دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا در مراسم بزرگداشت روز کهنه‌سربازان این کشور، جنگ امریکا در افغانستان را در کنار جنگ‌های ویتنام و عراق، طولانی و پرهزینه توصیف کرد. او گفت که این جنگ‌ها با وجود تلفات هزاران نظامی امریکایی، دستاورد چندانی برای امریکا نداشتند.
ترامپ روز چهارشنبه، ۲۰ عقرب در مراسمی در گورستان ملی آرلینگتون، از نظامیان امریکایی که در جنگ‌های مختلف خدمت کرده‌اند، قدردانی کرد. او در سخنرانی ۲۵ دقیقه‌ای خود، از کهنه‌سربازان جنگ جهانی دوم، ویتنام و افغانستان نیز نام برد و از فداکاری آنان ستایش کرد.
رئیس‌جمهور امریکا در بخشی از سخنانش، مدت و تلفات نیروهای این کشور در جنگ دو کوریا، ویتنام، عراق و افغانستان را با جنگ کنونی این کشور با ایران مقایسه کرد و گفت که حضور نظامی امریکا در این کشورها سالهای طولانی ادامه یافت و هزاران کشته بر جا گذاشت، اما «چیز چندانی» نصیب امریکا نکرد.
ترامپ همچنین از رایان هندریکسن، سرباز ارتش امریکا که در سال ۲۰۱۰ در افغانستان در بمب کنار جاده زخمی شد، در این مراسم قدردانی کرد.
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش از عملیات نظامی امریکا علیه ایران دفاع کرد و گفت که واشنگتن جنگ با ایران را آغاز نکرده است. او مدعی شد که ایران از سال ۱۹۷۹ با امریکا در جنگ بوده و تاکید کرد که هدف دولت او دستیابی به «پیروزی کامل» در این درگیری است.
رئیس‌جمهور امریکا گفت که به باور او، با پایان جنگ ایران، جهان جای امن‌تر و بهتری خواهد شد.
بر اساس آمار وزارت دفاع امریکا، تاکنون ۲۳ نظامی امریکایی در جنگ با ایران کشته و دست‌کم ۸۶۵ تن دیگر زخمی شده‌اند. اما آنچه این جنگ را متمایز می‌کند، تأثیر گسترده آن بر اقتصاد امریکا و جهان است.
مقام‌های امریکایی، از جمله دونالد ترامپ، اذعان کرده‌اند که جنگ با ایران در شکست تاریخی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای کانگرس نقش داشته است. تحلیلگران نیز می‌گویند که این جنگ، با افزایش قیمت‌ها و فشار بر اقتصاد امریکا، به نارضایتی رأی‌دهندگان از جمهوری‌خواهان دامن زده است.
جنگ امریکا در افغانستان که در اکتوبر ۲۰۰۱، پس از حملات یازدهم سپتامبر آغاز شد، طولانی‌ترین جنگ در تاریخ این کشور بود. نیروهای امریکایی نزدیک به ۲۰ سال در افغانستان حضور داشتند و خروج نهایی آنان در اگست ۲۰۲۱، هم‌زمان با سقوط جمهوری و بازگشت طالبان به قدرت، تکمیل شد.
وزارت دفاع طالبان اعلام کرد که یک‌هزار کماندو پس از شش ماه «آموزش نظامی و عقیدتی» فارغ شده‌اند. در مراسم فراغت این نیروها، وزیران دفاع و داخله طالبان، شماری از اعضای کابینه، سفیران کشورهای خارجی، اتشه‌های نظامی سفارت‌خانه‌ها و نمایندگان ویژه حضور داشتند.
این مراسم با حضور محمدیعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، و سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله این گروه، برگزار شد. هر دو مقام در سخنرانی‌های خود بر تقویت نیروهای نظامی طالبان، امنیت داخلی افغانستان و روابط این کشور با جهان تأکید کردند.
