رهبر شبه‌نظامیان بلوچ پس از هماهنگی در کابل «برای درمان سرطان پروستات به هند می‌رود»

منابع گفتند آقای یاسر برای ملاقات با خانواده خود به قطر رفته اما همزمان تایید می‌کنند که به او به دلیل انتقاد از رهبر طالبان «توصیه» صادر شده است.

منابع یک‌شنبه، ۱۲ میزان، به افغانستان اینترنشنال گفتند استخبارات طالبان به او هشدار داده که در آینده از اظهارات مشابه علیه رهبر این گروه خودداری کند.

به گفته منابع، استخبارات طالبان به آقای یاسر تصریح کرده که این بار به دادن «توصیه» بسنده می‌کند، اما در صورت تکرار چنین مواضعی با پیامدهای آن روبه‌رو خواهد شد.

به گفته این منابع، عمار یاسر در پاسخ به استخبارات طالبان اعلام کرده که در حال حاضر هیچ مسئولیتی در حکومت این گروه ندارد و انتقادهای اخیرش در پیوند به کشته‌شدن افغان‌ها در حملات هوایی ارتش پاکستان، تنها برآمده از «احساس درد و همدردی با مردم بوده است.»

عمار یاسر، داماد ملا اختر محمد منصور، رهبر پیشین طالبان و فرزند یاسر وردگ، از چهره‌ها و بنیان‌گذاران برجسته و عضو هیئت مذاکره‌کننده این گروه به شمار می‌رود.

او، روز پنج‌شنبه نهم میزان، با نشر پیامی در شبکه اجتماعی اکس از سکوت ملا هبت‌الله آخندزاده و اداره طالبان در برابر حملات هوایی پاکستان به‌‌شدت انتقاد کرد و نوشت که مردم افغانستان را به بمباران‌های این کشور همسایه عادت داده‌اند.

او در این پیام نوشت: «مثل این‌که به لت‌وکوب و خوردن ضربه عادت کردیم؛ نه صدای حکومت بلند می‌شود و نه صدای رعیت. تربیت خوبی به ما دادی، ممنون رهبر».

این موضع‌گیری، بحث‌ها و واکنش‌های گسترده‌ای را در درون صفوف طالبان برانگیخت؛ در حالی که گروهی از اعضای طالبان سخنان او را خلاف اصل اطاعت از رهبری دانستند و نکوهش کردند، شماری دیگر از چهره‌های این گروه از موضع اعتراضی او در برابر حملات پاکستان حمایت کردند.

در پی اوج‌گیری این بحث‌ها، عمار یاسر روز یک‌شنبه، ۱۲ میزان، در پیام دیگری از کاربران شبکه‌های اجتماعی خواست وقت خود را در فضای مجازی با موضوعات «بی‌ارزش و کوچک» تلف نکنند.

او تأکید کرد که کشور نیاز به کار و سازندگی فراوان دارد و همه باید به‌جای بحث‌های بی‌فایده، بر مسئولیت‌های اصلی خود تمرکز داشته باشند.

او همچنین خطاب به مخاطبان خود نوشت که دیدگاه‌های کاربران آن‌قدر ارزش ندارد که به‌خاطر آن به یکدیگر دشنام دهند و افزود حتی اگر مردم او را ملامت کنند، اهمیتی برایش ندارد.

ارتش پاکستان در دو هفته گذشته حملات هوایی متعددی بر بخش‌هایی از مناطق مرزی و خاک افغانستان انجام داده است.

به قول آگاهان سکوت ملا هبت‌الله و عدم پاسخ طالبان در برابر این حملات، موجب بروز نارضایتی‌های پنهان و آشکار در میان برخی از اعضای این گروه شده است.

اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه ایران یکشنبه، ۱۲ میزان این اظهارات را با اشاره به گزارش‌ها درباره اقدامات اخیر طالبان علیه شعیان بیان کرده است. این نخستین بار است که جمهوری اسلامی ایران به اقدامات اخیر طالبان علیه شیعیان افغانستان با صراحت واکنش نشان می‌دهد.

اداره طالبان اخیرا مجموعه اقدامات گسترده علیه مراکز آموزشی، مذهبی و نهادهای شیعیان در سراسر افغانستان را به راه انداخته است. نیروهای وزارت عدلیه طالبان در ۲۲ سنبله دست‌کم ۵ عضو ارشد کمیسیون عالی شیعیان در کابل را بازداشت کردند.

• 

  طالبان شماری از اعضای ارشد کمیسیون عالی شیعیان را بازداشت کردند

وزارت عدلیه طالبان در ۱۴ سنبله مرکز علمیه خاتم‌النبیین، یکی از بزرگترین نهادهای مذهبی شیعیان در کابل را پس از محاصره تعطیل کرد. مسئول این مرکز نیز، توسط نیروهای طالبان بازداشت شد.

