هفته نامه اکونومیست در تحلیلی مینویسد که طالبان تشنه به رسمیت شناخته شدن از سوی کشورهای غربی و منطقهای اند، اما در ۸ ماه گذشته نه تنها هیچ کاری برای کسب مشروعیت نکرده اند، بلکه مناسبات شان با این کشورها خرابتر شده است.
به نوشته این هفته نامه، طالبان پس از به قدرت رسیدن وانمود میکردند که در سیاستها و رفتارهای «قرون وسطایی» خود تغییر میآورند، افغانستان را به شکل بهتر اداره کرده و مناسبات خود را با منطقه و جهان بهبود میبخشند. اما، در عوض برعکس آنچه میگویند عمل کرده اند.
این مجله به سیاستهای طالبان در قبال زنان و دختران اشاره میکند که مانع بهبود روابط این گروه با کشورهای غربی شده است. دولتهای غربی افزایش سطح تعامل با طالبان را به رعایت حقوق بشر و بهبود در اداره افغانستان مشروط کرده اند.
اکونومیست مینویسد که گروه طالبان تجربه اداره یک دولت را ندارد که به همین علت اقتصاد کشور در حال فروپاشی است و از شهروندان کشور به خصوص اقلیتهای قومی و مذهبی محافظت نمیتواند. در عین حال، این گروه دروازههای مکتب را به روی بخشی از دختران بسته است و فرصتهای کاری را از زنان گرفته است.
این هفته نامه به ناگزیری کشورهای غربی از تعامل با طالبان اشاره می کند که ظاهراً به علت وضعیت وخیم بشری و اقتصادی افغانستان نمیتوانند تماسهای خود با طالبان را قطع کنند. زیرا، به گفته آنان، وضعیت افغانستان با انزوای کامل طالبان بدتر خواهد شد.
کشورهای قدرتمند همسایه مانند روسیه، چین و ایران که روابط شان با ایالات متحده همراه با تنش و کشاکش است، از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان استقبال کردند و کوشیدند که روابط سازنده با طالبان برقرار کنند. اما به اعتقاد اکونومیست، گروه طالبان تا حال نتوانسته است که انتظارات کشورهای همسایه را برآورده کند.
پاکستان، حامی اصلی طالبان، از این گروه به خاطر حمایت از جنگجویان پاکستانی ناراض است و در چند مورد درگیریهای مرزی میان مرزبانان پاکستانی و نیروهای طالبان درگرفته است. همچنان، ایران که سابقه تاریخی بیاعتمادی و تنش با طالبان را دارد، انتظاراتش، از جمله برخورد درست طالبان با شیعیان، از این گروه برآورده نشده است.
به همین علت، هیچ یک از کشورهای منطقه به رغم خوشبینی و حمایت از طالبان حاضر نشده اند که با حکومت این گروه روابط کامل دیپلوماتیک برقرار کنند. به گفته اکونومیست، رهبر طالبان از کشورهای جهان میخواهد که با طالبان تعامل کنند، اما هیچ گامی برای جلب احترام این کشورها بر نمیدارد.
نیویورک تایمز نوشته است که عید امسال برای شهروندان افغانستان متفاوت بود؛ عید در زیر حاکمیت طالبان.
روزنامه از چالشهای عید سالهای گذشته نوشته است که هزاران شهروند بهدلیل جنگ نمیتوانستند به مکان های تفریحی بروند، سوار بس شوند و به تفریح بروند.
نیویورک تایمز از بند امیر، تنها پارک ملی افغانستان یادآوری میکند که امسال شاهد گردشگرانی بود که در جریان جنگ، بسیاری رویای دیدن آن را در سر داشتند.
این عید برای اعضای گروه طالبان و کسانی که از روستاهها و کوهها به شهر آمدهاند و عید را در شهر تجلیل کردند نیز تغییر مثبتی بوده است.
روزنامه مینویسد محبالله مشفق ۲۶ ساله از زمانی که در ۱۵ سالگی به طالبان پیوست، هر عید را در کوهها و روستاها، به دور از نزدیکانش سپری میکرد. اما پس از بهقدرت رسیدن طالبان، به کابل آمد و در منزل سوم یک آپارتمان زندگی میکند.
او در صبح روز اول عید امسال با پسر چهار ساله و دختر دو سالهاش شیرینیهایی را آماده کردند و با افتخار از اعلام حکومت خود در مورد آغاز عید استقبال کرد.
محبالله به نیویورک تایمز گفته است که اعلام مستقلانه عید از سوی حکومت طالبان، نشانه وحدت است و همه باید آن را بپذیرند.
محدودیت زنان در روزهای عید
اما نیویورک تایمز نوشتهاست که بسیاری به ویژه زنان که با محدودیت جدی طالبان روبه رو شدهاند میگویند، مجال برگزاری جشن و تجلیل عید از آنها گرفته شده است.
روزنامه به نقل از ذوالحجه میرزاده، مادر ۲۵ ساله مینویسد که مقداری میوه خشک بستهبندی کرد تا همرای خانوادهاش، با پیمودن فاصله دوساعته در خیابانهای مزدحم شهر کابل به یک پارک تفریحی برود.
در این مکان پر جنب و جوش، همه برای تجلیل از عید جمع شده بودند. اما او اجازه ورود به این پارک تفریحی را نیافت، زیرا در دروازه ورودی به او گفته شد ورود زنان در روز عید به پارک ممنوع است.
خانم میرزاده میگوید: «ما با مشکلات اقتصادی مواجهیم، گرانی است ، کار پیدا نمیکنیم، دخترانمان نمیتوانند به مکتب بروند. اما امیدوار بودیم که امروز در پارک میله داشته باشیم."
خانم میزاده که با خانوادهاش در کنار خیابانی روی چمن باریک نشسته بودند گفت: "راستش امسال عیدی نداریم".
از سوی دیگر بحران اقتصادی شکننده، افزایش قیمت کالاها، بسیاری از خانوادهها را مجبور کرده است که برای نخستین بار، سنتهای عید مانند؛ میوه خشک و لباس نو را فراموش کنند.
ترس از حملات در روزهای عید
نیویورک تایمز از نگرانی مردم از حملات در روزهای عید نوشته است که و افزوده است که افزایش حمله های مرگبار در هفتههای اخیر ماه رمضان به مساجد، مکتبها و گردهماییهای عمومی دست کم ۱۰۰ نفر را که اکثراً شیعیان بودند، کشت و این ترس را برانگیخت که نمازهای بزرگ در روز اول عید هدف بعدی باشد.
روزنامه مینویسد در مسجد سیدآباد، بزرگترین مسجد شیعیان در شهر قندوز در شمال کشور، تنها حدود ۵۰ نمازگزار صبح روز یکشنبه برای نماز وارد شدند، در مقایسه با ۴۰۰ تا ۵۰۰ نفر در سالهای گذشته، بسیاری از مردم که از انفجار دیگری وحشت زده بودند. بسیاری ها بخاطر ترس از طالبان در نماز عید به مسجد آمده بودند.
زیرا طالبان، برخلاف همه کشورهای اسلامی، یک روز پیش عید اعلام کردند، بسیاری از کسانی که روز یکشنبه به نماز عید شرکت کرده بودند، روزه داشتند.
در پارک های شهرکابل، در عید امسال مردم کمتر به تفریحگاه رفتند. به گفته مسئولین این پارکها و باغوحش، کمتر از نیمی از تعداد بازدیدکنندگانی را داشتند که به طور معمول هر عید میآیند.