محمدیعقوب مجاهد گفت که افغانستان دارای یک حکومت مرکزی واحد است و هیچ گروهی نمی‌تواند امنیت آن را برهم بزند. او مدعی شد که افغانستان اکنون امن است و هیچ گروه یا نیرویی در داخل افغانستان وجود ندارد که تهدیدی برای دیگران باشد.
وزیر دفاع طالبان خطاب به کشورهای خارجی گفت: «به همه کشورهای خارجی اطمینان می‌دهم که افغانستان اکنون امن است و هیچ دشمنی در داخل یا خارج این کشور وجود ندارد که تهدیدی برای دیگران باشد.»
طالبان بارها در پاسخ به نگرانی کشورهای منطقه درباره حضور گروه‌های تروریستی و شبه‌نظامیان خارجی در افغانستان گفته است که از خاک این کشور هیچ تهدیدی متوجه کشورهای دیگر نیست. با این حال، فعالیت تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و نگرانی چین از حضور شبه‌نظامیان اویغور در افغانستان باعث شده است که روابط طالبان با این دو کشور رو به تیرگی و سردی بگراید.
پاکستان بارها به خاک افغانستان حمله کرده و بهبود روابط با طالبان را مشروط به اخراج شبه‌نظامیان تی‌تی‌پی یا جلوگیری از فعالیت آنان در خاک افغانستان کرده است.
وزیر دفاع طالبان گفت که نیروهای تازه آموزش‌دیده مسئولیت دفاع از مردم و تمامیت ارضی افغانستان را بر عهده دارند.
سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، نیز در این مراسم گفت که افغانستان پس از نیم قرن اکنون دارای یک اردوی منظم و مستقل شده است.
او خطاب به نیروهای کماندو گفت که آنان برای تأمین منافع کشورهای دیگر تشکیل نشده‌اند، بلکه وظیفه دفاع از خاک افغانستان را دارند.
حقانی با اشاره به توانایی‌های نظامی طالبان گفت که این گروه ممکن است از نظر تجهیزات و امکانات محدود باشد، اما نیروهایش باید روحیه خود را حفظ کنند و در تصمیم‌گیری‌های نظامی از اقدامات احساسی بپرهیزند.
وزیر داخله طالبان همچنین گفت که افغانستان تهدیدی برای هیچ کشوری نیست و نیروهای این گروه تنها از سرزمین خود دفاع می‌کنند.
به گفته وزارت دفاع طالبان، یک‌هزار نیروی کماندو در هشتمین دوره آموزش نیروهای ویژه، آموزش‌های تخصصی نظامی، حرفه‌ای و عقیدتی را پشت سر گذاشته‌اند.
در جریان مراسم، نیروهای تازه فارغ‌شده همراه با نیروی هوایی طالبان تمرین‌های نظامی اجرا کردند و با استفاده از انواع پهپادها، مانورهای هوایی به نمایش گذاشتند.
دو نماینده دموکرات مجلس نمایندگان امریکا به افغانستان اینترنشنال گفتند که با به دست گرفتن اکثریت کانگرس از سوی دموکرات‌ها، برای افزایش فشار بر طالبان و پایان دادن به تبعیض و محدودیت‌ها علیه زنان و دختران افغانستان تلاش خواهند کرد.
آنان همچنین بر ادامه حمایت از پناهجویان افغان، به‌ویژه همکاران پیشین امریکا در افغانستان، تأکید کردند.
جیسون کرو، نماینده دموکرات ایالت کلرادو در مجلس نمایندگان امریکا، روز چهارشنبه به عارف یعقوبی، خبرنگار افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان هنوز به وعده‌های خود برای بازگشایی مکاتب به روی دختران و فراهم‌کردن زمینه آموزش زنان عمل نکرده است.
او تأکید کرد: «ما باید هر روز بر طالبان فشار بیاوریم تا زنان و دختران بتوانند به مکتب و دانشگاه بروند و کار کنند. طالبان باید به وعده‌هایی که مقام‌های این گروه هنگام بازگشت به قدرت داده بودند، عمل کند.»
