گزارش واشنگتن پست از ناپدید شدن، شکنجه و تهدید؛ فعالان حقوق زن "از خیابانها ناپدید شدند"
واشنگتن پست در گزارش ویژهای به ناپدید شدن، شکنجه و تهدید فعالان زن در افغانستان پرداخته است.
بسیاری معترضان به این روزنامه گفتهاند که احساس میکنند به حال خودش رها شدهاند. آنها میگویند اعلامیههای محکومیت اقدامات طالبان از سوی مجامع جهانی هیچ تاثیری بر وضعیت آنها ندارد.
این روزنامه امریکایی داستان معصومه همت، از معترضان خیابانی را نقل کرده است که محل نشست او و همراهانش فاش شده بود و طالبان سراغ آنها رفتند.
معصومه میگوید داخل خانه بود که همسایهها صدا زدند "طالبان آمدند".
او میگوید همه ترسیده بودند و تصور میکردند که بازداشت و سرانجام سر بهنیست خواهند شد.
واشنگتن پست مینویسد هرچند طالبان بهدنبال متقاعد کردن جهان به شناسایی این گروه و جلب حمایتهای مالی است اما به سرکوب خشونتبار مخالفان ادامه میدهد.
در هفتههای اخیر جنگجویان طالبان فعالان حقوق زن را هدف قرار داده و شماری از آنهایی را که برای حقوق ابتدایی خود اعتراض کردند بازداشت کردهاند.
بسیاری از فعالانی که با واشنگتن پست مصاحبه کردهاند گفتهاند که طالبان معترضان زن را لت و کوب کرده، به صورتشان اسپری مرچ (فلفل) پاشیده و آنها را شوک برقی دادهاند.
بسیاری زنان دیگر نیز تماسها و پیامهای تهدیدآمیز دریافت کرده و در شبکههای اجتماعی مورد آزار و اذیت قرار گرفتهاند. شماری هم تحت تعقیب قرار گرفتهاند. معترضان زیادی حالا از ترس طالبان پنهان شدهاند.
روزنامه واشنگتن پست با اشاره به ربوده شدن تمنا پریانی و پروانه ابراهیمخیل از قول سحر فطرت، از محققان دیدهبان حقوق بشر نوشته است: "طالبان از طریق ربودن زنان میخواهد پیام روشنی بفرستد که جامعه چطور عملکردی داشته باشد، قدرت از آن کیست و چطور مردم از آن اطاعات کنند. هدف جلوگیری از هر نوع فعالیت و اعتراض بر ضد طالبان است."
واشنگتن پست میافزاید که سرکوب فعالان زن حتی بعد از نشست اسلو هم ادامه یافت؛ نشستی که در آن دیپلوماتهای غربی با نشر بیانیهای از طالبان خواستند دست از نقض حقوق بشر از جمله بازداشت خودسرانه و سر بهنیست کردنها بردارند.
آژانس حقوق بشر سازمان ملل نیز هفته گذشته از ناپدید شدن و بازداشت خودسرانه فعالان و خبرنگاران خبر داد و راوینا شمداسانی، سخنگوی کمیساریای عالی حقوق بشر این سازمان در جنیوا گفت که فقدان اطلاعات روشن در باره موقعیت و وضعیت فعالان بازداشت شده به فضای ترس و سردرگمی دامن زده است.
همه فعالان زن که با این روزنامه واشنگتن پست صحبت کردهاند، گفتند که مصمم به ادامه مبارزه برای حقوق خود اند.
با این حال، فعالان زن میگویند رفتار سرکوبگرانه و وضعیت نامعلوم معترضان ربوده شده باعث شده است که از چند هفته به این سو هیچ کسی جرات برپایی اعتراضات خیانی را به خود ندهد.
واشنگتن پست مینویسد که همه این فعالان زن احساس میکنند که جهان آنها را به حال خود رها کرده است.
به گفته روزنامه، صدور پیامهای محکومیت از سوی سازمان ملل و مقامهای غربی هیچ تاثیری بر رفتار طالبان و منصرف کردن آنها از هدف قرار دادن فعالان زن نداشته است.
زنان معترض به این روزنامه گفتهاند که به فشارهای ملموستری نیاز است. آنها گفتند که تا زمانی که رفتار طالبان در قبال زنان تغییر نکرده، جامعه جهانی از ملاقات یا گفتگو با مقامهای این گروه درباره شناسایی سیاسی آنها یا ارسال کمکهای بشر دوستانه به افغانستان و دادن مشروعیت به رژیم طالبان خودداری کند.
