محمداشرف غنی، رئیسجمهور پیشین، در نخستین سالگرد فرار از کابل و در حالی که مقاومت علیه طالبان ادامه دارد، از حمایت از مقاومت مسلحانه علیه این گروه خودداری کرد. آقای غنی به رسانه تازه تاسیس ABN گفت: «من مقاومت مسلحانه علیه طالبان را نه حمایت میکنم و نه تقبیح میکنم.»
او خطاب به مردمی که در پنجشیر و اندراب علیه طالبان مقاومت می کنند، گفت: «جهتی که روان اند، راهش این نیست.»
غنی گفت راهی که طالبان میروند، درست نیست. او با لحن هشدار آمیز به طالبان گفت که اگر تنوع سیاسی و قومی افغانستان را نادیده بگیرند، حرکت های جدایی طلبانه در افغانستان به طور قوی شکل خواهد گرفت.
اشرف غنی گفت اکثریت طالبان پشتون اند، اما اکثریت پشتونها طالب نیستند و این برداشت اشتباه نباید تکرار شود.
غنی در این مصاحبه کوشید که بار مسئولیت شکست جمهوریت را به دوش رقیب سیاسی خود داکتر عبدالله بیندازد و گفت که مانع اصلاحات و تقویت دولت در افغانستان بود.
گارد ساحلی یونان روز چهارشنبه ۱۹ اسد، از غرق شدن قایقی با بیش از ۶۰ سرنشین در نزدیکی جزیره کارپاتوس خبر داد. گفته میشود پناهجویانی از افغانستان، ایران و عراق سوار این قایق بودند. به گزارش رویترز، ماموران نیروی دریایی یونان توانستند فقط ۲۹ مهاجر را از این قایق نجات دهند.
به گفته سخنگوی گارد ساحلی یونان، مهاجران نجات یافته که همه مرد هستند گفتند که قایق آنها از آنتالیا ترکیه با ۶۰ تا ۸۰ سرنشین به سمت ایتالیا در حرکت بود.
مقامات یونان میگویند که عملیات جستجو و نجات از ساعات اولیه صبح روز چهارشنبه شروع شده و علیرغم وزش باد شدید، ادامه دارد.
یونان در خط مقدم بحران مهاجرت اروپا در بین سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ قرار داشت.
در این زمان یک میلیون پناهجو که از جنگ در سوریه، عراق و افغانستان فرار کرده بودند، عمدتاً از طریق ترکیه وارد این کشور شدند.
از آن زمان تعداد مهاجران به شدت کاهش یافته است اما مقامات یونانی میگویند اخیرا شاهد افزایش شدید تلاش برای ورود از طریق جزایر این کشور و مرز زمینی با ترکیه بودهاند.
طی سالهای اخیر یونان به طور مکرر توسط سازمانهای غیر دولتی و در گزارشهای مختلف به دلیل عقب راندن پناهجویان مورد انتقاد قرار گرفته است.
طبق قوانین اتحادیه اروپا، یونان موظف است به پناهندگان فرصت درخواست پناهندگی بدهد.
کمیسیون اروپا بارها از مقامات یونان درخواست کرده است تا از اخراج خشونتآمیز و غیرقانونی پناهجویان در مرزهای اتحادیه اروپا جلوگیری کنند.
برخورد خشونتآمیز یونان با پناهجویان باعث شده تا پناهجویان تلاش کنند تا مسیر معمول یونان برای رسیدن به کشورهای اروپایی را دور بزنند.
جنرال فرانک مککنزی، فرمانده پیشین ستاد مرکزی ایالات متحده در مصاحبه با رادیو انپیآر گفت که امریکا در زمان حضور در افغانستان از ماموریت اصلی خود که جلوگیری از حمله القاعده بود غافل شد و به جای آن برای تحمیل شکلی از حکومت در این کشور تلاش کرد که بتواند آن را به رسمیت بشناسد.