گریگ استنتون، نماینده دموکرات ایالت آریزونا در مجلس نمایندگان امریکا نیز به افغانستان اینترنشنال گفت که با آغاز کار کانگرس جدید و به دست گرفتن اکثریت از سوی دموکرات‌ها، رویکرد امریکا در قبال نقض حقوق بشر توسط طالبان و وضعیت همکاران پیشین این کشور در افغانستان تغییر خواهد کرد.
او تأکید کرد که دموکرات‌ها پس از چهار سال دوری از اکثریت کانگرس، از اختیارات تازه خود برای دفاع از حقوق بشر و ارزش‌های امریکایی استفاده خواهند کرد.
حکومت ترامپ در نشست‌های شورای امنیت سازمان ملل بارها از نقض حقوق بشر، به‌ویژه ممنوعیت کار و آموزش زنان و دختران افغانستان، انتقاد کرده است. با این حال، تاکنون اقدام تازه و مشخصی برای وادار کردن طالبان به لغو این محدودیت‌ها اعلام نکرده و بیشتر بر مقابله با تهدیدهای تروریستی و آزادی شهروندان امریکایی بازداشت‌شده در افغانستان تمرکز داشته است.
طالبان بارها خواستار بهبود روابط با امریکا شده و پیشنهاد کرده است که دو طرف بر منافع مشترک، از جمله مبارزه با داعش و قاچاق مواد مخدر، تمرکز کنند. مقام‌های طالبان همچنین خواستار بازگشایی سفارت امریکا در کابل شده‌اند، اما واشنگتن تاکنون با این درخواست موافقت نکرده و روابط دیپلوماتیک خود را با طالبان از سر نگرفته است.
وزارت خارجه امریکا نیز به شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران درباره خطر معامله با طالبان هشدار داده و از آنان خواسته است اطمینان حاصل کنند که فعالیت‌های اقتصادی‌شان در افغانستان، تحریم‌های امریکا و مقررات مبارزه با تروریسم را نقض نمی‌کند.
حمایت از پناهجویان افغان
استنتون گفت که حمایت از افغان‌هایی که در کنار نیروهای امریکایی خدمت کرده‌اند، بخشی از ارزش‌های این کشور است و عمل نکردن حکومت امریکا به وعده‌هایش در قبال آنان، به اعتبار واشنگتن در جهان آسیب می‌زند.
او افزود: «وقتی می‌گویم در کنار مردم افغانستان ایستاده‌ام، در واقع از ارزش‌های امریکایی دفاع می‌کنم. حمایت از شرکای ما، به‌ویژه کسانی که کمک‌های زیادی به امریکا کرده‌اند، باید یکی از ارزش‌های امریکایی باشد.»
جیسون کرو نیز خواستار احیای حمایت هر دو حزب کانگرس از همکاران افغان شد. او گفت که حمایت از افغان‌هایی که در کنار نیروهای امریکایی خدمت و مبارزه کرده‌اند، در گذشته مورد توافق دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان بود، اما این رویکرد در دوره گذشته کانگرس تغییر کرد.
کرو این تغییر را تأسف‌بار خواند و ابراز امیدواری کرد که با به دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان از سوی دموکرات‌ها، همکاری دو حزب برای حمایت از همکاران پیشین امریکا از سر گرفته شود.
او تأکید کرد که امریکا در قبال افغان‌هایی که در کنار نیروهای این کشور خدمت کرده‌اند، مسئولیت دارد و باید به وعده‌های خود عمل کند.
پس از سقوط کابل در اسد ۱۴۰۰، حکومت جو بایدن ده‌ها هزار افغان، از جمله همکاران پیشین ارتش و حکومت امریکا، فعالان حقوق بشر و مقام‌های حکومت پیشین افغانستان را به امریکا انتقال داد. شماری از آنان اجازه اقامت موقت دریافت کردند. حکومت بایدن وعده داده بود که درخواست‌های مهاجرتی و پناهندگی این افراد را بررسی کند و زمینه دریافت اقامت دایم را برای واجدان شرایط فراهم سازد.
