وزارت خارجه طالبان میگوید منصور احمد خان، سفیر پاکستان در کابل را احضار کرده و مراتب اعتراض این گروه را به حملات هوایی شب گذشته پاکستان در ولایات خوست و کنر ابراز کرده است. بر اساس گزارشها در حملات ارتش پاکستان در این ولایات، دستکم ۲۰ نفر کشته و شمار زیادی زخمی شدهند.
طیارههای پاکستان دیشب روستاهای محل اسکان بیجاشدگان وزیرستانی و باجور پاکستان را در خوست و کنر بمباران کردند که در اثر آن دها بی جا شده از جمله زنان و کودکان کشته شدند.
وزارت خارجه طالبان در یک اعلامیه میگوید امیرخان متقی وزیر خارجه و ملا شیرین آخند، معاون وزارت دفاع این گروه با احضار سفیر پاکستان این حملات را محکوم کردند و از منصور احمد خان خواستند که از تکرار چنین حملات جلوگیری شود.
آقی متقی گفته است: "چنین حملات روابط دو کشور را خدشهدار میکند و از این حالت بدخواهان و حلقات مغرض سوی استفاده خواهد کرد و نتایج بد خواهد داشت. "
رسانههای پاکستانی نیز دیروز گفته بودند که پس از حملات جنگجویان طالبان علیه نیروهای امنیتی این کشور، وزارت خارجه پاکستان کاردار سفارت طالبان در اسلام آباد را احضاره کرده و در مورد این حملات به وی شکایت رسمی کرهاند.
منابع میگویند بعد از حمله جنگجویان طالبان پاکستان در وزیرستان شمالی علیه نیروهای پاکستانی، جتهای این کشور در خوست و پکتیکا، مراکز طالبان و محل اسکان بیجاشدگان وزیرستان را بمباران کردند. گفته میشود در این حملات ۴۰ نفر کشته شدند. پاکستان در باره این حملات چیزی نگفته است.
نیروهای پاکستانی میگویند که در حمله روز جمعه جنگجویان تحریک طالبان پاکستان ۱۱ نیروی نظامی این کشور کشته شدند.
یک منبع موثق به افغانستان اینترنشنال گفت حمله روز جمعه علیه نیروهای پاکستانی توسط افراد سیدانار(تلوار مداخيل) قوماندان گلبهادر در منطقهای دته خیل وزیرستان شمالی صورت گرفته بود.
به گفته این منبع هواپیماهای جت پاکستان در واکنش به این حمله در ولسوالی سپیره خوست و ولسوالی گیان پکتیکا مراکز گلبهادر و قریههای بیجاشدگان مردم وزیرستان را بمبارد کردند و تا صبح روز شنبه این مناطق زیر آتش توپخانه نیروهای پاکستانی بود.
مستغفر گربز، سخنگوی قوماندانی امنیه ولایت خوست حملات هوایپیماهای جت پاکستان را تائید میکند و میگوید در این حملات چهار قریهای بیجاشده گان وزیرستان هدف قرار گرفته اند که در آن ۹ نفر کشته شدند. وی می افزاید امکان بیشتر شدن تلفات است.
مقامات شفاخانه ولایتی خوست نیز میگویند که از ولسوالی سپبیره نزدیک به ۲۰ زخمیها برای مدوا به این شفاخانه منتقل شدهاند.
حملات در کنر و پکتیکا
تا حالا مقامات محلی در مورد حمله نیروهای پاکستان به پکتیکا چیزی نگفتهاند اما مردم محل در ولسوالی شتل کونر به رسانهها گفتهاند که در حملات توپخانهای نیروهای پاکستان شش نفر به شمول پنج کودک کشته شدهاند.
مقامات محلی این حمله را تائید میکنند و میگویند برای تحقیقات یک هیات به منطقه اعزام میکنند.
