شهباز شریف: بی‌ثباتی افغانستان می‌تواند به منطقه و فراتر از آن گسترش یابد

سرپرست وزارت دفاع طالبان در گفتگو با شبکه نیوز ۱۸ هند می‌گوید آموزش دختران در افغانستان "به دلیل نبود نظم و شفافیت" متوقف شده است. به گفته ملا یعقوب: "این تنها به این معنی است که فضایی وجود خواهد داشت که در آن آموزش براساس قوانین شریعت و افغانستان انجام می‌شود."

طالبان پس از ورودشان به کابل در ماه اگست ۲۰۲۱، وزارت زنان را لغو کردند و در ساختمان این وزارت وزارتی به نام امر به معروف و نهی از منکر را ایجاد کردند.

در بیش از ۹ ماه گذشته وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان دستورها و توصیه‌نامه‌هایی را منتشر کرده که محدودیت‌های گسترده‌ای در برابر آموزش، کار و حضور زنان در اجتماع وضع کرده است.

سازمان‌های حقوق بشری اعلام کرده‌اند که برخورد طالبان با زنان افغانستان مصداق "آپاراید جنسیتی" است.

طالبان با انتشار فرمانی، پوششی را بر زنان افغانستان اجباری کرده‌اند که جز چشمان، اجازه نمی‌دهد هیچ قسمتی از صورت زنان معلوم شود.

ملا یعقوب در توجیه پوشش اجباری که توسط طالبان بر زنان تحمیل شده، می‌گوید چرا جهان در مورد محدودیت‌های اعمال شده برای حجاب در فرانسه و سایر کشورهایی که حجاب را برای زنان ممنوع کرده‌اند، خاموش است؟

او گفت: "زنان آزادند که طبق میل خود حجاب داشته باشند. من می‌گویم که جهان باید به واقعیت توجه کند و بداند چه اتفاقی در حال رخ دادن است.‌"

ملا یعقوب در حالی از "وضع محدودیت در برابر زنان محجبه در فرانسه" انتقاد کرده که در اصل چنین محدودیتی برای زنان حجاب‌دار در فرانسه وجود ندارد.

دولت فرانسه بر اساس اصول یک نظام سکولار استوار است و براساس قوانین این کشور، پیروان همه ادیان برای اجرای مناسک مذهبی و انتخاب پوشش‌شان آزاد هستند.

براساس قوانین فرانسه زنان می‌توانند انتخاب کنند که چه لباسی بپوشند و تنها استفاده از "روبند" در این کشور غیر قانونی است.

ملا یعقوب می‌گوید که نگرانی کشورها در مورد ما [طالبان] بی‌اساس است. او افزود که کشورهای جهان تلاش کنند تا روابط دوجانبه صمیمانه با ما برقرار کنند و از طرح مسایلی مثل حجاب که باعث مخدوش شدن روابط می‌شود، پرهیز کنند.

این اظهارات از سوی وزیر دفاع طالبان در حالی مطرح می‌شود که که طالبان هشدار داده‌اند در صورتی که زنی در افغانستان پوشش اجباری مورد نظر این گروه را رعایت نکنند، اعضای دست اول خانواده آن‌ها بازداشت خواهد شد.

بیش ۲۵۸ روز می‌گذرد که دختران دوره متوسطه از رفتن به مکتب منع شده‌اند و شمار بسیار زیادی از زنان که در نهادهای دولتی کار می‌کردند از رفتن به کار منع شده‌اند.

در بیانیه‌ای که شورای علمای شیعه افغانستان منتشر کرده، آمده نمایندگان سازمان ملل می‌خواستند دیدگاه جامعه شیعه افغانستان را در مورد وضعیت این کشور بشنوند.

محمد اکبری، رئیس کمیسیون پیگیری مطالبات جامعه شیعه افغانستان در این دیدار گفت که جامعه شیعه افغانستان در جلسه ششم جدی سال ۱۴۰۰ مطالبات خود را تصویب کرد و خواست‌های مشخصی را مطرح کرده است.