اما حکومت دونالد ترامپ با در پیش گرفتن سیاست کاهش پذیرش مهاجران و قرار دادن افغانستان در فهرست کشورهای مشمول ممنوعیت سفر، به وضعیت اقامت موقت شماری از پناهجویان افغان پایان داد و برای اخراج آنان به افغانستان و پاکستان اقدام کرد.
اقدام حکومت ترامپ برای اخراج پناهجویان افغان با مخالفت دادگاه‌های امریکا روبه‌رو شده و اجرای حکم اخراج آنان به‌طور موقت متوقف شده است. هم‌زمان، شماری از نمایندگان کانگرس تلاش دارند با تصویب طرحی برای احیای اقامت موقت پناهجویان افغان، از اخراج آنان جلوگیری کنند.
استنتون تأکید کرد که امریکا برای حفظ جایگاه خود به‌عنوان قدرتمندترین کشور جهان، نباید تنها به توان نظامی تکیه کند، بلکه باید با پایبندی به ارزش‌های خود، از متحدانش و خانواده‌های آنان نیز حمایت کند تا در معرض خطر قرار نگیرند.
اداره ترامپ در سال ۲۰۲۵ کمک‌های توسعه‌ای و بشردوستانه امریکا به افغانستان را متوقف کرد. بر اساس گزارش نهادهای نظارتی حکومت امریکا، این تصمیم به توقف پروژه‌های کمک‌رسانی و برنامه‌های بشردوستانه نیز انجامید.
اکثریت تازه دموکرات‌ها در کانگرس
دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر، اکثریت هر دو مجلس کانگرس را به دست آوردند و قرار است با آغاز دوره جدید کانگرس در جنوری ۲۰۲۷، کنترول مجلس نمایندگان و سنا را در اختیار بگیرند.
این پیروزی به دموکرات‌ها امکان می‌دهد از اختیارات قانون‌گذاری، نظارتی و بودجه‌ای کانگرس برای اعمال فشار بر اداره ترامپ و پیگیری سیاست‌های خود، از جمله در زمینه حقوق بشر و حمایت از متحدان افغان امریکا، استفاده کنند.
با این حال، روشن نیست که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، با توجه به اختیارات گسترده‌اش در سیاست خارجی، حاضر خواهد شد با دموکرات‌ها برای افزایش فشار بر طالبان و تغییر سیاست واشنگتن در قبال افغانستان با تأکید بر حقوق بشر همکاری کند یا خیر.
خانواده محمد یاسین خاکسار، جوان ۲۵ ساله افغان، هویت او را در میان هشت جسدی که در نزدیکی مرز ایران و ترکیه در استان وان پیدا شده‌اند، تأیید کرده است.
محمد ضمیر، پدر یاسین، روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که پسرش را در ویدیوی منتشرشده از اجساد شناسایی کرده است.
او گفت یاسین برای فرار از بیکاری و فقر تلاش داشت از مسیر ایران وارد ترکیه شود، اما در این مسیر جان باخت.
پدر یاسین گفت که در حال حاضر از محل نگهداری جسد پسرش اطلاعی ندارد و از مقام‌های طالبان خواست برای یافتن و انتقال پیکر او همکاری کنند.
محمد ضمیر که در منطقه تخته‌کبرک ولایت تخار زندگی می‌کند و به اینترنت دسترسی ندارد، از اقارب و همسایگانش خواسته بود برای شناسایی و یافتن جسد پسرش با افغانستان اینترنشنال تماس بگیرند.
افغانستان اینترنشنال اسنادی را مشاهده کرده است که نشان می‌دهد محمد یاسین خاکسار، فرزند محمد ضمیر، متولد ماه ثور ۱۳۸۰ و از باشندگان اصلی منطقه ارگوی بدخشان است. خانواده او اکنون در تخار زندگی می‌کند.
