منابع محلی از ولایت ننگرهار خبر دادند که طالبان روز جمعه یک خبرنگار زن به نام سلگی احساس را به شدت لتوکوب کرده و به او هشدار دادند که کارش را ترک کند. منابع گفتند طالبان تلفن این خبرنگار را ضبط کردهاند. سلگی که پس از لتوکوب طالبان ضعف کرده بود به کمک مردم به شفاخانه منتقل شد.
گفته شده که قبل از این رویداد افراد طالبان به خانواده سلگی هشدار داده بودند که او نمیتواند به کارش به عنوان خبرنگار ادامه دهد. با این حال، منابع محلی گفتند این خبرنگار به دلیل وضعیت ناگوار اقتصادی، راهی جز ادامه حرفهاش نداشته است.
نهادهای جهانی مدافع خبرنگاران بارها از وضعیت وخیم آزادی بیان و رسانههای آزاد زیر فشارهای روزافزون دولت طالبان ابراز نگرانی کردهاند.
در آخرین مورد، دفتر سازمان ملل در کابل (یوناما) در گزارش ۱۰ ماههاش اذعان کرده است که بعد از ورود طالبان به کابل نهادهای رسانهای محدود شدهاند.
خانه آزادی بیان در ماه حمل اعلام کرده بود که پس از به قدرت رسیدن طالبان، تمامی ساختارهای مردمسالاری به ویژه آزادی بیان ضربه شدیدی دیده و آخرین نفسهایش را میکشد.
آسوشیتدپرس گزارش داده که با وجود تلاشهای آژانسهای مددرسان سازمان ملل، این نهادها نتوانستهاند به همه آوارگان جنگ بلخاب دسترسی پیدا کنند، زیرا بسیاری از آنها هنوز در کوهها هستند. نورعلی، مسئول یک تیم سیار یونیسف میگوید به دلیل دشوارگذر بودن راه، قاطرها قادر به عبور نیستند.
او گفته است ما حتی بعد از پنج و نیم ساعت پیادهروی نتوانستیم به محلی که افراد متواری پناه گرفتهاند، برسیم.
هنگامی که طالبان و افراد مولوی مهدی جنگ در ولسوالی بلخاب را آغاز کردند، زهرا و خانوادهاش از ترس جنگ به کوه فرار کردند. آنها با هزاران خانواده دیگر برای روزهای متمادی مسیر پر صخرهای را پیاده طی کردند و مطمین نبودند چه سرنوشتی در انتظارشان است، فقط می خواستند از جنگ فرار کنند.
زهرا و خانوادهاش میگویند که نمیدانند دوباره به خانه و کاشانهشان در ولسوالی بلخاب ولایت سرپل، برخواهند گشت یا نه.
زهرای ۳۵ ساله که به دلایل امنیتی این نام مستعار را انتخاب کرده، گفت: "ما نمیخواستیم به دام بیفتیم. ممکن بود همه ما کشته شویم."
خانواده زهرا از جمله هزاران نفری هستند که از درگیری بین طالبان و جنگجویان وفادار به مولوی مهدی مجاهد، رئیس سابق استخبارات این گروه برای بامیان، گریختند.
به گزارش اسوشیتد پرس قومیت، فرقهگرایی مذهبی و زغال سنگ در مرکز این جنگ قرار دارد.
نعمتالله بیژن، تحلیلگر سیاسی مستقر در استرالیا میگوید: "همه این عوامل با هم در به راه انداختن درگیریها نقش دارد."
مجاهد، یک هزاره شیعه، در سال ۲۰۱۹ به طالبان پیوست و بلافاصله پس از به دست گرفتن قدرت توسط این گروه به عنوان رئیس استخبارات بامیان منصوب شد.
آسوشیتدپرس گزارش میدهد که انتصاب مجاهد در ابتدا به عنوان حمایت از ادعای طالبان مبنی بر فراگیرتربودن برای غیرپشتونها تلقی میشد، اما به زودی او در مقابل طالبان ایستاد.