این مقام پیشین نظامی امریکا که اخیراً بازنشسته شده گفت که فکر نمیکند افغانستان حکومتناپذیر باشد. او افزود: «من معتقدم که افغانستان با مدل غربی که بر آن تحمیل خواهد شد، غیرقابل حکومت است و بنابراین فکر میکنم ما دلیل حضور مان در آنجا را گم کردیم و ماموریت اصلی را حفظ نکردیم.»
فرمانده مککنزی درباره تخلیه افراد در جریان خروج شتابزده نیروهای امریکایی از افغانستان گفت: «باید خیلی زودتر شروع به بیرون آوردن مردم میکردیم، نه اینکه تا آخر منتظر بمانیم.»
جنرال بازنشسته امریکایی ضمن اشاره به توافقات صورت گرفته بین امریکا و طالبان گفت: «من به طالبان اعتماد ندارم و با توجه به تجربه طولانی که از آنها داشتم فکر نمیکنم آنها به قول خود عمل کنند. اما در این مورد خاص، ما یک هدف مشترک داشتیم. ما میخواستیم برویم و آنها هم میخواستند ما برویم.»
آقای مککنزی در پاسخ به این پرسش که چرا چشمانداز تخلیه نیروها و افراد به صورت منظم برنامهریزی نشده بود به مشکل ظرفیتی برای انجام عملیات تخلیه اشاره کرده و گفت که ما هر کسی را که میخواستیم بیرون نیاوردیم. او بهویژه از افغانهایی یاد کرد که در طول سالها جنگ و در زمانهای بسیار سخت دیگر به امریکاییها کمک کرده بودند.
این مقام بلندپایه نظامی امریکا در آستانه سالگرد سقوط کابل ضمن ابراز پشیمانی از آنچه تابستان سال گذشته رخ داد، گفت: «متاسفم که ما نتوانستیم شکلی از حکومت را ارائه دهیم که به توسعه حقوق بشر و بهبود وضعیت زنان بینجامد.»
او ضمن ابراز ناامیدی از بهتر شدن شرایط افزود: «همه این چیزها در حال حاضر به طور سیستماتیک توسط طالبان تخریب میشوند و من میترسم که همه چیز بدتر شود.»
اشرف غنی در نخستین مصاحبه خود پس از فرار از کابل میگوید بر اساس قانون او رئیسجمهور بود و تا زمانی که مردم افغانستان به صورت قانونی قدرت را به فرد دیگری منتقل نکند، رئیسجمهور است. او در مصاحبه با ABN، خود را «خادم ملت» خواند و افزود که به القاب اهمیت نمیدهد.
اشرف غنی در این مصاحبه که بخشهای آن منتشر شده، گفت: «مشکل زلمی خلیلزاد با من این بود که من افغان و مسلمان بودم.» او افزود که خلیلزاد با طرحها و وعدههای خود قشر سیاسی افغانستان را تقسیم کرده بود.
رئیسجمهور فراری افغانستان گفت که خلیلزاد با این اقدام «افغانیت و هویت» خود را انکار کرد.
اشرف غنی همچنین عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه را «مسئول عدم تحکیم جمهوریت» دانست.
قرار است تا لحظات بعد، بخش کامل نخستین مصاحبه اشرف غنی نشر شود.
رسانه ABN گفته است به دلیل مشکلات فنی مصاحبه اشرف غنی با تاخیر نشر میشود.
منابع به افغانستان اینترنشنال میگویند طالبان صرافها را در شماری از ولایتها وادار کردند که علیه حمله هوایی اخیر امریکا اعتراض کنند و شعارهای ضد امریکایی سر دهند. طالبان میگوید صرافها روز چهارشنبه ۱۹ اسد، در ۷ ولایت به حمله امریکا در کابل اعتراض و آن را محکوم کردند.
رسانههای طالبان روز چهار شنبه از اعتراض صرافها در ولایتهای هرات، کابل، قندهار، زابل، هلمند، غزنی و ننگرهار خبر دادند.
منابع در کابل و غزنی به افغانستان اینترنشنال گفتند که افراد طالبان صرافها را مجبور کردند که در تظاهرات ضد امریکایی شرکت کنند. به گفته این منابع، طالبان بیرق خود و شعارهایی را در حمایت از این گروه در میان صرافها توزیع و آنها را وادار کردند علیه امریکا شعار بدهند.