پیش از این، خانواده رضا نظری، نوجوان ۱۶ ساله افغان از ولایت بامیان، نیز هویت او را در میان همین هشت جسد تأیید کرده بود.
اجساد هشت مرد جوان در روزهای گذشته در نزدیکی منطقه اوزالپ استان وان ترکیه، در فاصله حدود سه کیلومتری مرز ایران، پیدا شدند. رسانه‌های ترکیه علت مرگ آنان را سرمای شدید گزارش کرده‌اند. اما علت اصلی مرگ آنان به‌طور مستقل تأیید نشده است.
با شناسایی یاسین خاکسار، شمار هویت‌های تأییدشده در میان این هشت قربانی که افغانستان اینترنشنال گزارش کرده، به دو نفر رسیده است.
یک مقام بلندپایه وزارت خارجه طالبان روز چهارشنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که این وزارتخانه درباره این رویداد از مقام‌های ایران و ترکیه اطلاعات خواسته، اما تاکنون اطلاعات دقیقی درباره شمار قربانیان دریافت نکرده است.
خانواده‌های قربانیان می‌گویند به اجساد دسترسی ندارند و خواستار همکاری مقام‌های مربوط برای شناسایی و انتقال پیکر فرزندان‌شان هستند.
شمار قربانیان افغان در مرز ترکیه ممکن است بیش از هشت نفر باشند
افغانستان اینترنشنال از طریق گفت‌وگو با یک شاهد عینی و اعضای خانواده دو مهاجر افغان دریافته است که شمار شهروندان افغان جان‌باخته در مرز ایران و ترکیه ممکن است بیشتر از هشت نفری باشد که اجسادشان در روزهای گذشته در استان وان پیدا شده است.
منیر خان صافی به افغانستان اینترنشنال گفت برادرش، حامد صافی، پنجشنبه‌شب در منطقه مرزی ایران و ترکیه جان باخته است. به گفته او، مرگ حامد جدا از رویداد مربوط به هشت مهاجری است که اجسادشان در وان پیدا شده است.
بر اساس اسنادی که افغانستان اینترنشنال مشاهده کرده، حامد صافی، فرزند عبدالقیوم، حدود ۲۲ سال داشت و باشنده ولسوالی امام‌صاحب ولایت قندوز بود. خانواده او می‌گوید جسدش اکنون در یک سردخانه دولتی در منطقه چالدران ایران نگهداری می‌شود. افغانستان اینترنشنال تصویری از جسد او را نیز مشاهده کرده است.
جنید، جوان ۲۰ سالهای که می‌گوید هنگام عبور از مرز همراه حامد بوده، نیروهای پولیس مرزی ترکیه و قاچاقچیان انسان را به بدرفتاری و خشونت علیه مهاجران متهم کرده است.
او گفت پنجشنبه‌شب همراه حامد از دیوار مرزی وارد خاک ترکیه شدند، اما پس از عبور از مرز به دست نیروهای مرزی افتادند. به گفته جنید، مأموران آن‌ها را لت‌وکوب کردند، لباس‌هایشان را از تن‌شان درآوردند و در هوای سرد روی برف نگه داشتند. او همچنین مدعی شد که مأموران بر بدن برهنه آن‌ها آب سرد ریختند و سپس آن‌ها را از دیوار مرزی به سوی ایران بازگرداندند.
جنید گفت که او و حامد پس از ساعت‌ها پیاده‌روی در هوای سرد از حال رفتند. به گفته او، زمانی که به هوش آمد، متوجه شد به اتاقی منتقل شده و شنید که حامد جان باخته است.
افغانستان اینترنشنال نمی‌تواند به‌طور مستقل جزئیات روایت جنید درباره رفتار نیروهای مرزی یا علت دقیق مرگ حامد را تأیید کند. این رسانه درباره این روایت‌ها از وزارت داخله ترکیه و فرمانداری وان سوال کرد اما تاکنون پاسخی دریافت نشده است.
