منابع محلی از هرات به افغانستان اینترنشنال گفتند که استخبارات طالبان در این شهر از صرافان خواسته که روز چهارشنبه مغازههای خود را ببندند و علیه امریکا تظاهرات کنند. به گفته منابع از صرافان خواسته شده حمله هوایی امریکا در کابل را که به کشته شدن ایمن الظواهری انجامید محکوم کنند.
این منابع میگویند طالبان به طور شفاهی از صرافان هرات خواستهاند که پرچم این گروه را با خود حمل کرده و از "امارت اسلامی" در افغانستان حمایت کنند.
ایمنالظواهری، رهبر القاعده روز یکشنبه ۳۱ جولای، در حمله هواپیمای بدون سرنشین ایالات متحده امریکا د ر محله شیرپور کابل کشته شد.
طالبان نخست در برابر این رویداد سکوت اختیار کردند، سپس گفتند از حضور رهبر القاعده در کابل اطلاع نداشتهاند و به دنبال آن، از مردم در ولایتهای مختلف خواستند با برگزاری اجتماعات و گردهماییهای ضد امریکایی، حملات هوایی امریکارا نکوهش کنند.
در روزهای گذشته در برخی ولایتها اجتماعاتی همراه با پرچم طالبان و شعارهای ضدامریکایی برگزار شد.، در برخی از ولایتها نیز شرکتکنندگان راهپیماییها با استفاده از فرصت، شعارهایی ضد پاکستانی نیز سر دادند.
مجله دیپلومات در مطلبی نوشته است در حالی که توجه جهان بر ممنوعیت آموزش دختران متمرکز است، دانشجویان دختر و پسر برای ادامه تحصیل در دانشگاهها با چالش مواجهاند. دیپلومات مینویسد که بسیاری استادان دانشگاهها، افغانستان را ترک کرده و آنها که ماندهاند معاشی دریافت نمیکنند.
نویسندگان این مقاله نوشتهاند که دانشجویان با محدودیتهای جدی طالبان از جمله نحوه پوشش و مسافرت مواجهاند.
عبدالعزیز محبی رئیس پیشین دانشگاه بامیان و از نویسندگان این مقاله گفته است که طالبان جنگجویان سابق حود را در این دانشگاه گماشته و فضا را برای دانشجویان و استادان تنگ کردهاند.
آقای محبی که از ترس طالبان از افغانستان فرار کرده میگوید که در بیست سال گذشته افغانستان در بخش آموزش و تحصیلات عالی رشد چشمگیری داشته است.
با این حال، به گفته او پس از به قدرت رسیدن طالبان در ماه اسد سال گذشته همه چیز تغییر کرد و شمار زیادی از کادرهای علمی، افغانستان را ترک کردند.
آقای محبی افزوده که پیش از به قدرت رسیدن طالبان، دانشگاه بامیان۱۷۰ کادر علمی و ۷۶۰۰ دانشجو داشت و ۴۰ تن از استادان این دانشگاه در حال فراگیری برنامههای دکترا در دانشگاههای مختلف جهان بودند.
در این مقاله رئیسپیشین دانشگاه بامیان گفته که افغانستان در سال ۲۰۰۱ تنها با داشتن هفت دانشگاه ۸ هزار دانشجو داشت، اما در سال ۲۰۲۰ این رقم به ۳۹ دانشگاه دولتی و ۱۲۸ دانشگاه خصوصی رسید که حدود ۴۰۰ هزار دانشجو را در خود جا داده بودند.
چشمانداز تاریک دانشگاهها
رئیس پیشین دانشگاه بامیان در این مطلب که به طور مشترک با یک نویسنده دیگر خارجی برای مجله دیپلومات نوشته، آینده درازمدت آموزش و پرورش در افغانستان را تاریک توصیف کرده است.
طالبان دستور دادهاند که در هر ولسوالی یک مدرسه دولتی داشته باشد، استادان و دانشجویان به شدت از طالبان هراس دارند و خود را ازچشم طالبان پنهان میکنند.
