گزارش‌ها از تحرکات نظامی در دو سوی مرز ایران و افغانستان

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز دوشنبه گفت که این کشور آماده است تجربیات خود را در زمینه مبارزه با گروه‌های تروریستی به طالبان منتقل کند.

انعام‌الله سمنگانی بدون اشاره به اعلام همکاری ایران در خصوص همکاری این کشور با طالبان، می‌گوید داعش که در گذشته در افغانستان به یک تهدید بزرگ تبدیل شده بود اکنون در هیچ نقطه افغانستان حضور فزیکی و علنی ندارد.

آقای سمنگانی افزود که طالبان در سرکوب گروه‌های هراس افکن موفق بوده و حملات داعش به این معناست که این گروه توانایی خود را از دست داده است.

به گفته این سخنگوی طالبان عاملان حملات داعش در ننگرهار و بلخ از بین رفته یا توسط طالبان بازداشت شده‌اند.

هفته گذشته در اثر چندین انفجار در شماری از ولایت‌های افغانستان، ده‌ها غیرنظامی کشته شدند. داعش مسئولیت شماری از این حملات را به عهده گرفت.

به دنبال افزایش حملات داعش در افغانستان به ویژه علیه هزاره‌ها و شیعیان افغانستان، سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه ایران در یک نشست خبری گفت که طالبان نتوانسته است امنیت برخی مناطق افغانستان را تأمین کند.

سطح پایین تولید برق داخلی دلیل عمده وابستگی افغانستان به منابع انرژی کشورهای همسایه است.

در گزارش سیگار آمده است که به دلیل خشکسالی کنونی، سطح پایین بارندگی فصلی و عدم وجود توافقنامه‌های مشترک آب با کشورهای منطقه که از رودخانه‌های مشترک استفاده می‌کنند، تولید برق آبی داخلی در افغانستان بیشتر محدود شده است.

داده‌های کمیسیون بین وزارتی انرژی حکومت پیشین افغانستان در اواخر سال ۲۰۲۰، مجموع ظرفیت افغانستان برای تولید برق داخلی را تقریباً ۶۹۹ مگاوات اعلام کرده بود، در حالی که به گفته وزارت انرژی و آب قبلی، افغانستان به ۲۰۰۰ مگاوات برق نیاز دارد.

ظرفیت تولید برق داخلی شامل ۲۸۰.۵ مگاوات نیروی برق آبی، ۳۵۳.۵ مگاوات نیروگاه حرارتی/نفتی، و ۶۵ مگاوات از انرژی‌های تجدیدپذیر است.

طبق گزارش سیگار طالبان نه تنها در مدیریت زیرساخت‌های برق افغانستان با مشکلات فنی و پرسنلی بالقوه مواجه هستند، به ویژه در شرایطی که پرسنل آموزش دیده کشور را ترک می‌کنند، بلکه اکنون با کمبود شدید درآمد مواجه هستند، امری که توانایی این گروه در تامین برق تولیدی داخلی و خارجی را کاهش می‌دهد.

سیگار با استناد به گزارش‌های مطبوعاتی سه ماهه اول حکومت طالبان می‌گوید این گروه برای واردات برق از کشورهای همسایه پولی پرداخت نکرده و یا کار دریافت پول از مصرف کنندگان برق را از سر نگرفته است.

بر اساس این گزارش تا ۲۳ دسامبر، افغانستان حدود ۱۰۰ میلیون دالر بابت مصرف برق به همسایگان خود بدهکار بود.

با این حال، شرکت ملی برق افغانستان، برشنا توانست برای سال ۲۰۲۲ برای تامین انرژی قراردادهای را با شبکه برق ملی ازبکستان و شرکت برق تاجیکستان امضا کند.

بر اساس قرارداد ۶۹ میلیون دالری با شرکت برق تاجیکستان که در ۲۷ دسامبر امضا شد، این کشور ۱.۵ میلیارد کیلووات ساعت برق در اختیار افغانستان قرار می‌دهد. و بر اساس قرارداد ۱۰۰ میلیون دالری با ازبکستان، این کشور ۲ میلیارد کیلووات ساعت برق در اختیار افغانستان قرار دهد.

سیگار می‌افزاید که وضعیت در کشورهای صادر کننده برق از جمله افزایش تقاضای داخلی و سطح تولید انرژی، دسترسی افغانستان به برق قابل اعتماد را آسیب‌پذیر کرده است.

برنامه توسعه سازمان ملل می‌گوید، قطع واردات برق از کشورهای همسایه می‌تواند خانه‌های بیش از ده میلیون افغان را در تاریکی فرو ببرد.

طالبان این خبرنگار را در اوایل هفته جاری بازداشت کرده و تا اکنون از سرنوشت او خبری در دست نیست.

