دفتر حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان به اظهارات جنرال هبتالله علیزی در مورد «قصد ورود به ارگ و تصاحب قدرت، بعد از فرار اشرف غنی از کابل» واکنش نشان داد. دفتر حامد کرزی به افغانستان اینترنشنال گفت: «رئیسجمهور سابق قصدی برای ورود به ارگ و گرفتن قدرت نداشت.»
سید احمد، دستیار حامد کرزی به افغانستان اینترنشنال گفت که هرچند آقای کرزی در آن روز با بسمالله محمدی، وزیر دفاع پیشین گفتگو کرد «اما ادعای رفتن به ارگ ادعای بیبنیاد است.»
جنرال هبتالله علیزی، لوی درستیز حکومت پیشین در مصاحبه با یک رسانه امریکایی میگوید که پس از فرار اشرف غنی از کابل، حامد کرزی میخواست با رفتن به ارگ، قدرت را در دست گیرد اما او با این کار مخالفت کرد.
جنرال هبتالله علیزی که در ۵ روز آخر حکومت پیشین افغانستان رئیس ستاد ارتش تعیین شد، به مجله «وار زون» گفت که وقتی حامد کرزی از فرار اشرف غنی مطلع شد، به بسمالله محمدی، وزیر دفاع حکومت وقت زنگ زد و گفت: «فکر نمیکنی باید به ارگ برویم؟»
او میافزاید که گوشی آقای محمدی در بلندگو بود و صدای آقای کزری را شنیده است که میگفت: «یعنی مرا به ارگ ببرید. من رئیس جمهور خواهم شد.»
علیزی به این رسانه گفته است که در جریان صحبت آقای کرزی و محمدی، او سرش را به نشانه مخالفت تکان داد. سپس میافزاید که محمدی به کرزی گفت که همه به میدان هوایی کابل میروند.
حامد کرزی ساعاتی پس از سقوط کابل با نشر یک پیام ویدیویی مردم را به آرامش فراخواند و گفت: «ما در همین جا و با شما هستیم.»
در اثر سقوط یک موتر مسافربری از ارتفاعی در گذرگاه قوناق منطقه سرحدی میان بامیان و دایکندی روز پنجشنبه، ۱۹ جوزا دستکم ۹ سرنشین موتر کشته و ۲ نفر زخمی شدند. منابع محلی میگویند در میان جانباختهگان حادثه دو زن نیز شامل است و زخمیها در وضعیت «وخیم» به سر میبرند.
این حادثه ترافیکی در کوتل قوناق ولسوالی میرامور ولایت دایکندی رخ داده است. منابع محلی میگویند سرنشینان موتر از باشندگان دایکندی بودند که قصد سفر به کابل داشتند.
بامیان و دایکندی از ولایتهای کمتر توسعهیافته افغانستان اند که حکومتهای گذشته توجهی به مشکلات، از جمله راههای دشوارگذر آنها نکردهاند.
جادههای مرگبار
این نخستین باری نیست که خبر حادثههای ترافیکی و سقوط مرگبار موترها از جادههای کوهستانی بامیان - دایکندی منتشر میشود.
باشندگان دایکندی میگویند «جادههای غیرمعیاری» عامل سقوط موترها در این مسیر است.
الیاس طاهری، خبرنگار در بامیان در صفحه فیسبوکش نوشته است: «جادهها، قاتلان اصلی مردم دایکندی است.»
به گفته او: «در بیست سال گذشته برای ولایت دایکندی هیچکاری به ویژه در بخش جادهسازی صورت نگرفت. جادهها و طبیعت خشن این ولایت قربانیان بیشماری از مردم گرفته است.»
دایکندی در ۱۳۸۳ خورشیدی از ولایت ارزگان جدا شد.
مردم دایکندی میگویند با گذشت بیش از ۱۲ سال از تشکیل این ولایت، هنوز حتی یک متر جاده آسفالت شده ندارد.
رانندگان مسیر دایکندی ـ بامیان ـ کابل میگوید به دلیل خرابی بیش از حد جادهها در چهار روز از دایکندی به کابل میرسند.
جنرال هیبتالله علیزی، لوی درستیز حکومت پیشین در مصاحبه با یک رسانه امریکایی میگوید که پس از فرار اشرف غنی از کابل، حامد کرزی میخواست با رفتن به ارگ، قدرت را در دست گیرد اما او با این کار مخالفت کرد. او میافزاید که فکر میکرده آقای کرزی برای رهبری کشور «فرد مناسب» نیست.