نفیسه بهار، از دختران معترض به واشنگتن پست گفته است: " اگر حمایت قوی جامعه بینالمللی را نداشته باشیم، حرکت ما موثر نخواهد بود. اگر به همین ترتیب به اعتراضات مان ادامه بدهیم، قربانیان بیشتری خواهیم داد."
یافتههای شبکه تحلیلگران افغانستان نشان میدهد که برخی رهبران طالبان دختران خود را برای آموزش مدرن و معیاری به خارج میفرستند.
در حالی که میلیونها دختر در افغانستان از آموزش محروم ماندهاند دختران مقامهای این گروه در مکتبها و دانشگاههایی در خارج از کشور مشغول آموزش مدرناند.
بر اساس گزارش شبکه تحلیلگران افغانستان، مقامات طالبان فرزندانشان را در مکاتب خارج از کشور ثبت نام کردهاند.
یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده طالبان در دوحه گفته است که آنها آموزش فرزندان خود را در مکتبهای قطر آغاز کردهاند.
او به این شبکه گفته است: «از آنجایی که همه در محله به مکتب میرفتند، فرزندان ما نیز تقاضا کردند که به مکتب بروند و درس بخوانند.»
به تازگی گزارشهایی منتشر شده که حکومت طالبان در حال بازبینی مضامین درسی مکتبها و دانشگاههای افغانستان برای زدودن درسها از ارزشهای غربی است.
اما به نوشته شبکه تحلیلگران افغانستان، برخی از مقامهای این گروه حاکم بر افغانستان ترجیح میدهند فرزندان خود را به مکاتبی بفرستند که آموزش مدرن غربی را با آموزش دینی ترکیب میکند.
به گزارش این شبکه، دختر یکی از وزیران کنونی طالبان و عضو سابق شورای رهبری این گروه، در حال حاضر در رشته طب در یکی از دانشگاههای قطر تحصیل میکند.
گفته میشود که پس از ماه اگست که گروه طالبان قدرت را در افغانستان بهدست گرفت، دو تن از اعضای دفتر این گروه در قطر به کابل رفتهاند اما فرزندان خود را در دوحه گذاشتهاند تا به تحصیلات خود ادامه دهند.
یک مقام طالبان که قبلاً در قطر مستقر بود گفته است: «اعضای طالبان و خانوادههایشان که در قطر زندگی میکنند، تمایل شدیدی به آموزش مدرن دارند و هیچکس با آموزش برای پسران یا دختران خود، در هر سنی مخالفت نمیکند.»
دیگر مقامات طالبان فرزندان خود را در مکتبهای خصوصی پاکستانی در قطر ثبت نام کردهاند که از برنامه درسی پاکستانی پیروی میکنند اما به دانشآموزان به زبان انگلیسی آموزش میدهند.
حکومت طالبان آموزش و پرورش، کار و حضور در اجتماع را برای دختران و زنان افغانستان به گونه شدیدی محدود کرده است و معترضان در برابر این محدودیتها را به گونه خودسرانه بازداشت و شکنجه کرده است.
در پی انتشار گزارش خبرنگاران بدون مرز درباره بازداشت و شکنجه گسترده خبرنگاران از سوی طالبان، انتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل متحد خشونت باخبرنگاران را جرم قابل پیگرد خواند.
آقای گوترش در توییتر نوشت همه کشورها باید با تمام توان عاملان این خشونت را مورد پیگرد قانونی قرار دهند.
دبیرکل سازمان ملل متحد گفته است وقتی خبرنگاری هدف قرار میگیرد، همه جامعه بهای آنرا میپردازد.
او تاکید کرده است که آزادی رسانهها برای آمدن صلح و تامین حقوق بشر مهم است.
پیشتر سازمان خبرنگاران بدون مرز با انتشار گزارشی گفته بود از زمان به قدرت رسیدن طالبان در ماه آگست دست کم ۵۰ خبرنگار در افغانستان به گونه خودسرانه بازداشت شدهاند.
به گفته این سازمان، این بازداشتهای خودسرانه در بیشتر موارد با خشونت همراه بوده است.
وزارت داخله طالبان تایید کرد که افرادش یک مرد را در ولسوالی میربچهکوت کابل کشتهاند.
