ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفت این گروه از توافق دفاعی عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان نگران نیست و آن را تهدیدی علیه خود نمیداند. مجاهد در مصاحبه با بخش هندی شبکه راشاتودی گفت طالبان با هیچیک از این سه کشور دشمنی ندارد و توافق میان آنها را همکاری کشورهای اسلامی میداند.
او در پاسخ به سوالی درباره توافق مکه گفت: «نخیر، ما از این بابت نگران نیستیم، زیرا این کشورها بر اساس منافع خودشان توافق میکنند.»
آقای مجاهد افزود امنیت عربستان سعودی مهم است و ترکیه و پاکستان نیز کشورهای مهم اسلامی هستند. به گفته او، اگر این کشورها بر سر موضوعی به توافق برسند، طالبان آن را همکاری میان کشورهای اسلامی میداند و چنین همکاریهایی را در مجموع به نفع جهان اسلام میخواند.
او با اشاره به تنشهای اخیر میان کابل و اسلامآباد گفت: «تجاوز اخیر از سوی پاکستان آغاز شد»، اما طالبان این موضوع را مسئلهای محلی میداند و خواهان حلوفصل آن است. سخنگوی طالبان تأکید کرد: «هیچیک از این کشورها دشمن ما نیستند.»
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان اخیراً «پیمان دفاعی مکه» را امضا کردند. بر اساس این توافق، هرگونه تهدید یا حمله علیه یکی از سه کشور، تهدید و حمله علیه دو کشور دیگر نیز تلقی خواهد شد.
این پیمان در شرایطی امضا شده که روابط پاکستان و طالبان در ماههای اخیر بهشدت پرتنش بوده است. دو طرف یکدیگر را به حمایت از گروههای مسلح و حملات علیه قلمرو یکدیگر متهم کردهاند و درگیریهای مرزی نیز میان آنها رخ داده است.
همزمان، گذرگاههای مرزی و مسیرهای تجاری میان افغانستان و پاکستان برای دورههای طولانی مسدود شده و روابط اقتصادی دو کشور آسیب دیده است. اختلافات کابل و اسلامآباد از مسائل امنیتی فراتر رفته و به روابط سیاسی و اقتصادی نیز کشیده شده است.
اهمیت روابط با هند
آقای مجاهد در بخش دیگری از همین مصاحبه گفت که از جانب افغانستان مشکلی در روابط با دهلی وجود ندارد و طالبان خواهان تقویت این روابط است.
او افزود افغانستان و هند در زمینههای گوناگون، از جمله تجارت، انتقال کالا، تحصیل دانشجویان افغان در هند و درمان بیماران افغان در این کشور، همکاری دارند.
به گفته مجاهد، طالبان برای حفظ روابط مستحکم با هند اهمیت زیادی قائل است و این روابط در مسیر مثبتی پیش میرود. او گفت تجارت دوجانبه در حال پیشرفت است، تعاملات دیپلوماتیک رو به بهبود است و طالبان امیدوار است دو کشور روابط خود را گسترش دهند و نزدیکتر کنند.
هئت طالبان، پس از ترک کابل ابتدا به دوحه رفت و با دریافت ویزای ۳۰ روزه از نمایندگی آلمان در قطر، عازم برلین شد. تاکنون اطلاعاتی درباره هویت دیپلوماتهای طالبان در دسترس نیست.
بر اساس گزارش شبکه آلمانی اندیآر، قرار است اعضای این هیئت هفته آینده از قنسولگریهای افغانستان در شهرهای بن و مونیخ نیز بازدید کنند.
طبق اطلاعات شبکه اندیآر، اعضای هیئت در حال حاضر در سفارت افغانستان در منطقه گرونوالد برلین مستقر هستند و قرار است حدود سه هفته در آلمان بمانند.
محور این ماموریت، فراهمکردن اسناد و پیششرطهای فنی لازم برای اجرای سریعتر اخراج شهروندان افغان عنوان شده است. وزارت خارجه آلمان گفته است که برای ایجاد سریع این پیششرطهای فنی، یک «تیم پشتیبانی فنی» نیز برای مدت کوتاهی وارد آلمان شده است.