جنرال هیبتالله علیزی که در ۵ روز آخر حکومت پیشین افغانستان لوی درستیز شده بود، به مجله «وار زون» گفت که وقتی حامد کرزی از فرار اشرف غنی مطلع شد، به بسمالله محمدی، وزیر دفاع حکومت وقت زنگ زد و گفت: «فکر نمیکنی باید به ارگ برویم؟»
او میافزاید که گوشی آقای محمدی در بلندگو بود و صدای آقای کزری را شنیده است که میگفت: «یعنی مرا به ارگ ببرید. من رئیس جمهور خواهم شد.»
علیزی به این رسانه گفته است که در جریان صحبت آقای کرزی و محمدی، او سرش را به نشانه مخالفت تکان داد. سپس میافزاید که محمدی به کرزی گفت که همه به میدان هوایی کابل میروند.
لویدرستیز پیشین افغانستان میگوید که آقای محمدی به کرزی گفت: «من نیز به میدان میروم. شما هم آنجا بیایید تا در این باره بحث کنیم، زیرا برخی از رهبران دیگر نیز آنجا هستند.»
علیزی گفت: «فکر میکردم که رئیس جمهور حامد کرزی دیگر برای رهبری افغانستان مناسب نیست، زیرا او از سال ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۴ شانس خود را داشت.»
علیزی گفت که به جای بازگشت به روشهای فاسد قدیمی، میخواست یک «دولت نظامی منضبط» را موقتاً ایجاد کند؛ دولتی که به گفته او، پس از تثبیت وضعیت جای خود را به حکومت منتخب میداد.
رئیس پیشین ستاد ارتش افغانستان به این رسانه گفت: «همه این چیزها در ذهن من میچرخید. به همین دلیل از رئیس جمهور شدن کرزی جلوگیری کردم.»
او میافزاید: «به وزیر دفاع گفتم: نه! دیگر این اشتباه را تکرار نکن.»
علیزی میافزاید که جنرال پیتر واسلی، فرمانده ارشد نیروهای ویژه امریکایی و ناتو در افغانستان با طرح اعلام حکومت نظامی مخالفت کرد.
این جنرال اردوی پیشین افغانستان میگوید که دوست دارد دوباره مذاکرات را با طالبان آغاز کند. او میافزاید: «اگر مذاکره نتیجه ندهد، قطعاً جنگ داخلی رخ خواهد داد.»
با این حال دفتر حامد کرزی، رئیس جمهور سابق افغانستان در واکنش به سخنان هبتالله علیزی به افغانستان اینترنشنال گفت: «هرچند حامد کرزی در آن روز با بسمالله محمدی، وزیر دفاع پیشین افغانستان گفتگو کرده بود، مسأله رفتن به ارگ ادعای بیبنیاد است.»
سید احمد، یاور حامد کرزی به افغانستان اینترنشنال گفت که رئیس جمهور سابق هیچ قصدی برای رفتن به ارگ و گرفتن قدرت نداشت.
دیدهبان حقوق بشر میگوید که طالبان در ولایت پنجشیر ابتدا غیرنظامیان را «متهم به همکاری با جبهه مقاوت کرده» و سپس به طور غیرقانونی بازداشت و شکنجه کردهاند. به گفته این سازمان، جنگجویان طالبان در سایر ولایتها نیز دست به کشتار فراقانونی اسیران جبهه مخالف خود زندهاند.
این سازمان مدافع حقوق بشر با نشر اعلامیهای به روز جمعه، ۲۰ جوزا، گفت که پس از تشدید حملایت جبهه مقاوت ملی بر مواضع طالبان در پنجشیر، طالبانا با استقرار هزاران جنجگو به این حملات واکنش نشان دادهاند. به گفته دیدهبان حقوق بشر، جنگجویان طالب طالبانن عملیات جستجو در پنجشیر را آغاز کردهاند و برخی از باشندگان این ولایت را به همکاری با جبهه مقاومت متهم کرده و به صورت غیرقانونی بازداشت و شکنجه کردهاند.
شماری از افرادی که قبلاً از سوی طالبان بازداشت شده بودند، به دیدهبان حقوق بشر گفتهاند که در اوایل ماه جوزا نیروهای امنیتی طالبان حدود ۸۰ نفر از باشندگان ولسوالی خنج پنجشیر را بازداشت کرده و آنها را مورد ضرب و شتم قرار دادند.
