سه برادر در ولسوالی جلریز میدان‌وردک به دست افراد ناشناس «کشته شدند»

باغداران در ولسوالی‌های ارغنداب، ژیری و شاه‌ولی‌کوت قندهار می‌گویند فصل برداشت انار که معمولاً پررونق‌ترین زمان سال برای آنان است، امسال با زیان همراه شده و درآمد حاصل از فروش محصول، هزینه‌های یک‌سال باغداری را پوشش نمی‌دهد.

سلام‌جان، یکی از باغداران ارغنداب، به افغانستان اینترنشنال گفته است که سال‌ها برای پرورش باغ خود زحمت کشیده، اما اکنون کاهش بهای انار او را با زیان مالی روبه‌رو کرده است. او می‌گوید: «تمام سال را در این باغ کار کرده‌ام و درختان فقط یک بار در سال حاصل می‌دهند، اما حالا حتی هزینه‌هایم نیز تأمین نمی‌شود.»

100%

افت ۴۰ درصدی قیمت انار

به گفته تاجران و باغداران، بسته شدن مسیرهای ترانزیتی با پاکستان و نبود راه‌های بدیل صادراتی، بازار انار قندهار را به شدت محدود کرده است.

آنان می‌گویند بهای هر «مَن» انار، معادل حدود پنج کیلوگرام، از ۵۰۰ افغانی به ۳۰۰ افغانی کاهش یافته است؛ افتی نزدیک به ۴۰ درصد.

این کاهش قیمت در حالی رخ داده که انار قندهار سال‌ها یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات صادراتی افغانستان بوده و بخش عمده آن از طریق پاکستان به بازارهای منطقه و جهان صادر می‌شد.
«۸۰ درصد محصول انار در داخل کشور مانده است»

تاجران می‌گویند امسال تنها حدود ۱۰ درصد انار قندهار به خارج از کشور صادر شده و نزدیک به ۸۰ درصد آن در بازار داخلی باقی مانده است. به گفته آنان، محدود شدن صادرات از مسیر پاکستان، دسترسی به بازارهایی را نیز دشوار کرده که پیش‌تر خریداران اصلی انار قندهار بودند.

حاجی نظرمحمد، یکی از صادرکنندگان انار، گفت که سال گذشته باغ‌هایی را برای برداشت محصول اجاره کرده بود، اما به دلیل مشکلات صادراتی متحمل زیان سنگین شد. او امسال هیچ باغی را اجاره نکرده و اناری نیز نخریده است. به گفته او: «وقتی راه صادرات نیست، محصول را کجا ببریم و به چه کسی بفروشیم؟»

شفیع‌الله، یکی دیگر از تاجران میوه در قندهار، نیز می‌گوید هرگز تصور نمی‌کرد که انار قندهار روزی با چنین قیمت نازلی فروخته شود. او می‌گوید بسته شدن راه‌های تجاری نه تنها باغداران، بلکه تاجران و اداره طالبان را نیز با زیان روبه‌رو کرده است.

100%

باغداران به قطع درختان فکر می‌کنند

باغداران می‌گویند نگهداری باغ‌های انار هزینه‌های سنگینی دارد. آبیاری، کود، مراقبت از درختان و مبارزه با بیماری‌ها همه پیش از برداشت محصول انجام می‌شود، اما درآمد نهایی به وضعیت بازار و صادرات وابسته است.

گل‌محمد، باغدار دیگری در ارغنداب، می‌گوید او دو سال پی‌درپی زیان کرده است. او هشدار می‌دهد که اگر سال آینده نیز قیمت‌ها در همین سطح باقی بماند، ممکن است درختان انار را قطع کرده و به جای آن گندم کشت کند.

کاهش تولید در کنار بحران بازار

مشکلات بازار در حالی تشدید شده که خشکسالی و بیماری‌های گیاهی نیز بر باغ‌های انار قندهار تأثیر گذاشته‌اند.