واکنش به حمله پاکستان
امرالله صالح معاون اول رئیسجمهور پیشین افغانستان در واکنش حمله پاکستان در خوست می گوید: "برای اولین بار قوای هوایی پاکستان چندین نقطه از خاک ما را بمباران کرده است. چون کابل در زیر سلطهی یک گروه مزدور و نیابتی قرار دارد، راولپندی هیچ نوع نگرانی از عواقب این تجاوز آشکار خود ندارد. البته تجاوز غیر آشکار و نقاب دار پاکستان دهها سال است که مردم ما را به خاک و خون می کشاند."
در صفحات مجازی نیز کاربران افغان به حملات پاکستان عکس العمل نشان داده و آن را محکوم کردهاند.
افزایش حملات طالبان پاکستانی
تقریباً دوه ماه پیش عمران خان، نخستوزیر پیشین پاکستان گفت که بعد از سلطهای طالبان بر افغانستان سه گروه از خاک این کشور به پاکستان داخل میشود و تلاش حملات ترویستی را دارند. ادارههای ملکی و امنیتی پاکستان نیز اظهارات مشابه را مطرح کردهاند.
تورنجنرال بابر افتخار ، مسئول بخش روابط عامه اردوی پاکستان روز پنجشنبه به خبرنگاران گفت از اغاز سال میلادی جاری به اینسو ۹۷ نیروی امنیتی در حملات مسلحانه کشته شدهاند و در حملات جوابی ۱۲۸ جنگجوی نیز کشته شدهاند.
اما محمد خراسانی سخنگوی تحریک طالبان پاکستان روز جمعه اظهارات بابر افتخار رد کرد و گفت که این گروه از اغاز روزه ۲۸ حمله علیه نیروهای پاکستانی انجام داده اند و در این حملات نزدیک به صد نیروی امنیتی کشته و زخمی شده اند.
آقای خراسانی گفت در سه ماه گذشته جنگجویان این گروه ۱۵۹ عضو ادارههای امنیتی پاکستان را کشته و ۱۷۲ نفر را زخمی کردهاند.
حملات تحریک طالبان پاکستان علیه نیروهای امنیتی پاکستان بعد از آن بیشتر شد که گفتگوهای صلح میان ان گروه و اردوی پاکستان ناکام شد.
این گفتگوهای صلح به وساطت گروه طالبان افغان و میانجیگری جرگه قبایلی وزیرستان در ولایت پکتیکای افغانستان انجام شد.
انس حقانی، عضو برجسته گروه طالبان میگوید نصاب آموزشی در افغانستان مشکل دارد و هر زمان این مشکلات حل شد دروازهٔ مکاتب دختران باز خواهد شد. اما او توضیح نداد این “مشکل” چه زمانی حل خواهد شد. به گفتهٔ آقای حقانی مکاتب دختران در افغانستان بسته نه بلکه تعطیل شده است.
با آنکه ملا عبدالغنی برادر، معاون رئیس الوزرای طالبان گفته است به زودی درباره بازگشایی مکاتب دختران بالاتر از صنف ششم تصمیم گرفته خواهد شد، اما انس حقانی، عضو برجسته این گروه در سخنانی در فضای توییتری شب گذشته گفت، باز شدن مکاتب دختران منتظر تغییر نصاب آموزشی است.
به گفتهٔ او در ۲۰ سال گذشته غربیها در افغانستان نظام تشکیل دادند و حالا وظیفهٔ طالبان است که این نظام را اصلاح کند.
این مقام گروه طالبان میگوید مکاتب دختران تا امر ثانی تعطیل شده است و هر زمانی که مشکلات حل شود دروازهٔ مکاتب دختران دوباره باز خواهد شد.
با آنکه ۲۱۰ روز از بسته ماندن مکاتب دختران بالاتر از ششم میگذرد، اما وزارت معارف طالبان میگوید برای بازگشایی مکاتب دختران منتظر حکم ملا هبتالله، رهبر این گروه است.
هم زمان با این، خبرگزاری فرانسه در گزارشی میگوید رهبران طالبان بر سر باز کردن و یا بسته نگهداشتن مکاتب دختران، دچار دو دستگی عمیق شدهاند.
