این سازمان نوشت استخبارات طالبان پنج سال پیش شعبه‌ای خوفناکی را به نام ۰۱۵ ایجاد کرده که وظیفه آن بازداشت و شکنجه خبرنگاران، سانسور و بستن رسانه‌ها است.
سازمان گزارشگران بدون مرز چهارشنبه، ۱۳ عقرب در گزارشی نوشت طالبان پس از بازگشت به قدرت، در پنج سال گذشته در افغانستان به راهبرد خود برای سرکوب و سانسور رسانه‌ها، محکومیت‌های خودسرانه روزنامه‌نگاران و تعطیلی رسانه‌های منتقد ادامه داده است. این سازمان تاکید کرد که اداره طالبان روزنامه‌نگاران را به‌دلیل انجام کار حرفه‌ای شان دشمن حکومت می‌داند.
به گزارش این سازمان، شعبه ۰۱۵ استخبارات طالبان مسئولیت پیشبرد جنگ تبلیغاتی در فضای آنلاین و مدیریت رسانه‌ها را به عهده دارد. شماری از خبرنگاران افغان در گفت‌وگو با سازمان گزارشگران بدون مرز گفته‌اند که توسط ماموران این شعبه استخبارات طالبان به‌طور خودسرانه بازداشت، تهدید، بازجویی و شکنجه شده‌اند.
بربنیاد گزارش، شعبه ۰۱۵ که «روزنامه‌نگاران افغان از آن به‌شدت هراس دارند»، پس از بازگشت طالبان در اسد ۱۴۰۰ در چوکات اداره استخبارات طالبان ایجاد شده است. این شعبه در کابل و سایر ولایات مأمور دارد. آنها محتوای رسانه‌های افغانستان را رصد می‌کنند و علیه مواردی که «مشکل‌ساز» تشخیص دهند، اقدام می‌کنند.
گزارش تصریح کرده که ماموران این شعبه روزنامه‌نگارانی را که گزارش‌های‌شان انتقادی تلقی شود، احضار کرده و تهدید می‌کنند. بخش عملیاتی این شعبه در همکاری با محتسبان امر به معروف به دفتر رسانه‌ها یورش می‌برند، افراد را بازداشت و تجهیزات رسانه‌ای را ضبط می‌کنند.
سازمان گزارشگران بدون مرز نوشت: «این اقدامات بخشی از راهبرد سرکوب کامل روزنامه‌نگاری است و جایگاه هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان را به‌عنوان دشمن آزادی رسانه‌ها تثبیت می‌کند.»
در این گزارش، به روایت چند خبرنگار از تجربه بازداشت و شکنجه توسط استخبارات طالبان نیز اشاره شده است.
فرهاد، خبرنگاری که گزارشگران بدون مرز به‌دلایل امنیتی روایت او را با نام مستعار منتشر کرده، گفته است طالبان پس از بازداشت، خریطه‌ای سیاه بر سرش کشیدند و او را به اداره استخبارات در کابل انتقال دادند. مأموران طالبان او را به جاسوسی متهم کردند و تلفن و کمپیوترش را بازرسی کردند. او به دلیل گزارش‌دهی درباره زندگی روزمره مردم، به تبلیغ علیه اداره طالبان متهم شده بود.
فرهاد گفته است چند روز پس از بازداشت، به شعبه ۰۱۵ منتقل شد و دو هفته را در یک سلول کوچک و انفرادی گذراند. به گفته او، مأموران مختلف به‌طور شبانه‌روزی او را شکنجه و بازجویی می‌کردند و می‌خواستند علیه دیگر خبرنگاران اعتراف اجباری بدهد. این خبرنگار گفت: «مرا به‌شدت لت‌وکوب کردند. شوک برقی دادند و هنوز هم شکنجه در بدنم باقی مانده است.»
این خبرنگار یکی از ۷۷ روزنامه‌نگاری است که از سال ۲۰۲۱ به این‌سو در جریان موجی از بازداشت‌ها با هدف ایجاد رعب در میان کارکنان رسانه‌ای، دستگیر و زندانی شده‌اند. مدت بازداشت این افراد از یک هفته تا دو سال گزارش شده است.
در گزارش آمده است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، سانسور گسترده‌ای بر رسانه‌ها اعمال کرده است. احمد، (نام مستعار) خبرنگاری که قبلا در یک تلویزیون خصوصی کار می‌کرد، گفته است فشارها با ممنوعیت برخی برنامه‌ها و خاموش‌کردن صدای خبرنگاران زن آغاز شد. به گفته او، رسانه محل کارش اندکی پس از بازگشت طالبان به قدرت، به وزارت اطلاعات و فرهنگ تعهد سپرد که برنامه‌های مختلط زنان و مردان را پخش نکند و با افرادی که با طالبان مخالف‌اند مصاحبه نکند.
احمد افزوده است که تهدیدها به‌تدریج جدی‌تر شد و پس از نشر گزارش‌هایی که خلاف خواست طالبان بود، بارها به شعبه ۰۱۵ احضار شد. او گفت: «کار حرفه‌ای رسانه‌ها در واقع به معنای مخالفت با طالبان بود.» این خبرنگار در نهایت مجبور شد افغانستان را ترک کند.
عبدالله، خبرنگار دیگری که در خارج از افغانستان به سر می‌برد، گفته است: «طالبان می‌خواهد رسانه‌ها را به دستگاه‌های تبلیغاتی در خدمت رژیم تبدیل کنند؛ رسانه‌هایی که فقط محتوای مورد نظر آنان را پخش کنند.»