براساس اطلاعات ریاست زراعت طالبان در قندهار، تولید انار امسال نسبت به سال گذشته بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته و حدود ۳۰ درصد باغ‌ها با مشکلات مختلف روبه‌رو هستند.

این اداره میزان تولید انار قندهار در سال جاری را حدود ۲۲۰ هزار تُن برآورد کرده، در حالی که این رقم برای سال ۲۰۲۵ حدود ۲۷۵ هزار تن اعلام شده بود. به این ترتیب، میزان تولید نسبت به سال گذشته حدود ۵۵ هزار تُن کاهش یافته است.

مقام‌های محلی طالبان همچنین هشدار داده‌اند که در ولسوالی ارغستان، تا ۳۰ درصد درختان انار در معرض خشک شدن قرار دارند.

راه‌های بدیل هنوز کافی نیست

در واکنش به محدودیت صادرات از مسیر پاکستان، شماری از تاجران تلاش کرده‌اند انار قندهار را به روسیه، هند، قطر و برخی کشورهای آسیای مرکزی صادر کنند. اما تاجران می‌گویند این صادرات محدود نمی‌تواند جایگزین مسیرهای سنتی و گسترده گذشته شود.

مقام‌های اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری قندهار و ریاست زراعت طالبان پیش‌تر گفته بودند که در ماه مارچ ۲۰۲۶ نزدیک به ۲۳ هزار تُن انار قندهار به بازارهای جهانی صادر شده است. با این حال، تاجران می‌گویند این حجم صادرات همچنان پاسخگوی نیاز بازار نیست و روند آن نیز پایدار نبوده است.

100%

عبدالباقی بینا، معاون اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری قندهار، به افغانستان اینترنشنال گفته است که با وجود کیفیت و کمیت مناسب محصول امسال، بسته شدن مسیرهای صادراتی مانع دسترسی تاجران به بازارهای خارجی شده است. او بسته شدن گذرگاه‌های چمن و اسپین‌بولدک و همچنین اختلال در مسیر اسلام‌قلعه را از عوامل اصلی افت قیمت می‌داند.

به گفته او، در قندهار دو کارخانه پروسس انار فعال‌اند که بخشی از محصول را به آب و رب انار تبدیل می‌کنند، اما ظرفیت این کارخانه‌ها برای جذب کل محصول کافی نیست.

تاجران و باغداران از طالبان می‌خواهند برای صادرات انار راه‌های بدیل و پایدار ایجاد کنند و برای دسترسی به بازارهای جدید خارجی گام‌های عملی بردارند. آنان می‌گویند بدون یک مسیر صادراتی منظم و قابل اعتماد، بحران کنونی می‌تواند آینده یکی از مهم‌ترین محصولات باغداری افغانستان را با تهدید جدی روبه‌رو کند.

شماری از این دانشجویان روز سه‌شنبه، ۵ عقرب، به افغانستان اینترنشنال گفتند که آخرین‌بار در ماه سنبله ۱۴۰۴ بدل اعاشه دریافت کرده‌اند و از آن زمان تاکنون این کمک مالی به آنان پرداخت نشده است.

بدل اعاشه کمک مالی‌ است که برای شماری از دانشجویان دانشگاه‌های دولتی در نظر گرفته می‌شود تا بخشی از هزینه‌های زندگی، از جمله کرایه اتاق، تهیه غذا و سایر مصارف روزمره‌شان را تأمین کنند.

این پول به دانشجویانی اختصاص می‌یابد که برای تحصیل از ولایت‌های دیگر به یک ولایت می‌روند، اما به دلیل نبود ظرفیت کافی در خوابگاه‌های دولتی، ناچارند در اتاق‌ها یا خوابگاه‌های خصوصی زندگی کنند.

به گفته دانشجویان، پیش از توقف پرداخت‌ها، به هر دانشجو ماهانه یک‌هزار و ۸۰۰ افغانی بدل اعاشه داده می‌شد.