طالبان از افراد بازداشتشده خواستهاند که درباره جبهه مقاومت به آنان اطلاعات دهند.
در اعلامیه این نهاد آمده است: «نیروهای طالبان پس از چند روز ۷۰ نفر را آزاد کردند، اما همچنان ۱۰ نفر را در بازداشت خود نگهداشتهاند.» ده تنی که به گفته این سازمان، طالبان آنها را به عضویت در جبهه مقاومت ملی متهم میکنند.
افراد بازداشت شده همچنین گفتهاند که نزدیک به ۱۰۰ نفر دیگر در زندانی در ولسوالی خنج به اتهام داشتن رابطه با جبهه مقاومت ملی نگهداری میشوند.
پاتریشیا گوسمن، معاون بخش آسیای دیدهبان حقوق بشر میگوید: «نیروهای طالبان در ولایت پنجشیر به سرعت به ضرب و شتم غیرنظامیان در پاسخ به جنگ علیه جبهه مقاومت ملی متوسل شدهاند.»
به گفته این مقام دیدهبان حقوق بشر، طالبان نتواسته جلو سوءاستفادههای جنجگویان شان از غیرنظامیان را بگیرد و این امر غیرنظامیان بیشتری را در معرض خطر قرار میدهد.
گوسمن میگوید: «نیروهای طالبان در پنجشیر مجازات دستهجمعی را اعمال کردهاند.»
مجازات دستهجمعی، به تنبیه و مجازات گروهی از مردم به ازای رفتار یک یا چند شخص دیگر گفته میشود. این سازمان میافزاید که مجازات جمعی، نقض قوانین بشردوستانه بینالمللی است و جنایت جنگی تلقی میشود.
پیشتر، روزنامه واشنگتن پست گزارش داد که با وجود «حضور هزاران جنگجوی طالبان» مقامات این گروه وجود هرگونه درگیری در پنجشیر را رد میکنند و تلاش دارند درگیریهای این ولایت از نظر پنهان بماند.
با افزایش درگیریها در پنجشیر، گزارشهای متعددی مبنی بر کشتار غیرنظامیان توسط طالبان منتشر شد.
وزارت داخله طالبان میگوید محمد بن احمد المسند، مشاور امنیت ملی قطر در دیدار با سراجالدین حقانی گفته است که کشورش روابط قوی ایدئولوژیک با افغانستان دارد. مشاور امنیت ملی قطر که رأس هیاتی به کابل سفر کرده، با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان نیز به طور جداگانه گفتگو کرده است.
وزارت داخله طالبان در خبرنامهای میگوید مشاور امنیت ملی قطر در دیدار با سراجالدین حقانی تاکید کرده است که قطر در همه زمانها به تقویت روابط ایدئولوژیک خود با افغانستان ادامه خواهد داد. به گفته این وزارت، محمد بن احمد المسند در این دیدار افزوده است که قطر برای رسیدگی به چالشهایی که در راه توسعه و پیشرفت افغانستان در حوزههای سیاسی و اقتصادی در سطح بینالمللی وجود دارد، تلاش خواهد کرد.
قطر در سالهای اخیر روابط گسترده با طالبان ایجاد کرده است. این کشور میزان دفتر سیاسی طالبان است و در جریان مذاکرات طالبان با امریکا و نیز گفتگوهای صلح بینافغانی میان دولت پیشین افغانستان و گروه طالبان نقش تسهیلکننده داشته است.
با این حال، پس از ده ماه، هیچ کشوری از جمله قطر حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته است.
به نقل از وزارت داخله طالبان، سراجالدین حقانی نیز در این دیدار تاکید کرده است که افغانستان «رابطه حیاتی و عمیق» با قطر دارد و افزوده است که قطر در شرایط دشوار به افغانها کمک کرده است.
در همین حال، وزارت خارجه طالبان میگوید مشاور امنیت ملی قطر در دیدار با امیرخان متقی گفته است که «اکنون امنیت در افغانستان تامین شده و تصمیمگیریهای مستقل برای قطر به عنوان یک متحد استراتژیک بسیار مهم است».
مشاور امنیت ملی قطر درحالی از تامین امنیت در افغانستان خبر میدهد که پس از تسلط طالبان بر افغانستان، جنگ فروکش کرد اما دهها غیرنظامی در اثر حملات انفجاری که مسئولیت شماری آن را گروه داعش به عهده گرفته است، جان باختند.
