نامزدی یک زن افغان‌تبار از حزب مهاجرستیز در انتخابات محلی آلمان واکنش‌برانگیز شد

این مقام طالبان افزود «پشتو و دری، دو زبان همسانِ کشور اند و بس.»

اظهارات رئیس اطلاعات و فرهنگ طالبان در قندهار با واکنش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی همراه بوده است.

یک کاربر شبکه اجتماعی زبان‌های مختلف افغانستان را بخشی از میراث فرهنگی و ادبی کشور دانست و بر ضرورت حفظ و پاسداری از آن‌ها تاکید کرد.

این کاربر سیاست‌های طالبان در قبال زبان و هویت‌های قومی را به‌شدت مورد انتقاد قرار داده و گفته است که برخوردهای تعصب‌آمیز زبانی و قومی با واقعیت متنوع جامعه افغانستان در تضاد است.

کاربر دیگری نیز گفته است که در افغانستان تحت حاکمیت طالبان مفهوم «ملی» تضعیف شده و طالبان به زبان‌های دیگر دسترسی ندارند. این کاربر افزود که طالبان اگر امکان داشتند، حتی زبان پشتو را نیز به عربی تغییر می‌دادند.

پیشتر لطف‌الله حکیمی، سرمفتش وزارت دفاع طالبان، در مصاحبه‌ای با تلویزیون شمشاد گفته بود اگرچه دری و پشتو زبان‌های رسمی کشور هستند، اما «تنها پشتو زبان ملی است».

• 

  طالبان: تنها زبان ملی افغانستان پشتو است

حکیمی در آن مصاحبه ادعا کرده بود: «مردم گاهی می‌گویند دری و پشتو زبان‌های ملی افغانستان هستند، اما این‌گونه نیست؛ دری و پشتو زبان‌های رسمی افغانستان‌اند، در حالی که پشتو زبان ملی افغانستان است.»

این موضع‌گیری‌های متناقض در میان مقام‌های طالبان در حالی صورت می‌گیرد که در پیام منسوب به هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان که در سال ۱۴۰۳ منتشر شد، آمده بود اگر کسی بین زبان فارسی و پشتو تبعیض قائل شود، به دادگاه معرفی و مجازات خواهد شد.

با این حال، طالبان در سه سال گذشته تابلوی بسیاری از ادارات دولتی را از فارسی به پشتو تغییر داده‌اند؛ اقدامی که اعتراض فعالان فرهنگی را به همراه داشته و آنان طالبان را به تبعیض علیه زبان فارسی متهم می‌کنند.

• 

  رهبر طالبان واژه «ملی» را از نام نهادهای دولتی حذف کرد

افغانستان اینترنشنال در ماه ثور امسال به سندی دست یافت که نشان می‌دهد هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، دستور داده است واژه «ملی» از نام نهادهای دولتی حذف شود.

بر بنیاد این دستور، واژه «ملی» از نام شماری از اداره‌های دولتی حذف شده و به‌جای آن واژه «عمومی» به‌کار رفته است.

به دستور ملا هبت‌الله، «اداره ملی احصائیه و معلومات» از این پس «اداره عمومی احصائیه و معلومات» و «اداره ملی امتحانات» به «اداره عمومی امتحانات» تغییر نام یافته‌اند.

اداره طالبان به دستور هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، کمیسیونی را برای جلوگیری از تگدی‌گری و گردآوری گداها در سراسر افغانستان تشکیل داده است. بر بنیاد گزارش‌ها، این کمیسیون گداها را شناسایی، بازداشت و بازجویی می‌کند.

بربنیاد گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی، پس از تسلط طالبان بر افغانستان میزان فقر و گرسنگی در کشور به شدت افزایش یافته است.

برنامه جهانی غذا پیشتر هشدار داد که در آستانه زمستان بیش از ۱۷ میلیون افغان با ناامنی شدید غذایی مواجه‌اند. این سازمان گفت موج گرسنگی با سرعت نگران‌کننده سراسر افغانستان را فراگرفته است. به گزارش ملل متحد، در حال حاضر حدود ۲۳ میلیون افغان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

کارشناسان می‌گویند بسیاری از شهروندان به دلیل نبود زمینه اشتغال و فعالیت‌های اقتصادی کافی در حاکمیت طالبان، ناگزیر به تگدی‌گری شده‌اند.