آنان می‌گویند که این مبلغ، با وجود ناچیز بودن، بخشی از هزینه‌های زندگی‌شان را تأمین می‌کرد، اما قطع آن مشکلات اقتصادی‌شان را افزایش داده است.

دانشجویان می‌گویند که اکنون برای پرداخت کرایه اتاق، خرید مواد غذایی و تأمین سایر نیازهای روزمره با مشکلات جدی روبه‌رو هستند.

به گفته آنان، دانشجویانی که در خوابگاه‌های دولتی جا ندارند و مجبور به پرداخت هزینه اقامت در خوابگاه‌های خصوصی‌اند، بیش از دیگران از این وضعیت آسیب می‌بینند.

پیش از این نیز شماری از دانشجویان از ولایت‌های مختلف افغانستان در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال از پرداخت‌نشدن بدل اعاشه شکایت کرده بودند.

• 

  دانشجویان: طالبان ماه‌هاست بدل اعاشه ما را پرداخت نکرده است

شکایت از کیفیت غذای خوابگاه

شماری از دانشجویان دانشگاه البیرونی که در خوابگاه زندگی می‌کنند، همچنین از کیفیت و مقدار غذای توزیع‌شده در این خوابگاه شکایت دارند.

آنان می‌گویند که غذا در بسیاری موارد به‌خوبی پخته نمی‌شود و از نظر مقدار و بهداشت نیز رضایت‌بخش نیست.

یکی از دانشجویان که نخواست نامش فاش شود، به افغانستان اینترنشنال گفت که اگر توانایی مالی می‌داشت، حتی یک روز هم غذای خوابگاه را نمی‌خورد، اما به دلیل مشکلات اقتصادی ناچار است از همان غذا استفاده کند.

دانشجویان می‌گویند که نگرانی‌هایی درباره بهداشتی بودن غذا دارند و برخی از آنان پس از خوردن آن بیمار می‌شوند.

این دانشجویان می‌گویند که مشکلات مالی و شرایط نامناسب زندگی، در کنار محدودیت‌ها و تغییرات اعمال‌شده در نظام آموزشی پس از بازگشت طالبان، ادامه تحصیل را برای برخی از آنان دشوارتر کرده است.

آنان می‌گویند که بارها مشکلات‌شان را با مسئولان دانشگاه در میان گذاشته‌اند، اما تاکنون به نتیجه‌ای نرسیده‌اند.

این باغداران در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال، از پرداخت «هزینه‌های هنگفت» به اداره طالبان و ایجاد محدودیت به کشاورزان انتقاد کردند.

آنها می‌گویند که اداره طالبان پس از بسته شدن گذرگاه‌های تجاری با پاکستان، برای صادرات انگور و سیب به آسیای میانه و دیگر کشورها تلاشی نکرده است.

باغداران گفتند که طالبان ارسال حاصلات میوه‌ از طریق بس‌های مسافربری نوع ۵۸۰ به ولایات را منع کرده است. طالبان دلیل این ممنوعیت را اضافه بار شدن موترهای مسافربری عنوان کرده است.

کشاورزان می‌گویند که انتقال میوه‌ها با موترهای باربری زمان‌بر است و بسیاری از محصولات پیش از رسیدن به مقصد فاسد می‌شوند. به گفته آنان، موترهای باربری تنها شب‌ها اجازه تردد از مسیر سالنگ‌ها را دارند و باید به نوبت از این مسیر عبور کنند؛ موضوعی که باعث تأخیر در انتقال و فساد میوه‌ها می‌شود.

این باغداران مدعی‌اند که طالبان علاوه بر جمع‌آوری حشر، هزینه‌های سنگینی را بر باغداران تحمیل کرده است.

یک کشاورز میان‌سال که بیش از دو دهه می‌شود به باغداری و پرورش انگور در قره‌باغ کابل مشغول است، به افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان از هر ۳۰ تُن انگور در دروازه ورودی کابل ۳۰۰ افغانی می‌گیرد.