• 

  طالبان حوزه علمیه خاتم‌النبیین در کابل را محاصره کردند

بستن تلویزیون‌های تمدن و راه فردا، بستن دفتر روابط مردمی بزرگان هزاره و اهل تشیع، توقف فعالیت دانشگاه خاتم‌النبیین، بستن مجتمع خاتم‌الانبیا در دشت‌برچی، استرداد حدود هزار و ۵۰۰ جریب زمین شهرک امید سبز در کابل، بستن مرکز فرهنگی تبیان، «امارتی» اعلام کردن ده‌ها جریب زمین یک شهرک شیعه‌نشین در جبرئیل هرات و مواردی از این دست، اقداماتی‌اند که طالبان در ماه‌های اخیر علیه شیعیان افغانستان انجام داده است.

طالبان در ماه‌های پسین ده‌ها فعال و بزرگان شیعه را از نهادهای مذهبی، مراکز آموزشی، رسانه‌ها و دیگر سازمان‌های شیعیان بازداشت کرده است.

• 

  منابع: طالبان مجتمع خاتم‌الانبیا در دشت‌برچی را بست

یک معترض شیعه پس از بسته شدن مرکز علمیه خاتم‌النبیین در ۱۵ سنبله در نشستی در وزارت عدلیه طالبان گفت: «حتی کمونیست‌ها مسجد و مدرسه ما را نبسته بودند.»

اقدامات اخیر طالبان علیه شیعیان و هزاره‌ها، واکنش‌های زیادی را برانگیخته است. بزرگان هزاره این اقدامات طالبان را به شدت نکوهش کرده و این گروه را به دامن زدن به تعصبات مذهبی در افغانستان متهم کرده‌اند.

• 

  شیعیان به طالبان: حتی کمونیست‌ها مسجد و مدرسه ما را نبستند

حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق، فشار طالبان بر رهبران شیعه و بستن مراکز دینی و فرهنگی شیعیان در کابل را «غیرقانونی و تبعیض‌آمیز» خوانده و آن را نشانه «استیصال و درماندگی رژیم استبدادی» طالبان توصیف کرده است.

طالبان مدعی است که زمین‌های شماری از دفاتر و مراکز شیعیان در کابل دولتی بوده و به همین دلیل بسته شده‌اند. طالبان اما برای بستن تعدادی از نهادها و بازداشت شیعیان به‌طور رسمی دلیل خاصی ارائه نکرده است. همزمان مسئولان مرکز علمیه خاتم‌النبیین، مجمتع خاتم‌الانبیا و برخی نهادهای دیگر شیعیان می‌گویند زمین‌های این مراکز در حکومت پشین به‌طور قانونی برای این نهادها اختصاص یافته‌اند.

آقای نجیب که روز یک‌شنبه، ۱۲ میزان، در مراسم افتتاح جاده واخان-چین سخنرانی می‌کرد، گفت که در افغانستان یک «امیر» حاکم است و همه، از کوچک تا بزرگ، باید از او فرمان‌برداری کنند.

او از مردم خواست فرمان‌های هبت‌الله آخندزاده را نخست بالای خود، بعد بالای خانواده و نزدیکان خود تطبیق کنند.

نجیب همچنین مدعی شد که تمامی فرمان‌های ملا هبت‌الله مطابق با احکام خدا و پیامبر است و هیچ‌کس نمی‌تواند حتی یک فرمان او را خلاف حکم الهی ثابت کند.

رحمت‌الله نجیب پس از تشدید تنش‌ها در بدخشان، سقوط ولسوالی یفتل به دست نیروهای جبهه سپاهی میهن، مخالفت مسلحانه جمعه فاتح، فرمانده بدخشانی طالبان، با این گروه و شعله‌ور شدن درگیری‌ها در زیباک از سوی جبهه آزادی، به عنوان والی بدخشان تعیین شد.

او در حالی این سمت را به عهده گرفت که مخالفت‌ها با طالبان در بخش‌هایی از بدخشان در حال گسترش است. شماری از اعضای طالبان نیز این گروه و والیان پیشین بدخشان را به تبعیض و تعصب متهم کرده و گفته بودند که مقام‌های محلی طالبان زبان و خواسته‌های مردم این ولایت را درک نمی‌کنند.

رحمت‌الله نجیب که به زبان فارسی تسلط کامل دارد، از مقام‌های نزدیک به هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان است.

• 

  چرا رهبر طالبان فرد استخباراتی مورد اعتمادش را والی بدخشان گماشت؟

نجیب هم‌زمان با آغاز کارش در مقام ولایت بدخشان، سفر به ولسوالی‌های این ولایت را آغاز کرده و در دیدار با مردم از آنان خواسته است از هبت‌الله آخندزاده پیروی کنند. او تاکنون به ولسوالی‌های نسی درواز، یفتل و شهدا سفر کرده است.