خبرگزاری فرانسه میافزاید که اختلاف بر سر آموزش دختران، گروه طالبان را به دو بخش شهری و فوق محافظه کار تقسیم کرده است.
از عبدالحکیم شرعی، قاضی القضات طالبان، خالد حنفی، وزیر امر به معروف و نهی از منکر و شمار دیگر از ملاهای جنوب در این گزارش به عنوان موانع اصلی رفتن دختران به مکتب نام برده شده است.
افغانستان اینترنشنال به عکسهای دست یافته است که نشان میدهد عبداللطیف نظری، معاون وزیر اقتصاد طالبان سالها پیش با ارتش پاکستان ارتباط داشته است و نظامیان پاکستانی بارها از او میزبانی کردهاند. لطیف نظری تنها هزارهای است که در حکومت طالبان به بالاترین پست دست یافته است.
در یکی از عکسها که در سال ۲۰۱۷ گرفته شده، دیده میشود که آقای نظری از کابل به اسلام آباد رفته و در برنامههای ارتش پاکستان شرکت کرده است.
ارتش پاکستان و طالبان
ارتش پاکستان بهخصوص شاخه استخباراتی آن، آیاسآی از مهمترین حامیان طالبان در طول ۲۰ سال جنگ این گروه بر ضد حکومت پیشین افغانستان و متحدان بینالمللی آن بوده است. این حمایتها از قرار دادن پناهگاههای امن به رهبران طالبان گرفته تا آموزش و تجهیز جنگجویان این گروه را شامل میشود.
بازگشت طالبان به قدرت در پانزدهم آگست سال ۲۰۲۱ به تعبیری بسیاری، پیروزی نظامیان پاکستان هم محسوب میشود.
اما سقوط غیر منتظره کابل بهدست طالبان، رهبران این گروه را بر سر تقسیم قدرت در شروع دچار مشکل کرد.
سه جریان اصلی در بدنه طالبان، جناح مربوط به ملا عبدالغنی برادر از قندهار، جریان ملا یعقوب، پسر ملا محمد عمر، رهبر متوفی طالبان و شبکه حقانی، حلقه مخوفتر این گروه بر سر تقسیم قدرت به بنبست برخوردند.
از همین رو، بسیاری سفر غیر منتظره فیض حمید، رئیس پیشین آیاسآی در چهارم سپتامبر ۲۰۲۱ به کابل را تلاش در جهت حل این اختلافات عنوان کردهاند.
پس از تصرف کابل توسط طالبان، او نخستین مقام بلندپایه خارجی بود که به افغانستان سفر کرد. این سفر از دید چهرههای سیاسی پاکستان هم پنهان مانده بود و برخی اعضای پارلمان آن کشور خواهان توضیح او در باره این سفرش شده بودند.
عبداللطیف نظری کیست؟
عبداللطیف نظری در حدود ۱۰ سال گذشته در دانشگاه خصوصی غرجستان در کابل تدریس میکرد و یکی از بنیانگذاران آن است.
آقای نظری از دانشگاه تهران مدرک دکترای علوم سیاسی دارد و آثاری نیز در زمینه روابط بینالملل، تحولات و مسائل سیاسی افغانستان منتشر کرده است.
او در دوران ریاستجمهوری حامد کرزی در مرکز مطالعات استراتژیک وزارت امور خارجه افغانستان کار میکرد و زمانی که در این وزارت بود، با داکتر رنگین دادفر اسپنتا، وزیر خارجه آن وقت اختلافات جدی پیدا کرد.
ورود در بازی قدرت
آقای نظری از همکاران نزدیک جعفر مهدوی، رهبر حزب ملت افغانستان نیز است و طبق گزارشها پس از فعال شدن دفتر سیاسی طالبان در قطر، با اعضای این دفتر رابطه داشته و از مواضع این گروه حمایت کرده است.
