تلاشها برای پایان جنگ امریکا و ایران؛ قیمت نفت کاهش یافت

قیمت نفت در معاملات آسیایی دوشنبه با تمرکز سرمایهگذاران بر تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ امریکا و جمهوری اسلامی کاهش یافت و روند نزولی هفته گذشته را ادامه داد.

قیمت نفت در معاملات آسیایی دوشنبه با تمرکز سرمایهگذاران بر تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ امریکا و جمهوری اسلامی کاهش یافت و روند نزولی هفته گذشته را ادامه داد.
بر اساس تازهترین دادههای بازار، بهای نفت برنت با ۱.۲۵ درصد کاهش به ۱۰۲ دالر و ۵۷ سنت در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت نیز با ۱.۵۳ درصد کاهش، ۹۸ دالر و ۷۷ سنت معامله شد.
قیمت نفت برنت پیشتر نیز هفته گذشته را با کاهش به پایان رسانده بود.
نشانههای احتمال پیشرفت دیپلماتیک و تلاشها برای احیای عرضه مختلشده نفت عربستان سعودی، بخشی از نگرانی بازار درباره کمبود عرضه را کاهش داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در مصاحبه با فاکسنیوز گفت احتمالا برای دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور جمهوری اسلامی، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویارک آمادگی دارد. پیشرفت احتمالی به سوی مذاکرات میتواند از فشار ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک بر قیمت نفت بکاهد.
با این حال، حملات تازه حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی همچنان نگرانیها درباره زیرساختهای انرژی و مسیرهای کشتیرانی منطقه را حفظ کرده است. حوثیها شنبه با موشک و پهپاد ریاض را هدف قرار دادند و عربستان سعودی در پایتخت هشدار حمله هوایی صادر کرد.
همزمان، نگرانی درباره اختلال بیشتر در صادرات نفت عربستان سعودی ادامه دارد. خط لوله شرق به غرب این کشور که نفت را از میدانهای شرقی به دریای سرخ منتقل میکند، همچنان تحت تاثیر حملات قرار دارد و ریاض در پی یافتن مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت به بازارهای جهانی است.
گزارشها درباره عرضه محمولههای بیشتر نفت عربستان سعودی به پالایشگاههای آسیایی از طریق انتقال کشتی به کشتی در نزدیکی بندر صحار عمان نیز نگرانیها درباره کمبود فوری عرضه را کاهش داده است.

فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان شکست حزب دموکرات مسیحی در انتخابات ایالتی مکلنبورگ-فورپومرن را «فاجعه» خواند، اما گفت که با وجود افزایش فشارها از مقام خود کنار نمیرود و برنامه اصلاحات اقتصادی و اجتماعی حکومت خود را ادامه خواهد داد.
براساس نتایج اولیه، حزب راست افراطی آلترناتیو برای آلمان با حدود ۳۸ درصد آرا در مکلنبورگ-فورپومرن در جایگاه نخست قرار گرفت. حزب سوسیال دموکرات حدود ۳۵ درصد آرا را به دست آورد، در حالی که حزب دموکرات مسیحی مرتس تنها حدود پنج درصد رای کسب کرد.
این بدترین نتیجه برای این حزب در یک انتخابات ایالتی از زمان تشکیل جمهوری فدرال آلمان در سال ۱۹۴۹ است.
با این نتیجه، حزب مرتس حتی در آستانه از دست دادن حضور خود در پارلمان ایالتی قرار گرفته است، زیرا احزاب برای ورود به پارلمان باید دستکم پنج درصد آرا را به دست آورند. حزب آلترناتیو برای آلمان با وجود کسب بیشترین آرا، احتمالاً قادر به تشکیل حکومت نخواهد بود، زیرا دیگر احزاب اعلام کردهاند که حاضر به تشکیل ائتلاف با آن نیستند.
حزب دموکرات مسیحی در برلین نیز نتیجه ضعیفی گرفت. حزب چپ با حدود ۲۵ درصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت و حزب مرتس با حدود ۱۹ تا ۲۰ درصد در جایگاه بعدی قرار گرفت. آلترناتیو برای آلمان نیز با حدود ۱۶ درصد آرا، نسبت به انتخابات گذشته گامی به پیش گذاشته است.