اما نویسنده مطلب مجله دیپلومات میگوید که راههای متعددی وجود دارد تا از دانشجویانی که در افغانستان باقی ماندهاند حمایت شود.
بحران اقتصادی افغانستان سبب شده است که بسیاری از دانشجویان مجبور شوند برای تامین مصارف خانوادههای شان کار کنند.
عبدالعزیز محبی که اکنون در بیرون افغانستان است، تلاش میکند با دانشجویانش که در افغانستان جا ماندهاند همکاری کند.
او از طریق رسانههای اجتماعی برای دانشجویانش به گونه آنلاین تدریس میکند.
کاربران شبکههای اجتماعی ۲۴مین سالروز کشتار غیرنظامیان بهدست طالبان در شهر مزار شریف را گرامی داشتند. علیمیثم نظری، مسئول روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان در صفحه توییتر گفته که طالبان در این روز هزار غیرنظامی هزاره را بهدلیل تعلقات قومی و مذهبی شان قتل عام کردند.
طالبان پس از ورود به شهر مزار شریف در ۱۷ اسد ۱۳۷۷، دست به کشتار گستردهای غیرنظامیان زدند.
نهادهای حقوق بشری در گزارششان از این رویداد گفتهاند گروه طالبان با تصرف دوباره شهر مزار شریف در سال ۱۳۷۷ دست به "کشتار هزاران غیرنظامی" ساکنان شهر زد.
دیدبان حقوق بشر در گزارشی گفته است که کشتار شهر مزار شریف توسط طالبان در"انتقام" از کشته شدن دو هزار تن از نیروهای این گروه در ثور ۱۳۷۶ بود که پس از تصرف شهرهای مزار شریف و شبرغان کشته شدند.
علیمیثم نظری، مسئول روابط خارجی جبهه مقاومت ملی افغانستان در صفحه توییتر گفته است که طالبان در این روز هزار غیرنظامی هزاره و شیعه را قتل عام کردند.
به گفته آقای نظری این جمعیت بهدلیل تعلق تباری و مذهبیشان کشته شدند و این رویداد باید به عنوان یک نسلکشی به رسمیت شناخته شود.
علیمیثم نظری هشدار داده است که امروز بار دیگر مردم افغانستان با رویدادهای مشابه به دست طالبان روبرو هستند.
طالبان همچنین متهم هستند که با ورود به کنسولگری ایران در شهر مزار شریف، مرکز ولایت بلخ در شمال افغانستان ۸ دیپلمات و یک خبرنگار ایرانی را تیرباران کردند. هرچند گروه طالبان هرگز مسئولیت قتل این دیپلوماتها را به عهده نگرفته است.
برخی از کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی با روایت آخرین پیام محمود صارمی، خبرنگار ایرانی که در این روز کشته شد، یاد او را گرامی داشتهاند.
اسما قائدیزاده در فیسبوک نوشته است: "امروز سالروز کشته شدن خبرنگار و هشت دیپلومت ایرانی در حمله وحشیانه طالبان به کنسلگری ایران در مزار شریف است.
خانم اسما با انتقاد از اعلامیهای که وزارت خارجه ایران به این مناسبت نشر کرده، میگوید در این اعلامیه طالبان محکوم نشده و از عاملان این رویداد تروریستی به صورت مجهول یاد شده است.
وزارت خارجه ایران دیروز با انتشار بیانیهای خواستار شفافسازی درباره قتل دیپلماتهایش در مزار شریف و روشن شدن ابعاد این رویداد شد.
این وزارت گفته است که با ورود طالبان به مزار شریف در سال ۱۳۷۷، بر خلاف تعهدات اخلاقی و بینالمللی، نمایندگی ایران در این شهر مورد حمله قرار گرفت.
رئیسجمهور اسبق افغانستان در گفتگو با رادیوی ملی امریکا (NPR) گفته است که نگران امنیت خود است. حامد کرزی گفته که هرچند طالبان در حاکمیت دور نخست خود نجیبالله را اعدام کردند، اما او از طرف این گروه نگرانی ندارد، بلکه نگرانیاش از سوی کشورهای بیرونی از جمله پاکستان است.