آقای مهدوی در حال حاضر از طرفداران جدی طالبان محسوب میشود و برای جلب حمایت مردم از حکومت این گروه، به ولایات مختلف سفر کرده است. به نظر میرسد که آقای نظری به نمایندگی از این حزب در کابینه طالبان راه یافته است. حزب ملت در وزارت صحت عامه افغانستان نیز یک معاون معرفی کرده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، ۴ جدی ۱۴۰۰ اعلام کرد که هبتالله آخندزاده، رهبر این گروه، عبداللطیف نظری را به سمت معاون وزارت اقتصاد این گروه منصوب کرده است.
آقای نظری از اولین شهروندان هزاره افغانستان است که خارج از عضویت در گروه طالبان در یک پست درجه دوم دولت طالبان کار میکند. هرچند به استثنای برخی چهرههای طالبان، حضور اقوام غیر پشتون در حکومت طالبان تقریبا صفر است.
این در حالی است که طبق معاهده بن که در دسامبر ۲۰۰۱ امضا شد، از ۳۰ کرسی کابینه حکومت موقت به رهبری حامد کرزی، پنج کرسی به هزارهها رسیده بود و هزارهها سهمی تقریبا ۲۰ درصدی در قدرت داشتند. هرچند حضور هزارهها به تدریج در حکومتهای پیشین کمرنگتر شد و در حکومت به رهبری اشرف غنی بهشدت تقلیل یافت.
برخی اسناد وزارت تحصیلات عالی طالبان گزارش افغانستان اینترنشنال در مورد تغییرات گسترده در نصاب درسی دانشگاهها را تأیید میکند. افغانستان اینترنشنال در ۱۵ حوت ۱۴۰۰ گزارش داده بود که طالبان با کاهش ساعات درسی مضامین اصلی دانشکدهها، ثقافت اسلامی را سه برابر افزایش دادهاند.
افغانستان اینترنشنال اکنون به اسناد وزارت تحصیلات عالی طالبان دست یافته که نشان میدهد افزایش مضامین ثقافت اسلامی از ۸ کریدت به ۲۴ کریدت از سوی روحالله روحانی، رئیس انکشاف برنامههای علمی وزارت تحصیلات عالی طالبان پیشنهاد شده و ملا عبدالباقی حقانی، سرپرست وزارت تحصیلات عالی این گروه آنرا منظور کرده است.
در پیشنهادی که از طرف روحالله روحانی ارسال شده آمده است "بعد از فتح کشور توسط امارت اسلامی افغانستان با درنظرداشت لزومدید رهبری دولت مجددا کار روی بازنگری و انکشاف نصاب تحصیلی مضمون همهشمول ثقافت اسلامی به همکاری کمیته مسلکی مضمون ثقافت اسلامی پوهنتونها و موسسات عالی دولتی و خصوصی کشور آغاز شد و در نهایت نصاب تحصیلی مضمون ثقافت اسلامی با کمیت ۲۴ کریدت تهیه و ترتیب شد."
ملا عبدالباقی روحانی، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان با منظور این پیشنهاد حکم داده که این تغییرات "از اول سمستر تحصیلی سال ۱۴۰۱ در تمام پوهنتونهای دولتی و خصوصی کشور تطبیق شود."
عبدالباقی روحانی تمام دانشگاهها و موسسات تحصیلات عالی را مکلف دانسته است که مواد درسی برای ۲۴ کریدت ثقافت اسلامی را به هر دو زبان "دری و پشتو" تهیه کنند.
در سند دیگری که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده است به نظر میرسد که نصاب تحصیلی دیپارتمنت ثقافت اسلامی در ۶۲ صفحه از سوی وزارت تحصیلات عالی طالبان تهیه شده است.
در این نصاب طالبان مفردات و پلان درسی نظام اعتقادی اسلام و تجوید را شرح دادهاند.