در حالی که جنگ در بلخاب تنها چند روز به طول انجامید، سازمان ملل میگوید که حداقل ۲۷ هزار نفر را آواره کرد که تقریباً همه آنها هزارهاند.
آوارگی این شمار مردم، بحران بشری دیگری در این منطقه ایجاد کرده است که اکنون آژانسهای امدادی در تلاش برای مقابله با آن هستند.
زهرا که خانوادهاش نزدیک به دو هفته پیش در یک مسجد روستایی در بامیان جابهجا شدند، گفت: «ما با شکم خالی میخوابیدیم و صبحها از خواب بیدار میشدیم و دوباره به راه میافتایم.»
او می گوید که همه از فرط خستگی و گرسنگی بیمار بودند.
خانواده براتعلی سبحانی، یکی دیگر از باشندگان بلخاب نیز در همین مسجد پناه گرفتهاند.
او میگوید: «ما چیزی با خود نداشتیم. فقط با لباسهایی که پوشیده بودیم از جنگ فرار کردیم.»
خانواده هفت نفره او - از جمله پنج فرزند - چهار روز پیادهروی کردند تا اینکه چوپانی آنها را به یک مسجد برد.
سبحانی گفت: «او ما را نجات داد. ما چیزی نداشتیم. فکر میکردیم احتمالاً میمیریم.»
در محله شهر دزدان چشمه در بامیان، نجیبه میرزایی روزها را صرف مداوای کسانی کرده است که از بلخاب گریختهاند.
میرزایی، رئیس یک شفاخانه محلی گفت که بسیاری از افراد متواری از جنگ، زنان باردار هستند که از اسهال، حالت تهوع و بیماریهای تنفسی رنج میبرند.
عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع طالبان میگوید که مولوی مهدی و پیروانش در بلخاب به کوهها گریختهاند و جنگ متوقف شده است.
اما عفو بینالملل نیروهای طالبان را به کشتار غیرنظامیان در آنجا متهم کرد؛ اتهامی که طالبان آن را رد می کند.
مردی که خواست نامش فاش نشود، گفت: «مردم ترسیدهاند؛ به همین دلیل هنوز در کوهها هستند.»
شماری از باشندگان روستاهای اطراف کوه البرز ولسوالی چمتال ولایت بلخ با ارسال نامهای به افغانستان اینترنشنال میگویند با گذشت هر روز تعداد خانوادههایی که از این روستاها میکوچند افزایش مییابد. در نامه آمده است که به دلیل خشکسالی، مردم این روستاها به آب آشامیدنی دسترسی ندارند.
در این نامه آمده است که بهای یک بوشکه آب در این روستاها به ۴۰ افغانی رسیده، اما مردم به دلیل بحران اقتصادی از خرید آن ناتوان هستند.
باشندگان روستاهای اطراف کوه البرز از صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) به خاطر برنامه انتقال آب آشامیدنی صحی سپاسگزاری کردهاند، اما اذعان کردهاند که این برنامه تمامی نیازهای آنها را مرفوع نکرده است.
باشندگان کوه البرز همچنین گفته اند که اهالی این منطقه از کمکهای بشردوستانه بینالمللی سهمی نبردهاند.
مردم این روستاها نامههای جداگانهای به ادارات محلی طالبان در ولایت بلخ و دفاتر محلی موسسات مربوط به سازمان ملل نیز ارسال کرده، اما به قول آنها به مشکلاتشان رسیدگی نشده است.
حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران در امور افغانستان در سفر روز جمعه خود به پاکستان با وزیر خارجه این کشور دیدار و از نقش سازنده اسلامآباد در افغانستان ستایش کرد. در مقابل بلاول بوتو زرداری، وزیر خارجه پاکستان خواستار همکاری نزدیک با ایران در مورد افغانستان و امنیت منطقه شد.
