برنامه توسعه سازمان ملل متحد و دانشگاه آکسفورد می‌گویند ۱.۲ میلیارد نفر در ۱۰۸ کشور جهان با فقر شدید چندبُعدی روبه‌رو هستند. آمار افرادی که با فقر شدید چند بعدی دست‌وپنجه نرم می‌کنند در مقایسه با گزارش قبلی بیش از ۵۱ میلیون نفر افزایش یافته است.
این گزارش روز شنبه، ۲۵ میزان، همزمان با روز جهانی ریشه‌کنی فقر، با عنوان «شاخص جهانی فقر چندبُعدی ۲۰۲۶» منتشر شد.
فقر چندبعدییعنی فقر فقط به نداشتن پول یا درآمد کم محدود نمی‌شود؛ بلکه فرد ممکن است همزمان از دسترسی به آموزش، خدمات صحی، مسکن مناسب، آب آشامیدنی سالم و امکانات اولیه زندگی محروم باشد.
گزارش نشان می‌دهد که ۱۸.۹ درصد از جمعیت ۶.۳ میلیارد نفری کشورهای بررسی‌شده، به‌طور همزمان در بخش‌های مختلف زندگی با محرومیت روبه‌رو هستند. از میان ۱.۲ میلیارد نفر گرفتار فقر چندبُعدی، ۶۱۷ میلیون نفر کودک‌اند و ۸۳ درصد این افراد در مناطق روستایی زندگی می‌کنند.
فقر چندبُعدی تنها بر اساس درآمد سنجیده نمی‌شود، بلکه محرومیت در زمینه‌های صحت، آموزش و سطح زندگی را نیز در بر می‌گیرد. بر اساس معیار این شاخص، افرادی در گروه فقیران چندبُعدی قرار می‌گیرند که در دست‌کم یک‌سوم شاخص‌های وزنی مورد بررسی، با محرومیت روبه‌رو باشند.
دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) می‌گوید ۲۱.۹ میلیون نفر در افغانستان به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.
آژانس‌های ملل متحد هشدار داده‌اند که در پی بیکاری، افزایش بهای کالاها و کاهش کمک‌های بشردوستانه، نزدیک به ۴۰ درصد جمعیت افغانستان در فصل زمستان با ناامنی شدید غذایی روبه‌رو خواهند شد و کودکان نیز در سال ۲۰۲۷ با خطر سوءتغذیه شدید مواجه خواهند بود.
همزمان با روز جهانی محو فقر، بخش زنان سازمان ملل متحد اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶، در سراسر جهان ۴۲۶ میلیون زن و دختر در فقر شدید زندگی می‌کنند. این سازمان خواستار سرمایه‌گذاری بیشتر برای حمایت از زنان در بخش‌های تأمین اجتماعی، صحت و آموزش شد.
بخش زنان سازمان ملل متحد روز شنبه، ۲۷ میزان، با انتشار پیامی تأکید کرد: «زنان با بحرانی دوگانه روبه‌رو هستند؛ سهم آنان در میان افراد فقیر بیشتر است، اما نقش‌شان در تصمیم‌گیری‌ها برای ریشه‌کنی فقر کمتر است.»
بر اساس اطلاعات منتشرشده، میزان فقر شدید در سراسر جهان بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ کاهش یافته است؛ به‌ویژه در میان کودکان و نوجوانان. در این مدت، میزان فقر در میان افراد صفر تا ۱۴ ساله بین پنج تا هشت درصد کاهش یافته، در حالی که این کاهش در میان بزرگ‌سالان بین چهار تا شش درصد بوده است.
با این حال، در سال ۲۰۲۴ هنوز ۹.۹ درصد زنان و ۹.۵ درصد مردان جهان در فقر شدید زندگی می‌کردند. بر اساس این گزارش، ۲۹۵ میلیون زن و دختر در جنوب صحرای افریقا با فقر روبه‌رو هستند و از روند توسعه جهانی عقب مانده‌اند.