بر اساس داده‌های هواشناسی، دمای هوا در منطقه چالدران در پنجشنبه‌شب و جمعه گذشته به نزدیکی صفر درجه سانتی‌گراد رسید و در ساعات روز بین پنج تا ۱۰ درجه بود.
علت مرگ این مهاجران تاکنون به‌طور مستقل مشخص نشده است.
روایت جنید و خانواده حامد یکی از مواردی است که افغانستان اینترنشنال درباره وضعیت مهاجران در مرز ایران و ترکیه بررسی کرده است. تجربه سایر مهاجران و شرایط مرگ آنان ممکن است متفاوت باشد.
در روزهای گذشته، شماری از پناهجویان افغان نیز با ارسال ویدیوهایی به افغانستان اینترنشنال از بدرفتاری قاچاقچیان انسان و نیروهای مرزی و شرایط دشوار عبور از مناطق مرزی ترکیه شکایت کرده‌اند. آنان همچنین از سرمای شدید در مسیرهای مهاجرتی گزارش داده‌اند.
با توجه به این روایت‌ها، هنوز روشن نیست چه تعداد مهاجر افغان در روزهای اخیر در مناطق مرزی ایران و ترکیه جان باخته‌اند.
بازگشت مهاجران افغان از پاکستان به‌شدت کاهش یافته و اکنون روزانه تنها ۱۰ تا ۱۵ خانواده به افغانستان بازمی‌گردند. شرایط دشوار زندگی در افغانستان و نگرانی از زمستان سخت، از دلایل اصلی این کاهش عنوان شده است.
روزنامه پاکستانی دان گزارش داده است که در ماه‌های اسد و سنبله، روزانه صدها خانواده افغان از پاکستان بازگردانده می‌شدند، اما در چند هفته اخیر این روند به‌شدت کند شده است.
یکی از مسئولان مرکز ثبت‌نام مهاجران «حمزه بابا» به دان گفت که روند بازگشت در چند هفته گذشته به‌شدت کند شده است. به گفته او، اکنون روزانه حدود ۱۰۰ نفر، بیشتر کودکان، به افغانستان بازمی‌گردند، در حالی که تا هفته آخر ماه گذشته این رقم به بیش از هزار نفر می‌رسید.
این مسئول که نخواست نامش فاش شود، گفت که تا ماه گذشته، به دلیل ازدحام و حجم بالای کار، کودکان زیر ۱۰ سال را ثبت‌نام نمی‌کردند، اما اکنون برای تکمیل آمار، حتی کودکان سه‌ساله را نیز ثبت می‌کنند.
او افزود که بیشتر خانواده‌های بازگشتی کسانی‌اند که سرپرست مرد خانواده‌شان در ماه‌های گذشته به‌زور اخراج شده است. شماری دیگر به دلیل بیماری طولانی‌مدت و ادامه درمان در شفاخانه‌های پاکستان، در این کشور مانده بودند.
وحیدالله، از کارمندان امور گمرکی در تورخم، به دان گفت که بیشتر خانواده‌های بازگشتی بسیار فقیرند و تقریباً همه آنان پشتون و ساکن مناطق مرزی‌اند.
به گفته او، بیشتر خانواده‌های مرفه، از جمله خانواده‌های غیرپشتون، در مراحل نخست پاکستان را ترک کردند، اما خانواده‌های کم‌درآمد به امید تغییر سیاست‌های مهاجرتی این کشور ماندند.
مجیب‌الله شینواری، رئیس اتحادیه کارمندان ترخیص گمرکی تورخم، گفت که بسیاری از مهاجران نگران کمبود کار، امکانات آموزشی و خدمات درمانی برای کودکان و به‌ویژه نبود سرپناه مناسب در افغانستان‌اند.
او افزود که بیشتر افغان‌های باقی‌مانده در پاکستان کارگران ساده‌اند که مهارت‌های کاری محدود دارند یا فاقد مهارت تخصصی‌اند.