به گزارش خبرگزاری رسمی دولت ایران، آقای زرداری در دیدار با حسن کاظمی قمی و هیأت همراهش، از تعهد قاطع پاکستان برای برقراری صلح و ثبات در افغانستان خبر داده است.
او گفت که همکاری نزدیک ایران و پاکستان در موضوعات مرتبط با افغانستان از جمله مدیریت امور پناهندگان و تامین امنیت منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.
نماینده ویژه رئیسجمهور ایران نیز در این دیدار با بیان این که نقش سازنده پاکستان در افغانستان قابل ستایش است، تاکید کرد که برقراری صلح و ثبات در افغانستان پیشنیاز صلح و شکوفایی بلندمدت منطقه است.
حسن کاظمی قمی افزود که جمهوری اسلامی ایران برای روابط خود با پاکستان اهمیت زیادی قایل است و از گسترش همهجانبه آن حمایت میکند.
گرمای هوا در سراسر جهان در حال افزایش است. گرمای بیسابقه بخشهای زیادی از ایالات متحده، اروپا و چین را در بر گرفته و مردم در حال سپری کردن گرمترین فصل تابستاناند. برای اکثر مردم، گرمای شدید میتواند ناخوشایند و آزاردهنده باشد.
تحقیقات نشان میدهد که گرمای شدید میتواند در مواردی با پرخاشگری، خشونت و کاهش رضایت از زندگی مرتبط باشد.
البته گرما میتواند خطرناک باشد چنان که یکی از دلایل اصلی مرگومیر ناشی از آب و هوا در ایالات متحده است. هوای گرم در طول ۳۰ سال گذشته سالانه جان ۱۵۸ نفر را در سراسر کشور گرفته است.
مجله تایم یادداشتی نوشته است و در آن به این پرسش پرداخته که چرا گرما برخی را بیشتر از دیگران آزار میدهد و موثرترین راهها برای کاهش گرما چیست.
بدن چگونه گرما را تنظیم میکند؟
بدن انسان گرما را به چند روش مختلف تنظیم میکند: ۱، با عرق کردن؛ ۲، تشعشع یا انتشار گرما در هوای اطراف؛ ۳، زمانی که هوای خنکتری شما را فرا میگیرد. به همین دلیل است که استفاده از سیستمهای تهویه هوا بسیار مؤثر است و ۴، انتقال حرارت بدن به آب سرد یا یخ.
هدر ماسی، مدرس ارشد فیزیولوژی ورزش بالینی در دانشگاه پورتسموث در بریتانیا، میگوید: برخی از افراد معمولاً بسته به محیط، فیزیولوژی بدن و مواجهه قبلی با گرما نسبت به سایرین بیشتر مستعد گرما هستند.
او میگوید: «بهویژه اگر به گونه مرتب از طریق ورزش در معرض افزایش دمای بدن قرار میگیرید، ممکن است بهتر با محیط گرمتر و یا دمای بدن بالا سازگار شوید.»
لیپمن میگوید که برای تحمل گرما به گونه بهتر میتوان تمرینهایی را انجام داد. با تمرین، معمولاً حدود یک هفته طول میکشد تا بدن شما در برابر هوای گرم، شروع به سازگاری کند و راههای بهتری برای خنک کردن خود پیدا کند.
برای مثال، اگر قصد دارید در یک منطقه سوزان پیادهروی کنید. این داکتر توصیه میکند که حدود ۱۰ روز قبل از شروع فعالیت، در هوای گرم روزی یک یا دو ساعت ورزش کنید. او میگوید: «در این مدت، واکنش بدن شما نسبت به هوای گرم مقاومتر میشود، به این معنا که میتوانید گرما را سریعتر دفع کنید.»
ایمن بمانید
لیپمن میگوید آگاهی از وضعیت آب و هوا و رطوبت در طول روز و برنامهریزی متناسب با آن میتواند به پیشگیری از بیماری کمک کند.