بازداشت‌ها، کشف سلاح و مبارزه با مواد مخدر

سخنگوی طالبان در بخش دیگری از اظهارات خود به ارائه آمارهایی از عملکرد وزارتخانه‌های امور داخله و دفاع این گروه پرداخت. به گفته مجاهد، وزارت داخله طالبان در سال گذشته قمری بیش از ۴۶ هزار عملیات در زمینه مبارزه با مواد مخدر انجام داده که در نتیجه آن ۱۳ هزار و ۳۲۶ نفر بازداشت و دو هزار و ۱۵۹ تن مواد نشه‌آور کشف شده است. او همچنین مدعی شد که در این مدت ۲۱ هزار و ۵۶۹ هکتار زمین از کشت مواد مخدر پاکسازی و ۵۳۳ کارخانه تولید آن تخریب شده است.

او در ادامه گفت که نیروهای نظامی طالبان در جریان عملیات‌های خود حدود سه هزار میل سلاح سبک و سنگین، ده‌ها هزار فیر مرمی و مقادیری تجهیزات مخابراتی و نظامی را کشف و ضبط کرده و ۸۰۴ نفر را به اتهام قاچاق بازداشت کرده‌اند.

ادعای توسعه روابط دیپلماتیک

مجاهد درباره فعالیت‌های سیاسی و خارجی اداره طالبان گفت که دیدگاه کشورهای منطقه نسبت به این گروه مثبت‌تر شده و روابط اقتصادی و سیاسی آن‌ها گسترش یافته است. به گفته او، نمایندگی‌های سیاسی طالبان در کویت، برلین و بن آلمان گشایش یافته یا به فعالیت خود ادامه داده‌اند. او همچنین گفت که وزارت خارجه طالبان در یک سال گذشته بیش از ۲۰۳ هزار و ۶۹۳ ویزه برای شهروندان خارجی صادر کرده است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تاکنون به جز روسیه، هیچ کشوری طالبان را به رسمیت نشناخته است.

محمد صادق در شبکه اجتماعی اکس نوشت که دیدارش با نماینده ویژه چین و هیئت همراه او «سازنده» بوده است. او افزود که پاکستان و چین بر گسترش همکاری‌های امنیتی و مبارزه با تروریسم، افزایش هماهنگی در برابر گروه‌های مسلح و استفاده از راه‌های دیپلوماتیک برای حفظ صلح و ثبات منطقه تأکید کرده‌اند.

این دیدار در حالی انجام شده است که اسلام‌آباد و بیجینگ هر دو از فعالیت گروه‌های مسلح در افغانستان ابراز نگرانی کرده‌اند. نگرانی اصلی پاکستان، تحریک طالبان پاکستان است و چین بیشتر بر فعالیت اویغورها، به‌ویژه جنبش اسلامی ترکستان شرقی که یک گروه اسلامگرای جدایی‌طلب است، تمرکز دارد.

پاکستان بارها گفته است که هزاران جنگجوی تحریک طالبان پاکستان در افغانستان حضور دارند و از خاک این کشور برای آموزش، سازماندهی و اجرای حملات در پاکستان استفاده می‌کنند. مقام‌های پاکستانی شمار اعضای این گروه در افغانستان را بیش از شش هزار نفر اعلام کرده‌اند.

گزارش‌های تیم نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل نیز از حضور اعضای تحریک طالبان پاکستان در بخش‌هایی از شرق و جنوب‌شرق افغانستان، از جمله کنر، ننگرهار، خوست، پکتیکا و پکتیا، خبر داده است. این گزارش‌ها می‌گویند این گروه از حضور خود در افغانستان برای انجام حملات در پاکستان استفاده می‌کند.

