وزیران خارجه سازمان همکاری شانگهای در تاشکند وضعیت منطقه و افغانستان را بررسی می‌کنند

دفتر ریاست‌جمهوری ایران در خبرنامه‌ می‌گوید که آقای رئیسی به وزارتخانه‌های مربوطه ماموریت داد که با جدیت، سایر راه‌های تامین آب شرب و آب کشاورزی برای مردم استان سیستان و بلوچستان از جمله از طریق حفر چاه‌های ژرف و اختصاص دکل‌های ویژه را پیگیری و هر چه سریع‌تر اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهند.

مقام‌های جمهوری اسلامی در حالی بر سر حقابه این کشور از رود هلمند تاکید می‌کنند که طالبان پیوسته گفته‌اند که طبق قراداد افغانستان و ایران، حقابه سالانه ایران داده شده است.

پیشتر، وزیر انرژی جمهوری اسلامی ایران گفت که طالبان تاکنون فقط در کلام وعده تحقق حقابه این کشور را داده است.

علی‌اکبر محرابیان به خبرنگاران گفت که کلام به هیچ وجه کافی نیست و برای تحقق حقابه ایران شخصا با طالبان وارد مذاکره می‌شود و به زودی به افغانستان سفر می‌کند. او تاکید کرد که مذاکرات جدی با طالبان خواهد داشت.

اختر محمد نصرت، سخنگوی وزارت آب و انرژی طالبان هفته گذشته در صحبت با افغانستان اینترنشنال گفت که به ایران نظر به توافق حق آب داده شده است.

مقام‌های ایرانی می‌گویند امسال آبی جاری کمتر از ۴ میلیون متر مکعب بوده و این در حالی است که در معاهده هلمند بین ایران و افغانستان میزان حقابه ۸۲۰ میلیون متر مکعب است.

حقابه ایران همواره از مسائل بحث برانگیز میان ایران و افغانستان بوده است. با تسلط طالبان بر افغانستان این موضوع تبدیل به یک مساله جدی میان دو کشور شده است.

سازمان مدیریت بحران ایران می‌گوید بر اساس قرارداد سال ۱۳۵۱، افغانستان از رودخانه هلمند باید ۵۰ متر مکعب آب در ثانیه وارد ایران کند، اما تاکنون حتی یک متر مکعب آب هم داده نشده است.

طالبان در اوایل ماه سرطان هزاران نیروی نظامی را برای سرکوب مولوی مهدی، تنها فرمانده هزاره تبار خود به ولسوالی بلخاب ولایت سرپل اعزام کردند. سه روز پس از جنگ شدید در بلخاب، نیروهای طرفدار مولوی مهدی از این ولسوالی متواری شدند و طالبان هزاران نیروی نظامی را در این ولسوالی مستقر کردند.

پس از پایان درگیری‌ها در این ولسوالی، دفتر هماهنگ‌کنند کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل برای افغانستان (اوچا) اعلام کرد که در اثر جنگ سه روزه بلخاب دست‌کم ۲۷ هزار نفر آواره شده‌اند.

نهادهای متعدد حقوق بشری می‌گویند طالبان در جنگ بلخاب غیرنظامیان را تیرباران کرده، خانه‌های مردم را آتش زده و اسیران و افراد تسلیم شده را به قتل رسانده‌اند.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان، سازمان عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر و گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد حقوق بشر در افغانستان با انتشار پیام‌های جداگانه خواهان محافظت از غیرنظامیان در بلخاب شده‌اند. این نهادها نگرانی عمیق شان را در خصوص کشتار غیرنظامیان توسط طالبان ابراز کرده بودند.

وزارت دفاع طالبان می‌گوید مولوی مزمل و مولوی نجیب‌الله، معاونان وزارت داخله و ریاست عمومی استخبارات این گروه نیز شامل هیات نظامی بودند که به ولسوالی بلخاب رفتند.

مقام‌های نظامی طالبان درحالی به این ولسوالی رفتند که نهادهای امداد رسان تا اکنون نتوانسته برای ارائه کمک‌ها به آوارگان جنگ بلخاب دسترسی پیدا کنند. خبرگزاری آسوشیتدپرس اخیراً گزارش داد که با وجود تلاش‌های آژانس‌های مددرسان سازمان ملل، این نهادها نتوانسته‌ به همه آوارگان جنگ بلخاب دسترسی پیدا کنند، زیرا بسیاری از آنها هنوز در کوه‌ها هستند.

مولوی مهدی تنها فرمانده هزاره تبار طالبان بود که پس از تسلط این گروه بر افغانستان برای مدت کوتاهی رئیس استخبارات طالبان در بامیان مقرر شد. او پس از برکناری از این سمت به زادگاه خود به ولسوالی بلخاب رفت و به دلیل عدم حضور هزاره‌ها و شیعیان در حکومت طالبان، از صف این گروه جدا شد.

خانواده محمدرزاق دوران اتهامات وارده را "بی‌اساس" خواندند و می‌گویند او هیچ ارتباط و همکاری با جبهه مقاومت ملی نداشته است.

نزدیکان آقای دوران می‌گویند او بدون دلیل زندانی است و نگران وضعیت سلامتی‌اش هستند.

با شدت درگیری‌ها میان جبهه مقاومت ملی و طالبان در ولایات، به ویژه در پنجشیر و بغلان، بازداشت افراد به اتهام همکاری به جبهه مقاومت نیز افزایش یافته است.

بر اساس گزارش‌ها، در طی یازده ماه گذشته صدها نفر در ولایات مختلف به اتهام همکاری با جبهه مقاومت ملی تیرباران، بازداشت و زندانی شده‌اند. شمار زیادی هم از مناطق مختلف وادار به کوچ اجباری شده‌اند.