از سوی دیگر، با تسلط طالبان بر افغانستان، درگیری میان جبهه مقاومت ملی افغانستان با طالبان کماکان در بخشهای افغانستان جریان دارد.
عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان در رشته توییتی نوشت که امیرخان متقی در دیدار با مشاور امنیت ملی قطر گفته است که قطر میتواند در بخشهای سیاسی و دیپلوماتیک، سرمایهگذاری، تقویت روابط اقتصادی، کمکهای بشردوستانه و در خصوص مبارزه با مواد مخدر کمک کند.
وزیر خارجه طالبان در این دیدار تصریح کرده است که با تسلط طالبان بر افغانستان، «در جریان ده ماه گذشته افغانستان در بسیاری از زمینهها مانند حکومتداری خوب، روابط خوب با کشورهای همسایه، اقتصاد، صادرات و امنیت پیشرفت فوقالعاده داشته است». امیرخان مقتی تاکید کرده است که تلاشهای جدی برای حل مشکلات باقیمانده جریان دارد.
محمد بن احمد المسند در این دیدار گفته است که پیام امیر قطر این است که روابط خوب قطر و افغانستان سابقه طولانی دارد و در آینده نیز چنین خواهد بود.
میچ مککانل، رهبر اقلیت حزب جمهوریخواه در مجلس سنای امریکا میگوید که «تروریستان و آدمربایان» حاکمان کنونی افغانستان هستند. او روز پنجشنبه، ۱۹ جوزا، گفت که حکومت طالبان و شبکه حقانی در افغانستان «یک دولت حامی تروریسم» است و رابطهای عمیق با شبکه القاعده دارند.
آقای مککانل با انتقاد از خروج شتابزده ایالات متحده از افغانستان، گفت که این تصمیم، حکومت امریکا و شرکای بینالمللی آن را با خطر تهدیدات تروریستی مواجه ساخته است.
به گفته این سناتور، پس از خروج نظامیان امریکایی از افغانستان، توانایی ایالات متحده برای تشخیص، هدف قراردادن و حمله بر تروریستان در افغانستان محدود شده است. او اما میافزاید که حکومت بایدن این مسئله را انکار میکند. آقای مککانل گفت: «سر قوماندان اعلای امریکا در نامهای به کانگرس ادعا کرده است که ایالات متحده توانایی رسیدگی به تهدیدات از داخل افغانستان را دارد.»
در حالی که این سناتو میگوید: «بدون استخبارات و داشتن پایگاهها در [افغانستان] توانایی نظارت ایالات متحده بر تهدیدات فزاینده تروریستی در این کشور محدود شده است.»
در همین حال، مایکل کوریلا، مسئول فرماندهی مرکزی امریکا چندی پیش گفته بود که برای نظارت موفق از گروهها و فعالیتهای تروریستی در افغانستان، نیاز است تا از قابلیتهای بیشتر استخباراتی استفاده شود. او گفته بود که به دلیل دوری مسافت نزدیکترین پایگاه نظامی امریکا از افغانستان، نظارت از این کشور «بینهادیت دشوار» است.
این سناتور جمهوریخواه میافزاید: «پس از خروج نظامیان ما از افغانستان، حتا یک حمله هم علیه اهداف ترویستان در داخل افغانستان انجام نداده ایم. این بدان معنا نیست که تروریستان در آنجا وجود ندارند.»
آقای مککانل گفت: «حکومت طالبان و شبکه حقانی در کابل تنها یک دولت حامی تروریزم نیست. بلکه یک حکومت متشکل از تروریستان و آدمربایان است.» حکومتی که به باور او «رابطه عمیق» با شبکه القاعده دارد.
این سناتور ارشد امریکایی در حالی حکومت طالبان و شبکه حقانی را «دولت حامی تروریسم» و دارای روابط عمیق با القاعده میداند که چندی پیش تیم نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل در گزارش ۲۵ صفحهای گفت که طالبان هنوز با القاعده پیوند نزدیکی دارد. گزارش میافزاید که القاعده بعد از پیروزی طالبان در افغانستان، آزادی عمل بیشتری پیدا کرده است. این گزارش که از سوی طالبان «بیاساس» خوانده شد، میافزاید که ایمنالظواهری، رهبر القاعده بیعت خود را با رهبر طالبان تجدید کرده است.