او افزود که نماینده طالبان در مارکیت میوه نیز از ورود هر موتر بدون درنظرداشت مقدار محصول روزانه ۱۰۰ افغانی می‌گیرد.

این کشاورز با حفظ هویت خود، گفت که پیش از بسته شدن گذرگاه‌های پاکستان، یک خروار انگور نوع شنگل‌خانی را تا ۳۰ هزار افغانی فروخته بود. به گفته او، قیمت یک خروار همین انگور به ۸ تا ۱۰ هزار افغانی رسیده است.

100%

در ویدیوهایی که باغذاران از مارکیت میوه در تهیه‌مسکن کابل به افغانستان اینترنشنال فرستادند، دیده می‌شود که بسته‌های حاوی بیش از ۱۰ کیلوگرام انگور به ۴۵ افغانی فروخته می‌شوند. فرستنده گفت با همین قیمت هم تقاضای کافی برای خرید انگور در بازار میوه کابل وجود ندارد.

یک کشاورز از شمال کابل، گفت که پس از توقف تجارت با پاکستان، شماری از میوه‌ها، از جمله تربوز، خربوزه، انار و برخی میوه‌های دیگر بر اساس قرارداد اداره طالبان به کشورهای آسیای میانه صادر شدند. او مدعی شد که انگور و سیب در حال حاضر تقریبا به هیچ کشوری صادر نمی‌شود و بسیاری باغداران باتوجه به نبود صادرات و هزینه‌های که به طالبان می‌پردازند، زیان سنگینی را متحمل شده‌اند.

این باغدار گفت: «امسال مصارفی که برای تاک‌بری، کود دادن، داروی ضدحشره، برگ زدن و آب دادن باغ کردیم و هزینه‌هایی که به طالبان پرداختیم، بیشتر از پول به دست‌آمده از فروش انگور بود.»

برخی از باغداران می‌گویند که پنج سال حاکمیت طالبان یکی از سخت‌ترین دوره‌ها برای بسیاری از کشاورزان بوده است.
مالک یکی از باغ‌های انگور در ولسوالی میربچه‌کوت ولایت کابل، گفت که پس از بازگشت طالبان دو سال به دلیل خشک‌سالی و باران‌های بی‌موقع انگور‌باغ‌ها حاصلات قابل ملاحظه‌ای نداشتند. او افزود، امسال که حاصلات بهتر بود، صادرات به پاکستان متوقف شد و کشاورزان زیان کردند.

این کشاروز از تاکستان‌های شالی گفت: «پس از بسته شدن مرز پاکستان، تربوز لشکرگاه از جنوب افغانستان با طی فاصله طولانی به مرزهای شمال رسید و به اوزبیکستان صادر شد. اما صادرات انگور و سیب شمالی به خارج از کشور قرارداد نشد.»

پاکستان در ۲۰ میزان سال گذشته در پی درگیری‌های مرزی با طالبان گذرگاه‌های خود با افغانستان را به روی تجارت و رفت‌وآمد مسافران بست. طالبان از آن زمان تاکنون تلاش کرده است صادرات و واردات کالا به کشورهای آسیای میانه را به عنوان جایگزین پاکستان افزایش دهد.

• 

  یک ساله‌گی بسته‌شدن مرزها؛ ۲.۳ میلیارد دالر فرصت تجاری افغانستان و پاکستان از دست رفت

یک گزارش تحقیقی افغانستان اینترنشنال در ۲۰ میزان نشان داد که بسته شدن گذرگاه‌ها دست‌کم ۲.۳ میلیارد دالر فرصت تجاری افغانستان و پاکستان را هدر داده است. برآوردها نشان می‌دهد که پیش از بحران، میانگین تجارت روزانه دو کشور دست‌کم ۶.۴۵ میلیون دالر بود؛ رقمی که در مقیاس یک سال بیش از ۲.۳ میلیارد دالر می‌رسد.