از ورزش در زمانهای خاص خودداری کنید. گرما در طول بعد از ظهر به اوج خود میرسد، بنابراین فعالیتهای خود را در فضای باز در صبح برنامهریزی کنید. دکتر جنیفر بونترگر، متخصص صحت ورزشی توصیه میکند که ورزش در صبح زود یا در خنکای عصرها انجام شود.
ایمی اکتون، پرستار سابق توصیه میکند لباسهای سبک و گشاد را در اولویت قرار دهید. او میگوید به دنبال لباسی باشید که فاکتور حفاظتی اشعه ماوراء بنفش (UPF) آن حداقل ۳۰ باشد که به جلوگیری از نفوذ برخی از اشعههای خورشید به پارچه کمک میکند.
روز خود را با گرفتن مایعات شروع کنید. کارشناسان میگویند: اگر تشنه هستید و بهویژه اگر کمآب میشوید، نمیتوانید تا آنجا که ممکن است عرق کنید. این بدان معناست که بهطور مؤثری خنک نمیشوید.
به همین دلیل توصیه میشود که مایعات بگیرید و اگر در فضای باز ورزش میکردید، تقریباً به همان میزانی که عرق از دست دادهاید، مایعات بنوشید.
الکل و کافئین میتوانند آب بدن شما را کم کنند، بنابراین بهتر است در روزهای گرم از آن دوری کنید.
در مورد شرکت در گردهماییها یا برنامهها هوشمندانه برخورد کنید. از برنامهریزی یا شرکت در مجالس در فضای باز از حدود ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعد از ظهر، مگر این که سایه کافی وجود داشته باشد، خودداری کنید.
در غیر این صورت، "یکی به دردسر خواهد افتاد" و زمانی که جشنها / برنامهها به شرایط اضطراری تبدیل میشوند، هرگز سرگرمکننده نیست.
اگر احساس بیماری میکنید، از قرار گرفتن در معرض نور خورشید خارج شوید.
اگر علایمی مانند گرما زدهگی، سردرد یا تعریق زیاد را تجربه کردید، در خانه بمانید یا به دنبال یک نقطه سایهدار باشید.
ممکن است یک ساعت یا بیشتر طول بکشد تا زمانی که به حالت اولیه خود بازگردید.
اگر به گرمازدگی مشکوک هستید و یا علایمی مانند تهوع و استفراغ، نبض سریع، احساس صعف، گیجی یا تشنج دارید - فوراً با داکتر تماس بگیرید.
موثرترین راه برای خنک شدن سریع
برخی از روش های خنک کننده بهتر از بقیه کار می کنند. این روشها را متخصصان به شما پیشنهاد میکنند:
به خود آب بریزید. از اسپریهای خنککننده مانند اسپری ضدآفتاب که به گونهای طراحی شدهاند که احساس خنکی را برای پوست ایجاد میکنند، صرفنظر کنید. این اسپریها ممکن است باعث شوند پوست شما خنکتر شود، اما به خنک شدن عمیق بدن منجر نمیشوند – و این میتواند شما را در موقعیت خطرناکی قرار دهد، در حالی که فکر میکنید سرد شدهاید اما در واقع سرد نشدهاید. در این صورت، ممکن است به کار یا ورزش در بیرون ادامه دهید، اما از آنجایی که بدنتان خنک نشده است، بیشتر در معرض خطر بیماری گرما قرار خواهید داشت.
دست و پای خود را با آب تر کنید. اندامها رادیاتورهای شگفتانگیز گرما هستند، بهویژه زمانی که دمای بدن ما بالا رفته است. اغلب، کودکان دوست دارند برای شستن دستهایشان در آب سرد به دستشویی بروند و ایده درستی هم دارند.
از روشهای دیگر مثل آب پاشیدن بر لباس و قرار دادن تکههای به بر صورت نیز میتوان استفاده کرد.