اسلام‌آباد همچنین می‌گوید شماری از فرماندهان گروه‌های مسلح مخالف پاکستان، از جمله حافظ گل بهادر، در افغانستان حضور دارند. مقام‌های پاکستانی در عین حال طالبان را متهم کرده‌اند که با حمایت هند به گروه‌های مخالف اسلام‌آباد کمک می‌کند.

طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و گفته است اجازه نمی‌دهد خاک افغانستان علیه پاکستان یا هیچ کشور دیگری استفاده شود.

چین نیز از سال‌ها پیش درباره حضور اویغورها در افغانستان ابراز نگرانی کرده است. پس از بازگشت طالبان به قدرت، مقام‌های چینی بارها خواستار جلوگیری از فعالیت جنبش اسلامی ترکستان شرقی و شبکه‌های مرتبط با آن در افغانستان شده‌اند.

گزارش‌هایی نیز درباره انتقال اعضای این گروه از بدخشان، در نزدیکی مرز چین، به مناطق دیگر افغانستان منتشر شده است. با این حال، نگرانی بیجینگ درباره ادامه حضور و فعالیت این شبکه‌ها در افغانستان همچنان پابرجاست.

طالبان در پاسخ به این نگرانی‌ها گفته است به هیچ گروهی اجازه نخواهد داد از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده کند.

پترائوس روز سه‌شنبه در سخنرانی در مجلس اعیان بریتانیا گفت با این استدلال که جنگ افغانستان صرفاً به‌دلیل طولانی‌شدن باید پایان می‌یافت، موافق نیست. او گفت: «از نظر من، ما مجبور نبودیم زمانی که قرار بود از افغانستان خارج شویم، این کشور را ترک کنیم. همچنین معتقدم که اساساً نباید چنین می‌کردیم.»

پترائوس گفت که طولانی‌شدن جنگ به‌خودی خود دلیلی برای پایان دادن به آن نیست. به گفته او، مسئله اصلی این است که آیا هزینه انسانی و مالی ادامه جنگ با هدفی که دنبال می‌شود، تناسب دارد یا نه.

او برای توضیح این دیدگاه، افغانستان را با جنگ ویتنام مقایسه کرد. پترائوس گفت که جنگ ویتنام از نظر تلفات و هزینه مالی به مرحله‌ای رسیده بود که ادامه آن دشوار بود، اما شرایط افغانستان در سال ۱۳۹۹ متفاوت بود و حضور نظامی غرب به سطحی نسبتاً محدود و قابل ادامه رسیده بود.

به گفته او، در آستانه خروج نهایی، حدود ۲۵۰۰ سرباز امریکایی و ۸۵۰۰ نیروی ائتلاف در افغانستان حضور داشتند. پترائوس گفت که نیروهای غربی دیگر عمدتاً در خط مقدم نمی‌جنگیدند و نقش آنان مشوره، آموزش، پشتیبانی و فراهم‌کردن امکاناتی بود که نیروهای امنیتی افغانستان هنوز به تنهایی در اختیار نداشتند.

او افزود که طالبان در آن زمان هیچ شهر بزرگ افغانستان را در کنترول خود نداشت.

انتقاد از رهایی زندانیان طالبان

پترائوس همچنین از رهایی هزاران زندانی طالبان در آستانه خروج نیروهای خارجی انتقاد کرد. او گفت که حکومت افغانستان نباید تحت فشار قرار می‌گرفت تا حدود ۵۵۰۰ زندانی طالبان را آزاد کند، آن هم برای توافقی که در نهایت به خروج نیروهای امریکایی از افغانستان انجامید.

در توافق دوحه که در ۱۰ حوت ۱۳۹۸ میان امریکا و طالبان امضا شد، پیش‌بینی شده بود که تا پنج هزار زندانی طالبان در برابر رهایی یک هزار زندانی حکومت افغانستان آزاد شوند. حکومت اشرف غنی در ابتدا با این بخش توافق مخالفت کرد، اما سرانجام هزاران زندانی طالبان آزاد شدند.

خروج پیمانکاران و ضربه به نیروی هوایی افغانستان

پترائوس گفت که خروج پیمانکاران غربی نیز یکی از عوامل مهم تضعیف نیروهای امنیتی افغانستان بود.