نجیب در ولسوالی نسی نیز در میان مردم گفته بود که تنها یک رهبر وجود دارد و آن هبت‌الله آخندزاده است و همه باید بدون قیدوشرط از او پیروی کنند.

نجیب در یک ماه فعالیت خود در بدخشان، ده‌ها تن، از جمله شماری از نظامیان پیشین، را بازداشت کرده است.

هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، نیز بارها در سخنرانی‌های خود بر اطاعت از شخص خودش تأکید کرده و اطاعت از خود و فرمان‌هایش را اطاعت از خدا و پیامبر خوانده است.

رهبر طالبان گفته است که فرمان‌هایش در راستای «اصلاح جامعه» صادر می‌شود و باید بر همه تطبیق شود.

در واکنش به اظهارات رحمت‌الله نجیب، مولوی حبیب‌الله حسام، رئیس شورای عالی علمای جبهه مقاومت و از روحانیون شناخته‌شده افغانستان، گفته است که اطاعت از هبت‌الله «در حقیقت مخالفت و نافرمانی از خدا و پیامبر اسلام است.»

حسام گفته است: «هبت‌الله نه خدا، نه پیامبر و نه کتاب و نه حاکم مشروع ملت است؛ بلکه قاتل صدها هزار مردم است.»

بیلی روز دوشنبه، ششم میزان، ویدیویی از سفر چهارروزه خود به افغانستان را با عنوان «۴ روز در خطرناک‌ترین کشور جهان» در یوتیوب منتشر کرد. او در این ویدیو همراه با اعضای طالبان به چند ولایت افغانستان سفر می‌کند، با کلاشینکف تیراندازی می‌کند و در ایست‌های بازرسی طالبان درباره جنگ، سلاح، زندگی شخصی، ازدواج و زنان گفت‌وگو می‌کند.

در بخشی از این ویدیو، یکی از اعضای طالبان درباره پیوستن خود به یک مدرسه دینی در ننگرهار پس از فراغت از مکتب در نوجوانی صحبت می‌کند. او می‌گوید آموزش‌های نظامی و جهادی بخشی از برنامه درسی این مدرسه بوده است.

این عضو طالبان همچنین گفت که در ولایت کنر با نیروهای داعش درگیر شده و جنگ با این گروه را دشوارتر از جنگ با نیروهای امریکایی می‌داند.

او در پاسخ به پرسش بیلی درباره این‌که کدام طرف در جنگ قوی‌تر بود، گفت جنگ با داعش دشوارتر است، زیرا به گفته او، جنگ این گروه بر اعتقادات استوار است؛ در حالی که سربازان امریکایی برای دریافت معاش و بازگشت به خانه می‌جنگیدند.

این عضو طالبان گفت که در یکی از درگیری‌ها در ننگرهار محاصره شده و از ناحیه پا زخمی شده است.

او در ادامه، در توضیح دیدگاه خود درباره کشتن افراد، میان قتل ناشی از دشمنی و آنچه «جنگ با کسانی که اسلام را نمی‌پذیرند» توصیف کرد، تفاوت قائل شد. او کشتن غیرمسلمانان را به کشتن یک مرغ تشبیه کرد.

بیلی از او پرسید که تاکنون چند نفر را شخصاً کشته است. این عضو طالبان پاسخ داد که یک‌بار در پنجشیر ۱۴ نفر را کشته است.

هنگامی که بیلی پرسید آیا این افراد اعضای داعش بودند، مترجم طالبان پاسخ داد: «نه، آن‌ها اعضای جبهه مقاومت ملی افغانستان بودند.»

در این ویدیو هیچ توضیح بیشتری درباره دلیل کشته‌شدن این افراد داده نمی‌شود.

پیشینه درگیری‌ها در پنجشیر

پنجشیر، در شمال‌شرق افغانستان، پس از تسلط طالبان بر کابل در اسد ۱۴۰۰، به یکی از مراکز اصلی مقاومت مسلحانه علیه این گروه تبدیل شد. جبهه مقاومت ملی افغانستان به رهبری احمد مسعود، فرزند احمدشاه مسعود، با پیوستن شماری از نیروهای حکومت پیشین، فعالیت خود را در این ولایت و مناطق همجوار آغاز کرد.

طالبان در سنبله همان سال اعلام کرد که کنترل کامل پنجشیر را به دست گرفته است، اما درگیری‌ها میان نیروهای این گروه و جبهه مقاومت در ماه‌های بعد نیز ادامه یافت.