مرتس پس از اعلام نتایج گفت که حکومتش از برنامه اصلاحات عقبنشینی نخواهد کرد. او تاکید کرد: «اصلاحات باید انجام شود. من این مسئولیت را بر عهده گرفتهام، چون میخواهم کشور ما را به پیش ببرم.»
او افزود: «آنچه اکنون باید انجام شود، به استقامت، پایداری و صبر نیاز دارد. من این ویژگیها را هم بهعنوان رئیس حزب دموکرات مسیحی و هم، مهمتر از آن، بهعنوان صدراعظم کشور نشان خواهم داد.»
مرتس همچنین اصلاحات اقتصادی، مالیاتی و رفاهی حکومت را راهی برای مقابله با گسترش گرایشهای اقتدارگرایانه در جامعه آلمان دانست و گفت که این اصلاحات میتواند «پادزهر» رشد چنین گرایشهایی باشد.
این شکست در حالی رخ داده که فشار سیاسی بر مرتس در هفتههای اخیر افزایش یافته است. حزب او در انتخابات ششم سپتامبر در زاکسن-آنهالت نیز بخش بزرگی از آرای خود را از دست داد و آلترناتیو برای آلمان نتیجه بسیار بهتری به دست آورد. نظرسنجیهای سراسری نیز از کاهش حمایت از حزب دموکرات مسیحی و افت محبوبیت شخص مرتس خبر دادهاند.
مرتس تنها ۱۶ ماه است که صدراعظم آلمان شده، اما در هفتههای اخیر گمانهزنیهایی درباره احتمال تغییر صدراعظم پیش از پایان دوره حکومتش مطرح شده است. با این حال، رهبران شماری از ایالتها و مقامهای حزب دموکرات مسیحی از ادامه کار او حمایت کردهاند. مرتس نیز پیشتر گفته بود که قصد دارد دوره چهارساله خود را کامل کند.
چرخش مرتس به سمت سیاستهای سختگیرانهتر در زمینه مهاجرت تاکنون نتوانسته از رشد حمایت از آلترناتیو برای آلمان جلوگیری کند. همزمان، منتقدان در جناح چپ و میانه نیز میگویند که این سیاستها بخشی از رأیدهندگان معتدلتر را از حزب دموکرات مسیحی دور کرده است.
اد شیرن، خواننده سرشناس بریتانیایی، پس از جنجال حذف مکلمور، رپر امریکایی حامی غزه از تور کنسرتهایش در امریکا از تصمیمها و برخورد خود با این ماجرا عذرخواهی کرد. او در عین حال گفت که آنچه در غزه میگذرد «فاجعهبار، نامتناسب و توجیهناپذیر» است.
شیرن شنبهشب در آغاز کنسرت خود در فیلادلفیا گفت: «هیچوقت نمیخواستم یک موسیقیدان فعال سیاسی باشم، اما این ماجرا مرا در میانه یک بحث مهم و پرتنش درباره آزادی بیان و یکی از پیچیدهترین مسائل سیاسی جهان قرار داده است.»
او افزود که در روزهای گذشته ناچار شده تصمیمهای دشواری بگیرد و در این مسیر اشتباه کرده است. شیرن گفت: «من اشتباه میکنم و واقعاً، واقعاً متأسفم.»
شیرن همچنین موضع خود درباره جنگ اسرائیل و فلسطینیان را روشنتر بیان کرد. او حمله هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل را «وحشتناک» خواند و گفت که این حمله بر «قرنها رنج یهودیان» افزوده است. در عین حال، درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه گفت: «آنچه در غزه میگذرد فاجعهبار، توجیهناپذیر و نامتناسب است.»
او گفت که از گستردگی ویرانیها و کشتهشدن غیرنظامیان، بهویژه کودکان، «دلش شکسته» است و افزود که «بیعدالتی سیستماتیک» در کرانه باختری نیز نباید نادیده گرفته شود.