به گفته او، همزمان با خروج نیروهای خارجی، بیش از ۱۵ هزار پیمانکار غربی نیز افغانستان را ترک کردند. این افراد مسئول بخش مهمی از نگهداری و آماده نگه‌داشتن هواپیماها و هلیکوپترهای پیشرفته امریکایی بودند که در اختیار نیروهای افغان قرار داشت.

پترائوس گفت که روشن بود با خروج این پیمانکاران، نیروی هوایی افغانستان بخش مهمی از توان فنی خود را از دست خواهد داد.

او افزود که این هواپیماها و چرخبال‌ها برای انتقال حدود ۳۵ هزار کماندوی افغان اهمیت حیاتی داشتند. کماندوها در نقاط مختلف کشور برای کمک به نیروهای ارتش و پولیس در برابر حملات طالبان اعزام می‌شدند.

به گفته پترائوس، وقتی امکان نگهداری هواپیماها از بین رفت، توان انتقال سریع کماندوها نیز به‌شدت کاهش یافت. در نتیجه، این نیروها دیگر نمی‌توانستند به‌موقع به جبهه‌ها برسند و از واحدهای ارتش و پولیس پشتیبانی کنند.

او گفت که از دست رفتن این توان، یکی از پایه‌های اصلی استراتژی نظامی حکومت افغانستان را از بین برد و روند فروپاشی نیروهای امنیتی را شتاب بخشید.

شمار سربازان به‌تنهایی معیار قدرت نظامی نیست

پترائوس در بخش دیگری از سخنانش گفت که توان یک نیروی نظامی را نمی‌توان تنها با شمار سربازان، هواپیماها، کشتی‌ها یا سلاح‌هایش سنجید.

به گفته او، عواملی مانند اداره، لوژستیک، استخبارات، فناوری، ظرفیت صنعتی و روابط مسلکی نیز تعیین می‌کنند که یک ارتش تا چه اندازه می‌تواند از امکانات خود به‌طور موثر استفاده کند.

توافق دوحه میان امریکا و طالبان در ۱۰ حوت ۱۳۹۸، زمینه خروج تدریجی نیروهای امریکایی و متحدان شان از افغانستان را فراهم کرد. در مقابل، طالبان تعهد کرد که با گروه‌های تروریستی مقابله کند و وارد مذاکرات بین‌الافغانی شود. حکومت پیشین افغانستان در مذاکراتی که به این توافق انجامید، حضور نداشت.

پس از امضای توافق، درگیری مستقیم طالبان با نیروهای امریکایی و ائتلاف به‌شدت کاهش یافت، اما حملات این گروه علیه نیروهای امنیتی افغانستان شدت گرفت. طالبان تنها چند روز پس از امضای توافق، عملیات تهاجمی علیه نیروهای افغان را از سر گرفت.

مقام‌های حکومت پیشین و شماری از منتقدان توافق دوحه گفته‌اند که تعهد امریکا به خروج نیروها، کاهش پشتیبانی نظامی و هوایی و رهایی هزاران زندانی طالبان، حکومت و نیروهای امنیتی افغانستان را تضعیف کرد.

رهایی زندانیان طالبان نیز از بحث‌برانگیزترین بخش‌های این توافق بود. شماری از مقام‌های حکومت پیشین و نیروهای امنیتی گفته‌اند که برخی از زندانیان آزادشده دوباره به صفوف طالبان پیوستند و به جنگ بازگشتند.

در ماه‌های پس از توافق دوحه، طالبان بخش عمده فشار نظامی خود را بر نیروهای امنیتی افغانستان متمرکز کرد، در حالی که درگیری مستقیم این گروه با نیروهای امریکایی و ائتلاف تقریباً متوقف شده بود.

این وضعیت فشار سنگینی بر نیروهای حکومت پیشین وارد کرد و پس از خروج کامل نیروهای خارجی در تابستان ۱۴۰۰، حکومت افغانستان در مدت کوتاهی فروپاشید.

