بر مبنای این گزارش، دهه‌ها جنگ، تخریب زیرساخت‌های آبرسانی، کاهش کمک‌های خارجی و ضعف در بازسازی شبکه‌های آب، بحران دسترسی به آب سالم در افغانستان را تشدید کرده است.
یونیسف در گزارش جدیدش که روز شنبه، ۱۶ عقرب، منتشر شده است، می‌گوید که حملات مستندشده به زیرساخت‌های آبرسانی، فاضلاب و بهداشت را در ۲۳ کشور طی یک دوره پنج‌ساله بررسی کرده است.
براساس بررسی، افغانستان، ایران، اوکراین، غزه، سودان و کشورهای دیگر از جدی ۱۳۹۹ تا جوزای ۱۴۰۵ هدف حملات مستندشده علیه خدمات و تأسیسات آب، بهداشت و فاضلاب بوده‌اند.
یونیسف هشدار داده است که افزایش حملات به زیرساخت‌های آبرسانی در مناطق جنگی، میلیون‌ها کودک را با خطر محرومیت از آب آشامیدنی، خدمات بهداشتی و آموزشی مواجه کرده است.
بر اساس این گزارش، پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، کمک‌های مالی عمده کشورهای کمک‌کننده به بخش آب، بهداشت و حفظ صحت قطع شد. در نتیجه، کارکنان این بخش نتوانستند نظام‌های آبرسانی و فاضلاب را به‌درستی حفظ و نگهداری کنند.
این گزارش می‌افزاید که در سال ۲۰۲۲، حدود ۲۴۲ هزار مورد اسهال حاد آبکی و ۸۷ مورد مرگ ناشی از آن در افغانستان ثبت شد که بیش از نیمی از قربانیان کودکان زیر پنج سال بودند.
بر اساس این گزارش، تا سال ۲۰۲۵ تنها ۱۰ درصد از بودجه مورد نیاز درخواست بشردوستانه یونیسف برای بخش آب، بهداشت و حفظ صحت تأمین شده بود؛ موضوعی که شکاف‌های جدی در ارائه خدمات و نگهداری زیرساخت‌های آبرسانی ایجاد کرده است.
کابل یکی از نمونه‌های برجسته پیامدهای درازمدت جنگ بر منابع آب است. یونیسف می‌گوید جنگ بخش بزرگی از شبکه عمومی آبرسانی این شهر را تخریب کرده و نبود شبکه جایگزین باعث شده است خانواده‌ها به چاه‌های خصوصی و خرید آب از تانکرها وابسته شوند.
با کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، چاه‌هایی با عمق ۱۲۰ متر نیز تا سال ۲۰۲۵ خشک شدند. در همین حال، خانواده‌های کم‌درآمد ناچارند تا ۳۰ درصد درآمد خود را برای خرید آب تانکری هزینه کنند.
گزارش می‌گوید کمبود آب، کودکان را نیز با پیامدهای مستقیم روبه‌رو کرده است. بسیاری از آنان به‌جای رفتن به مکتب، ساعت‌ها در صف شیرهای عمومی آب منتظر می‌مانند تا آب مورد نیاز خانواده‌های‌شان را تهیه کنند.
یونیسف می‌گوید محدودیت‌های طالبان بر کار زنان نیز ارائه خدمات در این بخش را با دشواری بیشتری روبه‌رو کرده است. پس از ممنوعیت کار زنان در سازمان‌های غیردولتی در قوس ۱۴۰۱ و گسترش آن به سازمان ملل در حمل ۱۴۰۲، فعالیت‌های ارزیابی نیازها، توزیع تجهیزات، نظارت و آگاهی‌دهی بهداشتی به‌شدت کاهش یافت.
خوشه کاری آب، بهداشت و حفظ صحت به رهبری یونیسف در حوت ۱۴۰۱ اعلام کرد که این فعالیت‌ها بین ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش یافته‌اند.
این گزارش همچنین می‌گوید محدودیت بر حضور کارکنان زن در سال ۲۰۲۶ همچنان دسترسی ایمن زنان و دختران به خدمات و اجرای برنامه‌های بهداشتی متناسب با نیازهای آنان را با مانع روبه‌رو کرده است.
در کنار این مشکلات، گزارش به برخی راهکارهای مقابله با بحران آب در افغانستان نیز اشاره می‌کند. استفاده از پمپ‌های خورشیدی، آموزش کمیته‌های محلی مدیریت آب و تقویت زیرساخت‌ها برای مقاومت در برابر حمله‌ها از جمله این اقدامات است.
بر اساس آمار یونیسف، سهم نظام‌های آبرسانی خورشیدی در میان پروژه‌های تکمیل‌شده با حمایت این نهاد از ۶۵ درصد در سال ۲۰۲۱ به ۷۴ درصد در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.
این گزارش تأکید می‌کند که پیامدهای تخریب زیرساخت‌های آب و بهداشت به سال‌های جنگ محدود نمی‌ماند و کودکان همچنان بار سنگین این آسیب‌ها را بر زندگی روزمره خود تحمل می‌کنند.