بزرگ‌ترین شکاف فقر میان زنان و مردان در گروه سنی ۱۵ تا ۳۴ سال دیده می‌شود. در این گروه سنی، میزان فقر در میان زنان نزدیک به دو واحد درصد بیشتر از مردان است.
بخش زنان سازمان ملل متحد همچنین گفته است که این آمار ممکن است تصویر کاملی از فقر زنان ارائه نکند؛ زیرا در محاسبات، فرض بر این است که منابع خانواده به‌طور مساوی میان اعضای آن تقسیم می‌شود. با این حال، در واقعیت، نابرابری قدرت در داخل خانواده و سنت‌های اجتماعی که به مردان اختیار بیشتری برای کنترول منابع می‌دهند، می‌توانند وضعیت زنان را بدتر کنند.
بر اساس برآورد این سازمان، اگر روند کنونی ادامه یابد، ریشه‌کن کردن فقر شدید تا سال ۲۰۳۰ دشوار خواهد بود.
همچنین، اگر معیار بالاتر فقر، یعنی درآمد روزانه ۸.۳۰ دالر، در نظر گرفته شود، بیش از ۴۰ درصد جمعیت جهان در فقر زندگی خواهند کرد.
بر اساس این گزارش، زنان در سطح جهان تنها ۱۹ درصد وزیران مسئول بخش‌های اقتصادی و ۴۰ درصد وزیران مسئول حمایت اجتماعی و تأمین اجتماعی را تشکیل می‌دهند.
این گزارش نشان می‌دهد که در کشورهایی که زنان بیش از ۲۰ درصد کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارند، میزان واکسیناسیون تا ۱۲ واحد درصد بیشتر از کشورهایی است که سهم زنان در پارلمان‌های آن‌ها کمتر است.
بر اساس این گزارش، حضور زنان در رهبری مالی و سیاسی با افزایش هزینه‌های عمومی در بخش‌های صحت و آموزش و کاهش مرگ‌ومیر کودکان ارتباط دارد. همچنین، زمانی که زنان در خانواده‌ها کنترول بیشتری بر مصارف دارند، سهم بیشتری از منابع به مواد غذایی، آموزش کودکان و خدمات صحی اختصاص می‌یابد.
این گزارش تأکید می‌کند که سرمایه‌گذاری عمومی در بخش‌های حمایت اجتماعی، صحت و آموزش، از مؤثرترین راه‌ها برای مبارزه با فقر زنان است.
بخش زنان سازمان ملل متحد از دولت‌ها و نهادهای بین‌المللی خواسته است که سرمایه‌گذاری در بخش‌های تأمین اجتماعی، صحت و آموزش را افزایش دهند تا زنان و دختران برای رهایی از فقر و دسترسی به فرصت‌های اقتصادی، حمایت لازم را دریافت کنند.
افغانستان نیز با فقر گسترده روبه‌رو است. بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ برنامه توسعه سازمان ملل متحد، حدود ۲۸ میلیون نفر، یعنی نزدیک به سه‌چهارم جمعیت افغانستان، در سال ۲۰۲۵ توانایی تأمین نیازهای اولیه خود را نداشتند. این گزارش می‌گوید محدودیت‌ها بر کار و آموزش زنان، کاهش کمک‌های بین‌المللی و مشکلات اقلیمی، از جمله خشکسالی، وضعیت اقتصادی مردم را بدتر می‌کند.
بخش زنان سازمان ملل متحد در ارزیابی وضعیت جنسیتی افغانستان در سال ۲۰۲۴ نیز گفته بود که تنها ۲۴ درصد زنان افغان در نیروی کار سهم دارند، در حالی که این میزان در میان مردان ۸۹ درصد است. این ارزیابی نشان می‌دهد که محرومیت زنان از آموزش، کار و فرصت‌های اقتصادی، افزون بر تشدید نابرابری جنسیتی، مانع بهبود وضعیت اقتصادی خانواده‌ها نیز می‌شود.