او گفت "حفظ رسمیت مذهب جعفری، حفظ، رعایت و تطبیق قانون احوال شخصیه اهل تشیع افغانستان، مشارکت در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و تأمین امنیت مهم‌ترین مطالبات جامعه شیعه افغانستان است."

محمد اکبری جنگ را راه حل مشکلات افغانستان نمی‌داند و از نظر او تفاهم و مذاکره با رویه مسالمت‌آمیز، بهترین و مطلوب‌ترین راه برای حفظ ثبات کشور، تأمین عدالت اجتماعی و مشارکت عمومی است.

او گفت جامعه شیعه افغانستان از معضلی که در میان کوچی‌ها و ده‌نشینان مناطق مرکزی افغانستان وجود دارد و حملات تروریستی اخیر بر مساجد، موترهای مسافربری و مراکز آموزشی نگران است.

سیده مرضیه کاظمی، عضو کمیسیون پیگیری مطالبات و دیدگاه‌های جامعه شیعه افغانستان در این دیدار ابراز امیدواری کرد که مشکلات در راه تحصیل دختران به زودی حل شود.

این دیدار حدود دو هفته بعد از حمله افراد طالبان به نشست کمیسیون نمایندگان شورای علمای شیعیان افغانستان در کابل انجام شده است.

نیروهای استخبارات طالبان روز جمعه، ۲۳ ثور به نشستی که علمای جامعه شیعه افغانستان برگزار کرده بودند یورش بردند و این نشست را برهم زدند.

در تصاویری که در رسانه‌ها منتشر شد، دیده می‌شود که فضای جلسه برهم خورده است.

منابعی که در جلسه حضور داشتند در آن زمان به افغانستان اینترنشنال گفتند افراد طالبان با یورش به این جلسه، بنرها را پاره کردند و علمای حاضر در مجلس را با تحقیر و توهین از جلسه بیرون کردند.

این نخستین سفر یک هیئت هندی به کابل پس از تسلط طالبان است. رهبری این هیئت را مسئول بخش پاکستان، افغانستان و ایران وزارت خارجه هند به عهده دارد.

در طول این بازدید، هیئت هندی با نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی دخیل در توزیع کمک‌های بشردوستانه نیز دیدار خواهد کرد.

علاوه بر این انتظار می‌رود که هیئت مذکور از پروژه‌های هند در افغانستان نیز بازدید کند.

هند در این اواخر تلاش‌هایش برای برقراری رابطه با طالبان را افزایش داده است.

روز گذشته، تلویزیون نیوز ۱۸هند به نقل از منابع خود گزارش داد که دهلی ‌نو در حال بررسی امکان بازگشایی سفارت خود در افغانستان است.

رسانه مذکور گفت که یک هیئت هندی به زودی برای گفتگو در باره این موضوع و گرفتن تضمین امنیتی از «رهبری طالبان» به کابل سفر خواهد کرد.

وزارت خارجه هند اما هیچ اشاره‌ای به بازگشایی سفارت خود در کابل نکرده است. در بخشی از اعلامیه این وزارت آمده است: «هند پیوندهای تاریخی و تمدنی با مردم افغانستان دارد و این پیوندهای دیرینه همچنان هدایتگر رویکرد هند در قبال افغانستان خواهد بود.»

در همین حال، امیر خان متقی وزیر خارجه طالبان چندی پیش در مصاحبه با یک رسانه هندی گفته بود که در صورت بازگشایی سفارت هند در کابل، به امنیت دیپلمات‌های هندی «توجه ویژه‌ای» صورت خواهد گرفت.

در نامه سرگشاده ۲۵ نهاد جهانی مدافع حقوق بشر از جمله دیده‌بان حقوق بشر، عفو بین‌الملل و فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر آمده است که از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان وضعیت حقوق زنان و دختران «بسیار بدتر» شده است.

این نهادها می‌گویند که زنان حق آموزش، کار، مشارکت عمومی و سایر حقوق را در افغانستان از دست داده اند. به گفته آنان، طالبان محدودیت‌های گسترده‌ای بر حق آزادی بیان، تشکیل تجمعات و سفر زنان و دختران نیز اعمال کرده است. در نامه آمده است: «افغانستان اکنون تنها کشوری در جهان است که تحصیل دختران را صریحاً ممنوع کرده است.»