پس از سقوط حکومت پیشین اکثر رهبران افغانستان، از جمله محمد اشرف غنی رئیسجمهور پیشین، این کشور را ترک کردند، اما حامد کرزی که بیش از یک دهه رئیسجمهور افغانستان بود، این کشور را ترک نکرد.
اکنون طالبان به حامد کرزی اجازه سفر به خارج از افغانستان را نمیدهند. آقای کرزی گفته که او چند بار اجازه سفر خواسته اما از سوی طالبان رد شده است.
رئیس جمهور اسبق افغانستان گفت که طالبان به او گفتهاند اگر اجازه سفر بدهند، او برنخواهد گشت.
آقای کرزی تاکید کرد:" آنها میدانند که من برمیگردم."
"طالبان نخست باید اعتماد مردم را بدست آورد"
حامد کرزی میگوید که او با بیشتر رهبران طالبان ملاقات کرده که تلاش دارند روابطشان با امریکا را بهبود بخشند. اما او میگوید که طالبان نخست باید گامهایی در داخل برای جلب اعتماد شهروندان افغانستان بردارند.
آقای کرزی به انپیآر گفت:" ما باید مطمئن شویم که همه شهروندان افغانستان خود را متعلق به این کشور میدانند و این حکومت از آنها نمایندگی میکند. ما باید گامهای ضروری برای قناعت جهان برداریم، هدف ما برای یک افغانستان خوب است."
او به جلوگیری طالبان از رفتن دختران بالاتر از صنف شش به مکتب اشاره کرد و هشدار داد:" یک دهه بعد بدتر از چیزی خواهیم بود که اکنون هستیم."
رئیسجمهور اسبق افغانستان گفت که طالبان زمینه این را فراهم کنند که افراد مانند او به خارج سفر کنند و به جامعه جهانی بگویند که افغانستان در مسیر درستی برای آینده بهتر در حرکت است و سزاوار پشتیبانی است. اما او حتا اجازه ندارد به بیرون از کابل، پایتخت سفر کند.
حامد کرزی همچنین به رادیوی ملی امریکا گفت که ایالات متحده در افغانستان مرتکب اشتباههای زیادی شده است که باید آن را اصلاح کند.
به گفته آقای کرزی کارهایی است که امریکا آنرا انجام دهد، از جمله ذخایر بانک مرکزی افغانستان را آزاد کند تا به گفته او مردم افغانستان روی پای خود ایستاد شوند.
روزنامه دان اطلاعاتی را به نقل از بانک دولتی پاکستان منتشر کرده است که نشان میدهد صادرات و واردات پاکستان از افغانستان در سال مالی ۲۰۲۲ نسبت به سال ۲۰۲۱ کاهش یافته است. بر این اساس، صادرات پاکستان به افغانستان نسبت به سال گذشته ۴۳.۸ درصد و واردات ۱۷.۸۴ درصد رشد منفی داشته است.
براساس اطلاعات این روزنامه، صادرات پاکستان به افغانستان در سال مالی ۲۰۲۲ به بیش از ۵۵۲ میلیون دالر رسیده است. این در حالی است که صادرات این کشور در سال مالی ۲۰۲۱ به بیش از ۹۸۳ میلیون دالر میرسید. تا چند سال پیش، افغانستان بعد از ایالات متحده، دومین مقصد صادراتی پاکستان بود.
واردات پاکستان از افغانستان در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۴۷ میلیون دالر رسیده است. در حالی که در سال ۲۰۲۱ این رقم به حدود ۱۷۹ میلیون دالر میرسید.
پاکستان عمدتاً اقلام ضروری آشپزخانه از جمله بادنجان رومی، کچالو و پیاز و همچنین میوههای تازه و خشک را از افغانستان وارد میکرد. بعد از پیروزی طالبان در افغانستان دولت پاکستان حداکثر واردات از افغانستان را در بدل کلدار، به جای دالر انجام داده است.