شماری از رسانه‌ها به نقل از نزدیکان آقای انصاری گزارش دادند که طالبان این خبرنگار را پس از بازداشت به مکان نامعلوم منتقل کرده و خانواده او نیز از سرنوشت انصاری اطلاعی ندارد.

خانه آزادی بیان اخیراً در گزارشی اعلام کرد که پس از به قدرت رسیدن طالبان، رسانه‌ها با تهدید و فشارهای شدید روبرو شده و در این مدت، بیشتر از ۸۰ خبرنگار و کارمند رسانه بازداشت، شکنجه و تهدید شده‌اند.

با تسلط طالبان بر افغانستان،‌ رسانه‌های زیادی تعطیل شده و خبرنگاران و تصویربرداران بسیاری بی‌کار شده‌اند.

پیش از این نیز شمار زیادی از اهالی رسانه‌ها آواره شده و آن‌هایی که در افغانستان مانده‌اند، به کارگری و فروشندگی روی آورده‌اند.

مقام‌های طالبان در مورد بازداشت و تهدید خبرنگاران اظهار نظر نمی‌کنند.

آقای نبیل در توییترش نوشت که « به اساس اسناد موثق ملاعمر توسط اختر منصور در تبانی با آی‌اس‌آی به مرگ تدریجی کشته شد.» به گفته او، مقامات ارشد طالبان مانند ملا حسن آخند از این موضوع آگاه اند.

پس از افشای مرگ ملاعمر در سال ۲۰۱۵، طالبان ملا اختر منصور را به عنوان جانشین وی انتخاب کردند.

طالبان در نهمین سال فوت رهبر خود اعلام کردند که او در اثر بیماری سل در افغانستان جان باخت.

پیش از این، موضوع قتل ملاعمر به دست معاونش از سوی حرکت اسلامی محاذ فدایی، یک گروه منشعب از طالبان در سال ۲۰۱۵ مطرح شده بود. قاری حمزه، سخنگوی این گروه ادعا کرده بود که علت مرگ ملاعمر، داروی زهر آلودی بوده که توسط ملا اختر محمد منصور به وی خورانده شده است.

حکومت بایدن در ماه فبروری فرمانی صادر کرد که بر اساس آن نیم از دارایی‌های منجمد‌شده افغانستان در امریکا به عنوان غرامت به خانواده‌های قربانیان حادثه ۱۱ سپتامبر پرداخت خواهد شد. او تصمیم پرداخت غرامت به این خانواده ها را کار دادگاه دانست.

امریکا ۷ میلیارد دالر از دارایی‌های افغانستان را پس از به قدرت رسیدن طالبان منجمد کرده است.

در اعلامیه نمایندگی افغانستان در سازمان ملل آماده است: «هیچ اتباع افغان در حملات یازدهم سپتمبر دخیل نبود و هیچ نوع مسئولیت اخلاقی و قانونی متوجه افغان‌ها نمی‌باشد.»

در این اعلامیه به نقل از آقای فایق آمده است که مردم افغانستان در غم و اندوه قربانیان حادثه تروریستی یازدهم سپتامبر خود را شریک می‌دانند، ولی در عین حال خود قربانی اعمال دهشت‌افگنی گروه‌های تروریستی می‌باشند.

اعلامیه می‌افزاید: «گروه‌های تروریستی القاعده،‌ طالبان و سایر شرکای آنها، در بیست سال اخیر ده‌ها هزار شهروند افغانستان را هدف قرار داده اند.»

به گفته آقای فایق، قربانیان حملات تروریستی یازدهم سپتمبر شایسته دریافت عدالت و غرامت اند، اما مردم افغانستان نباید قربانی پرداخت این غرامت شوند.

زمانی که حکومت بایدن فرمان پرداخت ۳.۵ میلیارد دالر از دارایی‌های افغانستان به خانواده قربانیان ۱۱ سپتامبر را امضا کرد، وزارت خارجه امریکا در توضیح آن نوشت: «قربانیان تروریزم و از جمله قربانیان حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ادعاهایی علیه طالبان مطرح کرده اند و در حال پیگیری دارایی‌های باقی مانده بانک مرکزی افغانستان در یک دادگاه فدرال هستند.»

این دفاعیه زمانی ارایه می‌شود که به گفته نصیر احمد فایق، قرار است دادگاهی در ایالت نیویارک در مورد سرنوشت ۳.۵ میلیارد دالر دارایی افغانستان تصمیم بگیرد. در صورت رای مثبت دادگاه، پول مذکور به عنوان جبران خسارت به خانواده‌های قربانیان حادثه یازدهم سپتامبر پرداخت خواهد شد.