آقای کافی در مقاله‌ای در وبسایت هبری «عرب نیوز» با اشاره به افزایش درگیری‌ها در بدخشان نوشت که جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود و جبهه آزادی افغانستان به رهبری جنرال یاسین ضیا، در ماه‌های اخیر مواضع طالبان در این ولایت را هدف قرار داده‌اند.

او گفت که در کنار این دو گروه، گروه‌های کوچک‌تر محلی از جمله «سپاهی میهن» نیز در برابر طالبان فعالیت دارند و درگیری با جمعه‌خان فاتح، فرمانده پیشین طالبان نیز مشکلات امنیتی این گروه در بدخشان را افزایش داده است.

به نوشته کافی، طالبان برای مقابله با این گروه‌ها مجبور شده است صدها جنگجو را از مناطق دیگر افغانستان به بدخشان منتقل کند.

او بدخشان را از نظر راهبردی مهم خوانده و گفت که این ولایت با تاجیکستان، پاکستان و چین مرز مشترک دارد و از طریق دالان واخان تنها مرز افغانستان با چین را در خود جای داده است.

کافی در این مقاله نوشته است: «بدخشان به دلیل هم‌مرزی با تاجیکستان، پاکستان و چین، در نقطه تلاقی آسیای مرکزی و جنوبی قرار دارد. رویارویی طالبان با گروه‌های مسلح مخالف این گروه در شرایط پیچیده‌ منطقه‌ای در حال وقوع است.»

کافی در ادامه هشدار داده است که «تاریخ معاصر بارها نشان داده است که بی‌ثباتی در افغانستان به‌ندرت در داخل مرزهای این کشور باقی می‌ماند. از این‌رو، درک آنچه در بدخشان در حال وقوع است و این‌که تحولات آن چگونه می‌تواند بر کشورهای همسایه تأثیر بگذارد، برای هر استراتژی جدی منطقه‌ای اهمیت دارد.»

او همچنین با استناد به گزارش اخیر سازمان ملل درباره تهدید تروریسم در افغانستان گفت که فعالیت گروه‌های تروریستی در این کشور همچنان تهدیدی برای کشورهای همسایه، به‌ویژه در آسیای مرکزی، است.

این پژوهشگر موسسه هادسون از آنچه «شناخت و تعامل اندک» جامعه جهانی با مخالفان مسلح طالبان خواند، انتقاد کرد.

کافی معتقد است که «شناخت و تعامل با مخالفان مسلح طالبان به طرز باورنکردنی اندک است. در حالی که سیاست‌گذاران بین‌المللی رویکرد خود در قبال افغانستان را تدوین می‌کنند، خواسته‌ها، انگیزه‌ها، توانایی‌ها و اهداف سیاسی یکی از طرف‌های درگیری تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.»

او نوشت که اگر جامعه جهانی با طالبان به‌عنوان حاکمان بالفعل افغانستان تعامل می‌کند، دلیلی وجود ندارد که با گروه‌هایی مانند جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان نیز تماس برقرار نکند.

کافی همچنین نوشت که جامعه جهانی نباید تصور کند که نظم سیاسی کنونی افغانستان دایمی است.

به باور او، اگر طالبان به مخالفت با تشکیل یک حکومت فراگیر ادامه دهد، افغانستان ممکن است به‌تدریج به سمت درگیری مسلحانه و چندپارگی سیاسی مشابه جنگ داخلی دهه ۱۹۹۰ بازگردد.

او تاکید کرد تحولات جاری در بدخشان ممکن است مرحله‌ای اولیه از چنین روندی باشد.

این پژوهشگر اندیشکده امریکایی در پایان تصریح کرده است که «پنج سال پس از تسلط طالبان، بخش بزرگی از جامعه جهانی همچنان بر ایران، غزه و اوکراین تمرکز دارد و این تمرکز قابل درک است.»

او افزود: «اما رویدادهایی که در روستاها و دره‌های منزوی یک ولایت دورافتاده افغانستان در حال وقوع است، ممکن است در نهایت پیامدهای جیوپولیتیکی به همراه داشته باشد که تعداد کمی از سیاست‌گذاران در حال حاضر آن را پیش‌بینی می‌کنند.»