شیرن گفت که در گذشته تلاش کرده است وارد بحثهای سیاسی نشود، زیرا میخواسته موسیقی و کنسرتهایش محلی برای «وحدت، نه تفرقه» باشد. با این حال، او افزود: «این یک مسئله انسانی است و دیگر نمیتوانم احساسم را درباره آن پنهان کنم.»
این جنجال پس از آن بالا گرفت که مکلمور، رپر امریکایی، در کنسرت چهارم سپتامبر ادن شیرن در ورزشگاه متلایف شعار «فلسطین را آزاد کنید» سر داد و درباره جنگ غزه سخن گفت. پس از آن، برگزارکنندگان تور اعلام کردند که شماری از مالکان ورزشگاهها حاضر نیستند در صورت حضور مکلمور میزبان کنسرتهای شیرن باشند. در نتیجه، مکلمور از ادامه تور کنار گذاشته شد.
رابرت کرافت، مالک ورزشگاه ژیلت و تیم نیوانگلند پتریوتس، تأیید کرد که اجازه اجرای مکلمور را در کنسرتهای پیشروی شیرن در این ورزشگاه نخواهد داد. او مکلمور را به بیان سخنان نفرتانگیز و ارائه تصویری گزینشی از جنگ متهم کرده است. مکلمور اتهام یهودستیزی را رد کرده و گفته است که انتقاد او متوجه سیاستهای دولت اسرائیل است، نه یهودیان.
شیرن پیشتر گفته بود که تصمیم حذف مکلمور را او نگرفته و مسئولیت آن بر عهده برگزارکنندگان تور بوده است. او در اظهارات تازه خود همچنین گفت که از اینکه محلهای برگزاری کنسرت بخواهند محتوای سخنان هنرمندان یا حضور آنان را از پیش بررسی کنند، «عمیقاً نگران» است. او گفت: «این در بسیاری از جاهایی که در جهان اجرا میکنم اتفاق میافتد، اما نباید در جهان آزاد رخ دهد.»
پس از حذف مکلمور، چند هنرمند دیگر که قرار بود پیش از شیرن روی صحنه بروند، از جمله آرون رو، لوکاس گراهام، فینیاس و اعضای گروه بیوگا، در اعتراض به این تصمیم از ادامه تور کنار کشیدند. آنان حذف مکلمور را تهدیدی برای آزادی بیان دانستند.
شیرن در کنسرت فیلادلفیا گفت که حتی درباره ادامه تور و آینده فعالیت هنری خود دچار تردید شده بود، اما به دلیل تعهدی که نسبت به هوادارانش دارد به صحنه بازگشت. او تاکید کرد که کنسرتهایش همچنان جایی است که افراد با دیدگاههای متفاوت میتوانند در کنار یکدیگر حضور داشته باشند.
پیش از آغاز کنسرت، دهها معترض حامی فلسطین در نزدیکی محل برگزاری تجمع کردند. کنسرت بدون اختلال عمده برگزار شد و شماری از هواداران شیرن نیز گفتند که از اظهارات او استقبال کردهاند.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه و مارک کارنی، نخستوزیر کانادا روز یکشنبه با هم در مجمع الجزایر سنپیر و میکلون دیدار کرده و بر گسترش همکاری دو کشور در زمینههای انرژی، فضا، تجارت، اقلیم و زیرساختهای استراتژیک تاکید کردند.
این دیدار در حالی برگزار شد که روابط کانادا و اروپا با امریکا پرتنشتر شده و اتاوا در پی نزدیکتر شدن به اتحادیه اروپا است.
کارنی گفت که دو کشور به سازمانهای فضایی و وزارتهای دفاع خود ماموریت خواهند داد تا روی توسعه و استفاده مشترک از زیرساختهایی مانند سامانههای پرتاب فضایی و تاسیسات زمینی دریافت اطلاعات کار کنند.
اتاقهای تجارت فرانسه و کانادا نیز قرار است در هفتههای آینده توافقی برای گسترش همکاری میان شرکتهای دو کشور امضا کنند. مقامهای تجاری دو کشور میگویند که هدف این همکاری، ایجاد فرصتهای تازه برای سرمایهگذاری و شکلدادن به زنجیرههای مشترک تولید در بخشهای استراتژیک است.