شینواری گفت: «شش ماه آینده برای کسانی که اکنون به افغانستان بازمی‌گردند، بسیار دشوار خواهد بود. آنان برای گذراندن زمستان سخت پول اندکی دارند، درآمدشان ناچیز است یا هیچ درآمدی ندارند و خانه‌های مناسب برای اسکان آنان نیز بسیار کم است.»
هم‌زمان، در هفته‌های اخیر شکایت‌هایی از سرقت یا ناپدیدشدن وسایل گران‌قیمت مهاجران هنگام ترخیص گمرکی و عبور از مرز مطرح شده است.
منابع در تورخم گفته‌اند که شرکت‌های حمل‌ونقل مسئول انتقال وسایل خانواده‌های بازگشتی، درباره سرقت برخی اقلام ارزشمند به مقام‌های محلی شکایت کرده‌اند.
شماری از مهاجران نیز گفته‌اند که مسئولان مرزی برخی وسایل شخصی آنان، از جمله داروهای ضروری، را ضبط کرده‌اند.
به گفته منابع، خانواده‌ها چندین شکایت به مقام‌های مرزی و گمرکی ارائه کرده و خواستار پس‌گرفتن وسایل خود شده‌اند، اما رسیدگی به این شکایت‌ها به‌کندی پیش می‌رود.
این منابع گفته‌اند که پیگیری وسایل گم‌شده یا ضبط‌شده چنان پیچیده و زمان‌گیر است که شماری از مهاجران از ادامه شکایت و پس‌گرفتن وسایل‌شان صرف‌نظر کرده‌اند.
براساس آمارهای ارائه‌شده، از زمان آغاز برنامه اخراج مهاجران افغان در سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون، حدود دو میلیون و ۸۰۷ هزار شهروند افغانستان از پاکستان بازگردانده شده‌اند.
شماری از سیاستمداران پاکستانی در نشست گفت‌وگوهای مارگالا در اسلام‌آباد، از سیاست کشورشان در قبال افغانستان انتقاد کردند. آنان گفتند که تنش‌های امنیتی و بسته‌ماندن گذرگاه‌های مرزی به تجارت و روابط دو کشور آسیب زده است.
مشاهد حسین، سیاستمدار پاکستانی و سناتور سابق، خواستار بازنگری در سیاست اسلام‌آباد شد و هشدار داد که پاکستان نباید افغانستان را به سوی هند سوق دهد.
در مقابل، شیری رحمان، سناتور پاکستانی، طالبان را به پناه‌دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان متهم کرد و گفت که اسلام‌آباد نمی‌تواند تهدیدهای امنیتی را نادیده بگیرد.
این نشست روز سه‌شنبه به میزبانی موسسه پژوهشی سیاست اسلام‌آباد برگزار شد. روابط پرتنش افغانستان و پاکستان از محورهای اصلی بحث بود.
«افغانستان را به سوی هند سوق ندهید»
مشاهد حسین گفت که افغانستان و پاکستان روابط تاریخی دارند، اما تصمیم‌های شتاب‌زده، بستن گذرگاه‌های مرزی و بازگرداندن دانشجویان افغان به این روابط آسیب می‌زند. به گفته او، چنین اقدام‌هایی به سود پاکستان و صلح منطقه نیست.
او تأکید کرد که مبارزه با تروریسم باید از روابط میان مردم دو کشور جدا باشد و اسلام‌آباد نباید با سیاست‌های خود افغانستان را به سوی هند سوق دهد.
حسین گفت که حجم تجارت پاکستان با افغانستان از ۲.۳ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۴، به هفت میلیون دالر در سال جاری کاهش یافته است.
او وضعیت کنونی را موقتی دانست و ابراز امیدواری کرد که دو کشور سرانجام اختلافات خود را حل کنند. این سیاستمدار پاکستانی همچنین پیشنهاد کرد که مبارزه با تروریسم با مشارکت کشورهای منطقه، از جمله چین، روسیه، ترکیه، ایران و شماری از کشورهای عربی دنبال شود.