این نخستین بار نیست که نمایندگان طالبان برای فعالیتهای قنسولی وارد آلمان میشوند. سال گذشته نیز دو مقام قنسولی طالبان به آلمان آمدند. بر اساس اطلاعاتاندیآر، یکی از این افراد اکنون عملاً سفارت افغانستان در برلین را اداره میکند و دیگری مسئولیت کنسولگری افغانستان در بن را بر عهده دارد.
حکومت آلمان گفته است وظیفه این افراد، ارائه خدمات قنسولی به افغانهای مقیم خارج و تسهیل اخراج شهروندان افغانستان است؛ موضوعی که در توافق ائتلافی دولت آلمان نیز پیشبینی شده است.
با این حال، تحقیقاتاندیآرنشان میدهد که دو مقام طالبان در کنار وظایف رسمی خود، ماموریت دیگری نیز داشتهاند؛ از جمله کنارزدن دیپلوماتهای افغانستان منصوب از سوی حکومت پیشین و قرار دادن نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در آلمان در مسیر سیاست طالبان.
بر اساس این تحقیقات، آنان همچنین موظف بودهاند اطمینان حاصل کنند که درآمدهای قابل توجه سفارت افغانستان در برلین و قنسولگریهای این کشور در بن و مونیخ، که از صدور گذرنامه و اسناد رسمی به دست میآید، با دور زدن تحریمهای مالی به افغانستان منتقل شود.
در وایل ماه سرطان نیز رسانههای آلمانی گزارش دادند که در پی یک نشست محرمانه مقامهای این کشور با طالبان، برلین پذیرفته است که شش دیپلومات دیگر این گروه را بپذیرد.
اندیآر گزارش داده بود این توافق پس از چند روز گفتوگوی محرمانه میان نمایندگان طالبان و مقامهای آلمانی در یک هوتل در استانبول بهدست آمده است.
وزارت داخله آلمان در پاسخ به اندیآر گفته بود که گفتوگوهایی «در سطح فنی» میان نمایندگان این وزارت و نمایندگان طالبان انجام شده است، اما جزئيات بیشتری رائه نکرده بود.
سفر هیئت جدید طالبان به آلمان در حالی انجام میشود که دولت این کشور قصد دارد پروازهای اخراج به افغانستان را افزایش دهد و برای اجرای این روند، همکاری عملی با طالبان را گسترش داده است.
در آغاز قرار بود پناهجویانیکه مرتکب جرمهای سنگین شده بودند به افغانستان اخراج شوند، اما در تازهترین پرواز اخراج، برخی پناهجویانی که سابقه جرمنی نداشتند نیز اخراج شدند.
او گفت این اطلاعات میتواند باعث نگرانی کشورهای منطقه و ایجاد تنش میان افغانستان و همسایگانش شود.
سخنگوی طالبان افزود: «طالبان بارها تکرار و تاکید کرده است که از خاک افغانستان هیچ تهدیدی متوجه کشور دیگری نیست.» او همچنین گفت نیروهای طالبان امنیت را در افغانستان تامین کردهاند و در مناطق مرزی «متوجه تمام مشکلات» هستند.
اظهارات آقای مجاهد پس از آن مطرح میشود که طلعتبیک مصدقوف، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی، درباره وضعیت مرز افغانستان و تاجیکستان ابراز نگرانی کرد.
آقای مصدقوف به خبرگزاری دولتی روسیه، تاس، گفته است که نخستین محمولههای سلاح و تجهیزات برای تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان پاییز امسال به دوشنبه تحویل داده خواهد شد.
روسیه نقش اصلی را در تامین این تجهیزات بر عهده دارد.
دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی گفته است: «اگر خدای ناکرده اتفاقی در آنجا رخ دهد، این تنها مشکل تاجیکستان نخواهد بود، بلکه مشکل همه کشورهای عضو سازمان و همچنین دیگر کشورهای عضو کشورهای مستقل مشترکالمنافع خواهد بود.»
به گفته او، کشورهای عضو این سازمان درباره فهرست تجهیزات کشنده و غیرکشنده مورد نیاز تاجیکستان به توافق رسیدهاند.
این تجهیزات در چارچوب یک «برنامه هدفمند بیندولتی» برای تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان ارسال خواهد شد.
