان حاصل کنند که درآمدهای قابل توجه سفارت افغانستان در برلین و قنسولگریهای این کشور در بن و مونیخ، که از صدور گذرنامه و اسناد رسمی به دست میآید، با دور زدن تحریمهای مالی به افغانستان منتقل شود.
در وایل ماه سرطان نیز رسانههای آلمانی گزارش دادند که در پی یک نشست محرمانه مقامهای این کشور با طالبان، برلین پذیرفته است که شش دیپلومات دیگر این گروه را بپذیرد.
اندیآر گزارش داده بود این توافق پس از چند روز گفتوگوی محرمانه میان نمایندگان طالبان و مقامهای آلمانی در یک هوتل در استانبول بهدست آمده است.
وزارت داخله آلمان در پاسخ به اندیآر گفته بود که گفتوگوهایی «در سطح فنی» میان نمایندگان این وزارت و نمایندگان طالبان انجام شده است، اما جزئيات بیشتری رائه نکرده بود.
سفر هیئت جدید طالبان به آلمان در حالی انجام میشود که دولت این کشور قصد دارد پروازهای اخراج به افغانستان را افزایش دهد و برای اجرای این روند، همکاری عملی با طالبان را گسترش داده است.
در آغاز قرار بود پناهجویانیکه مرتکب جرمهای سنگین شده بودند به افغانستان اخراج شوند، اما در تازهترین پرواز اخراج، برخی پناهجویانی که سابقه جرمنی نداشتند نیز اخراج شدند.