براساس اسناد به دست رسیده در ۲۴ کریدت جزوههای درسی با نامهای نظام اعتقادی اسلام، تجوید و تلاوت، نظام عبادتی اسلام، تاریخ اسلام و سیرت نبوی، نظام اخلاقی اسلام، نظام اجتماعی اسلام، آگاهی فکری، ادیان و مذاهب، نظام سیاسی اسلام و نظام اداری اسلام به تمام دانشکدهها آموزش داده خواهد شد.
شماری از استادان دانشگاهها به افغانستان اینترنشنال گفتند "طالبان نصاب درسی ایدیولوژیک خودشان را که بر مبنای تکرار و تقلید اعتقادات جزماندیشانه استوار است، بر نصاب درسی دانشگاهها تحمیل میکنند."
پیش از این نصاب درسی دانشگاههای افغانستان توسط کادرهای دانشگاههای افغانستان و زیر نظر یونسکو، بخش فرهنگی سازمان ملل بازنگری میشد.
استادان دانشگاههای افغانستان میگویند آنچه که طالبان بر نصاب تحصیلی دانشگاههای افغانستان "تحمیل" کردهاند، خلاف استندردهای علمی جهانی است و فشار زیادی را بر دوش دانشجویان خواهد گذاشت.
پیش از این تدریس جزوههای مربوط به ثقافت اسلامی در دانشگاههای افغانستان بارها جنجالبرانگیز شده بود.
شماری از کارشناسان معتقد اند که محتوای جزوههای درسی ثقافت اسلامی "تفکر افراطی" و "تروریسم" را ترویج میکند.
در ماه قوس ۱۳۹۵ حفیظ منصور، نماینده مردم در پارلمان افغانستان گفت ثقافت اسلامی در دانشگاههای کشور تروریست تربیت میکند.
شماری از کارشناسان آمریکایی میگویند ممنوعیت کشت کوکنار از سوی طالبان بدون جایگزین، بحران اقتصادی و فقر در افغانستان را تشدید میکند و میتواند به قیامهای مسلحانه علیه طالبان منجر شود. ویلیام برد کارشناس در امور افغانستان گفت «این یک سیاست دیوانهوار در بدترین زمان ممکن است.»
برد، کارشناس افغانستان در انستیتوت ایالات متحده برای صلح، هشدار داد که تطبیق فرمان اخیر رهبر طالبان «صدها هزار خانواده روستایی افغانستان را از کار خواهد انداخت.»
بخش انگلیسی صدای آمریکا نوشته است با توجه به فروپاشی اقتصاد افغانستان و کاهش کمکهای جهانی بسیاری از مردم افغانستان در خطر گرسنگی قرار دارند و کارشناسان بیم دارند که اقدام طالبان بیش از فایده، ضرر داشته باشد.
جفری کلمنس، دانشیار اقتصاد در دانشگاه کالیفرنیا میگوید کشت کوکنار در مقیاس کوچک منبع مهم و ثبات درآمد برای بسیاری از دهقانان افغانستان است و ممنوعیت کشت آن معیشت آنها را بیش از پیش به مخاطره میاندازد. بر اساس آمار، در سال ۲۰۱۹، حدود ۲۰۰ هزار شغل مرتبط با کشت کوکنار در افغانستان وجود داشت.
در فرمان رهبر طالبان برای ممنوعیت کشت کوکنار، هیچ کشت جایگزین و درآمد جایگزین برای کشاورزان افغانستان پیشنهاد نشده، اما تاکید شده که اگر کسی کشت کوکنار را ادامه دهد، ضمن اینکه محصولاتش از بین میرود، طبق شریعت هم با او برخورد میشود.
ایالات متحده آمریکا از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۱، نزدیک به ۹ میلیارد دالر برای مبارزه با مواد مخدر در افغانستان هزینه کرد. اما طالبان با درآمدهای حاصل از مواد مخدر توانستند خود را تامین کنند. طبق گزارشها، طالبان فقط در سال های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۴۰۰ میلیون دالر از تجارت مواد مخدر به دست آوردند.