سازمان‌های مدافع حقوق بشر می‌گویند: «تحقیقات بین‌المللی، گواهی شاهدان و شواهد ویدیویی نشان می‌دهد که مدافعان حقوق بشری زنان و سایر افرادی که به محدودیت‌ها و نقض‌ حقوق بشر اعتراض می‌کنند، در معرض حمله، تهدید، آدم‌ربایی، ناپدید شدن ... قرار گرفته‌اند.»

نهادهای مدافع حقوق بشر در نامه‌شان به شواری حقوق بشر سازمان ملل از وضعیت زنان افغانستان به عنوان «جدی‌ترین بحران حقوق زنان در جهان» یاد کرده و از این شورا می‌خواهند تا به آن رسیدگی کند.

در نامه آمده است: «ضروری است شورای حقوق بشر سازمان ملل بحران حقوق زنان در افغانستان را به گونه‌ای که منعکس‌کننده شدت آن باشد بررسی و اقدام کند.»

پنجاهمین نشست شواری حقوق بشر سازمان ملل قرار است تا دو هفته دیگر برگزار شود. نامه سرگشاده نهادهای مدافع حقوق بشر از این شورا می‌خواهد تا به حقوق زنان و دختران، برابری جنسیتی و وضعیت زنان مدافع حقوق بشر در افغانستان تمرکز ویژه‌ای کند.

این نهادها باور دارند که به رسمیت شناختن و حمایت از برابری جنسیتی هم یک تعهد حقوق بشری است و هم برای دستیابی به صلح، عدالت و توسعه پایدار در افغانستان ضروری است. به گفته آنان «نقض شدید و سیستماتیک حقوق زنان» پاسخی فوری و متناسب می‌طلبد.

در بخشی از این نامه آمده است که قابل قبول نیست جلسه شورای حقوق بشر سازمان ملل بدون توجه و اقدام خاص در مورد حقوق زنان و دختران در افغانستان به پایان برسد. این نهادها می‌گویند: «ما انتظار داریم که یک بحث جدی و یک قطعنامه اساسی بخشی از یک پاسخ مناسب است و از شما می‌خواهیم که در این زمینه اقدام کنید.»

آنها تاکید کردند که «ثبات و امنیت در افغانستان از راه تعامل با تمام طرف‌های دخیل در افغانستان و ادامه گفتگوها در قالب ابتکارات منطقه‌ای» به دست آمده می‌تواند.

طالبان اخیرا در واکنش به درخواست‌های داخلی و بین المللی برای شریک کردن جناح‌های سیاسی افغان در حکومت اعلام کرده اند که یک نشست سیاسی را برگزار می‌کند. اما، سیاستمداران برجسته افغان در آخرین نشست خود با تام وست، نماینده خاص امریکا در استانبول با انتقاد از طالبان گفتند که طالبان تمایلی به گفتگو و تعامل با دیگر بازیگران سیاسی افغانستان ندارد.

در این نشست نمایندگان کشورهای قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ازبیکستان به علاوه نمایندگان خاص سازمان ملل و اتحادیه اروپا برای افغانستان شرکت کرده بودند.

در بیانیه مشترک این نمایندگان با نگرانی از سیاست‌های محدودکننده طالبان در برابر زنان از این گروه خواسته شده است تا جلو مشارکت سیاسی، کار و تحصیل زنان و دختران افغانستان را نگیرد.

این دومین نشست نمایندگان ویژه مذکور در مورد افغانستان است. آنها بار دیگر بر خواسته‌های خود در نشست تاشکند در فبروری ۲۰۲۲ تاکید کردند.

در بیانیه مشترک از طالبان خواسته شده است که به گروه‌های تروریستی و افراطی اجازه فعالیت را در خاک افغانستان ندهد.

نگرانی عمده کشورهای آسیای میانه از گروه‌های فعال اسلامگرای آسیای مرکزی در افغانستان است که بخشی از آنان با داعش برای حمله به خاک این کشور متحد شده‌اند.

در عین حال، طالبان هیچ علاقه‌ای به اخراج آنان از افغانستان ندارد.