کارنی در کنار مکرون گفت که تغییرات اقلیمی، تضعیف هنجارهای دموکراتیک و تهدیدهای تازه علیه حاکمیت کشورها، ضرورت همکاری نزدیکتر میان کانادا و فرانسه را بیشتر کرده است.
مکرون نیز گفت که دو کشور بر دموکراسی، حاکمیت قانون، احترام به حقوق بینالملل، تجارت آزاد و عادلانه و استقلال راهبردی تاکید دارند. دفتر ریاستجمهوری فرانسه نیز اعلام کرد که پاریس و اتاوا میخواهند در شرایط افزایش رقابت قدرتهای بزرگ و وابستگیهای تازه جهانی، توان تصمیمگیری مستقل خود را تقویت کنند.
سنپیر و میکلون قلمرو فرانسه در حدود ۲۰ کیلومتری ساحل ولایت نیوفوندلند و لابرادور کانادا است. سفر مکرون نخستین سفر یک رئیسجمهور فرانسه به این مجمعالجزایر در بیش از یک دهه و حضور کارنی نیز نخستین سفر رسمی یک نخستوزیر کانادا به این منطقه است.
دو رهبر پس از یک نشست کاری، در مراسم ادای احترام به داوطلبان «فرانسه آزاد» شرکت کردند. نیروهای فرانسه آزاد در دسامبر ۱۹۴۱ این مجمعالجزایر را بدون درگیری از کنترول رژیم ویشی، که در جریان جنگ جهانی دوم با آلمان نازی همکاری داشت، خارج کردند.
این دیدار همچنین در پی انتشار تصویری از سوی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا، انجام شد که در آن پرچم امریکا بر نقشهای شامل کانادا، گرینلند، ایسلند، مکسیکو، امریکای مرکزی، کارائیب و برخی قلمروهای فرانسه قرار گرفته بود.
مکرون در پاسخ به پرسشی درباره این تصویر گفت که فرانسوی بودن سنپیر و میکلون و دیگر قلمروهای فرانسه روشن است و نیازی نمیبیند هر روز در واکنش به «ایدهها یا حرفهای عجیب» آن را دوباره تایید کند.
انرژی نیز از محورهای اصلی گفتوگوهای دو طرف بود. مکرون گفت که گاز طبیعی مایع کانادا میتواند به تامین نیازهای اروپا کمک کند. فرانسه امیدوار است کانادا بخش بیشتری از صادرات گاز طبیعی مایع خود را به اروپا هدایت کند.
کارنی و مکرون همچنین درباره گسترش روابط کانادا با اتحادیه اروپا گفتوگو کردند. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، هفته گذشته گفت که خواهان تبدیل شدن کانادا به نخستین «عضو وابسته» اتحادیه اروپا است.
کارنی نیز در سخنرانی خود در پارلمان اروپا از گسترش این همکاری استقبال کرد و گفت که شکل نهایی این رابطه هنوز مشخص نشده است. او از جمله به گسترش فرصتها برای جوانان و ایجاد بازار یکپارچهتر خدمات مالی میان کانادا و اروپا اشاره کرد.
کانادا و اتحادیه اروپا از قبل توافق تجارت آزاد دارند، هرچند این توافق هنوز از سوی همه اعضای اتحادیه تصویب نشده است. کانادا همچنین سال گذشته به نخستین کشور غیراروپایی تبدیل شد که به برنامه تازه خریدهای دفاعی اتحادیه اروپا پیوست.
کارنی از زمان رسیدن به مقام نخستوزیری در مارچ ۲۰۲۵، نزدیکی بیشتر به اروپا را یکی از اولویتهای سیاست خارجی کانادا قرار داده است. او روز یکشنبه گفت که رابطه کانادا و فرانسه در مرکز همکاری رو به گسترش اتاوا با اروپا قرار دارد.
جمهوری اسلامی ایران یکشنبه هشدار داد اگر امریکا و متحدانش حمله تازهای انجام دهند، تهران بهطور مستمر پایگاهها و منافع امریکا در منطقه را هدف قرار خواهد داد. مقامهای ایرانی میگویند که اطلاعاتی درباره احتمال یک حمله تازه در اختیار دارند، اما درباره جزئیات آن توضیحی ندادهاند.