مردم محل میگویند این مرد ابتدا بازداشت شده بود و پس از اقدام به فرار، طالبان اول به پایش شلیک کردند و وقتی بر زمین افتاد، با دو مرمی او را کشتند.
طالبان این مرد را به اخلالگری متهم میکند.
این حادثه روز دوشنبه در منطقه باغ والی ولسوالی میربچهکوت روی داد و خشم مردم محل را برانگیخت.
مردم محلی جنازه مرد کشتهشده را که میگویند دکاندار بوده بر روی جاده عمومی پروان - کابل گذاشتند و در اطراف جنازه علیه امارت طالبان و پاکستان شعار داند.
وزارت داخله طالبان یک روز پس از این حادثه در اعلامیهای گفته است که قطعات ویژه پولیس این گروه روز دوشنبه عملیاتی را علیه کسانی که طالبان اخلالگر خوانده راهاندازی کردند.
این اعلامیه تایید میکند که افراد مسلح این گروه سه نفر را بازداشت کرده و یک نفر را "هنگام فرار" کشتهاند.
باشندگان محل میگویند جوان هممحل آنها از سوی طالبان محاکمه صحرایی شدهاست. آنها میگویند اگر فرد کشته شده گناهکار بود، طالبان میتوانستند او را زندانی کنند.
گزارشهایی وجود دارد که افراد مسلح طالبان، مخالفان این گروه و نظامیان و کارمندان حکومت پیشین را به نام اخلالگر و داعشی، خودسرانه بازداشت میکنند و میکشند.
شماری از روسای وزارت خارجه حکومت پیشین افغانستان با انتشار اعلامیهای از نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی دایمی این کشور در ملل متحد حمایت کردند.
آنها نامه حنیف اتمر، وزیر خارجه حکومت پیشین درباره جابهجایی دیپلوماتها را «ناموجه، غیراصولی و بدون مبانی اداری» خواندهاند.
این اعلامیه از سوی نهادی به نام «نهاد برون مرزی روسای وزارت خارجه افغانستان» منتشر شده است.
همزمان شمرای از سیاسیون افغانستان نیز به ارسال این نامه واکنش نشان دادهاند.
رحمتالله نبیل، رییس پیشین امنیت ملی خطاب به نصیر احمد فایق گفته است «اکثریت وطندوست» مردم افغانستان از موضعگیریهای او در برابر «اقلیت خاین» حمایت میکند.
حنیف اتمر به تازگی با فرستادن نامهای به سرمنشی سازمان ملل، ولی نعیمی را به عنوان سرپرست نمایندگی افغانستان در ملل متحد معرفی کرده است.
نصیر فایق، سرپرست فعلی این نمایندگی، می گوید که آقای اتمر به خاطر انتقادهای او از مقامهای پیشین دست به این «توطئه» زده است.
حنیف اتمر در نامهاش به انتونیو گوترش خود را «وزیر خارجه جمهوری اسلامی افغانستان» معرفی کرده و ولی نعیمی را به عنوان سرپرست نمایندگی افغانستان در این سازمان معرفی کرده است.
نصیر فایق در صفحه توییتر خود متن نامه مهر و امضا شده آقای اتمر به سرمنشی سازمان ملل را نشر کرده است.
او به افغانستان اینترنشنال گفت که با سقوط دولت پیشین افغانستان، حنیف اتمر وزیر خارجه کشور نیست و صلاحیت معرفی سرپرست برای نمایندگی افغانستان را ندارد.
آقای فایق گفت: «بر اساس پروتوکول سازمان ملل، آقای غلاممحمد اسحاقزی، نماینده پیشین، که در نزد ملل متحد اعتبار داشت، پس از استعفا مرا به عنوان سرپرست نمایندگی به این سازمان معرفی کرد. آقای اتمر پیش سازمان ملل اعتبار ندارد و در نتیجه صلاحیت معرفی سرپرست را هم ندارد.»
دیدهبان حقوق بشر میگوید مقامات پنتاگون در یک نشست رسانهای ثانیه به ثانیه شرح دادند که در روز انفجار یک بمبگذار انتحاری در میدان هوایی کابل در ۲۶ اگست ۲۰۲۱ چه گذشت. دیدهبان حقوق بشر پرسیده چرا در مورد حملات امریکا که غیرنظامیان در آن آسیبدیدهاند، توضیح مشابه داده نمیشود؟
در جریان روند خروج نیروهای بینالمللی به رهبری ایالات متحده در ماه اگست، یک بمبگذار انتحاری خودش را در یکی از ورودیهای میدان هوایی کابل منفجر ساخت و باعث کشته شدن ۱۳ نظامی امریکایی و بیش از ۱۵۰ شهروند غیر نظامی افغانستان شد.