اگر فردی علایم گرمازدگی را نشان می دهد، نیمی از بدن خود را در آب سرد غوطه ور کنید. لیپمن میگوید برای خنک کردن سریع فردی که به بیماری گرمایی مبتلا است، فرد را به مدت ۱۰ دقیقه در آب تا زیر بغل پایین بیاورید. این کار به او اجازه میدهد تا گرما را سریعتر دفع کند.
وندل میگوی حتی در یک روز بسیار گرم، بازههای زمانی نسبتاً خنک وجود خواهد داشت - معمولاً از ساعت ۳ تا ۷ صبح. سعی کنید با باز نگه داشتن پنجرهها و پردهها تا حد امکان هوای خنک را وارد خانه خود کنید. او میگوید: «سپس، وقتی خورشید طلوع کرد، خانهات را ببند.
وندل همچنین توصیه میکند که در خانههای بدون کولر یا ای سی قبل از خواب دوش آب سرد بگیرید. او می گوید که استفاده پکه نیز میتواند مفید باشد.
عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان میگوید که «تعلیق موقت» مکاتب دوره ثانوی به خاطری است که «درصدی کلان جامعه» به دلیل عدم آگاهی، دیدگاه سختگیرانه درباره آموزش زنان دارد. او اما میافزاید که در مقایسه با حکومت قبلی، شمار دخترانی که اکنون به مکتب میروند، بیشتر شده است.
سخنگوی وزارت خارجه طالبان در مصاحبه با بخش انگلیسی تلویزیون دولتی چین گفت که حکومت طالبان در مقابل این بخش جامعه رویکرد تدریخی اتخاذ کرده و تلاش میکند آنان را قناعت دهد.
پیش از این، گزارشهایی در باره ایجاد دودستگی در میان طالبان درباره آموزش دختران نشر شده بود اما آقای بلخی بدون اشاره به این اختلاف، علت بسته ماندن مکاتب دخترانه را «دیدگاه سختگیرانه» بخشی از جامعه دانست.
او گفت که طالبان هیچگاه اعلام نکرده که آموزش دختران برای دایم ممنوع است و افزود: «تعلیق موقت مکاتب دوره ثانوی دختران [به خاطری است] که درصدی کلان جامعه دیدگاه بسیار سختگیرانه در باره این که زنان چه بکنند و چه نکنند، دارد.»
او افزود: «به همین دلیل حکومت تلاش دارد تا یک رویکرد تدریجی در مقابل چنین مردمانی اتخاذ کنند.» مردمانی که به گفته بلخی به دلیل عدم آگاهی چیزی از حقوق اسلامی و حقوق بشری برای آموزش نمیدانند.
او در بخش دیگر از مصاحبه اش افزود که شمار دخترانی که پس به قدرت رسیدن طالبان به مکاتب می روند، بسیار بیشتر از زمان حکومت گذشته است.
بلخی خشونت طالبان علیه زنان معترض نیز توجیه کرد و گفت برخی از زنانی که قصد تظاهرات داشتند، نیروهای طالبان را در جریان نگذاشته بودند.
اشاره او به تظاهرات ماههای اول سلطه طالبان بود.
۳۰۹ روز میشود که دختران بالاتر از صنف ششم اجازه رفتن به مکتب را ندارند. با وجود تقاضاهای بینالمللی و درخواستهای داخلی، طالبان تا کنون در باره آموزش دختران موضع خود را تغییر نداده است.
در آخرین مورد، حامد کرزی، رئیس جمهور پیشین کشور روز گذشته از طالبان خواست تا با بازگشایی مکاتب دخترانه، «اهداف شوم بیگانگان» را ناکام کند.
همچنین فیونا فریزر، مسئول بخش حقوق بشر یوناما می گوید که آنها در تلاش هستند تا با تعامل با طالبان بتوانند مکاتب دخترانه را در افغانستان بازگشایی کنند.
فریزر تعطیلی مدارس دخترانه را مانع پیشرفت کشور میداند و میگوید که این امر بر اقتصاد و پیشرفت کشور تاثیر بدی خواهد داشت.