ستاد فرماندهی مرکزی نیروهای مسلح ایران هشدار داد که هرگونه حمله تازه به این کشور، با پاسخ ادامهدار علیه پایگاهها و منافع امریکا روبهرو خواهد شد. این ستاد همچنین گفت که متحدان منطقهای واشنگتن، در صورت مشارکت در چنین حملهای، از نگاه تهران طرف جنگ محسوب خواهند شد.
همزمان، تری یینگست، خبرنگار فاکسنیوز، روز یکشنبه ۲۹ سنبله گفت که با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا، درباره ایران گفتوگو کرده است. به گفته یینگست، ترامپ گفته است که درباره گام بعدی خود «در حال تصمیمگیری» است و در آینده نزدیک «اتفاق بسیار بزرگی» رخ خواهد داد.
یینگست همچنین به نقل از ترامپ گفت که گزینههای پیش روی امریکا شامل تشدید شدید حملات به ایران، ادامه فشار اقتصادی یا رسیدن به توافق با تهران است. او همچنین سخنانی از ترامپ نقل کرد که در آن رئیسجمهوری امریکا تهدید کرده در صورت انتخاب گزینه نظامی، حملات میتواند بسیار گسترده باشد.
به گفته خبرنگار فاکسنیوز، ترامپ در عین حال آمادگی خود را برای دیدار با مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، در جریان هفته پیش رو اعلام کرده است. پزشکیان برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل به نیویارک میرود و حکومت امریکا نیز اجازه حضور هیئت اصلی ایران، از جمله پزشکیان و عباس عراقچی، وزیر خارجه این کشور، را صادر کرده است.
وزارت خارجه امریکا نیز روز گذشته هشدار امنیتی صادر کرد و گفت که احتمال تشدید ناگهانی تنشها در خاورمیانه وجود دارد. در این هشدار از شهروندان امریکایی خواسته شده است که احتیاط بیشتری به خرج دهند و احتمال لغو پروازها و بستهشدن حریم هوایی برخی کشورها را در نظر بگیرند.
وزارت دفاع امریکا تا زمان انتشار گزارش رویترز به پرسش این خبرگزاری درباره ادعای ایران در مورد احتمال حمله تازه امریکا پاسخ نداده بود.
این تحولات در حالی رخ میدهد که نزدیک به هفت ماه از آغاز جنگ میان امریکا و ایران میگذرد. با وجود ادامه تماسهای دیپلوماتیک، هنوز توافقی برای پایان دادن به جنگ به دست نیامده است. ترامپ چند روز پیش گفته بود که امیدوار است جنگ به پایان خود نزدیک شده باشد.
در همین حال، گسترش درگیریها به بخشهای دیگر منطقه فشار بر بازار جهانی انرژی را افزایش داده است. حوثیهای یمن روز شنبه اعلام کردند که ریاض و یک تأسیسات بزرگ نفتی در بندر ینبع عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند. تصاویر رویترز نیز دود غلیظی را در نزدیکی میدان هوایی اصلی ریاض نشان داد. عربستان درباره ادعای حوثیها اظهارنظر نکرد، اما ائتلاف به رهبری این کشور گفت که چند حمله دیگر را خنثی کرده است.
پیشروی حوثیها در امتداد ساحل دریای سرخ، حضور این گروه در نزدیکی تنگه بابالمندب را تقویت کرده است. این تنگه یکی از مهمترین مسیرهای کشتیرانی میان دریای سرخ و آسیا است. همزمان، محدودیت گسترده رفتوآمد کشتیها در تنگه هرمز و محاصره بنادر ایران از سوی امریکا، صادرات انرژی منطقه را بهشدت مختل کرده و بر قیمت جهانی نفت فشار آورده است.
ایران روز یکشنبه بار دیگر اعلام کرد که تا زمان اجرای مفاد توافق آتشبس موقت ماه جون تنگه هرمز را باز نخواهد کرد. این آتشبس در ماه جولای و در پی اختلاف دو طرف بر سر شرایط آن از میان رفت.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، نیز گفت که تهران باید همزمان به جنگ و مذاکره ادامه دهد تا به گفته او، در برابر دشمنان عقبنشینی نکند و دستاوردهای خود را از راه دیپلوماسی تثبیت کند.