طالبان روز چهارشنبه با نشر تصاویر تظاهرات صرافها در شش ولایت افغانستان، گفتند که آنها خواستار پایان «تجاوز امریکا بر افغانستان» شدهاند.
پس از کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر القاعده در اثر حمله هوایی امریکا در کابل، طالبان فراخوان تظاهرات ضد امریکایی دادند. در روزهای اخیر، طالبان و هواداران این گروه در شماری از ولایتها به حمله پهپادی امریکا اعتراض کردند.
دیروز، منابع افغانستان اینترنشنال از هرات گزارش دادند که استخبارات طالبان صرافهای این شهر را وادار کرده است که روز چهارشنبه صرافیهای خود را ببندند و در اعتراض به حمله امریکا تظاهرات کنند.
با خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان، شهرها یکی از پی دیگری به دست طالبان سقوط کردند. زوال جمهوریت در پانزدهم اسد، با سقوط شهر تاریخی زرنج، مرکز ولایت نیمروز رقم خورد. جوزجان دومین و سرپل سومین ولایتی بودند که به ترتیب به تاریخ شانزدهم و هفدهم اسد به دست طالبان افتادند.
طالبان پس از آن وارد ولایتهای قندوز، تخار، سمنگان و بدخشان شدند.
این پیشرویهای برقآسا ادامه داشت که در نهایت در بیست و یکم اسد غزنی و هرات، و روز بعد آن قندهار، هلمند و غور نیز فروپاشیدند. در شماری از این شهرها ارتش و پولیس ملی هیچ مقاومتی در برابر طالبان نکردند.
در بیست و سوم اسد، طالبان ولایتهای بلخ، فاریاب، لغمان، پکتیا، پکتیکا و کنر را هم گرفتند و یک روز بعد، سقوط جلالآباد باعث هرج و مرج و موجب تضعیف روحیه دولتمردان در کابل شد.
در بحبوحه سقوط شهرها به دست طالبان، برخی از رهبران برجسته افغانستان در تلاش مبارزه با طالبان بودند، از جمله عبدالرشید دوستم و عطا محمد نور در شمال افغانستان که پس از اندکی ایستادگی، به ازبکستان فرار کردند و اسماعیل خان هم که در هرات چندین روز با طالبان جنگید، بالاخره به چنگ این گروه افتاد. به این ترتیب، در جریان ۹ روز ۲۸ ولایت به دست طالبان افتاد. طالبان اکثریت ولایات را بدون جنگ و درگیری تصرف کردند.
رسیدن طالبان به دروازههای کابل باعث هرج و مرج و گسست سوق و اداره در پایتخت شد. با وجود آنکه طالبان اعلامیه صادر کردند که منتظر توافق با اداره کابل اند اما به تاریخ ۲۴ اسد با فرار اشرف غنی، کابل بدون درگیری به دست طالبان سقوط کرد، به این ترتیب نظام جمهوریت پس از ۲۰ سال فروپاشید.
پنجشیر یگانه ولایتی بود که در مقابل طالبان ایستادگی کرد، با این وجود این ولایت پس از مدتی مقاومت به دست طالبان افتاد.
یک سال پس از فروپاشی نظام جمهوری و تسلط طالبان بر افغانستان، جبهه مقاومت ملی به جنگ مسلحانه علیه طالبان ادامه داده است.
در حال حاضر درگیریهای پراکنده در بخشهای ولایت پنجشیر و نیز در ولسوالی اندراب ولایت بغلان میان جبهه مقاومت ملی و طالبان کماکان ادامه دارد.
طالبان در یک سال گذشته نشان دادند که سر سازگاری با جهان را ندارند و از سوی دیگر مردم افغانستان هم در بیرون از کشور و هم در داخل نشان دادند که از حکومت طالبان رضایت ندارند.
هرچند مردم از تعاملات سیاسی حذف شدهاند، اما در جریان یک سال گذشته در بخشهای از افغانستان شماری از گروههای مسلح علیه طالبان اعلام جنگ کردهاند.