سارا هاگر، رئیس دفتر واشنگتن دیدهبان حقوق بشر در ویبسایت این سازمان نوشته است: این انفجار، تنها رویداد تلفات جمعی تابستان گذشته در کابل نبود. ایالات متحده از ترس حمله دوم سه روز بعد، موشکی را به سمت موتری پرتاب کرد که فکر میکردند حامل مواد منفجره است، اما آنها اشتباه کرده بودند.
پس از ۱۹ روز اصرار نهادهای حقوق بشری، ارتش امریکا اعلام کرد که مرد مورد هدف، زمری احمدی، کارگر قدیمی یک گروه امدادی مستقر در کالیفرنیا بوده است.
آنروز زمری احمدی همراه با ۹ تن دیگر از جمله ۷ کودک کشته شد. ۳ تن از آن کودکان فرزندان زمری احمدی بودند.
در حمله هواپیمای بدون سرنشین امریکا بر خواجه بغرای کابل در ۲۹ اگست ۲۰۲۱ دست کم ۱۰ غیرنظامی کشته شدند.
رییس دفتر واشنگتن دیدهبان حقوق بشر گفته است «من هرگز گزارش رسمی پنتاگون در مورد تلفات غیرنظامیان را به جزئیات گزارشی ندیدهام که ارتش امریکا در مورد حمله داعش بر میدان هوایی کابل ارائه کرد.»
به گفته او در ۲۰ سالی که از آغاز کمپین جهانی مبارزه با تروریسم ایالات متحده میگذرد، دیدهبان حقوق بشر دهها حادثه کشتار غیرنظامیان توسط ایالات متحده را بررسی کرده است و سازمانهای حقوق بشری دیگر بسیاری موارد دیگر را مستند کردهاند.
به گفته خانم سارا «تا آنجایی که ما میدانیم، تنها در مورد یکی از آنها، زمانی که پزشکان بدون مرز در قندوز افغانستان هدف قرار گرفت، نیروهای امریکایی مسئول شناخته شدند. اغلب اوقات، خانوادههای عزادار هیچ تاییدی در مورد مرگ عزیزشان دریافت نمیکردند و هیچ توضیحی برای آنها در برای علت وقوع مرگ فرزندانشان داده نمیشد دریافت نمیکردند.»
به گفته خانم سارا هر عملیات نظامی پرسشهایی را در مورد آسیبی که ممکن است به غیرنظامیان رسیده باشد، ایجاد میگند، اما ارتش بلافاصله وقوع چنین آسیبی را رد میکند. بعد گزارشهایی از تلفات غیرنظامیان منتشر میشود. بعداً پنتاگون میگوید تحقیقات را آغاز کرده است و سپس هیچ نقضی از قوانین جنگ را نمییابد و هیچ کس به عنوان مسئول تلفات غیرنظامیان معرفی نمیشود.
دیدهبان حقوق بشر میگوید پس از انبوهی از تحقیقات، نیویورک تایمز گزارشی منتشر کرد که نشاندهنده سهلانگاری قابل توجه پنتاگون برای رسیدگی به آسیبی بود که غیرنظامیان در جنگ متحمل شدهاند. لوید آستین، وزیر دفاع امریکا در ماه فبروری تعهد کرد که «تلاشها برای محافظت از غیرنظامیان را بهبود بخشد.» دیدهبان حقوق بشر از این تعهد استقبال کرده است، اما گفته است این کافی نیست.
رییس دفتر واشنگتن دیدهبان حقوق بشر تأکید کرده است که مهم است که ارتش ایالات متحده در مورد انفجار میدان هوایی کابل که منجر به کشته شدن نظامیان امریکایی شد تحقیق کرد. خانوادههای قربانیان این رویداد شایسته به میان آمدن شفافیت بودند و نیاز داشتند درک کنند که عزیزانشان چطور و چگونه از بین رفته است.
اما در عین حال زمان آن فرا رسیده است که ارتش ایالات متحده تحقیق مشابهی را در مورد حملاتی نیز انجام دهد که غیرنظامیان در آن آسیب دیدهاند.