بربیناد این گزارش، پس از بسته شدن مرزهای پاکستان، حدود ۹۵ درصد از واردات افغانستان از مسیرهای ایران و آسیای میانه تامین می‌شود.
با این حال، تلاش‌های طالبان برای جایگزینی مسیر آسیای میانه و ایران برای تجارت و ترانزیت، نتوانسته است وضعیت بازرهای افغانستان را به حالت عادی برگرداند. بربنیاد گزارش‌ها، تجارت تغییر مسیر داد اما هزینه‌های واردات و صادرات افزایش یافت و بسیاری از کالاها، به‌ویژه محصولات کشاورزی افغانستان امکان صادرات به خارج از کشور را پیدا نکردند.

بلومبرگ روز دوشنبه، چهارم عقرب به نقل از یک مقام دولت فدرال امریکا و وکلای مهاجرت گزارش داد که به شماری از افغان‌های بازداشت‌شده اطلاع داده شده است که به‌زودی به پاکستان اخراج خواهند شد.

به گزارش بلومبرگ، احتمال دارد پرواز حامل این افراد در هفته‌های آینده انجام شود، اما مقام‌های امریکایی هنوز به‌طور رسمی درباره این برنامه توضیحی نداده‌اند.

نهاد افغان‌ایوک که از افغان‌های همکار نیروهای امریکایی حمایت می‌کند، می‌گوید اطلاعاتی دریافت کرده که نشان می‌دهد پرواز ویژه‌ای برای انتقال افغان‌های بازداشت‌شده از ایالت لوئیزیانا در نظر گرفته شده است.

به گفته این نهاد، به شماری از بازداشت‌شدگان گفته شده که به پاکستان فرستاده خواهند شد، اما گروه دیگری اطلاع یافته‌اند که مقصدشان افغانستان است.

افغان‌ایوک به نقل از منابع خود در دولت امریکا می‌گوید که احتمال دارد پاکستان به‌عنوان مسیر انتقال این افراد به افغانستان استفاده شود. این نهاد افزود که هنوز اسناد سفر به بازداشت‌شدگان نشان داده نشده و حتی وکلای آن‌ها نمی‌دانند که موکلان‌شان به کدام کشور اخراج خواهند شد.

افغان‌ایوک اعلام کرد که از ۲۲ میزان تاکنون، دست‌کم ۳۰ گزارش درباره انتقال احتمالی افغان‌ها از ۱۵ مرکز بازداشت در ۱۱ ایالت امریکا دریافت کرده است.

این نهاد از دولت امریکا خواسته است که مقصد پرواز را روشن کند و پیش از اخراج، به بازداشت‌شدگان فرصت دهد تا نگرانی‌های خود را درباره خطر بازگشت به افغانستان مطرح کنند.

افغان‌ایوک همچنین با استناد به آمار کمشنری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان و سازمان بین‌المللی مهاجرت اعلام کرد که پاکستان از آغاز سال جاری میلادی تا ۲۵ میزان، بیش از ۸۵ هزار افغان را اخراج کرده است. این به معنای آن است که مهاجران اخراج شده از امریکا نیز به افغانستان فرستاده خواهند شد.

این نخستین بار نیست که دولت امریکا مهاجران افغان را به کشورهای دیگر اخراج می‌کند.

خبرگزاری اسوشیتدپرس پیشتر گزارش داده بود که امریکا گروهی از مهاجران، از جمله ۱۲ شهروند افغانستان، را به جمهوری افریقای مرکزی فرستاده است.

در میان اخراج‌شدگان، جوانی افغان نیز حضور داشت که برادرانش با نیروهای امریکایی همکاری کرده بودند.

دولت دونالد ترامپ در ماه‌های اخیر اخراج مهاجران به کشورهای ثالث را گسترش داده است.