سازمان ملل اخیرا در گزارشی شکنجه، بازداشت و کشتار ده‌ها نفر توسط طالبان را تائید کرد.

کمیته روابط خارجی سنای امریکا می‌گوید که سناتور باب منندز، سناتور جیم ریچ، رئیس این کمیته، سناتور جین شاهین و جانی ارنست با ارسال نامه‌ای به آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل از او خواسته اند تا با وارد کردن فشار بر طالبان این گروه را در قبال نقض حقوق بشری زنان و دختران افغانستان پاسخگو سازد.

در نامه این سناتوران آمده است: «طالبان همچنان به نقض شدید حقوق بشری مردم افغانستان ادامه می‌دهد و حقوق اساسی زنان افغان را مورد حمله قرار داده است.»

نامه می‌افزاید که ائتلاف گسترده‌ای از رهبران زن افغان از سازمان ملل می‌خواهند تا از اهرم‌های خود برای افزایش فشار بر طالبان به دلیل عدم رعایت حقوق بشر و آزادی‌های اساسی زنان و دختران استفاده کند.

سناتوران امریکایی می‌گویند: «ما نیز از شما می‌خواهیم که به درخواست‌های آن‌ها برای اتخاذ تدابیر هدفمند توجه کنید و با وارد کردن فشار بر طالبان، این گروه را پاسخگو قرار دهید.»

این سناتوران می‌گویند در حالی که زنان افغان اجازه گشت و گذار آزاد را ندارند، اما رهبران طالبان اجازه دارند آزادانه سفر کنند.

اعضای کمیته روابط خارجی سنای امریکا در نامه‌شان به سازمان ملل می‌گویند: «به طور خاص، شورای امنیت سازمان ملل باید سفرهای بین‌المللی تمامی رهبران طالبان را با اعمال مجدد ممنوعیت، متوقف کند.»

سناتوران می‌گویند که رهبران طالبان از معافیت ممنوعیت سفر سوء استفاده کرده و در تلاش برای برقراری روابط دیپلماتیک، به پکن و مسکو سفر کرده اند.

شورای امنیت سازمان ملل ماه گذشته ۱۳ رهبر طالبان را از ممنوعیت سفر معاف کرد. این سناتوران می‌گویند: «طالبان باید با عواقب اقدامات سرکوبگرانه خود روبرو شود و ما از شما می‌خواهیم قبل از بررسی این معافیت‌ها در ماه اگست توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد، از بازگرداندن ممنوعیت سفر برای همه رهبران طالبان حمایت کنید، مگر اینکه پیشرفت‌های فوری و چشمگیر در رعایت حقوق بشر ایجاد شود.»

"کرسی افغانستان در سازمان ملل را به طالبان ندهید"

علاوه بر وضع ممنوعیت بر سفر تمامی رهبران طالبان، سناتوران همچنین از سازمان ملل می‌خواهند تا کرسی افغانستان را به طالبان ندهد. در نامه این سناتوران آمده است: «ما از شما می‌خواهیم که در هنگام نشست کمیته اعتبارنامه سازمان ملل در سپتامبر امسال، اطمینان حاصل کنید که کرسی افغانستان به طالبان داده نشود.»

این سناتوران می‌گویند که طالبان با زور دولت منتخب افغانستان را سرنگون کرده و حقوق بشری افغان‌ها را نقض می‌کند. در نامه سناتوران آمده است که طالبان به شدت به دنبال کسب شناخت و مشروعیت بین‌المللی است و «سازمان ملل متحد باید در نفی به رسمیت شناختن بین‌المللی طالبان ثابت قدم بماند.»

آنان می‌گویند در حالی که طالبان به دنبال محو حقوق بشری زنان و دختران افغان است، جهان نباید تنها نظاره‌گر باشد.

حفیظ ضیا احمد، معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان در توییتر نوشت: «هیئت افغانستان به سرپرستی مولوی امیر خان متقی در تاشکند با طرف امریکایی دیدار و در مورد دارایی‌های مسدود شده افغانستان، ثبات اقتصادی، کمک‌های بشردوستانه و برخی مسائل دیگر اقتصادی گفتگو کردند.»

وزارت خزانه‌داری امریکا و هیئت اعزامی این کشور به نشست تاشکند، تاکنون در باره این دیدار چیزی نگفته است. اما نماینده خاص امریکا برای افغانستان پس از پایان این نشست گفت که مقامات امریکایی به گفتگو با «تکنوکرات‌های افغان و طالبان بر سر ثبات اقتصادی» افغانستان ادامه می‌دهند.

خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود گزارش داد که پیشنهادهایی میان امریکا و طالبان برای آزادسازی ذخایر بانک مرکزی افغانستان در یک «صندوق امانی» رد و بدل شده است. با این حال، خودداری طالبان از برکناری سرپرست بانک مرکزی افغانستان، یکی از موارد اختلافی جدی میان دو طرف است.

یک منبع از میان طالبان به رویترز گفت که طالبان ایجاد صندوق را رد نمی‌کند اما با پیشنهاد امریکا مبنی بر این‌که طرف سوم کنترول پول آزاد شده بانک مرکزی را در اختیار بگیرد، مخالفت کرده‌اند.

وزارت خارجه طالبان بدون ارایه جزئیات می‌گوید که در این دیدار به شمول وزیر خارجه این گروه، هدایت الله بدری، وزیر مالیه و معین بانک مرکزی افغانستان نیز حضور داشته اند.

معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان می‌گوید که هیئت طالبان با معین وزارت خزانه‌داری امریکا و تیم فنی آن در این دیدار «گفتگوهای عمیقی» انجام داده و خواستار آزادسازی پول‌های افغانستان شده است.