مصدقوف بر ضرورت تقویت هرچه سریعتر این مرز تاکید کرده است. او گفته هرگونه مشکل امنیتی در این منطقه میتواند کشورهای دیگر عضو سازمان پیمان امنیت جمعی را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
نگرانیهای امنیتی در مرز
مصدقوف گفته است که در سفر اخیرش به منطقه، به دعوت امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، از بیش از ۷۰۰ کیلومتر از مرز حدود ۱۳۰۰ کیلومتری این کشور با افغانستان دیدن کرده است.
در این سفر او را فرمانده نیروهای مرزی تاجیکستان همراهی میکرد.
به گفته دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی، نیروهای مرزی تاجیکستان برای تامین امنیت این منطقه تلاش میکنند، اما امکانات کافی در اختیار ندارند.
شورای امنیت جمعی سازمان پیمان امنیت جمعی در ماه عقرب ۱۴۰۳، برنامه پنجساله تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان را در آستانه تصویب کرد. اجرای این برنامه از سال گذشته آغاز شده است.
مقامهای تاجیکستان گفتهاند که از عقرب ۱۴۰۴ چندین حمله از خاک افغانستان به این کشور انجام شده است.
در این حملات شماری از غیرنظامیان، از جمله شهروندان چین، و نیروهای مرزی تاجیکستان کشته یا زخمی شدهاند.
مقامهای تاجیکستان همچنین گفتهاند که از مهاجمان سلاح و مواد مخدر به دست آمده و شماری از مهاجمان نیز کشته شدهاند.
درگیریها در بدخشان
در ماههای اخیر، ولایت بدخشان در شمالشرق افغانستان شاهد افزایش درگیریهای مسلحانه بوده است.
در هفتههای گذشته، نیروهای طالبان و جبهه آزادی افغانستان چندین بار در ولسوالی زیباک درگیر شدهاند.
در ولسوالی یفتل نیز نیروهای جبهه سپاه میهن برای مدت کوتاهی مرکز ولسوالی را در اختیار گرفتند. پس از عقبنشینی این نیروها، طالبان نیروهای بیشتری به منطقه اعزام کردند.
در ولسوالی نسی نیز میان طالبان و افراد وابسته به جمعهخان فاتح، از فرماندهان محلی طالبان، تنش و درگیری گزارش شده است.
در کمتر از یک ماه نیز دو مقام طالبان در بدخشان ترور شدهاند. مسئولیت ترور رئیس اطلاعات و فرهنگ را داعش خراسان و مسئولیت ترور شهردار فیضآباد را جبهه مقاومت ملی افغانستان به عهده گرفت.
در کنار مخالفان مسلح طالبان، فعالیت گروههای تندرو منطقهای در افغانستان یکی دیگر از نگرانیهای کشورهای آسیای مرکزی است.
داعش خراسان نیز در افغانستان فعال است و کشورهای منطقه بارها درباره احتمال تهدید گروههای مسلح از خاک افغانستان هشدار دادهاند.
با این حال، طلعتبیک مصدقوف در گفتوگو با تاس، ارسال سلاح و تجهیزات به تاجیکستان را مستقیماً به درگیریهای اخیر در بدخشان مرتبط نکرده است.
این نشست روز جمعه به مناسبت میلاد پیامبر اسلام در مسجد جامعالزهرا در ناحیه ششم کابل برگزار شد. مقامهای ارشد طالبان نیز به این نشست دعوت شده بودند.
ملا حسن آخند رئیسوزرای طالبان، عبدالسلام حنفی معاون اداری این گروه، وزیر اقوام و قبایل و شماری دیگر از مقامهای طالبان از جمله دعوتشدگان به این نشست بودند. با این حال، تنها نورالحق انور، رئیس عمومی اداره امور طالبان، در این نشست شرکت کرد.
سید حسین عالمی بلخی، عضو شورای علمای شیعه افغانستان، در این نشست بر مطالبات هزارهها تاکید کرد و گفت که جامعه شیعه و هزاره درباره آخرین بیانیهای که صادر کردند هیچ پاسخی از طالبان دریافت نکردهاند.
او همچنین از اداره طالبان خواست که احوال شخصیه شیعیان را در نظر بگیرد.
آقای بلخی همچنین از طالبان خواست جامعه هزاره را در حکومت شریک کند و برای رسیدگی به مشکلات این جامعه یک کمیته ویژه تشکیل دهد.