روس اتم، شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه اعلام کرد که انتظار دارد نخستین راکتور نیروگاه هسته‌ای آک‌کویو در ترکیه تا پایان سال ۲۰۲۶ فعالیت هسته‌ای خود را به‌گونه پایدار آغاز کند. الکسی لیخاچف، مدیرعامل این شرکت گفت که راه‌اندازی راکتور تا اواخر دسامبر برنامه‌ریزی شده است.
لیخاچف روز جمعه، ۲۴ میزان، به خبرنگاران گفت که کارها طبق برنامه پیش می‌رود و انتظار می‌رود نخستین راکتور نیروگاه در نیمه دوم ماه دسامبر برای نخستین بار راه‌اندازی شود.
او افزود: «امیدواریم تا پایان سال، نخستین واحد نیروگاه ترکیه از مرحله ساخت‌وساز وارد مرحله راه‌اندازی شود.»
نیروگاه هسته‌ای آک‌کویو در ولایت مرسین، در جنوب ترکیه و در ساحل دریای مدیترانه، ساخته می‌شود.
رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه، در سال ۲۰۱۸ گفته بود که هزینه سرمایه‌گذاری در نخستین نیروگاه هسته‌ای این کشور از ۲۰ میلیارد دالر فراتر خواهد رفت. شرکت دولتی روس‌اتم روسیه مسوول ساخت این نیروگاه است.
روسیه و ترکیه در سال ۲۰۱۰ برای ساخت این نیروگاه با چهار راکتور روسی توافق کردند و کار ساخت آن در سال ۲۰۱۸ آغاز شد. قرار بود نیروگاه در سال ۲۰۲۳ به بهره‌برداری برسد، اما این پروژه با تأخیرهای پی‌درپی و موانع اداری روبه‌رو شده است.
پس از حمله روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، مشکلات اجرای این پروژه افزایش یافت. هرچند روس‌اتم مستقیماً هدف تحریم‌های غرب قرار نگرفته است، مشکلات پرداخت‌ها و دیگر مسائل مالی همچنان از چالش‌های اصلی این پروژه به شمار می‌روند.
راه‌اندازی فیزیکی راکتور شامل بارگذاری سوخت هسته‌ای و آغاز واکنش زنجیره‌ای هسته‌ای به‌گونه پایدار است. این مرحله به معنای آغاز تولید برق نیست. پس از آن، نیروگاه باید به شبکه برق وصل شود تا تولید برق را آغاز کند.
مذاکرات برای جذب سرمایه‌گذاران ترکیه‌ای
مدیرعامل روس‌اتم همچنین از پیشرفت مذاکرات برای جلب سرمایه‌گذاران ترکیه‌ای به این پروژه خبر داد. او گفت که روز پنجشنبه با آلپ‌ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی ترکیه، درباره گزینه‌های مشارکت سرمایه‌گذاران گفت‌وگو کرده است.
به گفته لیخاچف، روس‌اتم چندین پیشنهاد برای مشارکت سرمایه‌گذاران ترکیه‌ای آماده کرده است، اما تصمیم‌گیری درباره این پیشنهادها در درجه نخست به دولت ترکیه بستگی دارد.
هزینه ساخت نیروگاه آک‌کویو بیش از ۲۰ میلیارد دالر برآورد شده و روسیه مسوول تأمین مالی این پروژه است.
روس‌اتم که مالک کامل این پروژه است، می‌تواند برای تقسیم هزینه‌های سرمایه‌گذاری، تا ۴۹ درصد سهام نیروگاه را به شرکای دیگر واگذار کند.
روس‌اتم در ماه اپریل نیز از آغاز مذاکرات تازه با شرکت‌های ترکیه‌ای درباره مالکیت مشترک این نیروگاه خبر داده بود. به گزارش رویترز، جنگ ایران علاقه‌مندی به سرمایه‌گذاری در تأسیسات انرژی را افزایش داده و زمینه را برای ازسرگیری این گفت‌وگوها فراهم کرده است.
ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه از ایجاد یک «منطقه امنیتی» در خاک اوکراین در امتداد مرز دو کشور خبر داد و اعلام کرد این منطقه در گفت‌وگوهای آینده قابل مذاکره نخواهد بود.
پوتین جمعه ۲۴ میزان با لباس نظامی در یک مقر فرماندهی حاضر شد و ایجاد منطقه امنیتی را پاسخی به تهاجم نیروهای اوکراینی به منطقه کورسک در غرب روسیه خواند.
او گفت نیروهای مسلح روسیه ماموریت یافته‌اند علاوه بر بیرون راندن نظامیان اوکراینی از خاک روسیه، در قلمرو مجاور نیز منطقه امنیتی ایجاد کنند و این ماموریت «با موفقیت» در حال اجراست.
پوتین هدف این عملیات را تضمین امنیت کامل مناطق مرزی روسیه در آینده دانست و افزود: «قصد نداریم این موضوع را در مذاکرات احتمالی صلح با اوکراین به بحث بگذاریم.»
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، نیز گفت منطقه امنیتی مورد نظر ۶۶۰ کیلومتر امتداد دارد و اکنون ۷۰ درصد آن در کنتر,ل روسیه است.
روسیه حوت ۱۴۰۰ کارزار نظامی خود را علیه اوکراین کلید زد و از آن زمان، درگیری‌های مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
کرملین: مسکو و واشنگتن در حال بررسی پروژه‌های جدید هستند
کیریل دمیتریف، فرستاده ویژه پوتین در امور سرمایه‌گذاری، ۲۴ میزان در کنفرانس «هفته انرژی روسیه» در مسکو اعلام کرد روسیه و امریکا پس از توافق درباره گازوئیل، پروژه‌های مشترک تازه‌ای را بررسی می‌کنند.
به گفته او، این مذاکرات شامل ایجاد مراکز داده با استفاده از نیروگاه‌های هسته‌ای کوچک برای تامین برق نیز می‌شود؛ هرچند جزییات بیشتری ارائه نکرد.
دمیتریف با اشاره به مقاومت‌ها در برابر گسترش همکاری دو کشور گفت توافق گازوئیل نشان می‌دهد «یخ روابط در حال شکستن است» و ابراز امیدواری کرد چند طرح مهم دیگر به‌زودی اعلام شود.
او افزود روسیه و امریکا همین حالا پروژه‌هایی را اجرا می‌کنند و این همکاری تا پایان «عملیات نظامی ویژه»، اصطلاح کرملین برای جنگ اوکراین، ادامه خواهد یافت.
فرستاده ویژه پوتین در عین حال، تحریم‌های امریکا را مانعی جدی برای همکاری اقتصادی دانست و از قانون گراهام که ترامپ برای کاهش درآمدهای انرژی روسیه از طریق تحریم و تعرفه امضا کرده است، انتقاد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شوند که حملات تازه روسیه به اوکراین دست‌کم سه کشته بر جای گذاشت و برق صدها هزار نفر را قطع کرد.
در روزهای اخیر، توافق واشنگتن و مسکو برای عرضه گازوئیل روسیه و کاهش قیمت سوخت با انتقاد کی‌یف و نگرانی متحدان اروپایی اوکراین روبه‌رو شده است.
پژوهش جدید دو دانشگاه بریتانیایی نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض دود سیگار ممکن است با ایجاد تغییراتی در فعالیت ژن‌های مرتبط با عملکرد تخمدان‌ها و تولید اسپرم، بر سلامت باروری زنان و مردان تاثیر بگذارد. این مطالعه روی موش‌ها انجام شده است.
بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی تقریبا از هر شش نفر در جهان، یک نفر در مقطعی از سال‌های باروری خود ناباروری را تجربه می‌کند. اما چه عواملی می‌توانند بر سلامت باروری زنان و مردان تاثیر بگذارند و خطر ناباروری را افزایش دهند؟
محققان دانشگاه‌های ناتینگهام و شفیلد مطالعه‌ای را روی موش‌های نر و ماده انجام دادند که در معرض دود سیگار قرار گرفته بودند و نتایج نشان داده است که تغییراتی در فرایندهای زیستی مرتبط با پیری تخمدان و عملکرد بیضه‌ها شناسایی شده است.
پژوهشگران می‌گویند این یافته‌ها به درک بهتر تاثیر سیگار بر سلامت باروری کمک می‌کند، اما برای مشخص شدن پیامدهای این تغییرات بر باروری انسان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
در این مطالعه، پژوهشگران تاثیر سطوح مختلف مواجهه با دود سیگار را بر تخمدان‌ها و بیضه‌های موش‌ها بررسی کردند. آن‌ها علاوه بر تغییرات بافت‌های تولیدمثلی، فعالیت ژن‌هایی را نیز بررسی کردند که در عملکرد طبیعی این اندام‌ها نقش دارند.
نتایج این مطالعه نشان داده است که در موش‌های ماده، شکل و تعداد فولیکول‌های تخمدان (ساختارهایی که تخمک‌ها در آن‌ها رشد می‌کنند) تغییر چندانی نکرد، اما فعالیت برخی ژن‌ها تغییر کرد.
فعالیت ژن‌هایی که در تقسیم سلول‌ها و سوخت‌وساز نقش دارند کاهش یافت و فعالیت ژن‌های مرتبط با تولید پروتئین افزایش پیدا کرد. به گفته پژوهشگران، این تغییرات شباهت‌هایی با فرایندهایی دارد که با افزایش سن تخمدان و کاهش عملکرد آن مرتبط هستند.
در موش‌های نر، تغییرات علاوه بر فعالیت ژن‌ها، در ساختار بیضه‌ها نیز دیده شد. با افزایش میزان مواجهه با دود سیگار، لوله‌هایی درون بیضه‌ها که فرایند تولید اسپرم در آن‌ها انجام می‌شود، بزرگ‌تر شدند. همچنین فعالیت برخی ژن‌های مرتبط با تولید اسپرم و عملکرد سیستم ایمنی تغییر کرد.
پژوهشگران می‌گویند این نتایج نشان می‌دهد که دود سیگار ممکن است بر عملکرد دستگاه تولیدمثل زنان و مردان به شکل‌های متفاوتی تاثیر بگذارد.
در زنان تغییرات بیشتر در فعالیت ژن‌های تخمدان مشاهده شده است و در مردان علاوه بر تغییر فعالیت ژن‌ها، ساختار بیضه‌ها نیز تغییر کرد.
این مطالعه روی موش‌ها انجام شده و هنوز مشخص نیست که این تغییرات دقیقا چه تاثیری بر توانایی باروری انسان دارند. محققان تاکید می‌کنند که برای روشن شدن ارتباط میان این تغییرات زیستی و ناباروری در زنان و مردان، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
امیلی فنگ، پژوهشگر و نویسنده امریکایی می‌گوید که چین از حضور جنگجویان اویغور در سوریه و فعالیت‌های حزب اسلامی ترکستان نگران است. به گفته او، مقام‌های سوری تعهد کرده‌اند که اجازه ندهند این گروه‌ها امنیت چین را تهدید کنند؛ با این حال جنگجویان اویغور را نیز به چین تحویل نخواهند داد.
فنگ در گفت‌وگو با مجله «دیپلومات» می‌گوید جنگجویان اویغور در نبردهای مهم جنگ داخلی سوریه نقش داشتند و به هیئت تحریر شام در تصرف حلب و پیشروی به‌سوی دمشق کمک کردند.
به گفته فنگ، احمد شرع، رئیس‌جمهور سوریه و رهبر پیشین هیئت تحریر شام، در گفت‌وگوهای خصوصی از وفاداری و توانایی جنگی اویغورها تمجید کرده است.