«پاکستان نمی‌تواند بی‌تفاوت بماند»
شیری رحمان بیشتر بر نگرانی‌های امنیتی پاکستان تأکید کرد. او گفت که حملات گروه‌های مسلح، درگیری‌های مرزی، اختلال در تجارت و افزایش بی‌اعتمادی، روابط دو کشور را به‌شدت آسیب زده است.
رحمان طالبان را متهم کرد که به شمار قابل توجهی از جنگجویان تحریک طالبان پاکستان و دیگر گروه‌های مسلح پناه داده و فعالیت آنان را تحمل می‌کند. او افزود که طالبان این اتهام‌ها را رد می‌کند، اما پاکستان نمی‌تواند در برابر تهدیدها و حملاتی که منشأ آن‌ها افغانستان است، بی‌تفاوت بماند.
به گفته او، تأمین امنیت پایدار نیازمند تعهداتی در مبارزه با تروریسم است که بتوان اجرای آن‌ها را سنجید. او همچنین بر نظارت موثر بر مرزها و ادامه تلاش‌های دیپلوماتیک تأکید کرد.
رحمان در عین حال گفت که بسته‌شدن گذرگاه‌ها به خانواده‌ها و بازرگانان دو طرف آسیب می‌زند و مانع استفاده از موقعیت افغانستان برای پیوند آسیای جنوبی و آسیای مرکزی می‌شود.
او پروژه‌های کاسا یک‌هزار و تاپی را نمونه‌هایی از فرصت‌های همکاری منطقه‌ای دانست و گفت که پاکستان باید در کنار رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی، همکاری اقتصادی و ترانزیتی را نیز گسترش دهد.
حل اختلافات با طالبان
آصف درانی، نماینده ویژه پیشین پاکستان برای افغانستان، حل اختلافات با طالبان، به‌ویژه بر سر تروریسم و تجارت ترانزیتی را یکی از سه اولویت اصلی اسلام‌آباد خواند.
او با اشاره به سرمایه‌گذاری هند در چابهار و دهلیز اقتصادی چین و پاکستان، موسوم به سی‌پک، گفت که پاکستان نباید سود یک پروژه ارتباطی را به معنای زیان پروژه دیگر بداند. به گفته او، این مسیرها می‌توانند یکدیگر را تکمیل کنند.
درانی افزود که پاکستان می‌تواند با فراهم‌کردن مسیر انتقال انرژی به آسیای جنوبی، گسترش راه‌های تجاری آسیای غربی و تأمین دسترسی آسیای مرکزی به آب‌های گرم، از موقعیت جغرافیایی خود سود اقتصادی ببرد.
نقش ترکیه در میانجی‌گری
اسماعیل نعمان تلسی، استاد دانشگاه ابن‌خلدون ترکیه، نیز درباره تلاش‌های انقره برای کاهش تنش میان پاکستان و طالبان سخن گفت.
او گفت که مذاکرات استانبول در هشتم عقرب ۱۴۰۴ به توافق بر سر تمدید آتش‌بس و ایجاد سازوکاری برای نظارت بر آن انجامید. به گفته او، پس از توقف مذاکرات، ترکیه از هیئت پاکستانی خواست که فرصت دیگری به گفت‌وگوها بدهد.
تلسی افزود که ترکیه پس از افزایش دوباره تنش‌ها در ماه فبروری نیز از دو طرف خواست به میز مذاکره بازگردند.
او تأکید کرد که انقره به میانجی‌گری ادامه می‌دهد، زیرا بدون ثبات در افغانستان، پیوند مسیرهای ارتباطی آسیای جنوبی، آسیای غربی و آسیای مرکزی دشوار خواهد بود.
گفت‌وگوهای مارگله نشستی بین‌المللی است که موسسه پژوهشی سیاست اسلام‌آباد برگزار می‌کند و در آن سیاستمداران، دیپلومات‌ها و پژوهشگران پاکستانی و خارجی درباره امنیت، روابط منطقه‌ای و تحولات جهان بحث می‌کنند.