صدها نفر به دعوت حزب مسلملیگ در چندین شهر پاکستان تظاهرات کردند تا حمایت خود را از عربستان سعودی نشان دهند. این تظاهرات در اعتراض به حمله پهپادی به مکه و دیگر شهرهای عربستان سعودی برگزار شد.
بر بنیاد گزارش رسانههای پاکستان این تظاهرات روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۶ و ۲۷ سنبله، در شهرهای اسلامآباد، لاهور، کراچی، سیالکوت، فیصلآباد، حیدرآباد، بهاولپور، حافظآباد و میانچنو برگزار شد.
تظاهرکنندگان با حمل پلاکارد و سر دادن شعارهایی علیه حوثیها، با عربستان سعودی اعلام همبستگی کردند و خواستار دفاع از اماکن مقدس اسلامی در مکه و مدینه، موسوم به «حرمین شریفین»، شدند.
خالد مسعود سندهو، رئیس مرکزی مسلم لیگ، و شماری دیگر از رهبران این حزب در این تجمعات اشتراک و سخنرانی کردند.
حزب مسلم لیگ پیشتر اعلام کرده بود که از علمای دینی خواسته است موضوع دفاع از حرمین شریفین را در خطبههای نماز جمعه مطرح کنند.
حمله پهپادی در نزدیکی مکه
این تظاهرات پس از آن برگزار شد که عربستان سعودی اعلام کرد پدافند هوایی این کشور شامگاه سهشنبه، ۱۵ سپتامبر، یک پهپاد را در جنوب مکه رهگیری و منهدم کرده است.
ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان در یمن، گفت این پهپاد ساعت ۶:۵۰ شام، پیش از ورود به حریم هوایی ممنوعه مکه، منهدم شد. او امنیت حرمین شریفین را «خط قرمز» خواند.
عربستان این پهپاد را منتسب به حوثیها دانست و آن را دومین تلاش برای هدف قرار دادن مکه خواند. با این حال، حوثیها این اتهام را رد کردهاند و حازم الاسد، عضو دفتر سیاسی حوثیها، گزارش هدف قرار دادن مکه را «دروغ» خوانده است.
در روزهای اخیر، همزمان با تشدید درگیریها در منطقه، حملات موشکی و پهپادی منتسب به حوثیها علیه اهدافی در عربستان افزایش یافته است. عربستان میگوید در برخی از این حملات مناطق مسکونی و زیرساختها هدف قرار گرفتهاند؛ حوثیها نیز مسئولیت حملات به برخی اهداف نظامی و اقتصادی در عربستان را برعهده گرفتهاند.
موضع پاکستان
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، روز پنجشنبه گفت توافق دفاعی مشترک میان پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در شرایط کنونی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
وزارت خارجه پاکستان نیز بر حمایت اسلامآباد از حاکمیت، امنیت و تمامیت ارضی عربستان سعودی تأکید کرده است. این وزارتخانه پیشتر گفته بود توافق دفاعی مکه ماهیتی «کاملاً دفاعی» دارد و برای تقویت بازدارندگی جمعی و همکاری دفاعی سه کشور ایجاد شده است.
احمد شریف چودری، سخنگوی ارتش پاکستان، نیز بر تعهد اسلامآباد به امنیت عربستان سعودی تأکید کرد و گفت پاکستان در «حمایت عملی» از عربستان سعودی، هر چه لازم باشد انجام خواهد داد.
پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه در هفتم اگست ۲۰۲۶ «توافق دفاعی مشترک مکه» را امضا کردند. بر اساس مفاد اعلامشده، حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی خواهد شد. این توافق با هدف تقویت بازدارندگی جمعی و گسترش همکاریهای دفاعی میان سه کشور امضا شده است.
مقامهای سه کشور تأکید کردهاند که این توافق ماهیتی دفاعی دارد و علیه کشور مشخصی تنظیم نشده است. مقامهای پاکستان نیز گفتهاند این توافق برای مقابله با هیچ کشور مشخصی نیست و بر دفاع و امنیت جمعی متمرکز است.