درگیری‌ها در بهار ۱۴۰۱ شدت گرفت. دیده‌بان حقوق بشر اعلام کرد که طالبان هزاران نیرو به پنجشیر اعزام کرده و در واکنش به حملات جبهه مقاومت، عملیات جست‌وجو در مناطق مسکونی را آغاز کرده است. این سازمان از ضرب‌وشتم غیرنظامیان، بازداشت افراد مظنون به همکاری با جبهه مقاومت و موارد قتل‌های فراقضایی و ناپدیدشدن اجباری خبر داد.

سپس سازمان‌های معتبر بین‌المللی به شمول هیئت معاونت سازمان ملل از کشته‌شدن، زخمی‌شدن و بازداشت گسترده غیرنظامیان در پنجشیر خبر دادند. گزارش‌ها نشان می‌دهد که پنجشیری‌ها در دیگر ولایت نیز به گستردگی مورد بازداشت و آزار و اذیت قرار گرفتند. برخی فعالان حقوق بشر گفتند که طالبان جوانان را فقط به دلیل تعلق‌شان به ولایت پنجشیر یا فقط به دلیل قومیت‌شان مورد آزار و اذیت قرار داده‌اند.

منابع پاکستانی روز شنبه، ۱۲ میزان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که هیات پاکستان برای شرکت در این نشست عازم مسکو شده است.

در ترکیب هیات پاکستان، نعیم اقبال چیمه، مدیرکل بخش افغانستان، ایران و ترکیه وزارت خارجه پاکستان، عبیدالرحمان نظامانی، سفیر پاکستان در کابل و فیصل نیاز ترمذی، سفیر پاکستان در مسکو، حضور دارند.

منابع پاکستانی گفتند که محمد صادق در حاشیه نشست مسکو با نمایندگان ویژه روسیه، ایران، اوزبیکستان و تاجیکستان دیدارهای دوجانبه خواهد داشت.

هیات پاکستان با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در مسکو دیدار نخواهد کرد. متقی ریاست هیات طالبان را در هشتمین نشست فرمت مسکو برعهده دارد.

یک مقام طالبان نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال دیدار متقی و محمد صادق گفت: «ما درخواست هیچ دیداری نکرده‌ایم.»

تنش میان پاکستان و طالبان از موضوعات اصلی مورد بحث در نشست امسال فرمت مسکو خواهد بود.

ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رییس‌جمهور روسیه برای افغانستان، در گفت‌وگو با روزنامه «ایزوستیا» گفته است که روسیه امیدوار است از بستر نشست مسکو برای کاهش تنش میان پاکستان و طالبان استفاده کند.

او گفت: «روسیه خوشحال خواهد شد اگر بتواند از بستر مسکو برای سوق دادن پاکستان و طالبان به سوی گفت‌وگوهای معقول استفاده کند.»

وزارت خارجه روسیه روز دوم اکتبر اعلام کرد که شرکت‌کنندگان در هشتمین نشست مشورتی فرمت مسکو درباره همکاری‌های سیاسی و اقتصادی میان افغانستان و کشورهای منطقه و افزایش همکاری‌های منطقه‌ای در مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر گفت‌وگو خواهند کرد.

نمایندگان ویژه و مقام‌های ارشد افغانستان، هند، ایران، قزاقستان، چین، قرغیزستان، پاکستان، روسیه، تاجیکستان و اوزبیکستان در این نشست شرکت خواهند کرد. روسیه همچنین هیات‌هایی از بلاروس و مصر را به عنوان مهمان به این نشست دعوت کرده است.

نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان در حالی به مسکو می‌رود که روابط اسلام‌آباد و طالبان در ماه‌های اخیر به شدت پرتنش شده است. گفت‌وگوهای دوجانبه میان پاکستان و طالبان از اکتبر سال گذشته متوقف شده و روابط دو طرف با بن‌بست دیپلماتیک روبه‌رو است.

پاکستان طالبان را به فراهم کردن پناهگاه برای گروه‌های مسلح مخالف پاکستان در خاک افغانستان متهم می‌کند. طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و اسلام‌آباد را به انجام حملات و نقض حاکمیت افغانستان متهم می‌کند.

محمد صادق نیز در روزهای اخیر در اسلام‌آباد از سیاست‌های طالبان در قبال گروه‌های مسلح انتقاد کرده و گفته است که حضور گروه‌های مسلح در خاک افغانستان نمی‌تواند نادیده گرفته شود.

تنش میان پاکستان و طالبان نگرانی شماری از کشورهای عضو فرمت مسکو را نیز برانگیخته است. روسیه پیش از این بارها بر ضرورت گفت‌وگو و حل اختلافات میان دو طرف تاکید کرده است.

چین نیز در ماه اپریل میزبان گفت‌وگوهایی میان طالبان و پاکستان در شهر ارومچی بود، اما این تلاش‌ها تاکنون به حل اختلافات میان دو طرف منجر نشده است.