شماری از علما و متنفذان هزاره و شیعه افغانستان ماه گذشته با انتشار بیانیهای، عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، را به «تبعیض سیستماتیک» و تلاش برای «کوچ اجباری» هزارهها و شیعیان متهم کردند و هشدار دادند که ادامه این روند «غیرقابل تحمل» است.
طالبان پس از بازگشت به قدرت، احوال شخصیه اهل تشیع را حذف کرد. فقه جعفری از رسمیت افتاد و کتابهای فقه جعفری از کتابخانهها و دانشگاهها جمعآوری شد. همزمان، هزارهها از ساختار حکومت حذف شدهاند. به استثنای سه معین، که منتقدان حضور آنان را سمبولیک میدانند، هیچ چهره هزارهای در رهبری و کابینه طالبان حکومت حضور ندارد.
در مقابل، نورالحق انور، رئیس عمومی اداره امور طالبان، در واکنش به مطالبات مطرحشده گفت که از سخنان و مواضع جامعه شیعه و هزاره «بوی جمهوریت» میآید. انور گفت: «از سخنان و مواضع جامعه شیعه و هزاره بوی جمهوریت میآید.»
او افزود که در ۳۰۰ سال گذشته در افغانستان حکومت همهشمول وجود نداشته و حتی کشورهای همسایه افغانستان نیز حکومت همهشمول ندارند.
رئیس اداره امور طالبان گفت: «امارت اسلامی همهشمول و مستقل است.» او اداره طالبان را نظام اسلامی خواند و تاکید کرد که اعضای طالبان به خاطر ایجاد این اداره با امریکا و ناتو جنگیدند و نظام طالبان محصول جهاد طالبان است.
انور درباره برگزاری نشستها و رسانهای کردن مطالبات هزارهها گفت: «تشکیل جلسات و رسانهای کردن آن راهی به جایی نمیبرد.»
او گفت که دو روز پیش با عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، جلسه داشته و شرعی گفته است که «قانون برای همه یکسان است؛ شیعه و سنی ندارد.»
رئیس اداره امور طالبان در بخش دیگری از سخنانش درباره مناقشه بر سر زمینها و شهرکها گفت که اگر «شهرک حاجی نبی» یا هر شهرک دیگری غصبی باشد، تصرف خواهد شد.
او همچنین درباره اتهام «کافر» خواندن هزارهها و شیعیان گفت: «اینکه کسی ادعا میکند هزاره و شیعه کافر است، نظر امارت اسلامی نیست، بلکه نظر یک شخص است.»
برخی مقامهای طالبان در کتابها و نوشتههای خود هزارهها را تکفیر کردهاند. ناظران میگویند که طالبان هزارهها را «رافضی و کافر» میدانند. از همین رو، طالبان در برخی ولایتها سعی کردهاند هزارهها و اسماعیلیهها را به تغییر مذهب وادار کنند.
رئیس اداره امور طالبان همچنین وضعیت امنیتی افغانستان را «نسبی» خواند و گفت: «ما امنیت نسبی داریم اما یک تعداد میخواهد با ایجاد جبهههایی که ریشه در جامعه ندارد، امنیت را مختل کند.»
با این حال، برخی شرکتکنندگان، از جمله محمد اخلاقی، رئیس کمیسیون عالی شیعیان از عملکرد طالبان ستایش کرد و گفت تأمین «امنیت سراسری» دستاورد کلان طالبان است.
کمیسیون عالی شیعیان توسط استخبارات طالبان ایجاد شده و زیر نظر طالبان فعالیت میکند.
این نشست در حالی برگزار شد که فشارها علیه جامعه هزاره و شیعه افزایش یافته است. رهبران هزاره اخیرا در نشستی از اقدامات وزیر عدلیه این گروه به شدت انتقاد کردند.
رهبران هزاره در بیانیهای گفته بودند: «مجموعه این رفتارها و اقدامات از سوی وزیر عدلیه، مصداق تبعیض سیستماتیک و اقدام برای کوچ اجباری مردم هزاره و شیعه تلقی شده و تداوم آن غیرقابل تحمل است.»
در پی آن نشست، وزیر عدلیه طالبان از رهبران هزاره و شیعیان خواست برای پاسخگویی به دفتر او حاضر شوند. منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که رهبران هزاره و شیعه از حضور در دفتر شرعی خودداری کردند.