افغان‌ایوک هشدار می‌دهد که شماری از افغان‌های در معرض اخراج، پیشتر با نیروهای امریکایی همکاری کرده‌اند یا از اعضای خانواده این افراد هستند. این نهاد از دولت امریکا خواسته است که پیش از هرگونه اخراج، وضعیت حقوقی و خطرهای احتمالی بازگشت آنان به افغانستان را بررسی کند.

هنوز مشخص نیست چه تعداد افغان با پرواز احتمالی به پاکستان منتقل خواهند شد و آیا اسلام‌آباد با پذیرش این افراد موافقت کرده است یا نه.

سوزانا فیورتی، بنیان‌گذار نهاد «نووه کرینگ هیومنز»، در گفت‌وگو با روزنامه ایتالیایی کوریره دلا سرا گفته است که پدران و مادران این دختران می‌خواستند فرزندان شان درس بخوانند.

او گفت پس از بازگشت طالبان و ممنوعیت تحصیلات عالی زنان، تصمیم گرفت مکتبی مخفی در افغانستان راه‌اندازی کند.

به گفته فیورتی، صنف‌های درسی در اتاقی برگزار می‌شد که در آن ماشین‌های خیاطی نیز قرار داشت. قرار بود در صورت بازرسی طالبان، کتابچه‌ها و قلم‌ها پنهان شوند و شاگردان وانمود کنند که مشغول خیاطی هستند.

او گفت در دو سال نخست هیچ‌یک از نیروهای طالبان برای بازرسی به این محل مراجعه نکرد. او پس از دو سال متوجه شد که دختران شماری از اعضای طالبان نیز در این مکتب درس می‌خوانند.

فیورتی در پاسخ به این پرسش که آیا در میان شاگردان جاسوسان طالبان حضور داشتند، گفت: «نه، دختران اعضای طالبان بودند. پدران و مادران شان می‌خواستند آن‌ها درس بخوانند.»

او افزود که همه افراد وابسته به طالبان دیدگاه یکسانی ندارند و برخی از آنان می‌خواهند محدودیت‌هایی را که نادرست می‌دانند، تغییر دهند اما این خواست را پنهانی دنبال می‌کنند.

این امدادگر ایتالیایی گفت که فعالیت مکتب مخفی دختران با خطرهای جدی همراه بود و اگر کسی آن را به مأموران امر به معروف طالبان گزارش می‌داد، ممکن بود با برخورد شدید این گروه روبه‌رو شوند.

بنیان‌گذار این نهاد ایتالیایی همچنین از تلاش‌هایش برای ایجاد فرصت‌های اقتصادی برای زنان افغانستان سخن گفت. او افزود که از راه گفت‌وگو و مصالحه با طالبان توانسته است برنامه‌ای برای تقدیر از زنان کارآفرین افغانستان راه‌اندازی کند.

به گفته فیورتی، مقام‌های طالبان در ابتدا از این پیشنهاد شگفت‌زده شدند و از او پرسیدند آیا می‌داند در چه کشوری حضور دارد. او گفت برای جلب موافقت طالبان توضیح داده است که فعالیت اقتصادی زنان می‌تواند برای کشور درآمد ایجاد کند.

فیورتی افزود که طالبان سرانجام با این برنامه موافقت کرد و زنان برنده جایزه در نشستی با حضور یکی از وزیران طالبان شرکت کردند.

او گفت در یکی از دیدارها، یک مقام بلندپایه طالبان از او پرسید که به‌عنوان یک زن ایتالیایی درباره حکومت طالبان چه نظری دارد. فیورتی گفت در پاسخ به او گفته است: «اگر من زیر حاکمیتی مانند حکومت شما بزرگ شده بودم، امروز اینجا نبودم تا کاری را که با این نهاد انجام می‌دهم، انجام دهم.»

به گفته او، آن مقام طالبان در پاسخ گفت که او ذهنیت استعمارگرانه دارد، اما سپس وی را به صرف غذا دعوت کرد. فیورتی گفت پس از آن دیگر با این مقام دیدار نکرد.