برادر نفیسه عضو طالبان است و نفیسه بهترین مکان را برای مخفی کردن کتابهای مکتب از چشمان کنجکاو برادر خود پیدا کرده است: آشپزخانه، جایی که مردان افغان به ندرت وارد آن میشوند. صدها هزار دختر مانند نفیسه از یک سال پیش از آموزش محروم شدهاند اما عطش آنها برای آموزش کم نشده است.
خبرگزاری فرانسه در گزارشی تجربه این روزهای نفیسه را روایت کرده است. دختری که در یک مکتب مخفی در روستای دورافتادهای در شرق افغانستان درس میخواند، میگوید: "پسران در آشپزخانه کاری ندارند. بنابراین من کتابهایم را در آنجا پنهان میکنم."
او میگوید اگر برادرش از رفتن او به مکتب خبر شود، او را لتوکوب خواهد کرد.
از زمان به دست گرفتن قدرت در یک سال پیش، طالبان محدودیتهای سختی را بر دختران و زنان اعمال کردهاند. طالبان عملا زنان را از زندگی عمومی بیرون میکشند.
زنان دیگر اجازه ندارند بدون همراهی یک مرد به سفر بروند. همچنین به آنها گفته شده است که سراسر بدن و صورت خواهد را با حجاب و یا برقع بپوشانند.
طالبان به زنان تذکر داده اولویت این است که فقط در صورت لزوم، از خانه بیرون شوند.
در ظالمانهترین محرومیت، طالبان به مکاتب دوره ثانوی در افغانستان اجازه بازگشایی ندادهاند.
با این حال زنان افغانستان در خانههای خود مدارس مخفی به راه انداختهاند.
گروهی از خبرنگاران خبرگزاری فرانسه دستکم از سه مکتب مخفی بازدید کردهاند و با معلمان و دانشآموزان این مکاتب -که نام اصلیشان بخاطر حفظ امنیت آنها مخفی مانده- مصاحبه کردهاند.
ما آزادی می خواهیم
دههها آشفتگی سیستم آموزشی افغانستان را ویران کرده است، بنابراین نفیسه با وجود اینکه ۲۰ ساله است، هنوز در حال تحصیل دروس دوره متوسطه است. فقط مادر و خواهر بزرگترش خبر دارند که او به مکتب میرود و درس میخواند. برادر او عضو گروه طالبان است و سالها علیه دولت سابق در کوهها جنگیده است. برادر نفیسه بعد از پیروزی گروهش میگوید جای زن خانه است، زنان باید به خانه بازگردند.
برادر نفیسه به او اجازه میدهد صبحگاهان برای مطالعه قرآن به یک مدرسه دینی برود، اما نفیسه بعد از ظهرها در یک صنف مخفی که توسط انجمن انقلابی زنان افغانستان (راوا) برگزار میشود، شرکت میکند.
نفیسه گفت: "ما این ریسک را پذیرفتهایم، در غیر این صورت بیسواد میمانیم."
او تاکید میکند که "من میخواهم داکتر شوم. ما میخواهیم کاری برای خودمان انجام دهیم، میخواهیم آزادی داشته باشیم، به جامعه خدمت کنیم و آینده خود را بسازیم."
وقتی خبرگزاری فرانسه از مکتب آنها بازدید کرد، نفیسه و ۹ دختر دیگر با معلمی که او هم زن بود، درباره آزادی بیان بحث میکردند. آنها در کنار هم، روی فرش نشسته بودند و به نوبت با صدای بلند از یک کتاب درسی متنی را میخواندند.
برای رسیدن به صنف، آنها اغلب در ساعات مختلف از خانه خارج میشوند و مسیرهای خود را هر روز عوض میکنند تا از سوی مردان منطقه که اکثرا با طالبان همسویی دارند، شناخته نشوند و توجه آنها را جلب نکنند.
خواهر نفیسه مکتب را رها کرد تا هرگونه سوء ظن به برادرش را محدود کند.