فنگ می‌گوید چین حزب اسلامی ترکستان را تهدیدی امنیتی می‌داند و نگرانی‌های خود درباره جنگجویان اویغور را بارها با اداره جدید سوریه مطرح کرده است. موضع مقام‌های سوری نشان می‌دهد که آنان جلوگیری از تهدید امنیت چین را از تحویل این جنگجویان به بیجینگ جدا می‌کنند.
ترکیه که در جریان جنگ داخلی سوریه از مخالفان بشار اسد حمایت می‌کرد، یکی از بازیگران مهم در معادلات سیاسی و امنیتی این کشور بوده است. حضور جنگجویان خارجی، از جمله اویغورها، اکنون از موضوعات حساس در آینده سوریه و روابط آن با کشورهای منطقه به شمار می‌رود.
تفاوت وضعیت جنگجویان اویغور در سوریه و منطقه افغانستان و پاکستان
فنگ میان حزب اسلامی ترکستان و جنبش اسلامی ترکستان شرقی تفاوت می‌گذارد، هرچند هر دو را بخشی از جریان گسترده‌تر گروه‌های مسلح اویغور می‌داند. چین این گروه‌ها را با تهدیدهای امنیتی مرتبط می‌داند، اما نام‌گذاری و هویت سازمانی آن‌ها در روایت‌های مختلف یکسان نیست.
به گفته فنگ، حضور جنگجویان اویغور در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان در مقایسه با سوریه محدودتر بود. شماری از آنان در حملات هوایی امریکا کشته شدند و شرایط دشوار جغرافیایی نیز شکل‌گیری ساختاری منسجم را برای آنان دشوار کرده بود.
در مقابل، جنگجویان اویغور در سوریه توانستند تشکیلات منسجم‌تری ایجاد کنند. حزب اسلامی ترکستان در ادلب شبکه‌هایی به وجود آورد و شماری از جنگجویان همراه با خانواده‌های‌شان در آن منطقه ساکن شدند. فنگ می‌گوید همین حضور سازمان‌یافته و نقش آنان در نبردهای مهم، به جنگجویان اویغور در سوریه جایگاه متفاوتی در معادلات پس از سقوط رژیم اسد داده است.
فنگ شمار اویغورهای ساکن سوریه را حدود ۲۰ هزار نفر برآورد می‌کند؛ رقمی که مردان، زنان و کودکان را نیز در بر می‌گیرد.
نگرانی اقلیت‌ها از حضور جنگجویان خارجی
به گفته این نویسنده، حضور اویغورها در سوریه با نگرانی بخشی از اقلیت‌های این کشور روبه‌رو است. پیوند آنان با گروه‌های اسلام‌گرای مسلح و حضورشان در مناطقی که شیعیان و مسیحیان زندگی می‌کنند، از عوامل این نگرانی‌هاست.
فنگ می‌گوید در پژوهش خود شواهدی نیافته است که جنگجویان اویغور را در کشتار علویان در سال ۲۰۲۵ دخیل نشان دهد.
او می‌افزاید که آینده جنگجویان اویغور و خانواده‌های‌شان در سوریه هنوز روشن نیست. شماری از آنان سوریه را خانه تازه خود می‌دانند، در حالی که برخی دیگر همچنان خواهان بازگشت به سین‌کیانگ چین و ادامه مبارزه برای ایجاد سرزمین مستقل اویغورها هستند.
پیشینه اختلاف چین با طالبان بر سر اویغورها
موضوع جنگجویان اویغور پیش از این نیز بر روابط چین با اداره طالبان در افغانستان سایه انداخته است.
چین بارها از طالبان افغانستان خواسته است که به نگرانی‌های امنیتی این کشور رسیدگی کند. برخی منابع می‌گویند که چین خواستار سپردن اویغورها به این کشور شده است. اما طالبان از سپردن اویغورها به چین خودداری کرده است. برخی ناظران به افغانستان اینترنشنال گفته‌اند که این موضوع بر روابط بیجینگ و اداره طالبان تأثیر گذاشته است.