به گفته این خبرنگار، مأموران هنگام احضار او به شعبه ۰۱۵ چندین بار تهدیدش کرده و گفته بودند: «حق ندارید درباره حقوق زنان، رویدادهای امنیتی یا فقر گزارش تهیه کنید. باید افرادی را در برنامه‌ها دعوت کنید که مورد تایید ما باشند.»
گزارشگران بدون مرز می‌گوید به بیش از ۲۰ دستورالعمل سراسری و شمار فزاینده‌ای از فرمان‌های ولایتی دست یافته است که هدف آنها از بین بردن آزادی رسانه‌هاست.
این سازمان همچنین پیام‌های صوتی را بررسی کرده است که در آنها اعضای شعبه ۰۱۵ خبرنگاران را تهدید می‌کنند. آنان از خبرنگاران می‌خواهند به افراد «تحریک‌کننده» که سیاست‌های اداره طالبان را زیر سؤال می‌برند، فرصت حضور در رسانه‌ها را ندهند. همچنین دستور می‌دهند تحلیل‌گران مورد نظر طالبان را از فهرستی که ارائه کرده‌اند، به برنامه‌ها دعوت کنند. یک خبرنگار گفت این فهرست بیش از ۵۰ نفر نیست.
یکی از مأموران در این پیام‌ها می‌گوید: «همکاری ما باید متقابل باشد.» او سپس از خبرنگاران می‌خواهد درباره موضوعات مورد نظر طالبان «گزارش و مصاحبه» تهیه کنند.
به نوشته گزارشگران بدون مرز، تهدیدها حتی پس از خروج خبرنگاران از افغانستان نیز ادامه می‌یابد. در یکی از پیام‌ها به یک خبرنگار گفته شده است: «هر جا که باشی و پنهان شوی، پیدایت می‌کنیم.»
شکنجه و صحنه‌سازی تیرباران
در بخش دیگری از گزارش، احمد، (نام مستعار) نیز از شکنجه و بدرفتاری در اداره استخبارات طالبان روایت کرده است. او گفته است یک روز به‌زور به شعبه ۰۱۵ انتقال داده شد و در جریان بازجویی، مانند دیگران به جاسوسی متهم شد. او افزود: «مرا شکنجه کردند. ضربه‌ها آن‌قدر شدید بود که بی‌هوش شدم.»
گزارش می‌افزاید که شعبه ۰۱۵ زندان جداگانه‌ای ندارد و بیشتر بازداشت‌شدگان پس از مدتی به ریاست‌های ۴۰ یا ۹۰ استخبارات منتقل می‌شوند.
احمد گفته است در جریان بازداشت طولانی‌مدتش تنها دو بار توانست خانواده‌اش را ببیند. او همچنین از صحنه‌سازی اعدام روایت کرده و گفته است: «ساعت دو بامداد مرا به تپه‌ای بردند. تفنگی را به شقیقه‌ام گذاشتند و گفتند که چندین نفر مانند من را در همان‌جا کشته‌اند.»
این خبرنگار سرانجام در دادگاه طالبان محاکمه و به اتهام «تبلیغ علیه رژیم» به زندان محکوم شد. او چند ماه بعد به زندان بگرام منتقل شد.
احمد گفته است که دست‌ها و پاهایش حتی هنگام رفتن به تشناب بسته بود و او را با آب سرد نیز مجازات می‌کردند. این خبرنگار پس از آزادی از زندان، افغانستان را ترک کرد.
با این حال حمدالله فطرت به گزارشگران بدون مرز گفته است: «اداره‌های مربوط، از جمله شعبه ۰۱۵ اداره استخبارات، در چارچوب قانون فعالیت می‌کنند. با هیچ‌کس برخورد خودسرانه نمی‌شود و کسی به‌گونه خودسرانه بازداشت نمی‌شود.»
حساب‌های مستعار طالبان در شبکه‌های اجتماعی
گزارش تصریح کرده که تلاش طالبان برای کنترل اطلاعات، تنها به سرکوب خبرنگاران محدود نمی‌شود و فضای آنلاین را نیز در بر می‌گیرد. بر اساس اطلاعات گزارشگران بدون مرز، در شعبه ۰۱۵ بخش مشخص برای نظارت بر شبکه‌های اجتماعی وجود دارد. مأموران محتوایی را که مشکل‌ساز تشخیص دهند، در گزارشی ثبت می‌کنند.
به گزارش این سازمان، یکی از بخش‌های شعبه ۰۱۵ مسئول تبلیغات، کارزارهای اطلاعات نادرست در فضای آنلاین و جهت‌دهی به افکار عمومی است. شعبه ۰۱۵ همچنان استدیویی دارد که در آن ویدیوهای اعترافات اجباری بازداشت‌شدگان ضبط می‌شود.
پیش از این، افغانستان اینترنشنال در ۱۹ سنبله اسنادی را منتشر کرد که نشان می‌داد اداره استخبارات طالبان برای تبلیغ علیه مخالفان در مجموع ۷۰ میلیون و ۷۰۰ هزار افغانی اختصاص داده است.
بر اساس این اسناد، بخش‌های مختلف این برنامه از طریق هزار و ۵۰۰ حساب کاربری مستعار در شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های وابسته به طالبان و شماری از تلویزیون‌های خصوصی اجرا می‌شود.
نامه‌های رسمی اداره استخبارات طالبان نشان می‌دهد که این طرح در واکنش به افزایش فعالیت‌های نظامی و فکری جبهات مقاومت و دیگر منتقدان تهیه شده است. در اسناد از این برنامه با عنوان «طرح ضدتبلیغ و تدابیر استخباراتی» یاد شده است.
